Aukiš andrżmi

Žeir eru nokkrir, einnig hérlendis, sem goldiš hafa varhug viš kenningum um hlżnun jaršar af völdum s.k. gróšurhśsalofttegunda, einkum lķfsandans, CO2, sem kallašur hefur veriš koltvķildi į ķslenzku (ildi=sśrefni).  Efasemdarmenn töldu sig fį byr ķ seglin ķ sumar, er upplżst var um, aš andrśmsloft jaršar hefši ķ raun hlżnaš 0,3°C minna įriš 2015 frį įrinu 1870 en spįš hafši veriš meš žvķ aš bęta 2,0 trilljónum (trn) tonna (1 trilljón=1000 milljaršar) af koltvķildi inn ķ lofthjśp jaršar ķ lķkönum IPCC (International Panel on Climate Change), eins og tališ er, aš bętzt hafi viš ķ raun frį 1870-2015. Lofthjśpurinn hefur hingaš til sżnt meiri tregšu til hlżnunar en reiknilķkön höfšu veriš forrituš fyrir.

Žetta žżšir, aš jaršarbśar fį aukiš andrśm til aš kljįst viš hlżnun jaršar, žvķ aš samkvęmt žessu eykst magn koltvķildisins, sem óhętt er aš losa śt ķ andrśmsloftiš įn hlżnunar um meir en 1,5°C, śr 2,25  trn t ķ 2,75 trn t CO2.  Žetta žżšir, aš "kvóti" andrśmsloftsins fyrir CO2 fylist ekki į 7 įrum frį 2015, heldur į 21 įri, ž.e. įriš 2036, m.v. losun įrsins 2015. Žetta gefur von um, aš unnt verši aš halda afleišingum hlżnunar ķ skefjum, en žį veršur aš bregšast viš strax og draga śr losun um 1,2 mia t/įr til aš nį nśll nettó losun įriš 2055. Žess mį geta hér, aš heildarlosun Ķslands įn tillits til žurrkašs lands, en aš stęrsta losunarvaldinum, millilandafluginu, meštöldum, nemur um žessar mundir tęplega 12 Mt/įr eša rśmlega 300 ppm (hlutar śr milljón) af heildarlosun ķ heiminum (įn įhrifa breyttrar nżtingar lands).   

Nś žegar viršist hįmarkslosun hafa veriš nįš, um 38 mia t/įr, og žróun sjįlfbęrra orkulinda gengur vel.  Ekki heyrist žó mikiš af žróun kjarnorku eša samrunaorku, en žróun vindmyllna og sólarhlašna gengur vel.  Į orkuuppboši į Bretlandi ķ september 2017 tókust samningar um raforku frį vindmyllum śti fyrir ströndu į 57,50 GBP/MWh eša 76 USD/MWh (aš vķsu enn nišurgreidd af brezka rķkinu), og raforka frį sólarhlöšum į sólrķkum stöšum er nś žegar samkeppnishęf viš orku frį jaršefnaeldsneytisverum, ž.e. vinnslukostnašur er kominn undir 40 USD/MWh.  Rannsóknarstofnun ķ Potsdam um įhrif loftslagsbreytinga įętlar, aš raforka frį sólarhlöšum muni nema 30 %-50 % af raforkunotkun heimsins įriš 2050, en hśn nemur 2 % nśna.  Žetta kallar į framleišslu grķšarlegs magns af sólarkķsli, og žótt nśverandi framleišslutękni śtheimti tiltölulega mikiš magn af kolum ķ rafskaut ljósbogaofnanna, spara sólarhlöšurnar andrśmsloftinu miklu meira af CO2 į endingartķma sķnum en losaš er viš framleišsluna.  Sama mį segja um įliš.  Fullyršingar um, aš žessi efni, kķsill og įl, hafi slęm įhrif į andrśmsloftiš, eru śr lausu lofti gripnar, žegar minnkun losunar viš notkun žessara efna er tekin meš ķ reikninginn.  Eina višurkennda ašferšafręšin ķ žessum efnum er aš horfa į allt ferli žessara efna frį öflun hrįefna til endanlegrar förgunar.   

Žann 12. október 2017 birtist ķ Morgunblašinu fréttin: "Draga koltvķoxķš śr andrśmslofti":

Žar er sagt frį samstarfi ON-Orku nįttśrunnar viš svissneska fyrirtękiš Climeworks um prófun koltvķildisgleypis viš Hellisheišarvirkjun.  Christoph Gebald, annar stofnenda žessa frumkvöšlafyrirtękis, segir:

"Allar rannsóknir  benda til žess, aš viš nįum ekki markmišum Parķsarsamkomulagsins, ž.e. aš stöšva aukningu į śtblęstri gróšurhśsalofttegunda į heimsvķsu og nį aš halda hnattręnni hlżnun innan viš 2°C, meš žvķ einu aš draga śr losun gróšurhśsalofttegunda.  Viš veršum lķka aš vinna aš žvķ aš hreinsa andrśmsloftiš."

Žessar fullyršingar Svisslendingsins orka mjög tvķmęlis.  Ķ fyrsta lagi hefur nś žegar tekizt aš stöšva įrlega aukningu losunar gróšurhśsalofttegunda, og ķ öšru lagi eru nś 66 % lķkur į žvķ aš mati IPCC, aš takast megi aš halda hlżnun innan viš 1,5 °C.

Žaš mun flżta fyrir žvķ aš nį nśll nettó losun aš draga koltvķildi śr andrśmsloftinu.  Žaš eru hins vegar nś žegar til ašrar mun umhverfisvęnni og ódżrari ašferšir til žess.  Žar į blekbóndi viš bindingu meš landgręšslu og skógrękt.  Slķkt śtheimtir aš vķsu mikiš landrżmi, en žaš er einmitt fyrir hendi į Ķslandi, og žess vegna į žessi gleypir og nišurdęling uppleysts CO2 ekki erindi viš ķslenzkar ašstęšur og er einvöršungu akademķskt įhugaverš tilraun.  

Gasgleypir Svisslendinganna vegur um 50 t, og žess vegna er ljóst, aš framleišsla hans skilur eftir sig talsvert kolefnisspor.  Ferliš er orkukręft og žarfnast mikils heits vatns.  Žaš er žess vegna rįndżrt og kostar um 65 kISK/t CO2.  Til samanburšar mį ętla, aš binding meš skógrękt į Ķslandi kosti innan viš 4 kISK/t CO2. Gleypisašgeršin er meira en 16 sinnum dżrari en hin ķslenzka skógrękt, sem višurkennd hefur veriš af IPCC sem fullgild ašferš viš bindingu. Afköst téšs gasgleypis og nišurdęlingar eru sįralķtil eša 50 t/įr CO2.  Til samanburšar nįst sömu afköst į 6,5 ha lands hérlendis aš mešaltali meš skógrękt.  

Žaš vęri miklu ódżrara og žjóšhagslega hagkvęmara fyrir ON og önnur CO2 myndandi fyrirtęki aš semja viš ķslenzka skógarbęndur um bindingu koltvķildis en aš standa ķ žessum akademķsku ęfingum į Hellisheiši, sem eru e.t.v. PR-vęnar, en hvorki sérlega umhverfisvęnar né geta žęr nokkru sinni oršiš samkeppnishęfar.   

 Kjarnorka ķ samkeppni viš kol


Aš rįša įhöfn į žjóšarskśtuna

Meš kosningum til Alžingis er žjóšin aš velja sér stjórnendur til aš fara meš sameiginleg mįlefni sķn til allt aš nęstu 4 įra.  Hvaš hefur fólk ķ höndunum nśna til aš taka afdrifarķka įkvöršun af žessu tagi ?

Žaš er hęgt aš nota 2 ašferšir til aš komast aš nišurstöšu.  Ķ fyrsta lagi mį skoša mįlflutning frambjóšendanna ķ kosningabarįttunni, og ķ öšru lagi mį skoša feril žeirra stjórnmįlaflokka, sem fariš hafa meš völdin sķšasta įratuginn.

Vinstri flokkarnir, sem helzt eru oršašir viš stjórnarmyndun eftir kosningarnar ķ dag, 28.10.2017, Vinstri hreyfingin gręnt framboš, Samfylking og Pķratahreyfingin, hafa teflt fram fólki, sem fariš hefur meš hreint fleipur ķ kosningabarįttunni, svo aš ekki sé nś minnzt į persónulegar dylgjur. Slķkt hįttarlag frambjóšenda og fylgifiska žeirra lżsir óviršingu ķ garš kjósenda og miklum vandręšagangi, enda er nišurstaša kosningabarįttunnar sś, aš vinstri flokkarnir eru mįlefnavana, en vilja žó hękka skattana af gömlum vana, žótt engin žörf sé į žvķ nśna rķkisbśskaparins vegna. 

Žau hafa haldiš žvķ fram, aš į Ķslandi rķki mikill tekjuójöfnušur, sem žau vilji leišrétta og beita til žess skattkerfinu.  Žessi įstęša skattahękkunar hefur veriš hrakin meš vķsun til gagna frį Efnahags- og framfarastofnuninni ķ Parķs, OECD, sem sżna, aš tekjujöfnušur er mestur į Ķslandi innan OECD.  Aš ganga lengra ķ tekjujöfnunarskyni getur oršiš žjóšhagslega skašlegt, žvķ aš žį veršur hvatinn til aš klifra upp tekjustigann of veikur.  Slķkt hamlar framleišni og hagvexti.  Vinstri mönnum viršist mörgum vera fyrirmunaš aš skilja žessi einföldu sannindi um slęm žjóšhagsleg įhrif skattahękkana, sem allir į almenna vinnumarkašinum įtta sig žó į.

Vinstri gręn og samfylkingar, t.d. Katrķn Jakobsdóttir og Įgśst Ólafur Įgśstsson (lķklega hlufallslega aušugasti frambjóšandinn mišaš viš hęfileika), hafa fullyrt, aš į Ķslandi rķki óžolandi eignaójöfnušur, sem beri aš leišrétta meš skattbreytingum, "aušlegšarskatti", hękkun erfšafjįrskatts o.s.frv. Samkvęmt Hęstaréttardómi er eignaskattsįlagning viš nśverandi efnahagsašstęšur Stjórnarskrįrbrot, og samt boša Katrķn, Logi, Įgśst Ólafur & Co. žessa skattheimtu nś, sem sżnir, aš žessir vinstri forkólfar eru gjörsamlega śti aš aka ķ žjóšmįlunum.

Credit Suisse hefur meš rannsókn komizt aš žvķ, aš eignajöfnušur er mestur į Ķslandi innan Noršurlandanna og sį mesti į mešal efnašra žjóša, en ķ fįtękari löndum er sums stašar meiri eignajöfnušur.  Til aš auka eignajöfnuš enn meir en oršinn er į Ķslandi, žyrfti meš öšrum oršum aš draga śr mešalaušlegš ķ landinu.  Žar meš vęri barninu kastaš śt meš bašvatninu, en žaš er einmitt algengasta afbrot  vinstri manna.  Af einfeldningslegum, yfirboršslegum og ósönnum mįlflutningi žeirra ķ nżyfirstašinni kosningabarįttu aš dęma eru žeir žess einmitt albśnir aš kasta barninu śt meš bašvatninu.   

Žaš stendur sem sagt ekki steinn yfir steini ķ kjarnamįlflutningi stjórnarandstöšunnar.  Katrķn Jakobsdóttir og ašrir vinstri sinnar eru oršin ber aš žvķ aš fara meš eintómt fleipur.  Vinnubrögš žeirra eru svo óvönduš, aš meš öllu er óbošlegt almenningi žessa lands, og žaš er meš öllu ógerlegt fyrir athugulan kjósanda aš bera nokkurt traust til žeirra.  Fólk af žessu saušahśsi kann ekki aš vinna, enda hafa sumir ķ žessari saušahjörš aldrei gert neitt af viti.  Hvernig geta slķkir leitt ašra ?  Žeir hafa enga hęfileika til žess.

Žau hafa bitiš hausinn af skömminni meš žvķ aš halda žvķ fram, aš kjör almennings į Ķslandi séu lakari en ķ nįgrannalöndunum.  Žetta er algerlega śr lausu lofti gripiš og stenzt ekki skošun Credit Suisse, sem hefur komizt aš žvķ, aš kaupmįttur rįšstöfunartekna er nś oršinn hęrri į Ķslandi en ķ nokkru öšru landi innan OECD, nema Svisslandi.  Žetta er ķ samręmi viš žį stašreynd, aš "Eymdarvķsitalan" er lęgst į Ķslandi af öllum löndum, žar sem hśn er męld. Žetta sżnir, aš į vinstri vęng er nś viš aš etja vindmylluriddara, ž.e.a.s. fólk, sem mįlar skrattann į vegginn įn žess, aš fyrir žvķ sé flugufótur.  Žetta er annašhvort ómerkilegt eša sjśklegt.  Hvernig getur hvarflaš aš nokkrum manni meš jaršsamband ķ žessu žjóšfélagi aš fela vindmylluriddurum forsögn og forystu fyrir sameiginlegum mįlum žjóšfélagsins ? Žaš er eins vķst og 2 x 2 = 4, aš slķkt mun leiša til ófarnašar. 

 Nśverandi staša žjóšmįla er rós ķ hnappagat Sjįlfstęšisflokksins, sem fór meš stjórn fjįr- og efnahagsmįla ķ rķkisstjórn 2013-2016 og leiddi rķkisstjórn 2017.  Formašur Sjįlfstęšisflokksins įtti veg og vanda aš uppgjöri rķkisins viš slitabś föllnu bankanna og leiddi žaš til lykta meš slķkum glęsibrag, aš rķkissjóšur rétti hlut sinn žannig, aš hann og Sešlabankinn komu skašlausir śt śr Hruninu.  Žetta afrek var į kostnaš slitabśanna, enda stundar slitabś Glitnis nś rętna hatursherferš gegn forsętisrįšherra og formanni Sjįlfstęšisflokksins, Bjarna Benediktssyni.  Žar liggja hżenur vogunarsjóša į fleti fyrir, en munu ekki hafa erindi sem erfiši.  Allur mun sį óžverraskapur snśast ķ höndum žeirra og ómerkilegra handbenda žeirra.  

Sem fjįrmįla- og efnahagsrįšherra mótaši Bjarni Benediktsson skuldaleišréttingu hśsnęšiseigenda og kom žvķ ķ kring, aš bankarnir fjįrmögnušu hana, žótt hugmyndin hafi vissulega komiš frį nśverandi formanni Mišflokksins.

Bjarni Benediktsson, žįverandi fjįrmįla- og efnahagsrįšherra, įtti frumkvęši aš lagasetningu um stöšugleikaįkvęši fyrir rekstur rķkissjóšs, sem bindur hendur framkvęmdavaldsins varšandi ženslu rķkisśtgjalda og rekstrarafgang hans.  Žetta var tķmabęr lagasetning, sem getur bętt fjįrmįlastjórnun rķkisins og oršiš mikilvęgur steinn ķ vöršu efnahagslegs stöšugleika į Ķslandi.  

Lokahnykkur umbótanna kom ķ hlut rķkisstjórnar Bjarna Benediktssonar, sem mynduš var ķ janśar 2017 og felld ķ september 2017 ķ mśgęsingi og misskilningi.  Žar er um aš ręša afnįm gjaldeyrishaftanna.  Žaš er hęgt aš fullyrša meš žvķ aš rżna sögu vinstri stjórnarinnar 2009-2013, aš engu af žeim afrekum, sem hér hafa veriš tķunduš, hefši hśn komiš ķ verk. Mistakaferill žeirrar rķkisstjórnar er alręmdur, sbr "Icesave samninga" og afhendingu tveggja rķkisbanka "hręgömmum", algerlega aš žarflausu.  Žar um borš kunnu menn ekkert til verka, og óžarfi aš rekja žaš nįnar. 

Engin įstęša er til aš bśast viš neinu af nżrri vinstri stjórn, nema fķflagangi ķ utanrķkismįlum, fjįrhagslegri fįsinnu meš rķkisfé, lakari kaupmętti rįšstöfunartekna almennings vegna aukinnar og skašlegrar skattheimtu og vaxandi veršbólgu.   

Žarf žį frekari vitnana viš um žaš, hverjir eru hęfir og hverjir eru óhęfir til aš fara meš stjórn landsins ?  Meš Sjįlfstęšisflokkinn sem slķka kjölfestu į Alžingi, aš framhjį honum verši ekki gengiš, žegar žingiš mótar framkvęmdavaldiš, veršur hér haldiš įfram veginn og įlögum létt af fyrirtękjum og fólki, svo aš viškvęm staša śtflutningsgreinanna styrkist nóg til aš treysta viškvęmt atvinnuöryggiš og kaupmįttinn ķ landinu, sem er fyrir mestu. 

Atvinnuöryggiš er viškvęmt nśna vegna mikilla kostnašarhękkana fyrirtękjanna, og śtflutningsfyrirtękin hafa jafnframt žurft aš glķma viš styrkingu ISK.  Hiš jįkvęšasta fyrir alla er lįg veršbólga (undir višmiši Sešlabankans), sem ašeins nęst meš rķflegum afgangi į rekstri rķkissjóšs, sem sķšan gengur til aš greiša nišur skuldir rķkissjóšs.  Til aš bśa rķkiš undir nęsta efnahagsįfall mį ekki hęgja į uppgreišslu skulda.  Žęr eru nś miaISK 900, sem žżšir, aš enn er ekki nęgt borš fyrir bįru til aš męta įföllum. 

Aš velja žį til forystu, sem jafnan éta śtsęšiš, er įvķsun į óstöšugleika og skort.

Vilborg Arna Gissurardóttir į Sušurpólnum ķ janśar 2013Listakjör


Utanrķkismįl ķ uppnįmi eina feršina enn

Fyrir Alžingiskosningar 28. október 2017 hafa utanrķkismįlin legiš ķ lįginni.  Žaš er óheppilegt, žvķ aš vinstri flokkarnir bśast til aš svķkjast aftan aš žjóšinni ķ žeim efnum rétt einu sinni.  Žeim er į engan hįtt treystandi til aš halda af įbyrgš og festu į hagsmunamįlum Ķslands gagnvart erlendum žjóšum, eins og dęmin frį 2009-2013 sanna.

Afturganga sķšustu rķkisstjórnar, umsóknin um ašild aš Evrópusambandinu, ESB, hefur t.d. ekki veriš kvešin nišur, og utanrķkisrįšherra vinstri stjórnarinnar, Össur Skarphéšinsson, hefur haft į orši, aš eftir kosningar verši Samfylkingin "ķ daušafęri" aš blįsa til nżrrar sóknar um ašalhugšarefni sitt, inngöngu ķ ESB og upptöku evru. 

Forsętisrįšherraefni vinstri gręnna, hin vingulslega Katrķn Jakobsdóttir, mun eiga aušvelt meš aftur aš kyngja öllum heitstrengingum sķnum ķ nafni Vinstri hreyfingarinnar gręns frambošs, VG, um aš standa vörš um fullveldi Ķslands, enda mun skošunarkönnun hafa sżnt, aš drjśgur hluti stušningsmanna VG styšur nś ašild Ķslands aš ESB, svo furšulegt sem žaš hljómar ķ samanburši viš opinbera stefnuskrį VG, žar sem varaš er viš žvķ, aš stóraušvaldiš noti frķverzlunarsamninga til aš lęsa klónum ķ aušlindir (smį) rķkja.  ESB er ekki nefnt žar į nafn.  

Undir "verkstjórn" Katrķnar Jakobsdóttur mį telja vķst, aš stjórnarskrįrkapall verši lagšur, žar sem leitazt veršur viš aš lękka žröskuld fullveldisframsals til aš greiša leiš ašildar landsins aš ESB.  Žaš veršur gert undir žeim formerkjum, aš greiša žurfi fyrir žįtttöku Ķslands ķ alžjóšlegu samstarfi, og žaš veršur vķsaš til vafa um lögmęti EES-ašildar.  Tķminn mun fara ķ tóma vitleysu, eins og hjį sķšustu rķkisstjórn vinstri flokkanna, 2009-2013, og landiš fyrir vikiš reka af leiš stöšugleika og til upplausnar, eins og vant er undir vinstri stjórn, en vinstri forkólfarnir eru hreinlega ekki nęgir bógar til aš standa ķ ķstašinu.  Žar ber mest į lyddum og landeyšum. Žar vantar festu og myndugleika höfšingja Sunnlendinga į sinni tķš, Jóns Loftssonar ķ Odda, sem stóš gegn įsęlni kažólsku kirkjunnar ķ kirkjujaršir, žrįtt fyrir bannfęringu biskups, og stóš į rétti jaršeigenda til eignarhalds meš vķsun til frelsis forfešranna. Bjarni Benediktsson, formašur Sjįlfstęšisflokksins, hefur žennan myndugleika til aš bera, enda ber hann höfuš og heršar yfir ašra formenn stjórnmįlaflokka, sama hvernig į hann er litiš. 

Hann lżsti žvķ yfir į fundi SES (Samband eldri sjįlfstęšismanna) ķ Valhöll, 25.10.2017, aš Sjįlfstęšisflokkurinn muni beita öllu afli sķnu gegn endurnżjun ašildarumsóknar og berjast gegn samžykkt hennar ķ žjóšaratkvęšagreišslu, sem hugsanleg vinstri stjórn eftir kosningarnar, 28.10.2017, mun vęntanlega setja į. Hann lżsti žvķ jafnframt yfir, aš sér žętti ekki mikiš koma til stjórnmįlamanna, sem kasta įgreiningsmįlum į sķnum vettvangi ķ žjóšaratkvęšagreišslu įn žess aš taka sjįlfir afstöšu.  Slķkir hafa gefiš pólitķska sannfęringu upp į bįtinn fyrir völdin, en eru fyrir vikiš engir leištogar.  Žetta taldi Bjarni Benediktsson vera misnotkun į žjóšaratkvęšagreišslum.  Žęr ętti aš nota til fį stašfestingu eša höfnun žjóšar į gjörningi eša įkvöršun rķkisstjórnar, og stjórnmįlaleištogar yršu aš standa eša falla meš afstöšu sinni, lķkt og geršist ķ Brexit-atkvęšagreišslu Bretanna, žar sem David Cameron, forsętisrįšherra Breta, sagši af sér eftir aš mįlstaš hans var hafnaš ķ žjóšaratkvęšagreišslu.  Žessari skżru afstöšu Bjarna Benediktssonar var fagnaš meš drynjandi lófataki į téšum fundi.  Katrķn Jakobsdóttir kżs hins vegar aš ganga til kosninga, "opin ķ bįša enda enda".   

Hętt er viš deilum į nęsta kjörtķmabili um ašild Ķslands aš NATO, sem landinu getur ekki oršiš til framdrįttar, žvķ aš okkur er naušsyn į skjóli varnarsamtaka vestręnna rķkja nś sem fyrr.  Vinstri gręnir eru į móti ašild Ķslands aš NATO.  Žaš mun ekki fara fram hjį helztu bandamönnum okkar, ef forysta rķkisstjórnar Ķslands lendir ķ höndum slķks flokks, sem aš žessu leyti sker sig śr ķ Evrópu og myndar skįlkabandalag meš "Die Linke"-vinstri sinnum ķ Žżzkalandi, sem eru arftakar SED-hins austur žżzka kommśnistaflokks Walters Ulbricht og félaga.  Žaš getur oršiš örlagarķkt eftir kosningar, aš skessur kasti į milli sķn fjöreggi žjóšarinnar.

Samkvęmt stefnuskrį vinstri gręnna verša ekki geršir neinir nżir frķverzlunarsamningar viš erlend rķki undir forsjį VG.  Įstęšan mun vera ótti um, aš einhver gręši.  Žaš er banvęn meinloka hjį vinstri gręnum, aš enginn megi gręša.  Allt okkar samfélag er žó reist į žvķ, aš einstaklingar og fyrirtęki gręši.  Aš hafna gróša er įvķsun į eymd og fįtękt eins samfélags.  Slķkur flokkur er ķ raun ekki stjórntękur ķ lżšręšissamfélagi, enda eru "Die Linke" ekki taldir stjórntękir ķ Berlķn.  Sannleikurinn er sį, aš allir landsmenn gręša į greišum og hömlulitlum višskiptum.  Žaš er naušsynlegt aš nį frķverzlunarsamningi į nęstu misserum viš okkar helztu višskiptažjóš, Breta.  Žaš er glapręši aš standa į sama tķma ķ ašildarvišręšum viš framkvęmdastjórn ESB.  Aš berjast samtķmis į tveimur vķgstöšvum er įvķsun į vandręši og aš lokum algert tap.

Žį mį ekki gleyma flóttamannavandamįlinu, en žar reka vinstri flokkarnir óheillastefnu, sem einkennist af algeru viršingarleysi ķ mešferš skattfjįr, hreinręktaša sóun, sem engum gagnast, nema fólkssmyglurum og lögfręšingum, sem reyna aš tefja fyrir brottvķsun tilhęfulausra hęlisumsękjenda og vilja nś fį tryggar og auknar greišslur fyrir žennan gjörning śr rķkissjóši, eins og lögfręšingur į frambošslista Samfylkingar ķ Reykjavķk svo ósmekklega hefur lagt til. 

Į sama tķma og allar Evrópužjóšir hękka žröskuldinn fyrir hęlisleitendur, ętla vinstri flokkarnir aš lękka hann.  Žaš žżšir bara eitt: smyglarar munu beina straumi flóttafólks hingaš ķ meiri męli, eins og geršist meš Albani, eftir misrįšna įkvöršun Alžingis um mįlefni albanskra hęlisleitenda.  Formašur Sjįlfstęšisflokksins hefur lżst žvķ yfir, aš hann vilji taka upp norsku regluna um brottvķsun tilhęfulausra hęlisumsękjenda į innan viš 48 klst.  Śtlendingastofnun er nś komin nišur ķ nokkrar vikur, og viš žann įrangur fękkaši hęlisleitendum, sem gera śt į heimsku og barnaskap Samfylkingar og Vinstri hreyfingarinnar gręns frambošs ķ śtlendingamįlum okkar. 

Žaš er sjįlfsagt mįl aš verja landiš gegn afętum frį śtlöndum meš tilhęfulausar hęlisumsóknir.  Žaš er engum greiši geršur meš félagslegu dekri viš hęlisumsękjendur frį löndum, sem skilgreind eru örugg, ķ lengri tķma.  Vinstri gręnir, samfylkingar og pķratar munu örugglega klśšra žessum mįlum ķ barnaskap sķnum og einfeldni meš 10-20 milljarša ISK/įr kostnaši fyrir skattborgara.

Į sama tķma og aš žessu ritušu er rétt aš gera sér grein fyrir žvķ, aš atvinnulķfinu hérlendis er um žessar mundir haldiš uppi af hörkuduglegum śtlendingum, lķka frį löndum utan EES, ž.į.m. (kristnum) Georgķumönnum, sem halda uppi hagvexti og halda veršbólgu ķ skefjum, öllum til hagsbóta. Aš stemma stigu viš erlendum afętum į félagslega kerfinu hér į ekkert skylt viš ķmigust į śtlendingum.  

Stęrsta utanrķkismįliš ķ höndum nżrrar vinstri stjórnar veršur įn vafa umręša um aš endurvekja strandašar ašildarvišręšur frį įrsbyrjun 2013, sem höfšu reyndar steytt į skeri löngu įšur, žegar ESB neitaši aš opinbera rżniskżrslu sķna um stöšu ķslenzkra sjįvarśtvegsmįla.  Sś neitun jafngilti žeirri nišurstöšu ESB, aš ķslenzk sjįvarśtvegsstefna vęri ósamrżmanleg hinni sameiginlegu sjįvarśtvegsstefnu ESB.  

Ķ forystugrein Morgunblašsins 17. október 2017,

"Engin fyrirstaša hjį VG",

eru leiddar aš žvķ lķkur, aš VG-forystan verši Samfylkingunni enn leišitamari ķ nęsta ESB-leišangri en ķ žeim sķšasta, og žótti žó flestum nóg um undirlęgjuhįtt flokksforystu VG žį.  Stefna Sjįlfstęšisflokksins er hins vegar kżrskżr.  Engar ašildarvišręšur, nema žjóšin samžykki fyrst ķ žjóšaratkvęšagreišslu aš hefja žęr aš nżju. Žeir valdsmenn, sem leggi slķkt mįl fyrir žjóšina, verši sķšan aš standa og falla meš skżrri afstöšu sinni. Sjįlfstęšisflokkurinn mun tvķmęlalaust berjast hatrammlega fyrir höfnun žjóšarinnar į slķkri beišni vinstri flokkanna og til vara, aš žęr hefjist ekki fyrr en frķverzlunarsamningur viš Breta hefur veriš til lykta leiddur. 

Höfnun felur ķ sér vantraust į žį rįšherra, sem fyrir ašildarvišręšum berjast, og žeim er žį ekki lengur til setunnar bošiš, heldur verša aš taka hatt sinn og staf. Rįšherrar Vinstri hreyfingarinnar gręns frambošs munu bera kįpuna į bįšum öxlum, svo óheišarleg sem sś framkoma er gagnvart kjósendum, en žetta óhreinlyndi žeirra stafar af valdagręšgi.  Rįšherrar vinstri gręnna munu vilja halda völdum óhįš nišurstöšu žjóšaratkvęšagreišslunnar.  Žar kemur afstaša sósķalistans til lżšręšisins berlega ķ ljós.  Hann ber hvorki viršingu fyrir vilja, sjįlfsaflafé né eignarrétti kjósandans.  Kjósandinn ķ huga sósķalistans er verkfęri hans til aš framkvęma sósķalismann, eins og sósķalistanum žóknast aš tślka hann į hverjum tķma.  Kjósandinn getur ekki treyst vinstri gręnum fyrir horn.  

Śr téšri forystugrein:

"Nś er öldin önnur.  Žeir flokksmenn [VG], sem voru eindregiš į móti Evrópusambandsašild, eru horfnir į braut, og eftir sitja žeir, sem annašhvort eru hlynntir ašild eša lįta sig litlu varša, hvort fullveldiš veršur framselt til Brüssel.

Formašur flokksins er einn žessara, eins og sįst glöggt ķ vinstri stjórninni, sem sótti um ašild og naut ķ einu og öllu stušnings nśverandi formanns. 

Fleira bendir til, aš Vinstri gręn verši létt ķ taumi aš žessu sinni.  Ķ kosningaįherzlum flokksins fyrir kosningarnar 28. október 2017 er t.a.m. ekki minnzt į andstöšu flokksins viš ašild aš Evrópusambandinu.  Žeirri stefnu hefur einfaldlega veriš stungiš undir stól til aš undirbśa stjórnarsamstarfiš viš Samfylkinguna."

 

Sjįlfstęšisflokkurinn hefur mótaš žį skżru stefnu til nżrra ašildarvišręšna viš ESB, aš žęr skuli alls ekki hefja, nema samžykki fįist fyrir žvķ ķ žjóšaratkvęšagreišslu fyrst og sķšan į Alžingi. Stjórnarflokkunum ber žį aš taka lżšręšislegum afleišingum śrslitanna, en žeir eiga ekki aš hanga įfram viš völd, eins og vinstri stjórnin 2009-2013 gerši svo skammarlega eftir žjóšaratkvęšagreišslur um "Icesave-samningana".  Ef į aš endurtaka sama leikinn og įriš 2009 aš gösslast ķ višręšur įn umbošs frį žjóšinni beint, mun hins vegar hitna illilega ķ kolunum, bęši į Alžingi og ķ žjóšfélaginu.  Žaš eru gjörólķkar tķmar nś gengnir ķ garš.   

 

 

 Tifandi tķmasprengja


Bįbiljurnar rķša ekki viš einteyming

Sżnt hefur veriš fram į, aš kosningabarįtta vinstri gręnna hefur snśizt um fullyršingar, sem eru algerlega śr lausu lofti gripnar.  Žaš er klifaš į lygum, sem eiga aš réttlęta bylgju skattahękkana, ef/žegar vinstri flokkarnir nį tangarhaldi į rķkisvaldinu. Ómerkilegheitin ganga svo langt, aš reynt er aš telja fólki trś um, aš almenningur muni ekki verša var viš neinar skattahękkanir. 

"Hlišrun" byrša er bara kjaftęši. Hįtekjuskattur į laun yfir 25 MISK/įr, eignaskattur į hreina eign yfir MISK 150 og eyšileggjandi hękkandi veišileyfagjald mun tķmabundiš auka įrlegar skatttekjur rķkissjóšs um minna en miaISK 20, sem er ašeins 10 % af fjįrmagninu, sem žarf ķ loforšaflaum Vinstri hreyfingarinnar gręns frambošs.  Žar eru hreinręktašir loddarar og lżšskrumarar į ferš, sem munu ekki vita sitt rjśkandi rįš ķ rķkisstjórn. Nś er Katrķn Jakobsdóttir farin aš masa um samrįš viš stjórnarandstöšu į Alžingi og samrįš viš ašila vinnumarkašarins, en žaš veršur ekkert samrįš um heimskupör hennar.  Žetta fjas er ašeins yfirbreišsla į įkvaršanafęlni hennar sjįlfrar.

Bįbiljurnar, sem hraktar hafa veriš meš vķsun til OECD-Efnahags- og framfarastofnunarinnar ķ Parķs og Credit Suisse eru um, aš į Ķslandi sé meiri tekju- og eignaójöfnušur en annars stašar ķ noršanveršri Evrópu og aš žetta žurfi aš leišrétta meš tekjuskattshękkunum bęši į launatekjur og fjįrmagnstekjur, endurupptöku eignaskatts, og hver veit, nema hękkun erfšafjįrskatts fįi aš fljóta meš annarri tvķsköttun.  Skattborgarans bķšur ógnarstjórn villurįfandi sauša, sem vita ekkert ķ sinn haus.  Nišurstašan verša hrossakaup a la Reykjavķk, öll ķ boši skattborgaranna.

Žaš er dęmigert sišleysi aš hįlfu sossanna aš reisa kosningabarįttu sķna og vęntanlega rķkisstjórnarstefnu į lygum.  Žegar hallaš hefur į žį ķ rökręšunum, hafa žeir sķšan sett mykjudreifarana ķ gang.  Žaš er lżsandi fyrir innrętiš, žvķ aš ķ žeim ranni hefur jafnan gilt, aš tilgangurinn helgi mešališ. Žar sem žannig hįttar til, skiptir sišferši og heišarleiki engu mįli.   

Fyrir utan sišleysiš žį er furšufįvķslegt aš leita sér ekki haldbęrra upplżsinga um žaš, sem ętlunin er aš lįta kosningabarįttuna snśast um.  Hjį OECD hafa komiš fram óyggjandi gögn, sem sżna svart į hvķtu, aš tekjujöfnušur er mestur į Ķslandi af öllum rķkjum OECD, og hjį Credit Suisse hafa birzt gögn, sem sżna, aš eignajöfnušur į Noršurlöndunum er mestur į Ķslandi og jafnframt mestur į mešal aušugra rķkja ķ heiminum.

Tryggvi Žór Herbertsson, hagfręšingur, benti jafnframt į žrišju bįbilju hinna rakalausu og berstrķpušu vinstri flokka ķ Morgunblašsgrein į bls. 29 žann 14. október 2017. Hśn er sś, "aš laun og aušur séu meš lęgsta móti į Ķslandi, og žar meš séu lķfskjör ķ mun verra horfi en ķ nįgrannalöndunum.  Fyrst örlķtiš um rķkidęmi Ķslendinga.  Samkvęmt rannsókn Credit Suisse eru aušęfi fulloršinna Ķslendinga žau nęstmestu aš mešaltali į eftir Sviss af öllum žjóšum heims.  Ekki meira um žaš.

Annaš - ef landsframleišsla į mann į mešal rķkja heims er skošuš, kemur ķ ljós, aš įętlaš er, aš hśn verši sś fimmta hęsta ķ heiminum [į Ķslandi] į žessu įri.  Einungis Lśxemborg, Sviss, Noregur og Makaó bśa viš meira rķkidęmi į žennan męlikvarša en Ķsland.  Žetta mį lesa śr gögnum frį Alžjóša gjaldaeyrissjóšinum."

Žaš er alveg sama, hvar boriš er nišur.  Žaš stendur hvergi steinn yfir steini ķ mįlflutningi žessa lįgkśrulega og brenglaša fólks, sem heldur daušahaldi ķ kenningar sķnar um, aš ķslenzka žjóšfélagiš sé einhvers konar eymdarsamfélag, sem sé ekki viš bjargandi įn stórfelldra inngripa stjórnmįlamanna til aš bęta kjör alžżšunnar.  Öllum ętti aš vera oršiš ljóst, aš žetta eru einfeldningsleg öfugmęli, sem engan veginn eiga viš raunverulegar žjóšfélagsašstęšur į Ķslandi, heldur ķmyndaš žjóšfélag slagoršaglamrarans Katrķnar Jakobsdóttur og sósķalistķskra fylgifiska hennar.  

Sveimhugar og grillupśkar af žessu tagi eru ófęrir um aš stjórna heilu žjóšfélagi.  Žess vegna mun illa fara meš žetta fólk ķ Stjórnarrįšinu. Žaš mun beita röngum rįšum, sem skapa munu fleiri vandamįl en žau leysa.  Žaš er vegna žess, aš sżn sósķalista į višfangsefnin er röng og forgangsröšunin brengluš.

Žaš er enda eins vķst og nótt fylgir degi, aš kaupmįttur rįšstöfunartekna heimilanna mun minnka fljótlega eftir aš įhrifa fķflagangs žeirra meš tekjur og gjöld rķkissjóšs fer aš gęta. 

Žaš er jafnframt vķst, aš landsmenn vęru ekki ķ sinni frįbęru stöšu nś, ef undirmįlslišiš hefši vermt rķkisstjórnarstólana eftir kosningarnar 2013 og hingaš til.  Nęgir aš nefna "skuldaleišréttingu heimilanna", uppgjör rķkissjóšs viš žrotabś bankanna meš stórfelldum stöšugleikaframlögum ķ rķkissjóš og afnįm gjaldeyrishaftanna (enn eru žó hömlur į innflęši). Fjórar marktękar einkunnagjafir eru hękkun alžjóšlegs lįnshęfismats į rķkissjóši, mikil skuldalękkun hans, lękkun vaxta Sešlabankans og lįg veršbólga, sem žó hefur veriš męld óžarflega hį vegna of mikils vęgis hśsnęšislišarins.

Einn af žeim sköttum, sem Katrķn Jakobsdóttir ętlar aš hękka, ef/žegar hśn kemst aftur til valda, er fjįrmagnstekjuskattur.  Sumir hagfręšingar telja, aš sś skattlagning hafi neikvęšust įhrif į hagvöxtinn.  Flokksmenn Katrķnar hafa margir hverjir horn ķ sķšu hagvaxtar, sem žeir tengja viš ósjįlfbęra neyzlu og ofneyzlu, og žess vegna mį bśast viš mikilli hękkun žessarar skašlegu skattheimtu, sem žó er įętlaš, aš afli rķkissjóši ašeins 3,4 % skatttekna įriš 2018. Žessi skattstofn skreppur aušveldlega saman viš hęrri skattheimtu og stękkar aš sama skapi viš lęgri skattheimtu. Er til of mikils męlzt, aš vinstri menn hugsi einhvern tķma mįliš til enda, en gösslist ekki įfram aš afloknum hrossakaupum ķ samsteypustjórninni ? 

Um vķštękar og slęmar afleišingar žessarar skattheimtu ritaši Vilhjįlmur Bjarnason, Alžingismašur, ķ Morgunblašiš, 13. október 2017:

"Frjįls sparnašur meš frjįlsri žjóš":

 

Žvķ mišur er žaš svo, aš allir hvatar ķ žessu samfélagi, sér ķ lagi skattalegir, eru til aš auka skuldsetningu og draga śr sparnaši.  Raunar er žaš svo, aš slķkir hvatar leiša aš lokum til erlendrar skuldsetningar, greišsluhalla viš śtlönd og žeirra meina, sem af slķkum halla leiša, sem eru gengisfellingar og kjaraskeršingar, sem fylgja gengisfellingum.  Žeir, sem vilja draga śr peningalegum sparnaši, eru landsölumenn."

Žaš eru įlög į veruleikafirrtum vinstri mönnum, aš žeir viršast enga grein gera sér fyrir afleišingum skattahękkana sinna į hegšun skattborgaranna. Hśn getur žó hęglega leitt til landflótta og samdrįttar ķ atvinnulķfinu, sérstaklega viš nśverandi ašstęšur, žar sem hagkerfiš er takiš aš hęgja į sér.  Aš lįta skattheimtuna rįšast af gešžótta stjórnmįlamanna og pólitķskum kennisetningum ķ staš skżrra hagfręšilegra raka er ótrślega frumstętt og kemur eins og skrattinn śr saušarleggnum į 21. öld.  Katrķn Jakobsdóttir hefur ekki enn aflaš sér grundvallar žekkingar ķ hagfręši og į efnahagsmįlum Ķslands.  Ętlar hśn aš lęra meš žvķ aš fara sįrsaukafullu leišina ?  Er žaš ekki of mikil leti ?

Žótt skattheimtan sé aš forminu til 20 % nśna af fjįrmagnstekjum, er hśn ķ raun miklu hęrra hlutfall af raunvöxtum, sem er hiš ešlilega skattaandlag, en alls ekki veršbótažįtturinn.  Ef t.d. veršbótažįtturinn er 2 % og vextir 3 % af sparifjįrupphęš, žį veršur skattheimtan af raunįvöxtuninni 33 %.  Žetta er svo mikil skattheimta, aš hśn letur til sparnašar, samfélaginu til stórtjóns.  Žessa skattheimtu ętti aš lękka nišur ķ 10 % af raunįvöxtun einvöršungu.  Slķk ašgerš fęli ķ sér jįkvęšan hvata til aukins sparnašar, og mikill sparnašur einstaklinga er undirstaša heilbrigšs hagkerfis.  Samkvęmt lögmįli Lafflers munu tekjur rķkisins af fjįrmagnstekjuskatti hękka viš slķka skattheimtulękkun, en žęr eru įętlašar miaISK 28,5 įriš 2018.

Um žetta skrifaši Vilhjįlmur Bjarnason:

"Sparnašur er aldrei hęttulegur. Sparnašur er forsenda framfara og nżsköpunar. Ķ öllu tali um skattlagningu fjįreigna er hvatinn sį aš gera śtlendinga rķka.  Aušvitaš į markmišiš aš vera aš gera Ķslendinga frjįlsa."

Žetta er umhugsunarvert hjį Vilhjįlmi.  Frjįls er einvöršungu sį, sem nżtur fjįrhagslegs sjįlfstęšis.  Margir Ķslendingar hafa žurft aš fórna fjįrhagslegu frelsi sķnu tķmabundiš į fyrri hluta ęvinnar til aš öšlast slķkt frelsi sķšar į ęvinni.  Hęgri og vinstri stjórnmįlaflokka greinir ašallega į um žaš, hvort almenningi eigi aš gefast kostur į aš safna eigin fé um dagana eša hvort hiš opinbera eigi jafnóšum aš gera upptękt allt, sem aflögu er.  Vinstri flokkarnir hérlendis hafa skrśfaš skattheimtuna upp ķ rjįfur, en samt boša žeir skattahękkanir eftir kosningar 28. október 2017.  Śtgjaldaloforšin eru samt margföld į viš žęr skattahękkanir, sem nefndar hafa veriš, svo aš engu er lķkara en vinstri flokkarnir hyggist ķ raun halda enn śt ķ skuldsetningarfyllerķ, ž.e. hętta aš grynnka į skuldasśpu rķkissjóšs, en dżpka hana žess ķ staš.  Aš senda börnunum reikninginn meš žessum hętti vęri eftir öšru hjį vinstri mönnum.  Žaš er hįmark įbyrgšarleysis glįmskyggnra stjórnmįlamanna.  

Aš lokum žessi tilvitnun ķ Vilhjįlm Bjarnason um žjóšhagslegt mikilvęgi sparnašar:

"Žaš er nefnilega žannig, aš almannatryggingakerfi, sem hér hefur veriš byggt upp, greišir einungis lįgmarksbętur.  Til žess aš treysta žaš žurfa einstaklingar aš byggja upp sinn višbótar lķfeyrissparnaš og aš eiga frjįlsan sparnaš žvķ til višbótar.  Til žess žarf aš vera hvati, en ekki, aš sparnašurinn sé einungis skattaandlag. 

Hinn frjįlsi sparnašur byggir upp velferš allra ķ samfélaginu, ekki ašeins žeirra, sem eiga, žótt žeir njóti sķšar.

Meš žeirri aldursskiptingu, sem er meš žjóšinni, geta bętur almannatrygginga aldrei oršiš grundvöllur ellilķfeyris.  Frjįls sparnašur og hvatar hans geta einungis bętt śr vanda almannatrygginga og lķfeyriskerfis."

Lękkum skattheimtu af fjįrmagnstekjum nišur ķ 10 % af raunįvöxtun.

 

  

 


Af skattheimtu og réttlęti

Vindmylluriddara-gengiš, VG, vinnur nś samkvęmt kenningu formannsins, Katrķnar Jakobsdóttur, um "hlišrun skattbyršanna".  Žaš fer vart į milli mįla, hvaš hśn į viš, žótt oršalagiš sé įlappalegt.  Spurš um žaš, hverjir eiga aš bera byršar hennar, svarar hśn žvķ til, aš žaš verši ekki almenningur. Athyglivert vęri aš heyra skilgreiningu hennar į žeim, sem ekki eru hluti almennings.

Ef hśn ętlar aš hafa eitthvaš upp ķ kosningaloforšin, sem nema 200 miaISK/įr, veršur hśn aš gera a.m.k. 3 efstu tekjutķundirnar aš fórnarlömbum sķnum, svo og fyrirtęki landsins, stór og smį, sparendur og fasteignaeigendur.  

Žaš žżšir, aš hśn mun stórhękka jašartekjuskattheimtuna, sem nś nemur rśmlega 46 % į tekjur yfir 10 MISK/įr, og fara meš hana yfir 50 % į tekjur yfir 7,0 MISK/įr (583 kISK/mįn) og jafnvel ķ 75 % aš hętti franskra sósķalista į tekjur efstu tveggja tekjutķundanna meš tekjur yfir 10 MISK/įr. Žar meš fara yfirvöld rįnshendi um veski landsmanna.  Er žaš vilji stórs hluta almennings ?

Žar sem sossarnir ķslenzku bśa ķ afbökušum og firrtum veruleika, įtta žeir sig aldrei į višbrögšum raunveruleikans.  Sossarnir eru eins og fiskar į žurru landi, žegar kemur aš višbrögšum fólks viš hękkun žeirra į skattheimtu. Žau munu verša atgervisflótti, nokkuš sem Ķsland mį allra sķzt viš nś eftir aš hafa nżendurheimt marga žį, sem flżšu į dögum sķšustu vinstri stjórnar, 2009-2013, er hśn sló skjaldborg um fjįrmįlastofnanirnar, eins og flestum ętti aš vera ķ fersku minni, og lét sér ķ léttu rśmi liggja, žótt bankar ķ eigu vogunarsjóša o.fl. beittu atvinnulķf og einstaklinga harkalegum innheimtuašferšum og innheimtu miklu meira en Fjįrmįlaeftirlitiš reiknaši meš viš endurreisn bankanna meš rķkisframlögum.  

Um kosningaloforš skrifaši Elķas Elķasson ķ Morgunblašiš, 11. október 2017, undir fyrirsögninni:

"Kosningaloforšin ķ dag eru skattar morgundagsins":

" Mönnum er vęntanlega enn ķ fersku minni flótti heilbrigšisstétta śr landi fyrir fįum įrum vegna lįgra launa.  Atvinnurekendur og fjįrfestar geta lķka flśiš, meš alvarlegum afleišingum fyrir žjóšarbśiš, en žetta er bara ein įstęšan fyrir žvķ, aš stilla veršur skattlagningu ķ hóf og trśa loforšum varlega."

Vinstri gręnir taka lķtiš sem ekkert mark į fręšum um skattheimtu, sem fara nęrri um žaš viš hvaša skattheimtu (%) hįmarks samfélagslegur įvinningur fęst.  Sś skattheimta er lęgri en nśverandi jašarskattheimta efra tekjuskattsžrepsins į Ķslandi, 46,24 %, en lķklega ķ grennd viš lęgra žrepiš, 36,94 %.  Žess vegna hefur formašur Sjįlfstęšisflokksins, Bjarni Benediktsson, bošaš, aš hann vilji lękka jašartekjuskattsheimtuna nišur ķ 35 %. Žessi stefnumörkun hans markar žįttaskil ķ sögu skattheimtu seinni įra į Ķslandi.

Sennilega mundi žessi stefnumörkun ķ verki hįmarka s.k. "mögulega velferš", sem tekjuskattur getur yfirleitt stašiš undir, meš einu slķku skattžrepi og tvöföldun persónuafslįttar, eins og formašur Sjįlfstęšisflokksins hefur lķka nefnt, ef blekbónda skjįtlast ekki.  

Vinstri gręnir ętla hins vegar ķ žveröfuga įtt, enda hafa žeir legiš į žvķ lśasagi aš ala į öfund ķ garš žeirra, sem um hrķš njóta tiltölulega hįrra launa.  Žaš, sem skiptir mįli ķ žessu sambandi, eru ęvitekjur manna, og žaš tekur langskólagengna sérfręšinga langan tķma aš nį uppsöfnušum mešalrįšstöfunartekjum launamanna į Ķslandi. Aš ala į öfund vegna tķmabundinna hįrra tekna fyrir aš sinna miklum įbyrgšarstöšum er lįgkśruleg framkoma forkólfa Vinstri hreyfingarinnar gręns frambošs.  Žar fiska žeir ķ gruggugu vatni sem endranęr, og heilbrigš skynsemi kemst hvergi nęrri, žar sem fordómar og žröngsżni svķfa yfir vötnunum.    

Um skattheimtuna (%) skrifar Elķas:

"Hér [ķ ręšu Loga Einarssonar, formanns Samfylkingarinnar, viš eldhśssdagsumręšur 29.09.2017] er ótępilega lofaš og įn allra takmarkana og greinilegt, aš ręšumašur reiknar meš, aš aukinni skattheimtu fylgi ętķš meiri žjónusta og meiri samhjįlp.  En er žaš svo ?

Svariš er nei.  Ef skattprósentan er nśll, fįst aušvitaš engar tekjur.  Žegar skattprósentan vex og stefnir į 100 %, hętta fleiri og fleiri aš vinna, og viš 100 % eru allir hęttir. Žį fįst heldur engar tekjur.  Mestar tekjur hljóta žį aš fįst einhvers stašar žarna į milli, og ķ grennd viš žann staš getur žjóšfélagiš veitt žegnum sķnum žį mestu velferš, sem žaš megnar."

Hér mį bęta žvķ viš, aš nettó skatttekjur fįst, žegar kostnašur viš innheimtu og eftirlit hefur veriš dreginn frį brśttóskatttekjunum.  Til einföldunar mį reikna meš, aš žann kostnaš megi draga upp sem beina lķnu frį upphafspunkti, sem sker sķšan öfuga parabólu skattteknanna ķ einum punkti.  Žar eru skatttekjur lękkandi og oršnar jafnar innheimtu- og eftirlitskostnaši, og žess vegna er ljóst, aš nettó skatttekjur lękka hratt meš hękkun skatttheimtu umfram žį prósentu, sem hęstar gefur skatttekjurnar.  Nettó skatttekjur eru mismunur tekna og kostnašar og nį hįmarki viš lęgri skattheimtu en gefur hįmarks brśttó skatttekjur.  Žaš er lķklegt, aš "kjörskattheimta" ķ skilningi hįmarks nettóskatttekna jafngildi jašarskatti į bilinu 30 % - 35 %.

Nś er formašur vinstri gręnna tekinn aš draga ķ land varšandi nżja skatta og skattahękkanir.  Žį kemur upp sś staša, aš himinn og haf er į milli kosningaloforša hennar og skattahękkunarįforma, sem hśn hefur gefiš ķ skyn, žegar į hana er gengiš, aš séu į döfinni. Hśn hefur sem sagt hvorki reiknaš eitt né neitt ķ žessu sambandi, og žaš er ekki vitaš, hvort hśn kann litlu margföldunartöfluna, en hśn reiknar samt meš aš njóta leišsagnar Indriša H. Žorlįkssonar viš įkvöršun skattheimtu nżrrar vinstri stjórnar į gömlum belgjum. Vituš žér enn, eša hvaš ?

Ķ vištali viš Katrķnu Jakobsdóttur eftir seinni fréttir ķ Rķkisśtvarpinu 11. október 2017 mįtti skilja į henni, aš hśn vildi žrepskiptan eignarskatt ofan viš nettó eign MISK 150 į einstakling.  Žį  veršur nś ekki feitan gölt aš flį, žvķ aš mešaltals nettó eign ķ efstu eignatķundinni er um MISK 100.  Žaš mį telja lķklegt, aš žegar Indriši, skattarįšgjafi Steingrķms į sinni tķš, hefur śtskżrt fyrir Katrķnu, aš žessi skattheimta svari varla kostnaši, žį muni hśn endurskoša afstöšu sķna og breikka skattstofninn.  Žess mį geta, aš vinstri stjórnin 2009-2013 skattlagši nettó eign einstaklinga allt nišur ķ MISK 75. Vinstri vķtin eru til aš varast žau.

S.k. "aušlegšarskattur" er mjög ósanngjarn, t.d. af žvķ, aš hann felur ķ sér margsköttun.  Žaš hafa veriš greiddir skattar af tekjum til aš afla eignarinnar, og sķšan eru įrleg fasteignagjöld til sveitarfélaganna af žessu skattaandlagi.  Hér er um hęgfara eignaupptöku aš ręša, sem sennilega strķšir gegn Stjórnarskrį. Žess vegna var um tķmabundin lög į sķnum tķma aš ręša, sem runnu sitt skeiš į enda įriš 2015.

Um fasteignagjöldin skrifaši Helgi Tómasson, prófessor ķ hagrannsóknum og tölfręši, ķ Fréttablašiš, 10. október 2017:

"Fasteignaskattur į Ķslandi grundvallast į jafnundarlegum skattstofni [įętlaš veršmęti eignar myndar skattstofn].  Žaš er tališ réttlęta skattahękkun, aš eign hafi hękkaš ķ verši, žótt not af eigninni hafi ekkert breytzt og skattžegninn hafi ekki bętt viš sig tekjum.  Opinberum stofnunum er fališ aš įętla söluveršmęti eignar, og sķšan er stjórnvöldum gefiš veišileyfi ķ samręmi viš žaš.  Žaš er undir duttlungum sveitarstjórna komiš, hvort og hvernig žęr śtfęra veišileyfiš, t.d. meš žvķ aš skattleggja mismunandi eftir aldri eigenda."

Sama mį segja um vęntanlegan "aušlegšarskatt" Katrķnar Jakobsdóttur, sem vęntanlega veršur aš mestu fasteignaskattur.  Žetta gefur einnig tilefni til aš leiša hugann aš žętti fasteignaveršs ķ neyzluvķsitölunni.  Žaš gengur ekki aš lįta villtar sveiflur į hśsnęšismarkaši hafa mikil įhrif į vķsitölu veršlags.  Viš śtreikning vķsitölunnar ętti bęši aš draga śr vęgi hśsnęšiskostnašar og deyfa verulega allar skammtķma sveiflur samhliša žvķ, sem fasteignagjald verši mišaš viš brunabótamat og žak sett viš 0,15 % af brunabótamati.  Sennilega er skynsamlegast aš taka upp samręmda neyzluvķsitölu aš evrópskri fyrirmynd.

 

 

 

 

 


Įbyrgšarlaus śtgjaldaloforš

Vindmylluriddara-gengiš, VG, hefur sefjaš sig upp ķ žaš, aš įstand "aušvaldsžjóšfélagsins" sé meš žeim hętti, aš nś sé kominn tķmi til aš ganga ķ skrokk į fyrirtękjum landsins, sparendum og fasteignaeigendum, og illa skilgreindum hópi "hįtekjufólks", sem e.t.v. skipa žó 3 efstu tekjutķundirnar aš mati VG, ž.e. žį, sem eru meš meira en um 7 MISK/įr eša 0,58 MISK/mįn ķ laun. Hvaša skattbyrši gęti žetta žżtt fyrir sķšast nefnda hópinn ?  

Lausleg athugun bendir til, aš verši hęstu 3 tekjutķundirnar lįtnar bera 3/4 af įformum vindmylluriddaragengisins um śtgjaldahękkanir umfram fjįrmįlaįętlun rķkisstjórnarinnar, ž.e. 3/4*67=50 miaISK/įr, žį mun tekjuskattheimtan af žessu fólki hękka um fjóršung.  T.d. ķ efstu tekjutķundinni, žar sem mešallaun įriš 2016 voru MISK 18,4, var mešalskattheimtan 2016 rśmlega 40 %, en mun losa 50 % eftir lķklegar skattahękkanir vindmylluriddaragengisins.  Aš sjįlfsögšu žarf žį jašarskattheimtan aš hękka śr 46 % og hįtt yfir 50 % meš öllum žeim stórskašlegu žjóšfélagsįhrifum, sem slķk eignaupptaka hefur ķ för meš sér. 

Žetta er gjörsamlega fįheyrš skattahękkun og óréttlįt meš afbrigšum, žvķ aš ķ efstu 3 tekjutķundunum er fólkiš, sem fórnaš hefur mörgum įrum ęvi sinnar ķ launalausan undirbśning ęvistarfs, sem hefur hingaš til veriš į mörkunum, aš skilaši žessu fólki, sem stundum er nefnt menntafólk, mešalęvitekjum į hverjum tķma ķ landinu. 

Katrķn Jakobsdóttir, sem ekkert tękifęri lętur annars ónotaš til aš smjašra fyrir menntun, ętlar meš öšrum oršum aš girša fyrir žaš, aš menntafólk njóti žeirrar lįgmarkssanngirni aš hįlfu rķkisvaldsins aš eiga möguleika į aš njóta sambęrilegra rįšstöfunartekna yfir ęvina og mešaltekjumašur ķ samfélaginu.  Žetta er fįheyrš frekja og yfirgangur aš hįlfu stjórnmįlamanna, sem eru viti sķnu fjęr ķ ķmyndušu žjóšfélagi ķslenzkra sósķalista.

Žjóšfélagiš, sem sossarnir hafa sefjaš sig upp ķ aš ķmynda sér, aš žeir lifi ķ, til aš réttlęta daušahald sitt ķ sósķalismann, er ekki til, og žess vegna eiga śrręši žeirra engan veginn viš ķ raunveruleikanum, heldur eru beinlķnis hęttuleg fyrir velferš žjóšarinnar.  Katrķnu Jakobsdóttur mį lķkja viš hįlfblindan og heyrnarlausan skipstjóra, sem stżrir eftir kolröngu sjókorti.  Slķk sjóferš mun enda voveiflega.   

Sannleikurinn er sį, aš horfurnar eru miklu svartari en žetta fyrir skattgreišendur.  Loforšaglamur skyni skroppinna stjórnmįlamanna, sem skeyta engu um stašreyndir, en lifa ķ tilbśinni veröld, kostar ķ framkvęmd nįlęgt 200 miaISK/įr, en ekki 67 miaISK/įr, eins og VG lagši til viš gerš fjįrmįlaįętlunar voriš 2017 į Alžingi.  Hvaš hefur Įsdķs Kristjįnsdóttir, forstöšumašur efnahagssvišs SA, um žetta aš segja ?  Hśn skrifaši "Endahnśtinn" ķ Višskiptablašiš, 5. október 2017, og veršur nś vitnaš ķ hana:

"Hįvęrar kröfur eru hjį flestum flokkum, aš auka žurfi rķkisśtgjöld og draga śr žeim mikla ójöfnuši, sem hér rķkir.  Žaš sé žvķ naušsynlegt aš skattleggja fyrirtękin og žį rķkari ķ samfélaginu.  Žaš viršist minna til vinsęlda falliš aš benda į tölulegar stašreyndir.  Hér er tekjujöfnušur einn sį mesti į mešal žróašra rķkja.  Žį er skattheimta og śtgjöld hins opinbera ķ hlutfalli viš landsframleišslu nęr hvergi hęrri en hér į landi.  Fyrir sķšustu kosningar gengu flest loforš śt į aš hękka žaš hlutfall"

Viš žęr ašstęšur, sem Įsdķs Kristjįnsdóttir lżsir hér, er óšs manns ęši aš auka skattheimtuna enn meir į Ķslandi, og žaš er alveg öruggt mįl, aš verši opinberi geirinn stękkašur umfram žau 45 %, sem hann er ķ nśna, mun žaš fljótlega grafa undan samkeppnishęfni landsins um fólk, žjónustu og vörur, og geta valdiš haršri lendingu hagkerfisins meš miklu atvinnuleysi, sem samdrętti hagkerfisins fylgir. Žaš er ekkert borš fyrir bįru nśna hjį litlum fyrirtękjum, einkum ķ śtflutningsgeirum atvinnulķfsins.  Til aš létta atvinnurekstrinum róšurinn er naušsynlegt aš létta opinberum įlögum af fyrirtękjunum til aš stušla įfram aš starfsemi žeirra og atvinnusköpun, en ekki aš žyngja įlögurnar, eins og veruleikafirrtir vindmylluriddarar boša nś.   

Tugmilljarša ISK/įr skattahękkanir ķ kjölfar kosninga vęru algert órįš og raunar skemmdarverk į hagkerfinu, sem greiša ekki fyrir kjarasamningum, en munu leiša  til snöggrar minnkunar į atvinnuframboši og eftirspurn ķ hagkerfi, žar sem hagvöxtur fer nś žegar minnkandi.  Žaš veršur hins vegar engu tauti viš sossana komiš.  Žeir lifa ķ gerviveröld sjįlfsblekkingar og hafa algerar ranghugmyndir um ķslenzka samfélagiš, sem styšjast ekki viš neinar tölfręšilegar stašreyndir, hvorki um nettó tekjudreifingu né eignadreifingu. Sossarnir eru eins og illa lesnir nemendur ķ skóla, sem reyna aš bjarga sér į hundavaši meš fullyršingum, sem eru algerlega śr lausu lofti gripnar.  Žetta fólk hefur aldrei getaš né viljaš temja sér vönduš vinnubrögš. 

 Sossarnir eru ķ krossferš gegn "kapķtalinu" sökum eigin sįlarhįska vegna gjaldžrots sósķalismans hvarvetna ķ heiminum og munu skola barninu śt meš bašvatninu, nįi žeir tökum į balanum hér į landi ķ kjölfar kosninganna 28.10.2017.  

Nż kynslóš ķ landinu hefur lįtiš glepjazt af fagurgala um allt fyrir alla ókeypis og viršist vilja fara śt ķ žį žjóšfélagstilraun, sem óhjįkvęmilega fylgir valdatöku sossanna, og brotlending efnahagslķfsins meš kjarahruni almennings veršur óhjįkvęmileg afleišing svo gįleysislegrar og óžarfrar tilraunar.  Ķ kjölfariš veršur žó sį draugagangur vonandi kvešinn nišur hér um langa hrķš, en dżrkeypt veršur žaš, eins og oft vill verša, žegar kveša žarf nišur óvęru.

Aftur aš "Endahnśti" Įsdķsar Kristjįnsdóttur:   

"Tölur sżna, aš sé leišrétt fyrir aldurssamsetningu žjóša, eru śtgjöld til heilbrigšismįla einna hęst hér į landi.  Aldurssamsetningin mun hins vegar breytast og śtgjöldin meš, en slķk framkvęmd nś [hękkun opinberra śtgjalda hérlendis til heilbrigšismįla upp ķ 11 % af VLF] auk afnįms greišslužįtttöku myndi kosta rķkissjóš hįtt ķ 100 milljarša kr į įri." [Undirstrikun BJo.]

Žessi ósköp eru einmitt į stefnuskrį Vinstri hreyfingarinnar gręns frambošs, en hśn hefur žó ašeins lagt til hękkun į įrlegum śtgjöldum rķkissjóšs um miaISK 67 aš mešaltali (miaISK 53 til 75) į nęstu 5 įrum.  Žetta sżnir svart į hvķtu, aš žaš vantar samręmi į milli "śtgjaldaloforša" vinstri gręnna haustiš 2017 og tillagna žeirra um auknar rķkistekjur viš gerš fjįrmįlaįętlunar į Alžingi voriš 2017. Vinstri gręnir eru svo įbyrgšarlausir ķ tali um fjįrmįl og efnahagsmįl, aš furšu sętir, nema skżringin sé sś, aš žeir rįši engan veginn viš žetta višfangsefni.  Blekbóndi hallast aš žvķ, enda viršist hugsunargangur žeirra oft į tķšum vera af öšrum heimi. 

Formašurinn, Katrķn Jakobsdóttir, fer į fundum undan ķ flęmingi og žykist ętla aš "hlišra" skattbyršunum, žannig aš žęr lendi ekki į "almenningi".  Hśn viršist ętla aš lįta efstu tekjutķundirnar žrjįr borga brśsann. Hvers konar órįšshjal er žetta eiginlega ?  Žarna sitja t.d. į fleti fyrir fyrrverandi nįmsmenn, sem hafa lokiš nįmi, oft erlendis, stórskuldugir, og munu rétt verša meš mišlungs rįšstöfunartekjur yfir ęvina vegna fremur stutts starfsferils og langs launalauss nįms.  Nś į sem sagt aš gefa langskólanįmi žumalinn nišur og höggva enn ķ žennan knérunn, svo aš lķkja mį žį viš eignaupptöku.  Hvaša afleišingar halda menn, aš önnur eins endemis ósanngirni og dónaskapur hafi fyrir žjóšfélagiš ?  Landflótti er lķklegur, spekileki, sem žó bar aš foršast ķ lengstu lög. Vinstri gręnir eru veruleikafirrtur sértrśarhópur, stórskašlegur sjįlfum sér og öšrum ķ raunheimum.  

Įfram meš hina glöggu og skżru Įsdķsi:

"Heitiš var aš hękka lįgmarksgreišslur almannatrygginga ķ 300“000 kr, tvöfalda barnabętur, lengja fęšingarorlofiš, hękka hįmarksgreišslur fęšingarorlofs, byggja žśsundir leiguķbśša meš rķkisstušningi og auka stušning viš fyrstu kaup fasteigna.  Ķ heild myndi sį loforšaflaumur kosta ašra 100 milljarša kr." [Undirstrikun BJo.]

Hér stöndum viš frammi fyrir kosningaloforšum vinstri gręnna upp į 200 miaISK/įr.  Žetta er um 25 % aukning rķkisśtgjalda.  Hér er veriš aš lofa žvķ aš eyša miklu meiru af annarra manna aflafé en flest fólk sęttir sig viš, og stöšugleiki hagkerfisins leyfir, ķ žeirri von, aš peningaflóšiš greiši žeim leišina til valda.  Žetta er sišlaust og glórulaust framferši, sem ber aš berjast hatrammlega gegn į öllum vķgstöšvum.  


Vindmylluriddara-gengiš: VG

Einkenni į mįlflutningi VG-félaga er, aš žeir bśa sér til gerviveröld og ęsa sig sķšan upp ķ hatrömmum andróšri viš "óréttlętiš" ķ žessum gerviheimi. Žessi skrżtna hegšun vinstri gręnna hefur opinberazt ķ furšumįlflutningi žeirra ķ yfirstandandi kosningabarįttu um jöfnuš og kaupmįtt rįšstöfunartekna į Ķslandi, sem hefur veriš flett ofan af sem hreinum ósannindum.  VG-félagar eru furšudżr ķ pólitķskum sżndarveruleika, įn minnstu žekkingar į fjįrmįlum ķslenzka rķkisins og lögmįlum efnahagslķfsins.  Žeir svķfa um į raušu skżi klisja og slagorša. Sannkallašir vindmylluriddarar.

Sósķalistar komust ķ sįlarhįska viš fall Rįšstjórnarrķkjanna įriš 1990, og rįš žeirra śt śr žvķ hugmyndafręšilega öngstręti var aš hverfa į vit sżndarveruleika.  Žį skįlda žeir upp "óréttlįta og spillta" gerviveröld, og sefja sig upp ķ hatramma barįttu gegn henni. Žetta höfum viš séš ķ mįlflutningi Hugos Chavez og Nicolas Maduros ķ Venezśela, og žetta sjįum viš į Ķslandi, žar sem sósķalistar skįlda upp svišsmynd af fįtękt, ójafnrétti og misskiptingu efnislegra veršmęta, sem stenzt enga skošun.

Formašur VG, Katrķn Jakobsdóttir, gaf innsżn ķ forneskjuleg hugarfylgsni sķn į Flokksrįšsfundi VG 19. įgśst 2017.  Žar varpaši hśn ljósi į fįrįnlega svišsmynd, sem hśn hefur dregiš upp af Ķslandi og į sér enga stoš ķ raunveruleikanum:

"Vaxandi misskipting gęšanna sprettur beinlķnis af žvķ efnahagskerfi og žeim pólitķsku stefnum, sem hafa veriš rįšandi undanfarna įratugi, og nś er svo komiš, aš sķfellt fleira fólk er fariš aš finna fyrir žvķ."

Kjósendur ęttu aš velta žvķ fyrir sér, hvaša efnahagskerfi žaš er, sem "litla stślkan meš eldspżturnar og pśšurtunnuna" vill, aš leysi nśverandi efnahagskerfi af hólmi.  Nišurstaša blekbónda er sś, aš žaš eigi żmislegt skylt viš "alręši öreiganna".  

Žarna er forsenda formanns vindmylluriddara-gengisins sś, aš į Ķslandi eigi sér staš "vaxandi misskipting gęšanna".  Žessi forsenda formannsins er röng.  Tekjujöfnušur er hvergi meiri į Vesturlöndum en į Ķslandi samkvęmt alžjóšlegum GINI-ójafnašarstušli, og žessi ójafnašarstušull hefur fariš nįnast stöšugt lękkandi frį tķš vinstri stjórnarinnar 2009-2013.  Žarf mikla ósvķfni eša ótrślega fįvķsi, og er hvorug gott vegarnesti inn į Alžingi og jafnvel ķ stól forsętisrįšherra, til aš varpa fram žessum ósannindavašli.  

Lķtum žį į eignastöšuna.  Hagstofan birti ķ v. 40, fyrstu viku október 2017, įrlegar tölur um eigna- og skuldastöšu einstaklinga og heimila.  Eigiš fé heimilanna jókst um 13 % įriš 2016 og fór ķ rśmlega miaISK 3300 (mia=milljaršur) ķ įrslok.  Žetta sżnir minnkandi skuldsetningu og aukiš efnahagslegt öryggi almennings.  Efsta eignatķund heimilanna į 62 % heildareignanna eša miaISK 2100.  Erlendis er žetta hęrra hlutfall, enda er ķbśšareign almennari hér en vķšast hvar annars stašar, žótt sigiš hafi į ógęfuhlišina ķ žeim efnum į žessum įratugi vegna geggjašra veršhękkana af völdum lóšaskorts og śtleigu til feršamanna. Til aš lękka veršiš žarf einfaldlega aš stórauka frambošiš. Žį reka vinstri flokkarnir andróšur gegn sjįlfseignastefnu hśsnęšis.  Allt hefur žetta leitt til hlutfallslegrar fękkunar fólks, sem bżr ķ eigin ķbśš.  Žaš er brżnt velferšarmįl aš snśa žessu viš, svo aš yfir 90 % fjölskyldna nįi aš koma sér eigin žaki yfir höfušiš og tryggja žannig afkomu sķna til ęviloka, eins og bezt veršur į kosiš.

Hvaš eru žetta miklar hreinar eignir į mann ķ efstu tķund ?  100 MISK/mann (M=milljón) er mešaltališ, ž.e. hśs, bķll og nokkur peningalegur sparnašur.  Žaš er nś allt og sumt.  Vart er hęgt aš hugsa sér meiri eignajöfnuš ķ landi, žar sem ein helzta lķfeyristrygging landsmanna er eigiš hśsnęši, og bķll er hverjum manni naušsyn til aš komast ferša sinna.  

Annar męlikvarši į žróun eignastöšu fjölskyldnanna er breyting į fjölda meš neikvętt eigiš fé.  Fjölskyldum meš neikvętt eigiš fé ķ hśsnęši fękkaši įriš 2016 um 20 % og voru 5856 ķ įrslok meš aš mešaltali -MISK 5,0 ķ eigiš fé.  Fjölskyldum ķ eigin hśsnęši, sem ętla mį, aš bśi viš žröngan kost, fękkaši žannig um 1-2 žśsund.  Frį įrinu 2010, žegar alręmd "skjaldborg heimilanna" var viš lżši, hefur žessum fjölskyldum fękkaš um 70 %, en žęr voru žį 25“000 talsins.  Žetta er "bylting aušvaldskerfisins" til batnašar fyrir heimilin ķ landinu.  

Į įrabilinu 2010-2016 hefur eiginfjįrstaša einstaklinga hękkaš śr miaISK 1565 ķ miaISK 3343 eša rśmlega tvöfaldazt.  Til samanburšar hefur eiginfjįrstaša eignamestu tķundarinnar "ašeins" hękkaš um 53 %.  Aušvitaš munu firrtir vindmylluriddarar VG stinga hausnum ķ sandinn viš žessi tķšindi, en hvernig skyldi upplitiš į žeim verša viš žau tķšindi, aš eigiš fé 5. tķundarinnar hefur frį 2010 aukizt um 413 % og 6. tķundar um 317 %.  Fólk ķ tķundinni meš verstu eiginfjįrstöšuna hefur lękkaš nettóskuldir sķnar um helming.  Tveir eignatķundarhópar, 3. og 4. tķund, voru meš neikvętt eigiš fé įriš 2010, en žessi 20 % skattgreišenda eru nś meš jįkvętt eigiš fé.  

Óšinn skrifar um žetta ķ Višskiptablašiš 5. október 2017:

"Allt tal um, aš uppgangur sķšustu įra hafi veriš į kostnaš launafólks og bara til hagsbóta fyrir fjįrmagnseigendur og "aušvaldiš" er žvķ śr lausu lofti gripiš.  Žaš er gott aš hafa ķ huga ķ ašdraganda enn einna kosninganna."   

Žaš, sem hér hefur veriš dregiš fram af talnastašreyndum Hagstofunnar, sannar, aš eignajöfnušur ķ landinu hefur batnaš grķšarlega frį 2010 og hélt įfram aš batna įriš 2016.  Tali formanns vindmylluriddaragengisins um "vaxandi misskiptingu gęšanna" er į grundvelli ofangreindra tölulegu stašreynda bezt lżst sem helberri žvęlu, sem reist er į firrtu sósķalistķsku višhorfi til raunveruleikans.

  Katrķn Jakobsdóttir hefur nįš talsveršri leikni sem vindmylluriddari ķ aš draga upp falsmynd af žjóšfélaginu og sķšan aš rįšast į žessa falsmynd ķ anda byltingarsinnašra sósķalista, nįkvęmlega eins og vindmylluriddarinn "sjónumhryggi" į sinni tķš į Spįni réšist į vindmyllur, sem hann taldi illa dreka.  Žaš er ódżr kosningabarįtta aš ętla aš umbylta žvķ, sem er ekki til, og bošar ekkert gott fyrir hag landsins eftir kosningar 28. október 2017, ef vindmylluriddarar nį völdum.  Aš afneita stašreyndum og hśka ķ heimi tilbśningsins, leikritsins, hentar almenningi afskaplega illa, ef hinir firrtu sitja ķ Stjórnarrįšinu.    

 


Eymdarvķsitalan

Eymdarvķsitala er einfaldur męlikvarši į lķfskjör ķ einu landi.  Höfundur hennar er Arthur Okun, hagfręšingur, sem nefndi hana į ensku "The misery index", en sumir kalla hana "The economic discomfort index".  

Hśn er reiknuš žannig śt, aš tekin er veršbólga sķšustu 12 mįnušina, vb %, og mešaltals atvinnuleysi į sama tķmabili, al %, og lagt saman:

EV = vb % + al %.

Sķšan 1991 hefur EV yfirleitt veriš į bilinu 5-10, en įrin 2016-2017 bregšur svo viš, aš hśn er undir 5 og er um žessar mundir ķ sķnu sögulega lęgsta gildi, 4,2.  Eymdarvķsitalan hefur ekki fariš undir 5 sķšan įriš 1998. Hśn nįši hįmarki ķ įrslok 2008 og hefur nįnast samfellt veriš į nišurleiš sķšan.  Eymdarvķsitalan er nśna einna lęgst į Ķslandi af öllum löndum heims, enda er kaupmįttur launa hvergi hęrri, nema ķ Sviss.  Ķslendingar hafa skrišiš fram śr Noršmönnum, Dönum og Lśxemborgurum, hvaš kaupmįttinn varšar.  Žaš rķkir hins vegar óvissa um framhaldiš, og nokkurrar svartsżni er tekiš aš gęta um, aš takast muni aš varšveita žennan tiltölulega hįa kaupmįtt.  

Um žį, sem hęst hafa skoraš ķ Eymdarvķsitölu, skrifar Valdimar Įrmann, forstjóri GAMMA Capital Management, ķ Markaši Fréttablašsins, 4. október 2017:

"Ķ samanburši į eymdarvķsitölunni viš erlend rķki mį sjį, aš žau, sem skora verst ķ eymdarvķsitölunni, eru žau, žar sem efnahagsleg óstjórn og óstöšugleiki er mestur, og žar rķkir raunveruleg eymd."

 

Žaš er mikil hętta į žvķ, aš eftir kosningarnar 28. október 2017 stigi hér Eymdarvķsitalan.  Įstęšan er sś, aš žį er lķklegast, aš fylgi vinstri flokkanna og mišjumošsins dugi til aš mynda sams konar meirihluta um landsstjórnina og nś rķkir ķ Rįšhśsi Reykjavķkur, ž.e. vinstri gręnir, samfylkingar og pķratar, eša mišjumoš ķ staš hinna ókręsilegu pķrata.  Ķ Reykjavķk hafa veriš mikil lausatök į fjįrmįlum og skuldum veriš safnaš upp ķ rjįfur žrįtt fyrir hįmarks skattheimtu į nįnast öllum svišum.  Skuldastaša Reykjavķkur-samstęšunnar, ž.e. borgarsjóšs og dótturfyrirtękja, er ósjįlfbęr, žannig aš nś stefnir ķ, aš yfir Reykjavķk verši settur tilsjónarmašur snemma į nęsta įratugi. Er žaš hrikaleg lķtillękkun fyrir eina höfušborg.

Ķ stuttu mįli mį telja įstęšur įrangursleysis vinstri manna viš stjórnun opinberra mįlefna žęr, aš žį skortir bęši žekkingu og įhuga į fjįrmįlum og įhrifum breytinga į opinberum gjöldum į hag og hegšun almennings, og tilhneigingu žeirra til aš ženja śt opinber umsvif og stjórnkerfi hins opinbera auk dómgreindarleysis, sem leišir til, aš žeir sjį ekki skóginn fyrir trjįnum og fara į flot meš glórulaus gęluverkefni.   

Nś hęgir į hjólum efnahagslķfsins į Ķslandi.  Žvķ til sannindamerkis lękkaši Sešlabanki Ķslands stżrivexti sķna um 0,25 % ķ byrjun október 2017 , og eru žeir žį 4,25 %.  Žaš mį žį bśast viš, aš atvinnulausum fjölgi ķ vetur frį nśverandi gildi, 2,8 %, žótt engar ķžyngjandi kvašir verši lagšar į fólk og fyrirtęki.  Žess vegna er rétta rįšiš nś aš halda įfram į braut skattalękkana.  Hękkun skatta skapar skilyrši brotlendingar hagkerfisins viš nśverandi ašstęšur.    

Vinstri gręn lögšu ķ vor fram hugmyndir um auknar tekjur rķkissjóšs viš umręšur um fjįrmįlaįętlun rķkisstjóšs 2018-2022 upp į um miaISK 333, stighękkandi frį 53 miaISK/įr til 75 miaISK/įr.  Žetta var til aš fjįrmagna heldur minni śtgjaldahugmyndir.  VG śtfęrši ekki hugmyndir sķnar um aukna fjįröflun fyrir rķkissjóš.  Katrķn Jakobsdóttir hefur ķ umręšum um žetta sżnt, aš hśn ber mjög takmarkaš skynbragš į fjįrmįl rķkisins, žvķ aš hśn hefur gert tilraun til aš telja fólki trś um, aš žessi tekjuöflun sé möguleg meš žvķ einvöršungu aš auka skattheimtu į efstu tekjutķunduna, aušugustu heimilin og sjįvarśtveginn.  Žetta hefur veriš hrakiš rękilega, en mįlflutningurinn afhjśpar téša Katrķnu sem loddara af ósvķfnustu gerš gagnvart žjóš sinni.  Hśn er žar meš oršin fullkomlega ótrśveršug og ķ engu treystandi.  Aš kaupa af henni notašan bķl vęri glapręši. 

Ef nż rķkisstjórn fjįrmagnar žetta meš aukinni skattheimtu į almenning, sem žeim ber aš gera ķ staš žess aš senda framtķšinni reikninginn, er hér um svo grķšarlegar višbótar įlögur į fólk og fyrirtęki (um 1,0 MISK/ķb) aš ręša, aš atvinnuleysiš mun örugglega vaxa mun hrašar en ella.  

Aukiš peningamagn ķ umferš veršur fylgifiskur žess aš hęgja į uppgreišslu rķkisskulda, en verja auknu fé žess ķ staš til rekstrar og fjįrfestinga į vegum rķkisins.  Aukiš peningamagn ķ umferš mun leiša til vaxandi veršbólgu, sem grefur undan lķfskjörum almennings og žyngir skuldabyrši flestra hśsnęšislįna.  Hętt er viš, aš žetta nżja, en gamalkunnuga įstand, skapi ólgu į vinnumarkaši. Eymdarvķsitalan nęr žį örugglega tveggja stafa tölu.  Vitleysan ķ vinstri gręnum getur oršiš žjóšinni dżrkeypt.   

Aukin skattheimta af fyrirtękjum į tķmum minnkandi hagvaxtar mun neyša žau til aš draga saman seglin ķ mannahaldi, enda mun hękkun tekjuskatts leiša til minni eftirspurnar vöru og žjónustu.  

Žetta saman lagt mun óhjįkvęmilega leiša til žess, aš žessi įgęti męlikvarši į stjórnarfar ķ landinu, Eymdarvķsitalan, mun taka stökk upp į viš, žegar įhrifa nżrrar vinstri stjórnar tekur aš gęta.  Mišaš viš hefšbundiš getuleysi vinstri manna til aš stjórna landinu, hiršuleysi um efnahagslögmįlin og andśš į hagvexti, žį er įstęša til aš óttast hękkun Eymdarvķsitölunnar um 2,0/įr, žannig aš hśn verši komin yfir 10,0, ef vinstri stjórn endist śt fullt kjörtķmabil, en žaš er sögulega séš óvenjuhį Eymdarvķsitala į Ķslandi.  Žaš veršur spennandi aš fylgjast meš žessu og hafa žį rķkulega ķ huga, aš borgaralegum rķkisstjórnum hefur tekizt svo vel upp aš undanförnu, aš Eymdarvķsitalan įriš 2017 nįši nišur ķ 4,2 og var į nišurleiš ķ október 2017.   

falkinn1_444247

  


Hęgir į hjólum efnahagslķfsins

Žann 4. október 2017 įkvaš Peningastefnunefnd Sešlabanka Ķslands aš lękka stżrivexti bankans um 0,25 %.  Žetta er stašfesting Sešlabankans į žvķ, aš nś hęgir į hjólum efnahagslķfsins, spurn eftir vinnuafli og hagvöxtur fer minnkandi. Samt er enn góšur hagvöxtur, en hann fer minnkandi, og hagkerfiš viršist stefna inn til mjśkrar lendingar. 

Frekari rök fyrir vaxtalękkun er veršhjöšnun ķ landinu sķšustu 12 mįnuši 3,1 % į helztu vörum og žjónustu, sem almenningur notar, en 1,4 % veršbólga, sé hśsnęšiskostnaši, sem e.t.v. vigtar of mikiš ķ vķsitölunni, bętt viš. Nżleg rannsókn leiddi ķ ljós, aš veršlękkunarašgeršir Bjarna Benediktssonar, fjįrmįla- og efnahagsrįšherra į sķšasta kjörtķmabili, ž.e. afnįm almennra vörugjalda og tolla įsamt lękkun VSK į flestum vörum śr 25,5 % ķ 24,0 %, hafa nś skilaš sér aš fullu til neytenda.  Žį breyttist višskiptaumhverfiš til hins betra viš žetta, svo aš COSTCO og Hennes & Mauritz įkvįšu aš hasla sér völl į Ķslandi.  Öllu žessu voru vinstri gręnir į móti, eins og sönnum afturhaldsflokki sęmir, sem lķtur į neytendur og skattborgara sem jarmandi saušfé ķ rétt, sem rķkiš eigi aš rżja inn aš skinni. Žvķ mišur viršast vinstri gręnir alltaf velja verri kostinn, eigi žeir tveggja kosta val.  Ef žessum fķl veršur hleypt inn ķ postulķnsbśšina, žį mun verša hér hörš lending hagkerfisins og kaupmįttur rįšstöfunartekna alls žorra žjóšarinnar mun hrynja.  Žaš er nefnilega engan veginn sama, hvaša stjórnarstefnu er fylgt um okkar sameiginlega sjóš, rķkissjóšinn, blessaša. 

Viš žessar ašstęšur er von į vinstri stjórn eftir Alžingiskosningar 28. október 2017.  Žį mį žvķ mišur bśast viš "haršri lendingu" hagkerfisins af sömu įstęšum og bķša varš uppsveiflu eftir samdrįttinn mikla 2008-2009 allt žar til 2013, en žį tók nż rķkisstjórn viš, sem jók mönnum bjartsżni. Hagvöxtur fór reyndar aš taka viš sér įriš 2012 vegna makrķlgengdar og fjölgunar erlendra feršamanna.

Įstęšur langdreginnar kreppu į Ķslandi voru stęrsti hugmyndafręšilegi sigur Vinstri hreyfingarinnar gręns frambošs, VG, fram aš žeim tķma, ž.e. 132 skattahękkanir vinstri stjórnarinnar 2009-2013.  Mun vinstri gręnum takast aš slį žetta met į nęsta kjörtķmabili meš rķkisstjórn undir forsęti frasa lżšskrumarans Katrķnar Jakobsdóttur, sem gerš hefur veriš afturreka meš grundvöll kosningabarįttu sinnar, margtugginnar žvęlu um ójafna tekju- og eignaskiptingu į Ķslandi og hįr aršgreišslur ķ sjįvarśtvegi, sem eru einfaldlega miklu lęgri en gengur og gerist ķ ķslenzkum fyrirtękjum sem hlutfall af hagnaši. Aršur af fyrirtękjum eru sambęrilegir vöxtum af öšrum fjįrfestingum.  Žetta skilja ekki vinstri gręnir og kalla žjófnaš.  Er žetta fólk "med fulle fem" ?

Viš vitum a.m.k. um hvaš draumfarir vinstri manna į sķšasta žingi snerust.  VG gerši tillögu um 333 miaISK auknar įlögur į 5 įrum, ž.e. įriš 2018 miaISK 53, 2019 miaISK 64, 2020 miaISK 69, 2021 miaISK 72 og 2022 miaISK 75.  Ķ įrslok 2022 munu žessar auknu skattbyršar hafa numiš 0,99 MISK į hvert mannsbarn ķ landinu eša 3,9 MISK į hverja 4 manna fjölskyldu.  Aušvitaš munu žessar auknu byršar lenda žyngst į žeim, sem nś žegar standa undir bróšurpartinum af tekjuskattsbyršinni, ž.e. 4 hęstu tekjutķundunum, žeim einstaklingum, sem eru meš um 5 MISK/įr ķ tekjur og hęrra. Aš reyna aš halda žvķ fram, aš žessum hękkunum sé hęgt aš nį įn žess aš auka viš skattbyrši almennings, eins og Katrķn Jakobsdóttir hefur gert, er aumkvunarveršur loddarahįttur.  Katrķn žessi er fullkominn saušur ķ saušargęru, žegar kemur aš fjįrmįlum rķkisins og efnahagsmįlum almennt, enda hefur hśn veriš gerš afturreka meš vitleysuna meš opinberum śtreikningum, sem sżna, aš hśn getur ķ mesta lagi kreist 15 miaISK/įr śt śr launafólki meš 25 MISK/įr eša meir,śt śr eigendum yfir MISK 150 og sparendum.  Žaš vellur meš öšrum oršum upp śr henni vitleysan.

Žaš verša žess vegna vafalaust fleiri fyrir baršinu į vinstri flokkunum, žegar žeir taka til viš aš hękka skattana, žvķ aš ekki er ólķklegt, aš žeir hękki tekjuskatt į fyrirtęki og viršisaukaskattinn.  Fjįrmagnstekjuskattur er hagfręšilega skašlegasta skattahękkunarašgeršin.

Um hugsanlegar skattahękkanir fórust Alžingismanni vinstri gręnna svo orš ķ andsvörum viš fyrirspurn Samfylkingaržingmanns, samkvęmt grein Óla Björns Kįrasonar ķ Morgunblašinu 4. október 2017:

"Hugmyndafręši skattheimtuflokkanna er skżr":

"Ég get žó upplżst hįttvirtan žingmann um, aš žaš liggur fyrir, aš viš höfum rętt um tekjuskatt, ž.e. žrepaskipt tekjuskattskerfi [tekjuskattskerfiš er nś žegar žrepaskipt, svo aš VG ętlar lķklega aš bęta viš žrepi, hugsanlega 75 %, eins og sossarnir ķ Frakklandi geršu, en neyddust svo til aš afnema-innsk. BJo].  Viš höfum talaš um aušlegšarskatt [eignaskatt, afar óréttlįtt tvķsköttun, sem leggst žungt į suma eldri borgara-innsk. BJo], aušlindagjöld [vegna jafns atvinnuréttar mį ekki undanskilja neina nįttśruaušlind aušlindaskatti, ef ein er skattlögš], fjįrmagnstekjuskatt [dregur śr naušsynlegum sparnaši-innsk. BJo], kolefnisgjald [mjög žungbęr fyrir atvinnulķf og samgöngur, byggšaskattur, dregur śr hagvexti-innsk. BJo], gjöld į feršažjónustu [meiri en hękkun VSK ?-innsk. BJo], bętta skattheimtu, sykurskatt [bitnar verst į efnaminna fólki, óréttlįtur] o.s.frv. Žetta er ekkert nżtt ķ mįlflutningi vinstri gręnna, og žaš hefur ķ sjįlfu sér ekkert breytzt, frį žvķ aš viš vorum saman ķ rķkisstjórn, hvar viš viljum helzt taka tekjurnar og setja žęr nišur."

Nś er aftur komiš eggjahljóš ķ Samfylkingu og vinstri gręna, og žį er staglazt į žvķ, aš hękka eigi skattbyrši tekjuhęrri hópanna.  Fjórar tekjuhęstu tķundirnar, ž.e. meš tekjur yfir 5 MISK/įr, standa nś žegar undir bróšurpartinum af skatttekjum rķkissjóšs, lķklega yfir 90 % af tekjuskattinum.  Žaš er ešlilegt, enda eru ķ nešri hópunum fólk, sem bśiš er aš ljśka meginstarfsferli sķnum eša er aš undirbśa hann.  Žar eru aušvitaš lķka ašrir hópar, sem eiga erfitt uppdrįttar af żmsum fullgildum įstęšum, tķmabundnum eša varanlegum.  Til aš létta žessu fólki lķfsbarįttuna er rétt aš nota bętta stöšu rķkissjóšs meš lękkandi vaxtabyrši til aš hękka persónuafslįttinn. 

Formašur Sjįlfstęšisflokksins hefur sagzt vilja beita sér fyrir um tvöföldun hans į nęsta kjörtķmabili ķ 100 kkr/mįn.  Žaš er snöfurmannlega bošiš, enda rķk sanngirnisįstęša til.  Śrręši vinstri manna aš hękka jašarskattinn er hins vegar falliš til aš veikja skattstofninn og minnka skatttekjurnar til lengdar, žvķ aš skattheimtan į Ķslandi er nś žegar ķ hęstu hęšum, t.d. ķ samanburši viš önnur OECD-lönd. Žaš er nefnilega hęgt aš mótmęla meš fótunum og hefur įšur gerzt.  

Vinstri menn hafa ašra sżn į "veikingu skattstofna", enda eru žeir vanir aš snśa stašreyndum į haus.  Žegar fjįrmįla- og efnahagsrįšherra, Bjarni Benediktsson, lagši žaš til viš žingiš ķ tķš rķkisstjórnar Framsóknarflokks og Sjįlfstęšisflokks 2013-2016, aš efra žrep viršisaukaskatts yrši lękkaš śr 25,5 % ķ 24,0 %, tölušu vinstri menn um "veikingu skattstofna" ķ staš lękkunar vöruveršs.  

""Žęr breytingar, sem geršar hafa veriš undanfarin įr [į sköttum] fólu ķ flestum tilfellum ķ sér afsal į tekjum rķkissjóšs, en eru lįtnar heita einfaldanir, en ekki skattalękkanir, eins og rétt vęri", sagši fulltrśi Vinstri gręnna ķ umręšum um fjįrmįlaįętlunina ķ maķ sķšastlišnum."

Aš lokum er hér rétt aš vitna ķ leišara Fréttablašsins 2. október 2017 eftir Žorbjörn Žóršarson:

"Óhįš stušningi viš einstaka flokka er mikilvęgt, aš kjósendur geri sér grein fyrir, aš atkvęši meš auknum rķkisśtgjöldum mun til lengri tķma żta undir óstöšugleika ķ hagkerfinu hér į landi og veikja žį vinnu, sem rįšizt hefur veriš ķ į undanförnum įrum til aš styrkja umgjörš peningastefnunnar.  Įn įbyrgrar stefnu ķ rķkisfjįrmįlum veršur aldrei hęgt aš treysta stošir velferšarkerfisins til langframa."

Žaš var žarft hjį Žorbirni aš benda į órjśfanleg tengsl į milli ašhaldssamrar og agašrar rķkisfjįrmįlastefnu og heilbrigšra peningamįla meš um 3 % vaxtamun viš stóru myntsvęšin, hįan kaupmįtt m.v. śtlönd og stöšugt veršlag ķ landinu.

 


Tveir turnar ?

Sś einkennilega žróun viršist um žessar mundir eiga sér staš į mešal ķslenzkra kjósenda aš fylkja sér ašallega um 2 stjórnmįlaflokka, žegar žeir eru spuršir um afstöšu sķna til stjórnmįlaflokkanna nś ķ ašdraganda Alžingiskosninga 28. október 2017.  Žetta er athyglisvert, af žvķ aš ķslenzka kjördęma- og kosningafyrirkomulagiš bżšur ekki sérstaklega upp į slķkt, eins og t.d. einmenningskjördęmin į Bretlandi gera.  

Systurflokkur ķslenzka Sjįlfstęšisflokksins į Bretlandi er Ķhaldsflokkurinn, žótt žessir 2 stjórnmįlaflokkar séu upp runnir śr ólķkum jaršvegi.  Gagnvart Evrópusambandinu, ESB, var tiltölulega meiri stušningur viš veru Bretlands ķ ESB ķ röšum Ķhaldsmanna, žegar Bretland gekk ķ ESB undir leišsögn Edwards Heath, forsętisrįšherra og leištoga Ķhaldsflokksins, en nokkru sinni var viš ašildarumsókn Ķslands innan Sjįlfstęšisflokksins.  Meš tķmanum fjaraši undan stušningi Breta viš ESB, žegar ESB breyttist śr višskiptabandalagi ķ eins konar stórrķki, og Ķhaldsflokkurinn varš aš meirihluta andsnśinn ašild Bretlands aš ESB.   

Theresa May, sem tók viš af David Cameron eftir BREXIT-žjóšaratkvęšagreišsluna ķ jśnķ 2016, var žó enn fylgjandi veru Bretlands ķ ESB, žegar BREXIT-žjóšaratkvęšagreišslan fór fram.  Stefna hennar nśna er óljós, en helzt viršist hśn hallast aš "haršri" śtgöngu, enda eru skilmįlar ESB gagnvart Bretum óašgengilegir, sbr grķšarlegar fjįrkröfur ESB į hendur Bretum vegna śtgöngunnar, sem ESB krefst samkomulags um įšur en setzt veršur nišur viš aš ręša önnur mįl, t.d. višskiptatengslin.  Vęri skynsamlegt af utanrķkisrįšuneytinu ķslenzka aš leita hófanna viš Breta um frķverzlunarsamning į milli landanna, svo aš ekki komi upp óvissutķmi ķ višskiptum landanna ķ marz 2019, žegar Bretar ganga śr ESB.

Verkamannaflokkurinn brezki gęti komizt til valda eftir nęstu žingkosningar, eins og mįlin horfa nśna, žvķ aš Theresa May viršist vera jafnvel misheppnašri leištogi en Jeremy Corbyn.  Corbyn hefur lofaš mörgum miklu śr veikum rķkissjóši Bretlands, m.a. aš greiša skólagjöldin fyrir stśdentana, og hann hefur meš loforšaflaumi öšlast stušning meirihluta ungs fólks undir žrķtugu į Bretlandi.  Ef Corbyn kemst til valda į Bretlandi, mun sterlingspundiš lķklega falla enn meira, veršbólga mun vaxa og Englandsbanki mun hękka vexti ofan ķ skattahękkanir, sem geta keyrt brezka hagkerfiš ķ stöšnun og atvinnuleysi. Žaš er nefnilega enginn frķr hįdegisveršur ķ boši, žegar allt kemur til alls.  Stašan į Ķslandi veršur keimlķk, ef/žegar Vinstri hreyfingin gręnt framboš kemst til valda śt į kosningaloforš, sem ekki er unnt aš efna įn stórtjóns fyrir hagkerfiš.  Žar į bę skortir sįrlega žekkingu og skilning į efnahagslķfinu og lögmįlum žess, en žar eru gasprarar, loddarar og lżšskrumarar ķ hverju rśmi.  Viš höfum bara enga žörf fyrir slķkt fólk til aš stjórna mįlefnum rķkisins fyrir okkar hönd.

Verkamannaflokkurinn hefur söšlaš um ķ afstöšunni til ESB og er nś fylgjandi "mjśkri" śtgöngu. Undir forystu Jeremys Corbyn hefur flokkurinn fęrzt mjög til vinstri, svo aš segja mį, aš į ķslenzkan męlikvarša standi Vinstri hreyfingin gręnt framboš-VG nęr Verkamannflokkinum brezka en Samfylkingin, sem Össur Skarphéšinsson žó taldi į velmektardögum sķnum vera bręšraflokk Verkamannaflokksins. 

Žó hefur Corbyn lżst žvķ yfir, aš flokkurinn sé eindregiš fylgjandi ašild Bretlands aš NATO, en VG er andvķgt ašild Ķslands aš NATO.  Žaš yrši saga til nęsta bęjar, ef į Ķslandi kęmist til valda ķ forsętisrįšuneytinu eša ķ utanrķkisrįšuneytinu flokkur, sem vill, aš Ķsland verši dregiš śt śr varnarsamstarfi vestręnna rķkja. Viljum viš leyfa melódrama innanlands um utanrķkisstefnu Ķslands ? 

Į vestręnan męlikvarša er VG mjög vinstri sinnašur og žar af leišandi andmarkašslega sinnašur stjórnmįlaflokkur.  Žingmönnum VG er žjóšnżting atvinnuveganna hugleikin, t.d. hefur Kolbeinn Óttarsson Proppé lżst įformum flokksins meš śtgerširnar ķ žessa veru, žótt ķ hinni opinberu og lošnu stefnuskrį flokksins sé erfitt aš finna žjóšnżtingu staš. 

VG stendur yzt į vinstri vęng stjórnmįlanna allra flokka Evrópu meš 20 % fylgi eša žar yfir (ķ skošanakönnunum).  Ef litiš er til stjórnmįlaflokka Evrópu meš 10 % fylgi og meir, er žaš ašeins arftaki SED-Sozialistische Einheitspartei Deutschlands, die Linke eša Vinstri sinnarnir ķ Žżzkalandi, sem jafnast į viš vinstri mennsku vinstri gręnna į Ķslandi.  Die Linke eru ekki taldir stjórntękir ķ Sambandlżšveldinu, en hér sigla žeir undir fölsku flaggi gręningja ķ skjóli oršagjįlfurs um jöfnuš.  "Aukinn jöfnušur" var einmitt helzta slagorš Hugos Chavez ķ Venezśela um sķšustu aldamót, žegar hann baršist žar til valda, og flokki hans og arftakans, Nicolas Maduro, hefur tekizt meš eignaupptökum, hįsköttun og śtženslu rķkisbįknsins undir kjöröršinu, "Aukinn jöfnušur", aš leggja efnahag olķurķkisins Venezśela ķ rśst.

Nokkrar lummur śr stefnuskrį VG (sleppt er hér umfjöllun um žį stefnu VG aš veita 500 hęlisleitendum į įri alžjóšlega vernd hér og žį holskeflu hęlisleitenda, sem slķkt hefši ķ för meš sér): 

Vinstri gręnir "berjast gegn alžjóšlegum frķverzlunarsamningum".  Žetta felur ķ sér forneskjulega einangrunarhyggju og žżšir t.d., aš vinstri gręnir eru į móti frķverzlunarsamningi Ķslands og Kķna, sem geršur var undir verkstjórn Össurar Skarphéšinssonar į dögum vinstri stjórnarinnar 2009-2013, sem Katrķn Jakobsdóttir, nśverandi formašur VG, og Steingrķmur J. Sigfśsson, fyrrverandi formašur VG, sįtu bęši ķ allan tķmann.  Samžykktu žau ekki samninginn į Alžingi ?

VG ber kįpuna į bįšum öxlum ķ afstöšunni til ESB, eins og sannašist į dögum téšrar vinstri stjórnar, og žaš er ekki ljóst, hvort ofangreind andstaša viš frķverzlunarsamninga žżšir andstöšu viš ašild Ķslands aš EES og žar meš aš Innri markaši ESB.  Žessi andstaša VG viš frķverzlunarsamninga er dįlķtiš "trumpķsk", žvķ aš nśverandi forseti BNA bošaši ķ kosningabarįttu sinni aš draga BNA śt śr frķverzlunarsamningi viš Kyrrahafslöndin og Mexķkó/Kanada.  Frķverzlunarsamningur BNA og ESB komst aldrei į koppinn. Langflestir hagfręšingar hérlendis eru žeirrar hyggju, aš frķverzlun sé Ķslendingum til hagsbóta, žannig aš žessi grautur VG er illilega višbrunninn.  

 Vinstri gręnir vilja "réttlįtt skattkerfi".  Hver vill žaš ekki ?  Žeir, sem beita svona óljósu oršalagi ķ stefnuskrį, vilja ekki kannast viš raunverulega fyrirętlun sķna fyrir kjósendum.  Žaš mį gjarna leita śt fyrir landsteinana aš žvķ, hvaš sósķalistum finnst "réttlįt skattheimta".  Ķ Frakklandi reyndu 2 sósķalistķskir forsetar 5. lżšveldisins aš setja į 75 % tekjuskatt sem efsta žrep.  Bįšir uršu aš hörfa śr žessu vķgi sķnu eftir skamma hrķš, žvķ aš samfélagstjón af žessari eignaupptöku sósķalista varš margfalt į viš įvinning rķkissjóšs, sem fór žverrandi meš tķmanum.  Į Ķslandi yrši tķmabundinn tekjuauki rķkissjóšs ašeins um 5 miaISK/įr, sem nemur innan viš 10 % af įformušum śtgjaldaauka VG.  

Hverjir mundu lenda ķ žessu skattžrepi vinstri gręnna ? 

Ungt fólk, sem stritar myrkranna į milli til aš fjįrmagna fyrstu ķbśš sķna og allt annaš, sem ung fjölskylda žarf.

Hįmenntašir sérfręšingar meš hįa nįmsskuld į bakinu, oft tiltölulega nżkomnir heim śr nįmi og mišla af ómetanlegri žekkingu sinni, sem gefur góša įvöxtun,  og žeir spara žjóšfélaginu ķ mörgum tilvikum stórfé vegna kostnašar af sérfręšižekkingu, sem annars žyrfti aš kaupa erlendis frį.

Sjómenn į góšum aflaskipum, sem eru eftirsóttir dugnašarforkar af śtgeršunum.

Ef VG stendur viš aš halda sig viš 25 MISK/įr, nęr flokkurinn ašeins ķ um 950 manns.  Hver trśir žvķ, aš žeir leggi upp ķ svo lélegan leišangur, žegar til stykkisins kemur ?  Žaš veršur leitaš vķšar. 

Žessi blauti skattheimtudraumur vinstri gręnna er ķ senn óréttlįtur og sišlaus, og hver hefur eiginlega žörf fyrir öfugsnśiš réttlęti af žessu tagi ? 

Vinstri gręnir eru opnir fyrir "uppbošum į aflaheimildum".  Ķ stefnuskrį žeirra er vķsaš til Fęreyja ķ žessum efnum, en žar voru uppbošin misheppnuš og aflaheimildir lentu aš miklu leyti hjį erlendum śtgeršum gegnum leppa.  Hvernig į aš koma ķ veg fyrir hrun einstakra byggša, žegar aflahlutdeild hverfur af skipum, sem leggja upp ķ byggšalaginu ?  Žetta dašur vinstri gręnna viš stórkapķtališ er stórmerkilegt.  Einokun į öllum svišum viršist vera lķfsmottó sósķalistanna.

Žaš er forįttuvitlaust af einum stjórnmįlaflokki aš setja ķ stefnuskrį sķna, aš "framlög til heilbrigšisžjónustu verši 11 % af VLF/įr".  Žarna kemur berlega fram lżšskrumstilhneiging vinstri gręnna.  Hvers eiga allir hinir śtgjaldališir rķkisins aš gjalda, eša skattborgararnir, śr žvķ aš tengja į śtgjöld til heilbrigšismįla viš žetta hįa hlutfall af tiltölulega mikilli veršmętasköpun ķ landinu ? 

Žaš mun óhjįkvęmilega koma aš žessu hįa hlutfalli į Ķslandi vegna öldrunar žjóšarinnar, en viš erum sem betur fer ekki komin į žennan staš enn, enda ķslenzka žjóšin ein sś yngsta ķ Evrópu, žótt nś sigi hratt į ógęfuhlišina vegna mjög lķtillar viškomu (um 1,4 barn/konu, lęgra hlutfall en ķ Svķžjóš !).

Hér hefur ašeins veriš drepiš į fįein atriši ķ stefnuskrį vinstri sinnašasta stjórnmįlaflokks Evrópu af sinni hlutfallslegu stęrš.  Allt er žaš ófélegt og lķtt dulbśnar hótanir ķ garš borgarastéttarinnar, dugandi einstaklinga og atvinnurekstrar, ekki sķzt lķtilla og mešalstórra fyrirtękja, sem žó veita flestum launžegum vinnu og eru ķ raun undirstaša borgaralegs samfélags.  Žess vegna er sósķalistunum alveg sérlega uppsigaš viš žau, og žeir munu beita rķkisvaldinu, lęsi žeir klónum ķ žaš eftir kosningar, meš haršsvķrušum hętti gegn litla atvinnurekandanum.  Landsmenn verša aš gera sér grein fyrir, aš kross į vitlausum staš į kjördag getur žżtt, aš ķ 4 įr verši žeir tilraunadżr ķ žjóšfélagstilraunum marxista.  Žaš veršur ógęfulegt, ef undirmįlsliš kemst til valda hér vegna andvaraleysis, eins og gerzt hefur ķ Reykjavķk.  

 

 


« Fyrri sķša | Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband