Fęrsluflokkur: Stjórnmįl og samfélag

Žjóšernisjafnašarstefnan

Žaš er kunnara en frį žurfi aš segja, aš vinstri flokkarnir ķslenzku hįšu misheppnaša kosningabarįttu sķna fyrir Alžingiskosningarnar 28.10.2017 undir formerkjum meiri jafnašar.  Žessi įróšur stóš į braušfótum andspęnis žeim alžjóšlega višurkenndu stašreyndum, aš um žessar mundir er hvergi meiri tekjujöfnušur en į Ķslandi og eignajöfnušurinn į Ķslandi er sį mesti į Noršurlöndum, og jafnframt sį mesti į mešal aušugra žjóša. 

Žegar félagshyggjumašur er spuršur, hversu langt hann vilji ganga viš aš jafna lķfskjör žegnanna, vefst honum skiljanlega tunga um tönn, žvķ aš žaš er jafnframt vel žekkt, aš of mikil jöfnun dregur įberandi mikiš śr hvata fólks til aš bęta lķfskjör sķn, og žar meš gerir hiš opinbera žį skyssu aš verša valdur aš stöšnun hagkerfisins vegna minna vinnuframlags og minni nżsköpunar og frumkvęšis ķ atvinnulķfinu.

Félagshyggjumašurinn svarar žess vegna spurningunni gjarna į lošinn hįtt, t.d. aš hann vilji enn auka jöfnuš.  Žetta er mergurinn mįlsins, og sannazt hefur į vinstri stjórnum um allan heim, aš žęr streša stöšugt viš aš auka jöfnuš, en veršmętaskapandi hvatar verša algerlega śtundan.  Žęr hafa stöšugt aukiš viš skattheimtuna, žar til hśn varš hreinręktuš eignaupptaka og aš lokum žjóšnżting atvinnutękjanna, eins og umheimurinn hefur undanfarin įr haft fyrir augunum ķ Venezśela. Į kaldastrķšsįrunum fram aš valdatķma Margrétar Thatcher var žaš segin saga, žegar Verkamannaflokkurinn brezki komst til valda, žį žjóšnżtti hann nokkur stór fyrirtęki.  

Žegar žessar rķkisreknu gripdeildir eru komnar upp į visst stig, ž.e.a.s. ekki hefur tekizt aš velta vinstri stjórnum śr sessi ķ tęka tķš, veršur rķkisvaldiš aš verjast óįnęgju almśgans meš jöfnun lķfskjara, sem alltaf er nišur į viš, meš haršżšgi og haršstjórn.  Jafnašarstefnan hefur žį breytzt ķ einręšis sósķalisma, kommśnisma, sem Karl Marx nefnir "alręši öreiganna".  

Lżsingu į žessu ferli mótmęla félagshyggjumenn stundum į ódżran hįtt meš vķsun ķ bįbilju, sem ęttuš er frį grimmdarsegginum frį Georgķu, Jósef Stalķn, arftaka Vladimirs Lenķn sem einręšisherra Sovétrķkjanna til 1953, og hann setti fram eftir upphaf "Raušskeggsašgeršar" Žrišja rķkisins, 22. jśnķ 1941, sem var dulnefni žżzka herrįšsins į innrįsinni ķ Sovétrķkin, sem endaši meš ósköpum fyrir Žjóšverja, m.a. vegna žess, aš Japansstjórn efndi ekki samkomulag viš valdhafana ķ Berlķn um aš rįšast į Rśssa śr austri.  "Raušskeggsašgeršin" įtti aš tryggja Žrišja rķkinu ašgang aš miklum nįttśruaušlindum og śtrżma kommśnismanum, sem vissulega keppti žį vķša viš nazismann um hylli almśgans.

Lķfseig villukenning Stalķns var į žį lund, aš lokastig lżšręšislegs aušvaldskerfis, kapķtalismans, vęri valdataka einręšissinnašra og žjóšernissinnašra hęgri afla ķ samfélaginu į borš viš "Žjóšernissósķalistķska žżzka verkamannaflokkinn" - NSDAP - "Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei", aš undirlagi aušvaldsins.

Hindenburg, žįverandi forseti Weimarlżšveldisins, skipaši Adolf Hitler, formann žessa žżzka nazistaflokks, kanzlara Žżzkalands ķ janśarlok 1933 eftir nokkra velgengni flokksins ķ kosningum til Reichstag skömmu įšur, žar sem flokkurinn hlaut um žrišjung atkvęša. Sami Hindenburg, fręgur hershöfšingi śr Fyrri heimsstyrjöldinni 1914-1918, hafši įšur sagt, aš téšur Hitler vęri svo litlum hęfileikum bśinn, aš hann myndi ekki einu sinni gera hann aš póstmįlarįšherra Weimarlżšveldisins. Hann varš aš éta žetta ofan ķ sig og lézt įriš eftir.  Žį sölsaši Adolf Hitler öll völd til sķn ķ kjölfar brunans ķ Reichstag, sem sennilega var svišsettur af honum sjįlfum.     

Villan ķ téšri kenningasmķši Stalķns, sem heimur ķ styrjaldarįstandi gleypti viš og vinstri menn hafa haldiš daušahaldi ķ ę sķšan til aš hylja skyldleika žessara tveggja "sósķalisma", er sś, aš téšur žżzki nazistaflokkur var alla tķš sósķalistaflokkur, eins og nafngiftin tjįir raunar greinilega.  Žaš var žó blębrigšamunur į žżzkum og rśssneskum sósķalisma, eins og pistlahöfundurinn Óšinn śtskżrši meš sögulegum tilvķsunum ķ Višskiptablašinu, 9. nóvember 2017, en alręši rķkisins yfir framleišslutękjunum undir žjóšernissósķalisma var žó sambęrilegt viš alręši rśssneska kommśnistaflokksins, žegar hann hafši nįš völdunum ķ sķnar hendur ķ Rįšstjórnarrķkjunum. Žaš er žetta efnahagslega og atvinnulega alręši rķkisins, sem greinir vinstri flokka frį hęgri flokkum.  Hinir sķšar nefndu leggja įherzlu į valddreifingu, einkaframtak, jöfn tękifęri og frjįlsa samkeppni.   

Veršur nś vitnaš ótępilega ķ Óšin, mönnum til glöggvunar um félagshyggjuešli žjóšernisjafnašarmanna:

"Ein slķk lygi, žrautseig og śtsmogin, er enn į haršahlaupum.  Hśn gengur ķ einfaldri mynd śt į žaš, aš žżzkir nazistar hafi veriš kapķtalistar og hęgri menn og séu žvķ um margt lķkari ķhalds- og frjįlslyndisflokkum nśtķmans en jafnašarmönnum og sósķalistum.  Žetta er ekki eingöngu sagnfręšileg "kśrķósa" [sérvizka], heldur er nazista- og fasistakylfan reglulega lįtin dynja į hęgrimönnum dagsins ķ dag. Hitler var andsnśinn sovétkommśnismanum, og žvķ hlżtur sį, sem agnśst śt ķ sósķalisma nśtķmans aš eiga eitthvaš sameiginlegt meš Hitler."

Žessi einfalda röksemdafęrsla hefur gengiš eins og raušur žrįšur gegnum mįlflutning félagshyggjufólks öll kaldastrķšsįrin og einnig eftir fall Rįšstjórnarrķkjanna 1991, žótt hśn sé afar yfirboršsleg og standist ekki skošun.  Austurrķski hagfręšingurinn, Ludwig von Mises, skrifaši t.d. um sósķalistķskt ešli nazismans ķ ritgeršinni,

"Skipulögš óreiša", sem śt kom įriš 1951.  

"Žegar sósķalisminn var aš nį vinsęldum ķ Evrópu į 19. öldinni, var ekki geršur neinn greinarmunur į sósķalisma og kommśnisma.  Vissulega voru til mismunandi śtgįfur af sósķalisma, en sama kenniheitiš var notaš yfir žęr allar.  

Ķ Žżzkalandi voru menn farnir aš skilgreina og skrifa um rķkissósķalisma įšur en Marx og Engels ritušu sķnar fręgu bękur.  Johann Karl Rodbertus hafnaši til aš mynda mörgum kenningum sósķalisma žess tķma og sagši žęr óraunhęfar.  Eina leišin til aš nį fram raunverulegum sósķalisma vęri meš žvķ, aš rķkiš tęki yfir bęši framleišslu og dreifingu į vörum og žjónustu."

Žar meš hafnaši Rodbertus ķ raun leiš sósķaldemókrata-jafnašarmanna sem sósķalisma, en jafnašarstefnan er žó vissulega leiš til sósķalisma, ef menn fylgja trśaratrišinu um ę meiri jöfnuš. Margir halda, aš Karl Marx hafi veriš fyrstur til aš setja fram kenningar um kommśnisma, en žarna kemur fram, aš Rodbertus var į undan žeim kumpįnum meš bošun sęlurķkis sósķalismans, žar sem hver fęr eftir žörfum og lętur af höndum eftir getu. Ķ mannlegu samfélagi gengur žessi draumsżn letingjans ekki upp.

Austurrķski hagfręšingurinn Mises gerši žį grundvallargreiningu ķ sambandi viš kommśnisma ķ anda Marx, Lenķns og Stalķns annars vegar og hins vegar žjóšernisjafnašarstefnuna, aš til vęri sósķalismi žżzkrar geršar og sósķalismi rśssneskrar geršar:

"Samkvęmt žżzkri gerš sósķalismans var einkaeignarrétturinn ekki afnuminn aš nafninu til.  Verksmišjur įttu ķ žessu samfélagi enn aš vera ķ eigu einstaklinga, en öllu skipulagi hagkerfisins var stżrt af rķkinu.  Ķ rśssnesku geršinni var ašeins gengiš einu skrefi lengra, og rķkiš tók verksmišjurnar eignarnįmi."

Dęmi um žennan mun er, aš ķ Žrišja rķkinu héldu bęndur įfram jöršum sķnum, en lutu agavaldi rķkisins um framleišslu og verš.  Markašsbśskapur var afnuminn, en einkaeignarrétturinn hélzt. Ķ Rśsslandi (og Kķna Maós) var hins vegar tekinn upp samyrkjubśskapur meš skelfilegum afleišingum fyrir bęndur og verkamenn vegna grimmdarlegrar innleišingar og framleišsluhraps ķ kjölfariš, sem leiddi til hungursneyšar.

Žżzki žjóšernissósķalisminn minnir óneitanlega um atvinnulķfsstefnuna nokkuš į hina kķnversku śtfęrslu kommśnismans eftir daga Maos.  Deng Hsiao Ping og arftakar skilušu jaršnęšinu til bęnda, og žį fóru Kķnverjar aš braušfęša sig aš nżju eftir įrvissa hungursneyš. Kķnverska rķkiš leggur lķnuna um fjįrfestingar og framleišslu undir handleišslu alls rįšandi kommśnistaflokks, en einkaframtakiš fęr aš spreyta sig ķ samkeppni viš rķkisfyrirtęki.  Žetta kerfi hefur ališ af sér mikinn, en skuldsettan hagvöxt, lyft hįlfum milljarši manna śr örbirgš til bjargįlna, skapaš mikinn ójöfnuš og valdiš ofbošslegri mengun lands, lofts og lagar.

Įfram meš Óšin:  

"Nazistaflokkurinn var gegnsósa af žessum žżzka sósķalisma. Ķ Žżzkalandi Hitlers voru eigendur kallašir verksmišjustjórar.  Rķkiš gaf skipanir um žaš, hvaš žeir ęttu aš framleiša, hverjir birgjar žeirra ęttu aš vera, til hverra žeir ęttu aš selja og į hvaša verši.  Laun verkafólks voru įkvešin af rķkinu, og žaš var rķkisins aš įkveša, hvernig "kapķtalistarnir" ęttu aš įvaxta arš sinn."

Af žessari lżsingu į framkvęmd žjóšernisjafnašarstefnunnar er eins ljóst og verša mį, aš markašsöflin voru algerlega aftengd og hugsanlegur gróši af starfseminni svo gott sem žjóšnżttur.  Aš halda žvķ fram, aš aušvaldiš hafi afnumiš lżšręšiš ķ Weimarlżšveldinu, tekiš völdin og leikiš lausum hala ķ Žrišja rķkinu, er hrein fįsinna.  Žjóšernisjafnašarstefnan var hreinręktašur sósķalismi, sem stóš į gömlum merg žżzkrar hugmyndafręši um rķkissósķalisma.  Žjóšernisjafnašarstefnan er žess vegna ekki lengst til hęgri ķ hinu pólitķska litrófi, eins og haldiš hefur veriš lengi fram og er helber sögufölsun, heldur yzt til vinstri į svipušum slóšum og kommśnistaflokkar heimsins eru.  Nazistaflokkurinn įtti ekkert sameiginlegt meš borgaralegum hęgri flokkum fortķšar og markašssinnušum hęgri flokkum nśtķmans, heldur var hann nįskyldur öšrum sósķalistķskum flokkum.  

Śtlistanir Ludwigs von Mises į hagkerfi nazismans voru t.d. eftirfarandi:

"Višskipti į markaši eru óraunveruleg viš žessar ašstęšur.  Žar sem öll veršlagning, laun og vaxtastig eru įkvešin af hinu opinbera, eru žau ašeins aš nafninu til verš, laun og vextir.  ... Žetta er sósķalismi ķ gervi kapķtalisma.  Sum hugtök aušhyggju- markašshagkerfis eru notuš įfram, en merking žeirra hefur breytzt ķ grundvallaratrišum."

Meš žessu benti Mises į, aš meš stjórnun ķ anda žjóšernisjafnašarstefnunnar, eins og aš ofan var lżst, įkvaršar rķkiš tekjur, neyzlu og lķfskjör hvers einasta žegns.  Rķkiš, ekki neytendur, stjórnar framleišslunni, eins og ķ öšrum sósķalistķskum samfélögum.

Óšinn skrifaši įfram um nazismann:

"Nazistaflokkurinn leit enn žį [eftir valdatökuna] į sig sem sósķalistķskan flokk og stjórnaši žżzka hagkerfinu sem slķkur.  Hatur Hitlers į sovétkommśnismanum var afsprengi kynžįttahaturs hans.  Hann var haldinn sjśklegu Gyšingahatri og leit į slava sem kynžįtt, sem ętti aš hneppa ķ žręldóm og śtrżma meš tķš og tķma.  Rśssneskur kommśnismi var, ķ hans huga, hugmyndafręši slavneskra Gyšinga og hęttulegur sem slķkur.  Hatriš var meš öšrum oršum ekki hugmyndafręšilegt [,heldur reist į kynžįttafordómum-innsk. BJo]."

"Žegar žżzki herinn réšist inn ķ Sovétrķkin įriš 1941 [Operation Barbarossa-innsk. BJo], lenti margur sósķalistinn ķ samvizkukrķsu.  Žarna voru ķ raun tvö sósķalistķsk rķki aš takast į.  Žeir tóku žvķ fagnandi söguskżringu Jósefs Stalķn um, aš žjóšernissósķalismi Hitlers, sem vissulega įtti ekki rętur sķnar ķ kenningum Marx, vęri ķ raun ekki sósķalismi, heldur kapķtalismi [aušhyggja] į lokastigi."

Aš lokum kemur tilvitnun ķ Óšin, sem skķrskotar til öfugsnśinnar umfjöllunar vinstri sinnašra fréttamanna og annarra blašamanna, sem tślka atburši lķšandi stundar sķfellt meš hagsmuni pólitķskra samherja sinna ķ stjórnmįlabarįttunni ķ huga.  Blašamenn ķ öllum löndum kalla žess vegna pólitķsk fyrirbrigši ekki sķnum réttu nöfnum, heldur reyna aš klķna óęskilegum stimpli į sķna helztu stjórnmįlaandstęšinga ķ leišinni.  

"Žaš er stórmerkilegt ķ raun, aš žessi sögufölsun hafi tekizt svo vel sem raun ber vitni.  Nżnazistar eru reglulega kallašir "öfgahęgrimenn" ķ vestręnum fjölmišlum og ķ hvert sinn, sem upp sprettur žjóšernissinnašur flokkur, sem ber śt bošskap um hatur į öšru fólki, žį er sį hinn sami stimplašur hęgri flokkur, hversu vinstri sinnuš, sem stefna hans aš öšru leyti kann aš vera."

Žegar staša nżrra flokka ķ hinu pólitķska litrófi er greind, er sem sagt ófullnęgjandi aš fullyrša, aš žjóšernissinnašur stjórnmįlaflokkur sé hęgra megin į įsnum.  Hann er žar einvöršungu réttilega stašsettur, ef hann jafnframt ašhyllist borgaraleg gildi, ž.e. lżšręši, mannréttindi, einstaklingshyggju og markašshyggju meš mismiklu félagslegu ķvafi.

Žjóšernissinnašir stjórnmįlaflokkar, sem ašhyllast mikil og vaxandi rķkisafskipti, eru vissulega vinstra megin į stjórnmįlaįsnum.  Vladimir Putin hefur t.d. slegiš mjög į žjóšernisstrengi Rśssa, og hann hefur eflt rķkisvaldiš grķšarlega, og forsetaembęttiš rśssneska hefur mjög vķštęk völd.  Žaš mį jafnvel halda žvķ fram, aš rķkisvaldiš segi einkaframtakinu rśssneska aš einhverju leyti fyrir verkum.  

Ef stefnuskrį Žjóšfylkingarinnar frönsku er grannt skošuš, kemur ķ ljós, aš hśn sé bżsna sósķalistķsk, og žaš er ekki einleikiš, hversu miklir kęrleikar eru į milli Pśtķn-stjórnarinnar ķ Rśsslandi og hinna żmsu žjóšernishreyfinga ķ Evrópu.  Sękjast sér um lķkir.

Žaš er misskilningur, reistur į fįfręši um söguna og vanžekkingu į ešli stjórnmįlanna, aš skilgreina žjóšernissinnaša stjórnmįlaflokka sjįlfvirkt sem hęgri flokka og žį oftar en ekki "öfgahęgriflokka".  Oftast er stefna žessara flokka ķ atvinnumįlum og efnahagsmįlum langt til vinstri, og vęri žį nęr aš kalla žį "öfga vinstri flokka".  Sannleikurinn er sį, aš höfušeinkenni hęgri flokka er varšstaša um borgaralegar dyggšir, umburšarlyndi, lżšręši, jafnręši, frjįlsa samkeppni, frjįlsa verzlun og einstaklingsframtak.  

Marine Le Pen 2014Eva og Adolf 1941 

 

 

 

 

 

 


Rafbķlavęšing og heildarlosun CO2

Rafgeymarnir eru Akkilesarhęll rafbķlavęšingarinnar, enn sem komiš er.  Nś er aš koma fram į sjónarsvišiš tękni til aš hlaša žį žrįšlaust, jafnvel į ferš, og er notuš til žess hefšbundin 20. aldar rafsegulsvišstękni, reist į kenningum Michaels Faradays frį 1831 og ešlisfręšilķkingum Mawells, og veršur gerš grein fyrir žessari tęknižróun ķ žessari vefgrein, en fyrst veršur umhverfislegur įvinningur rafbķlavęšingarinnar į Ķslandi settur ķ samhengi viš ašra losun.

Özur Lįrusson įvarpar hinn dęmigerša frambjóšanda til Alžingis ķ Morgunblašsgrein, 26. október 2017,

"Kynntu žér gögnin, įgęti frambjóšandi".

Hann deilir žar réttilega į marga stjórnmįlamenn, sem eru meš loftslagsmįl į vörunum ķ tķma og ótķma, og leggja žį höfušįherzlu į rafbķlavęšinguna, įn žess aš athuga, hvaš landumferšin vegur hlutfallslega lķtiš ķ heildarlosuninni og įn žess aš gera um leiš grein fyrir trśveršugri og skynsamlegri įętlun um aš koma žeim innvišum į laggirnar, sem eru forsenda rafbķla ķ tugžśsunda tali hérlendis.

Özur bendir į ķ téšri grein, aš eldsneytisnżtni farartękja hafi batnaš um 35 % undanfarin 10 įr eša um 3,5 %/įr aš jafnaši, sem er grķšarlega góšur įrangur hjį hönnušum bķlvéla, grindar, yfirbyggingar og innmats.  Hér leggst į eitt beztun bķlvéla meš hermun ķ tölvum, žróun efnistękni og val į ešlisléttari efnum en įšur, og lįgmörkun loftmótstöšu.  

Įriš 2016 notušu landfartęki 274 kt af jaršefnaeldsneyti.  Bętt nżtni um 35 % jafngildir tęplega 150 kt/įr elsdsneytissparnaši įriš 2016 m.v. eldsneytisnżtnina įriš 2006 og minni losun gróšurhśsalofttegunda um rśmlega 470 kt/įr, sem er 4,0 % af heildarlosun Ķslendinga vegna orkunotkunar įriš 2016. Landfartęki losušu žį 864 kt af CO2 eša 7,4 % af heildarlosun Ķslendinga vegna orkunotkunar, sem nam 11,7 Mt. 

"Žį komum viš aš umręšunni um heildarlosun, en žar er rétt aš benda žér į umręšur, sem voru į Alžingi į haustmįnušum 2015.  Ķ svari viš fyrirspurn, er žįverandi umhverfisrįšherra fékk, kemur fram, aš ašeins 4 % af heildargróšurhśsalofttegundum komi frį fólksbķlum hér į landi, 96 % af žeim eru af öšrum völdum !"

Skošum žessar stašhęfingar nįnar:

Landfartęki eru talin nota 93 % eldsneytis samgöngutękja innanlands, og ętla mį, aš fólksbķlar noti 65 % af žvķ.  Eldsneytisnotkun žeirra er žį:

MF=0,93x0,65x295 kt/įr=178 kt įriš 2016, sem veldur koltvķildislosun 561 kt/įr.  Sem hlutfall af heildarlosun vegna orkunotkunar er žetta: 0,561/11,67=4,8 %.  Viškomandi rįšherra hefur į sinni tķš vafalķtiš bętt viš losun frį landbśnaši og śr uppžurrkušum mżrum.  Frį landbśnaši mį ętla, aš komiš hafi 0,7 Mt af CO2eq.  Losun frį framręstu landi var žį (2015) talin nema 11,61 Mt/įr CO2eq, en er nśna talin vera 29,5 % minni samkvęmt Umhverfisrįšgjöf Ķslands ķ Bęndablašinu, 2. nóvember 2017.  Žar er getiš um einingarlosun śr žurrkušum mżrum 19,5 t/ha koltvķildisjafngilda į įri, en hśn var įšur talin vera 27,64 t/ha per įr CO2eq.  Žetta žżšir, aš žurrkašar mżrar senda nś frį sér:

MŽM=19,5x420“000=8,2 Mt/įr CO2eq.  

Žį veršur hlutfall fólksbķla ķ heildarlosun:

0,561/20,6=2,7 %.

Skekkja rįšherrans er sennilega fólgin ķ vanmati į grķšarlegum gróšurhśsaįhrifum millilandaflugsins.  Ķslenzk millilandaflugfélög notušu įriš 2016 32 PJ (Petajoule) af orku, sem samsvarar 66 % af raforkuvinnslu allra vatnsaflsvirkjana landsins, og višurkennt er, aš gróšurhśsaįhrif viš losun gastegunda og fastra agna śr žotuhreyflum ķ hįloftunum eru tęplega žreföld į viš sams konar losun į jöršu nišri.  Žannig nįmu žessi jafngildisįhrif 7,11 Mt CO2 (M=milljón) įriš 2016 eša 59 % af allri losun Ķslendinga vegna orkunotkunar eša 34 % af heild aš losun framręsts lands meštalinni.  Meš žvķ aš bęta henni viš losun vegna orkunotkunar, 11,67 Mt, fęst heildarlosun af mannavöldum į Ķslandi 2016:

MH=20,6 Mt CO2, og losun vegna orkunotkunar er 57 % af heild.

Özur notar of lįg losunargildi fyrir millilandaflug og śreltu töluna fyrir losun framręsts lands, og žess vegna eru hlutfallstölur hans ekki alveg réttar, en įbending hans er rétt: žaš er grķšarlegu pśšri eytt ķ aš minnka mjög litla tölu, 2,7 %. Sķšan įvarpar hann frambjóšandann aftur:

"Žį komum viš aš žvķ, sem žś, įgęti frambjóšandi, telur oftar en ekki [vera] lausnina, sem viš eigum aš drķfa ķ, og žaš helzt į morgun.  Rafbķlavęša žjóšina !  Žaš markmiš er mjög gott og myndi henta okkur sérstaklega vel, svo aš, ef žaš er framkvęmanlegt į žeim hraša, sem žś leggur til, vęri žaš hreint śt sagt frįbęrt.  Žaš er bara ekki svo, žvķ mišur."

Blekbóndi er žó ósammįla Özuri ķ žvķ, aš "frįbęrt" vęri aš "rafbķlavęša žjóšina" į žeim hraša, sem sumir stjórnmįlamenn hafa tjįš sig um, ef žaš vęri hęgt, sem spannar lķklega tķmabiliš 2030-2040 fyrir verklok.  Įstęšan fyrir žvķ, aš žessi mikli hraši er óheppilegur, er sś, aš mótuš tękni er enn ekki komin fram į sjónarsvišiš, heldur er grķšarlega hröš žróun į žessu sviši žessi įrin ķ vetnisrafölum og rafgeymum, svo og ķ endurhlešslu rafgeymanna.

Ķ "The Economist", 28. október 2017, er gerš grein fyrir žróun žrįšlausrar endurhlešslu rafgeymanna ķ greininni, "Proof by induction",  sem reyndar er stęršfręšilegt hugtak og heitir "žrepasönnun" į ķslenzku, svo aš žetta er oršaleikur hjį Englendingunum.

Žessi žrįšlausa hlešslutękni er reist į rafsegulsviši frį segulspólu meš jįrnkjarna ķ mišju, einni eša fleiri ķ palli, sem komiš er fyrir viš yfirborš jaršar og spanar upp straum ķ spólum, sem komiš er fyrir ķ undirvagni rafbķla, sem lagt er yfir pallinum. Žennan straum žarf aš afriša įšur en hann er sendur til rafgeymasetts bķlsins.  Töpin ķ žessu hlešsluferli eru sögš vera 11 %, sem er svipaš og bśast mį viš frį hśstöflu gegnum hlešslutęki og hlešslustreng og aš rafgeymasetti bķls.  Žessum töpum er yfirleitt alltaf sleppt, žegar fjallaš er um orkunżtni rafbķla, sem augljóslega gefur villandi nišurstöšu.  Žessi žróun er frumkvöšlastarfsemi, ašallega ķ Bandarķkjunum, og kostar pallur og móttökubśnašur kominn ķ bķl og tengdur kUSD 2,5-4,0.

Frumkvöšlafyrirtęki ķ New York vill fį aš koma mörgum hlešslupöllum fyrir ķ borginni og leigja ašgang aš žeim.  Bķlstjórar geta žį pantaš tķma gegnum snjallsķmann sinn til pallafnota.  

Bķlaframleišendur eru nś aš taka viš sér meš žetta.  Athygli vekur, aš Toyota hefur tryggt sér afnotarétt af einkaleyfi WiTricity, fyrirtękis ķ Massachusetts, į spanmóttökubśnaši ķ bķla, žótt Toyota vešji į vetnisknśna rafala ķ rafbķlum, en önnur fyrirtęki eru aš žróa eigin bśnaš, t.d. Audi, BMW, Daimler, Ford, Jaguar og Volvo.

Fyrirtękiš Wave ķ Utah įformar aš setja upp aflmikinn pall viš höfnina ķ Los Angeles, sem risagįmalyftari į aš nota žar.  

Af öšrum lķklegum notendum mį nefna leigubķla og strętisvagna.  Žar sem leigubķlar bķša ķ röš og fęra sig smįm saman framar, er upplagt aš koma fyrir spanpalli, og žurfa leigubķlstjórar žį ekki aš fara śt śr bķl til aš hlaša, en nota samt bištķmann til žess.

Sama mį segja um strętisvagnana.  Žeir geta notaš bištķmann til aš hlaša, og geta žeir žį ekiš ķ 16 klst og fullhlašiš sķšan ķ 8 klst.  Žetta er žegar tķškaš ķ Milton Keynes, borg noršvestur af London.  Žar er spanpallur viš sitt hvora endastöš Leišar 7, žar sem hvor spannpallur hżsir 4 spólur, og er heildarafl palls 120 kW.  Hvor spanpallur kostar kUSD 130.  Hjį rekstrarašilanum, eFIS, hefur samt veriš reiknaš śt, aš kostnašur viš hvern slķkan strętisvagn er 0,5 USD/km (54 ISK/km) lęgri en fyrir dķsilknśinn vagn vegna lęgri orku- og višhaldskostnašar.  Įtta vagnar į Leiš 7 aka alls 700“000 km/įr, svo aš sparnašur į Leiš 7 er 350 kUSD/įr.  Žetta žżšir, aš spanpallar og móttökubśnašur ķ vögnum borga sig upp į rśmlega 2 įrum.  Į Ķslandi ętti žessi fjįrfesting aš verša enn aršsamari vegna lęgra raforkuveršs en ķ Milton Keynes. 

Hvers vegna heyrist ekkert frį almenningsfyrirtękinu "Strętó" hér og borgaryfirvöldum annaš en skrautlegar draumsżnir um "Borgarlķnu", sem er svo dżr og óhagkvęm, aš sliga mundi fjįrhag sveitarfélaga höfušborgarsvęšisins um ókomin įr ?  Er ekki kominn tķmi til aš velta um boršum forręšishyggju og flautažyrla, og hefja žess ķ staš samgöngubętur į höfušborgarsvęšinu, sem kosta miklu minna og gagnast öllum žorra fólks ?

 

Miklabraut 

 

 

 

 

 

 

 

 


Stöšnun jafngildir hnignun

Innvišauppbygging ķ landinu hefur veriš ķ umręšunni, einnig ķ nżafstašinni kosningabarįttu, en ekki veriš varpaš nęgilega skżru ljósi į žaš, hvers vegna hśn er naušsynleg.  Bent hefur veriš į bįgboriš įstand samgöngumįla, t.d. žjóšveganna og einnig "žjóšvega raforkunnar", flutningskerfis raforku į milli landshluta, en žaš eru miklu dżpri og afdrifarķkari skżringar į naušsyninni en žęgindatilfinning notendanna.

Sannleikurinn er sį, aš margir umręddra innviša eru naušsynlegir fyrir śtflutningsatvinnuvegi landsins, og žeir standa undir veršmętasköpuninni.  Įframhaldandi velmegun landsmanna hvķlir į aukinni śtflutningsstarfsemi.  Af nśverandi vaxtarbroddum žar mį nefna laxeldi og feršažjónustu, og innvišir, sem žessi starfsemi žarf į aš halda, aš sé ķ góšu lagi, eru vegir, flugvellir, hafnir, raforkukerfi, vatnsveitur, hitaveitur, frįveitur og sorpeyšing.

Įsdķs Kristjįnsdóttir, forstöšumašur efnahagssvišs SA, rak "endahnśtinn" į Višskiptablašiš 2. nóvember 2017, og var sį endahnśtur vandašur og įhugaveršur, eins og allt, sem frį henni kemur:

"Į sķšasta įri var hér einn mesti vöxtur kaupmįttar ķ heiminum, fjórtįnfaldur į viš kaupmįttarvöxt ESB-rķkja.  Ķslenzkar hagtölur tala sķnu mįli.  Įrangurinn er ótrślegur ķ ljósi žess, aš fyrir ašeins nokkrum įrum blasti hér viš alvarlegur skuldavandi eftir framśrkeyrslu sķšustu uppsveiflu.

Śtflutningsgreinar standa nś undir veršmętasköpun hagkerfisins, og hvķlir įframhaldandi velgengni okkar į žvķ, aš vöxtur žeirra sé tryggšur.  Eigi ķslenzka hagkerfiš aš vaxa įfram į sama hraša og aš mešaltali sķšustu įratugi, og śtflutningsgreinar aš halda sķnu vęgi, žį žurfa śtflutningsveršmęti aš vaxa um 1“000 mia [ISK] į nęstu 20 įrum, um 50 mia [ISK)/įr eša 1 mia [ISK]/vika.  Hin Noršurlöndin žekkja žetta samband, og er óumdeilt, aš efnahagsleg velsęld byggir į vexti śtflutningsgreina.  Žar er žaš staša śtflutningsgreina, sem įkvaršar svigrśm til launahękkana.  Į Ķslandi er žaš hiš opinbera." 

Undirstrikun er frį BJo.  

Samtök išnašarins, SI, birtu 5. október 2017 skżrslu sķna "um įstand og framtķšarhorfur innviša į Ķslandi".  Žar kemur fram, aš heildarfjįrfestingaržörf innviša sé nś um mia ISK 370, um 11 % af endurstofnvirši žeirra og 15 % af VLF.  Žetta er ekkert til aš fallast hendur śt af, enda getur rķkissjóšur fjįrmagnaš žetta meš žvķ aš selja hluti ķ Keflavķkurflugvelli, Flugstöš Leifs Eirķkssonar og ķ bönkunum.  Vilji er allt, sem žarf.

Fjįrfestingaržörf ķ ofangreindum innvišum fyrir śtflutningsatvinnugreinarnar, sem njóta ęttu forgangs viš uppröšun ķ tķma, er sem hér segir ķ miaISK og % af heildarinnvišažörf samkvęmt SI:

  • Žjóš- og sveitarfélagavegir  120; 32 %  Ath. 1
  • Orkuflutningur og -dreifing  70;  19 %  Ath. 2
  • Vatnsveitur                  15;   4 %  Ath. 3
  • Sorpeyšing                   13;   4 %  Ath. 4
  • Hafnir                        6;   2 %  Ath. 5
  • Flugvellir                    3;   1 %  Ath. 6
  • Hitaveitur                    2;   1 %  Ath. 7

Ath. 1: Greišar samgöngur į landi eru undirstaša öflugs athafnalķfs um landiš allt og ešlilegrar byggšažróunar ķ landinu.  Vegirnir žurfa aš vera nęgilega breišir og buršarmiklir fyrir žį stęrš ökutękja, sem hagkvęmur flutningarekstur krefst samkvęmt Evrópustašli aš teknu tilliti til vęntanlegs ökutękjafjölda aš aldarfjóršungi lišnum.  Ašgreina žarf umferšarstefnur, žar sem mešalumferš fer yfir 8 žśs. ökutęki į sólarhring og afnema allar einbreišar brżr į žjóšvegum.  Ašgreiningin kallar į a.m.k. 2+1 veg.

Fjįrmögnun meš sölu eigna rķkisins, auknum fjįrveitingum śr rķkissjóši til Vegageršarinnar og einkaframkvęmd, t.d. į Sundabraut og annars stašar, žar sem ökumenn eiga val um ašra leiš.

Ath. 2: Brżnast er aš afnema raforkuskort, tķmabundinn og stöšugan og aš auka afhendingaröryggiš, svo aš óskipulagt straumleysi sé hvergi lengur en 6 mķnśtur į įri.  Helztu verkžęttir eru uppfęrsla Byggšalķnu śr 132 kV ķ 220 kV, samtenging Noršur- og Sušurlands meš jafnstraumsjaršstreng um Sprengisand, hringtenging Vestfjarša og tenging nżrrar 55 MW virkjunar žar viš žessa hringtengingu, jaršsetning allra loftlķna į 66 kV spennu og lęgri og žrķfösun sveitanna um leiš.

Fjįrmögnun meš sölu eigna rķkisins og meš fjįrfestingafé Landsnets, RARIK, OV o.fl. įn gjaldskrįrhękkunar. Nefnd er of lįg fjįrfestingarupphęš, og viršist fjįrfestingaržörf fyrir orkuskiptin hafa veriš vanmetin.  Žannig nemur fjįrfestingaržörf ķ Byggšalķnu og öflugri samtengingu landshluta miaISK 64, sé mišaš viš įętlaša žörf Landsnets fyrir 555 km af loftlķnum og jaršstrengjum. Žį er eftir aš koma raforkukerfi Vestfjarša ķ skaplegt horf og setja dreifikerfi ķ jöršu samhliša žrķfösun sveitanna.  Nęr lagi gętu veriš miaISK 250 ķ žennan žįtt aš meštalinni rafvęšingu hafnanna fyrir orkuskipti fiskveišiflotans.   

Ath. 3: Vatnslindir Ķslands eru grķšarleg aušlind nś į tķmum, žegar alvarlegs vatnsskorts er tekiš aš gęta ķ heiminum, jafnvel ķ Evrópu, s.s. į Ķtalķu.  Vatnsvernd er ein mikilvęgasta umhverfisverndin og er grundvallaratriši fyrir heilsu žjóšarinnar.  Žótt nóg sé af vatninu hér, ber okkur aš fara vel meš žaš, og vatnsveitur eru teknar aš nżta nżja męlitękni til aš stašsetja vatnsleka śr lögnum. Slķkar višgeršir eru kostnašarsamar, en ber aš leggja ķ til aš koma ķ veg fyrir sóun. Aš hafa einvöršungu yfirboršsvatn er neyšarbrauš fyrir vatnsveitur, og allt žéttbżli ętti aš hafa ašgang aš vatni sķušu ķ gegnum jaršveginn.  Nż tękni aušveldar leit aš vatnslindum.

Fjįrmögnun śr sveitarsjóšum og sjóšum rķkisins til sérverkefna.

Ath. 4: Uršun sorps ętti aš heyra sögunni til, og flytja ętti allt sorp ķ sorpeyšingarstöšvar, žar sem žaš er flokkaš og žvķ breytt ķ orku ķ fjarvarmaveitum eša ķ rafmagn og moltu.  

Fjįrmögnun śr sveitarsjóšum og sjóšum rķkisins til sérverkefna. 

Ath. 5: Ķ upphęšinni, miaISK 6, sem nefnd er ķ skżrslu SI til hafnarbóta, er rafvęšing hafnanna fyrir orkuskiptin ekki nefnd, en hśn mun krefjast enn hęrri upphęšar.  Žar er um aš ręša hįspennta orkudreifingu um hafnirnar og samtķmis landtengingu fyrir öll skip, sem legiš geta samtķmis ķ viškomandi höfn.

Fjįrmögnun rafvęšingarinnar śr Orkusjóši, sem njóta ętti aušlindagjalds af orkufyrirtękjunum og hafnarbętur śr hafnarsjóšum, sem ętti aš eyrnamerkja hluta af veišigjöldunum.

Ath.6:  Til aš létta į vegaumferš žarf aš efla flugsamgöngur innanlands.  Nżlega var Hśsavķkurflugvöllur enduropnašur, og mį žakka žaš auknum umsvifum į Hśsavķk ķ tengslum viš feršažjónustu og kķsilver PCC, sem ręsa į ķ desember 2017 og mun vafalaust reynast kjölfestufyrirtęki fyrir byggšina viš Skjįlfanda, enda kunna menn žar til verka.  Innanlandsflugiš getur hjįlpaš til viš aš dreifa įlagi feršamanna um landiš.  Mišstöš innanlandsflugsins er og veršur aš vera į Reykjavķkurflugvelli.  Hśn veršur aldrei ķ Hvassahrauni.  

Fjįrmögnun til eflingar innanlandsflugi meš fjįrfestingum ķ nśverandi flugvöllum og bśnaši į žeim er sjįlfsögš śr rķkissjóši.  

Ath.7:  Į nokkrum stöšum er tekiš aš draga nišur ķ hitaveituholum og bora žarf nżjar.  Bętta tękni viš leit aš heitu vatni žarf aš nżta į nżjum svęšum, sem talin hafa veriš "köld" hingaš til, žvķ aš hitaveita er hagstęšari til hitunar hśsnęšis en rafmagn, ef hitastig vatns śr jöršu er a.m.k. 70°C, og jafnvel lęgra, ef žaš er ķ miklu magni.  Hitaveitufyrirtęki ęttu aš leggja meiri įherzlu į jafnręši višskiptavina meš žvķ aš selja žeim orku ķ staš massa af vatni, žvķ aš nś sitja ekki allir viš sama borš ķ žessum efnum hjį sömu hitaveitu.  Žetta er ešlilegt, žvķ aš lagnir til notenda er mjög mislangar og jafnvel misvel einangrašar.

Fjįrmögnun śr sjóšum hitaveitufyrirtękjanna sjįlfra og eigenda žeirra og śr Orkusjóši.

Katrķn Jakobsdóttir vinnur nś aš žvķ aš mynda rķkisstjórn meš framsóknarmönnum, Samfylkingu og pķrötum.  Žetta er furšusamsetning aš mörgu leyti og alls ekki samstęšasta samsetning, sem hęgt er aš hugsa sér.  Hvernig geta t.d. framsóknarmenn, sem lofušu žvķ fyrir kosningar aš hękka enga skatta, ljįš mįls į rķkisstjórnarsamstarfi meš flokkum, sem eru yfirlżstir skattahękkunarflokkar ?

Téš Katrķn hefur nefnt, aš "stóru mįlin" fyrir žennan "Hrunadans" verši loftslagsmįl og innvišauppbygging.  Žį verša nś mörg kosningamįlanna śtundan, og žaš eru eiginlega svik viš kjósendur aš bjóša žeim upp į žetta, žvķ aš žaš er rangtślkun į kosningaśrslitum, aš kjósendur hafi ašallega veriš aš bišja um vinstri stjórn.

Einn af mörgum göllum vinstri manna er, aš žeir geta ašeins hugsaš sér aš fjįrfesta ķ innvišum meš žvķ aš ženja śt rķkissjóš, annašhvort meš aukinni skattheimtu eša lįntökum rķkissjóšs.  Žeir hafa aldrei viljaš minnka eignasafn rķkisins, jafnvel žótt žar lęgi mikiš fé ašgeršalķtiš, ž.e. meš sįralķtilli įvöxtun.  Žetta mun girša fyrir verulegt uppbyggingarįtak innviša aš hįlfu vinstri stjórnar, nema meš slęmum žensluvaldandi afleišingum.  Žaš er brennt fyrir žaš, aš vinstri menn geti fundiš beztu lausnirnar fyrir hag almennings.  

    

 

 

 

 


Ķslenzk matvęlaframleišsla

Žaš er rétt, sem haldiš er fram, gagnstętt śrtöluröddum, aš vaxandi višskiptatękifęri bķša ķslenzks landbśnašar.  Hann mun hvorki keppa į magni né verši, heldur į gęšum, vottušum gęšum, į öllum svišum ręktunar og eldis.  Įstęšurnar fyrir tiltölulega björtum horfum eru hlżnandi loftslag og vaxandi mešvitund neytenda um mikilvęgi matvęlagęša fyrir heilsufar og vellķšan. Grundvöllur gęšanna er takmarkalķtiš hreint vatn, lķtil loftmengun utan žéttbżlis, hreinn jaršvegur og sęmilega hrein strandlengja og sjór nęst landi, žótt mikiš verk sé óunniš hérlendis til aš koma skolphreinsun ķ bezta mögulega horf.  Hreinsun žess er įbótavant og ekki nóg aš dęla óžverranum śt fyrir stórstraumsfjöru.

Innan ķslenzka landbśnašarins er almenn vitund um styrkleika og veikleika, tękifęri og įhęttur innan žessarar margbreytilegu atvinnugreinar.  Sem dęmi hafa saušfjįrbęndur sett sér markmiš um, aš kolefnisfótspor lambakjötsins hverfi įriš 2022, en žaš nemur nś 28,6 kg CO2eq/kg lambakjöts.  Žetta markmiš er til mikillar fyrirmyndar, mun skipa ķslenzkri saušfjįrrękt ķ fremstu röš ķ umhverfisvernd og mun styrkja samkeppnishęfni hennar innanlands og utan. 

Um framtķš ķslenzks landbśnašar tjįši dr Sęmundur Sveinsson, rektor Landbśnašarhįskóla Ķslands, LbhĶ, sig ķ vištali viš Sigurš Boga Sęvarsson ķ Morgunblašinu, 2. október 2017, undir fyrirsögninni,

"Styrkist sem matvęlaland":

"Hlżnun andrśmsloftsins af völdum gróšurhśsalofttegunda gęti skapaš nżjan veruleika og ašstęšur ķ landbśnaši į Ķslandi.  Višbśiš er, aš hlżnun raski öllum skilyršum til jarš- og kornyrkju ytra, en aftur gętu žau oršiš hagfelldari į Ķslandi."

Žetta žżšir, aš framleišni ķ ķslenzkum landbśnaši mun vaxa į žessari öld, og į sama tķma mun verš į matvęlum fara hękkandi.  Alžjóšleg samkeppnishęfni ķslenzks landbśnašar mun žar af leišandi batna.  Žessar višskiptalega góšu horfur hans įsamt lķfsnaušsynlegu hlutverki viš fęšuöflun handa landsmönnum, bęši viš venjulegar og óvenjulegar ytri ašstęšur, leggur yfirvöldum hérlendis žęr skyldur į heršar aš styšja viš landbśnašinn, žegar į móti blęs, og efla višgang hans og vöxt.  Ķsland er matvęlaframleišsluland og getur oršiš enn meira framleišsluland į lķfmassa jurta og dżra, žegar fram ķ sękir, ef skynsamlega er haldiš į spilunum. Aš mati blekbónda er gręnmeti hvergi betra en frį ķslenzkum bęndum og svo mį lengi telja.

Įfram meš dr Sęmund:

"Žį vitum viš lķka, aš, ef tekst meš ręktun og frišun aš koma gróšurhulu į ķslenzkan eldfjallajaršveg, sem er mjög algeng jaršvegsgerš hér į landi, getur hann bundiš mjög mikiš af koltvķsżringi ķ sig, og žaš vęri mótvęgi viš loftslagsbreytingarnar.  Ķ žessum verkefnum hafa ķslenzkir bęndur hlutverki aš gegna, enda eru žeir mikilvęgir vörzlumenn landsins."

Hér er komiš aš efnilegri nżsköpun innan ķslenzks landbśnašar, sem yfirvöldum ber aš stušla aš, aš hefjist strax, svo aš įvinningur mótvęgisašgerša fari aš gera sig gildandi innan 5 įra.  Žaš er naušsynlegt til aš koma ķ veg fyrir slagsmįl viš ESB śt af tugmilljarša ISK greišslum žangaš frį ķslenzkum fyrirtękjum og rķkissjóši eftir CO2 losunaruppgjör 2031 ķ tengslum viš skuldbindingar Ķslands į Parķsarrįšstefnunni ķ desember 2015 og ašild Ķslands aš sameiginlegri markmišasetningu EES um losun frį stórišjunni, millilandaflugi og millilandasiglingum.

  Į skal aš ósi stemma, og žaš jafngildir žvķ aš kasta atvinnutękifęrum og višskiptatękifęrum į glę aš lįta hjį lķša aš nżta mikiš tiltękt landrżmi į Ķslandi til aš binda koltvķildi.  Einkar athyglisvert, aš ķslenzkur eldfjallajaršvegur getur bundiš óvenjumikiš koltvķildi.  Mešalbinding meš skógrękt hérlendis mun nś nema 7,7 t CO2/ha į įri.  Koltvķildisbindingin getur veriš sameiginlegt verkefni bęnda, stjórnvalda og fyrirtękja, sem sjį fram į, aš žau muni vanta koltvķildiskvóta į nęsta įratugi og e.t.v. sķšar ķ staš žess aš greiša svipašar eša hęrri upphęšir til erlendra ašila fyrir koltvķildiskvóta. Sem dęmi munu įlverin žurfa aš kaupa sér sķvaxandi koltvķildiskvóta, sem gęti numiš 1,0 Mt įriš 2030.  Hann er hęgt aš śtjafna hér meš skógrękt į 130 kha lands.  Žetta landrżmi er fyrir hendi, sem sżnir grķšarlega möguleika ķslenzkra bęnda aš sękja fram ķ atvinnulegum efnum.  Žaš er žjóšhagslega hagkvęmt aš śtjafna CO2 hérlendis ķ staš žess aš senda fślgur fjįr utan.  Rķkissjóšur er eigandi mikilla landareigna, sem leggja mį undir žessa starfsemi, og įbyrgšarmenn hans eiga aš sżna frumkvęši viš aš żta žessari starfsemi śr vör.

Ķ žessu ljósi er s.k. "eyšibżlastefna", sem frįfarandi landbśnašarrįšherra hefur veriš sökuš um aš reka gagnvart saušfjįrbęndum ķ naušum, algert glapręši og eins skammsżn og mest getur veriš.  Žaš į ekki aš kaupa bęndur til aš hętta bśskap vegna tķmabundinna markašserfišleika ķ tiltekinni grein, heldur aš ašstoša žį viš aš koma fleiri stošum undir starfsemina, eins og hér hefur veriš gert aš umręšuefni.  Stęrsta umhverfisvį Ķslands er uppblįstur lands, og öll landgręšsla er vörn gegn žeirri vį, og ķ henni felst mikil umhverfisvernd, žótt hśn feli ķ sér byltingarkennda breytingu į gróšurfari.  

"Viš [LbhĶ] žurfum klįrlega aš styrkja tengslin viš bęndur.  Žvķ vil ég, aš nś verši fariš ķ stefnumótunarvinnu meš bęndum, fulltrśum hagsmunafélaga žeirra og afuršastöšva og leitaš eftir sjónarmišum fólks um, hver žróunin ķ landbśnašinum verši į nęstu įrum - sś vinna veršur grķšarlega žżšingarmikil fyrir mótun į įherzlum skólans til nęstu įra."

Žetta er skynsamlega męlt hjį Sęmundi, rektor.  Afrakstur žessarar vinnu veršur vafalaust tekinn saman ķ skżrslu, sem stjórnvöld landbśnašarmįla geta notfęrt sér og fellt inn ķ sķna stefnumörkun.  Aš lokum sagši Sęmundur ķ žessu vištali:

"Viš žurfum lķka aš horfa til žess, hvernig megi auka virši framleišslu landbśnašarafurša frekar en magn.  Enn fremur veršur aš tryggja sjįlfbęrni ķ framleišslu žessara afurša.  Hér innanlands žarf ekki endilega aš auka framleišsluna, en hśn žarf klįrlega aš verša viršismeiri og til žess žarf žekkingu, og žar gegnir LbhĶ lykilhlutverki."  

Vegna veršfalls erlendis blasir viš fjįrhagsvandi saušfjįrbęnda, vegna žess aš 35 % framleišslunnar eru flutt utan um žessar mundir.  Žaš er engin įstęša fyrir rķkissjóš aš greiša meš śtflutningsvöru, en žaš er full įstęša til aš višhalda lambakjötsframleišslu ķ landinu, m.a. til aš draga śr lķkum į fęšuskorti viš hęttuašstęšur innanlands eša utan. Žį žarf aš styšja viš framleišslu fyrir innanlandsmarkašinn, žegar verš erlendis eru undir kostnaši viš framleišsluna hér. Žetta veršur lķklega bezt gert meš beingreišslum, t.d. į 90 % af innanlandsneyzlunni, sem žį nemur um 5900 t.  Til aš jafna veršsveiflur nišur į viš mį t.d. miša viš afuršaverš til bęnda sķšustu 9 įr į nśvirši.  Žaš nemur 582 ISK/kg, en afuršaverš ķ įr er 369 ISK/kg.  Mismunurinn er 213 ISK/kg, og uppbótin veršur žį 213 kISK/t x 5900 t/įr = 1,3 miaISK/įr.  Žessu fé er betur variš til aš višhalda byggš og atvinnustarfsemi ķ dreifbżli en til aš leggja nišur bśskap, sem meš žvķ aš ašlaga sig markašsašstęšum er lķkleg til bęttrar afkomu og aršsemi ķ framtķšinni, eins og rektorinn benti į.

Ein er sś grein landbśnašarins, sem meiri opinbera umfjöllun hefur hlotiš en saušfjįrręktin, og žaš er fiskeldiš, sem żmist er stundaš sem strandeldi eša landeldi, en veršur ķ framtķšinni e.t.v. stundaš ķ stórkvķum fyrir utan firšina, eins og Noršmenn eru aš hefja tilraunir meš nśna.  Mestur vöxtur hérlendis er ķ laxeldi, en žar hefur įsteytingarsteinninn veriš strok eldislaxa śr strandkvķum, og sķšan ganga žeirra upp ķ nęrliggjandi įr og hrygning žeirra žar.  

Hnķfurinn stendur ķ kśnni meš žaš, hvort įhęttan sé nś oršin įsęttanlega lķtil til aš leyfa umtalsvert laxeldi ķ Ķsafjaršardjśpi, a.m.k. 15 kt/įr ķ fyrsta įfanga.  Laxeldisfyrirtękin į Ķslandi, sem sjókvķaeldi stunda, hafa nś innleitt nżja og traustari gerš eldiskvķa og tileinkaš sér nż og stranglega skjalfest vinnubögš samkvęmt norskum gęšastašli.  Fyrsta reynslan af žessari nżju tękni er svo jįkvęš, aš af henni mį draga žį įlyktun, aš strokhlutfalliš śr eldiskvķunum sé svo lįgt, aš m.v. 30 kt/įr ķ Ķsafjaršardjśpi žurfi ekki aš bśast viš hęrra hlutfalli eldislax ķ įm Ķsafjaršardjśps en 4 % af villtum laxi žar, sem er leyfilegt hįmark samkvęmt Hafrannsóknarstofnun.  

Žaš eru grķšarlegir hagsmunir ķ hśfi fyrir žróun byggšar og atvinnustarfsemi į Vestfjöršum, aš yfirvöld dragi ekki lappirnar viš aš opna į žessa starfsemi ķ Ķsafjaršardjśpi, svo aš einhverju nemi.  Žaš hangir reyndar svo mikiš į spżtunni, aš varšar žjóšarhag, žvķ aš laxeldiš er svo öflug grein, aš framtķšar starfsemi hennar ķ Ķsafjaršardjśpi getur haft męlanleg įhrif į landsframleišsluna.  Žess vegna vęri engin gošgį, aš Alžingi mundi setja sérlög um laxeldi žar, sem mundi žį verša fordęmisgefandi rammi fyrir sjókvķaeldi almennt.

Geldlax hefur veriš nefndur sem valkostur, en geldingin veriš bęši ómannśšleg og dżr og fiskurinn žrifizt illa ķ kjölfariš.  Sś ašferš hefur ekki veriš vęnleg, en nś berast tķšindi frį Noregi um lķffręšilega ašferš, sem hindrar myndun kynkirtla ķ fiskinum.  Ašferšin žykir lofa góšu, og hśn snżst ekki um erfšabreytingu.  Fiskifréttir sögšu frį žessu 19. október 2017 ķ greininni:

"Risaskref ķ įttina aš eldi į geldlaxi":

"Ķ fréttatilkynningu frį Nofima [rannsóknarstofnun norska matvęlaišnašarins] segir, aš fiskurinn, sem um ręšir, lķti eins śt og hegši sér rétt eins og frjór lax.  Hins vegar mętti hugmyndin, sem žessi nišurstaša byggir į, mikilli tortryggni, žegar hśn var upphaflega kynnt, en ašferšin byggir į žvķ, aš fiskurinn er ekki erfšabreyttur, heldur įtt viš myndun įkvešinna bošefna, svo aš kynkirtlamyndun veršur fiskinum ómöguleg."

Mikiš vatn į eftir aš renna til sjįvar įšur en eldi geldfisks hefst į Ķslandi, žar sem téš ašferš er nż af nįlinni, miklar rannsóknir eftir ķ Noregi og sķšan leyfisferli į Ķslandi.  Aš bķša eftir geldfiski er ekki gild afsökun stjórnvalda fyrir žvķ aš draga lappirnar ķ žessu leyfismįli fyrir laxeldi ķ Ķsafjaršardjśpi.  Žaš er ekki eftir neinu aš bķša fyrir Hafró aš endurskoša afstöšu sķna į grundvelli nżrra upplżsinga eša ella fyrir Alžingi aš setja sérlög um žessa starfsemi.  

 

 

 

 

 

 


Orkuflutningskerfi ķ bóndabeygju

Rafmagn śr sjįlfbęrum orkulindum, hitaveitur frį jaršvarmalindum og hagkvęm nżting sjįvaraušlindanna umhverfis Ķsland, mynda undirstöšu samkeppnishęfs nśtķma samfélags į Ķslandi.  Įn einhvers žessa vęru žjóšartekjur į mann ekki į mešal hinna hęstu ķ heimi, heldur jafnvel undir mišbiki ķ Evrópu, orkukostnašur landsmanna vęri hundrušum milljarša ISK hęrri į įri en nś er, og mengun vęri svo miklu meiri, aš sjóndeildarhringur vęri ekki ķ meira en 100 km fjarlęgš, heldur e.t.v. ķ 50 km fjarlęgš.  Allar žessar 3 nįttśruaušlindir skipta žess vegna sköpum fyrir landsmenn ķ brįš og lengd.

Žaš er hins vegar ekki nóg aš virkja endurnżjanlegar orkulindir og setja žar upp rafala meš višeigandi bśnaši, aš bora holur eftir heitu vatni og aš veiša fiskinn; žaš veršur aš koma vörunni til neytandans, svo aš allir framleišsluliširnir gręši, birgirinn, notandinn og hiš opinbera.  Žetta er yfirleitt ekki vandamįl, en žaš er žó oršiš aš meiri hįttar žjóšarvandamįli, hversu miklir annmarkar eru af mannavöldum į žvķ aš flytja raforkuna frį afhendingarstaš virkjunar og til dreifiveitu, sem flytur hana til kaupandans. Rķkisvaldiš getur ekki lišiš, aš eitt įr lķši į eftir öšru, įn žess aš mikilvęg atvinnusvęši fįi nęgt rafmagn, svo aš ekki sé nś minnzt į ófullnęgjandi afhendingaröryggi į Vestfjöršum.  Vekur furšu langlundargerš žingmanna ķ NA-kjördęmi, aš žeir skuli ekki hafa lagt fram žingsįlyktunartillögu um žetta mikla hagsmunamįl Eyfiršinga.  

Ašallega stafar žetta af andstöšu ķbśa viš loftlķnulögn ķ sjónmįli śr hlašvarpanum.  Stundum finnst žeim, aš žeir njóti ekki įvinnings af lķnunni til samręmis viš óžęgindi og "sjónmengun", sem žeir telja sér trś um, aš  stafa muni af nżrri loftlķnu, jafnvel žótt sś gamla hverfi.  

Landsnet (LN) žarf ķ slķkum tilvikum aš koma til móts viš ķbśana og sżna žeim fram į, aš fyrirtękiš hafi lįgmarkaš sjónręn įhrif mannvirkisins, eins og tęknilega er hęgt.  Žetta žżšir, aš minnst įberandi lķnustęši er vališ, t.d. frį žjóšvegi séš, lķnuturnar valdir žeirrar geršar, aš žeir falli sem bezt aš landslaginu og lķna fęrš ķ jöršu į viškvęmustu stöšunum (aš dómi sveitarstjórnar) ķ žeim męli, sem tęknilega er fęrt.  Hafi žetta allt veriš skipulagt og kynnt, ętti viškomandi sveitarstjórn aš bera skylda til aš samžykkja framkvęmdina įn tafar og veita henni öll tilskilin leyfi, enda hlżtur andstęš afstaša aš valda sveitarfélaginu stórtjóni, a.m.k. til lengdar.  

Sem dęmi um kreppuįstand ķ einu héraši vegna ófullnęgjandi flutningsgetu raforku žangaš mį taka Eyjafjörš og vitna ķ baksvišsgrein Helga Bjarnasonar ķ Morgunblašinu, 13. október 2017,

"Kreppir aš um orku į Eyjafjaršarsvęšinu":

""Stašan er vond og langt ķ śrbętur", segir Elva Gunnlaugsdóttir, verkefnastjóri hjį Atvinnužróunarfélagi Eyjafjaršar.  Hśn segir, aš orkuskortur hamli uppbyggingu.

"Viš höfum veriš aš reyna aš koma okkar svęši aš, m.a. hjį Ķslandsstofu, en žar hrista menn bara hausinn.  Viš erum ekki aš ręša um stórišju, en til aš atvinnulķfiš geti haldiš įfram aš blómstra, žarf orku, sem er til ķ kerfinu.  Žaš vantar bara leišir til aš koma henni til okkar", segir Elva."

Hömlur af žessu tagi eru verri en nokkur višskiptahöft, žęr eyšileggja alls konar tękifęri fyrirtękja og einstaklinga og lama samkeppnihęfni svęšisins.  Žaš varšar žjóšarhag, aš stjórnvöld taki žessi mįl föstum tökum strax.

"Įrni V. Frišriksson, formašur samtaka atvinnurekenda į Akureyri og ķ nįgrenni, segir, aš vegna žess, hversu flutningsgetan er lķtil til og frį Akureyri, séu fyrirtękin eins og į enda kerfisins.  Žegar önnur hvor leišin lokast, sérstaklega austurlķnan, sem er öflugri en vesturlķnan, skapist vandamįl hjį notendum.  Žeir, sem séu viš endann, verši verr śti en ašrir, žegar flökt verši į rafmagninu.  Bilanir, sem verši langt ķ burtu, geti bitnaš į žeim.  

Öflug fyrirtęki eru ķ matvęlaframleišslu į Akureyri, eins og mjólkursamlag og bjórgerš.  Einnig žjónustufyrirtęki og fyrirtęki ķ mįlmišnaši."

Hér kemur fram, aš gagnvart öšrum mesta žéttbżliskjarna landsins getur LN ekki uppfyllt grundvallarreglu sķna um afhendingaröryggi raforku, s.k. (n-1) reglu, sem snżst um, aš notendur eigi ekki aš verša fyrir tjóni af einni stakri bilun ķ flutningskerfinu.  Jafnframt žekkist žaš hvergi ķ žróušum löndum, aš bilun hjį öšrum raforkunotanda ķ meira en 200 km fjarlęgš valdi flökti į spennu og tķšni hjį öšrum notanda, langt śt fyrir fjölžjóšleg višmišunarmörk, svo aš tjón verši į bśnaši og framleišslu.  Žetta setur ķslenzka flutningskerfiš ķ hóp frumstęšra flutningskerfa og hamlar veršmętasköpun ķ landinu.  Žetta įstand er gjörsamlega óvišunandi, og nżkjöriš Alžingi veršur aš fjalla af festu og alvöru um śrlausnir, vęntanlega undir forystu žingmanna NA-kjördęmis.

Įrlegur mešalkostnašur vegna ófyrirséšra bilana į stofnkerfi raforku 2005-2015 var miaISK 1,5 į veršlagi 2015.  Žį er ótališ tjón af völdum bilana ķ dreifiveitum og hjį notendum, en stundum verša bilanir hjį notendum af völdum spennusveiflna meš upptök ķ stofnkerfi eša dreifiveitu.  Langflestar fyrirvaralausar bilanir uršu į Vestfjöršum, 150 hjį Orkubśi Vestfjarša (OV) įriš 2016, og ķ flutningskerfi Landsnets verša įrlega um 30 slķkar bilanir į 132 kV Vesturlķnu og ķ 66 kV kerfinu į Vestfjöršum, alls um 180 raforkutruflanir į įri eša annan hvern dag aš jafnaši.  Algerlega óvišunandi įstand raforkukerfis į stóru og sķfellt mikilvęgara landsvęši.   

Eftir žvķ, sem įlagiš į Vestfjöršum eykst meš miklum fjįrfestingum ķ atvinnulķfi žar, t.d. ķ laxeldi, žį veršur hver straumleysismķnśta dżrari.  Meš sama įframhaldi veršur žess ekki langt aš bķša, aš ófullnęgjandi raforkugęši kosti Vestfiršinga 2,0 miaISK/įr, ef ekkert veršur aš gert. Meš svo frumstętt raforkukerfi veršur ekki unnt aš efla atvinnulķf į Vestfjöršum sem vert vęri og annars vęri raunhęft.  Samkvęmt nśverandi buršaržolsmati Hafrannsóknarstofnunar bera Vestfiršir u.ž.b. 50 kt/įr af laxi til slįtrunar.  Varlega įętlaš mun žaš standa undir 40 miaISK/įr ķ veltu, en įrlegt tjón vegna rafmagnstruflana gęti numiš 5 %/įr af žessari veltu.   Žetta er fyrir nešan allar skrišur og sżnir, aš OV og LN verša aš einhenda sér žegar ķ staš ķ naušsynlegar umbętur.  Žęr hafa žegar bešiš allt of lengi. 

Rafmagnsgęši į Vestfjöršum geta ekki oršiš fullnęgjandi meš žvķ einvöršungu aš fęra loftlķnur ķ jöršu og mynda hringtengingu allra helztu ašveitustöšva.  Til višbótar er Vestfiršingum naušsyn aš verša sjįlfum sér nógir um raforku, en žvķ fer fjarri, aš svo sé nś og vantar rśmlega helming af aflžörfinni eša um 22 MW.

Orku- og aflžörf Vestfiršinga mun vaxa hratt į nęstu įrum, ef žróun atvinnulķfsins žar gengur aš óskum, og gęti aflžörfin numiš 120 MW įriš 2040 meš 80 kt/įr fiskeldi (landker meštalin), 10“000 manna byggš, rafbķlavęšingu, rafvęšingu hafnanna og repjuvinnslu fyrir fiskeldiš.

Aš rįšast fljótlega ķ virkjun Hvalįr į Ströndum, 55 MW, er alls engin gošgį, žvķ aš sś žróun atvinnulķfs, sem aš ofan er nefnd, felur ķ sér 80 MW višbótar aflžörf įriš 2040 m.v. 2016 og fullnżtingu virkjunarinnar strax eftir gangsetningu meš sölu į orku śt fyrir Vestfirši.  Į innan viš einum įratugi munu Vestfiršir geta tekiš til sķn alla orku Hvalįrvirkjunar og Vestfiršingar žurfa žį nżja vatnsaflsvirkjun.

Hér er um aš ręša byltingu į högum Vestfiršinga, sem er framkölluš meš öflugri uppbyggingu fiskeldis, sem flestir žingmanna NV-kjördęmis geta vafalķtiš stutt.  Slķkur stušningur er naušsynlegur, žvķ aš žessi atvinnužróun er śtilokuš įn innvišauppbyggingar, sem m.a. felur ķ sér klęddan og buršarmikinn lįglendisveg frį Bolungarvķk og sušur til Bķldudals og frį Patreksfirši til Bjarkarlundar.  

ipu_dec_5-2011 

 

 


Aš rįša įhöfn į žjóšarskśtuna

Meš kosningum til Alžingis er žjóšin aš velja sér stjórnendur til aš fara meš sameiginleg mįlefni sķn til allt aš nęstu 4 įra.  Hvaš hefur fólk ķ höndunum nśna til aš taka afdrifarķka įkvöršun af žessu tagi ?

Žaš er hęgt aš nota 2 ašferšir til aš komast aš nišurstöšu.  Ķ fyrsta lagi mį skoša mįlflutning frambjóšendanna ķ kosningabarįttunni, og ķ öšru lagi mį skoša feril žeirra stjórnmįlaflokka, sem fariš hafa meš völdin sķšasta įratuginn.

Vinstri flokkarnir, sem helzt eru oršašir viš stjórnarmyndun eftir kosningarnar ķ dag, 28.10.2017, Vinstri hreyfingin gręnt framboš, Samfylking og Pķratahreyfingin, hafa teflt fram fólki, sem fariš hefur meš hreint fleipur ķ kosningabarįttunni, svo aš ekki sé nś minnzt į persónulegar dylgjur. Slķkt hįttarlag frambjóšenda og fylgifiska žeirra lżsir óviršingu ķ garš kjósenda og miklum vandręšagangi, enda er nišurstaša kosningabarįttunnar sś, aš vinstri flokkarnir eru mįlefnavana, en vilja žó hękka skattana af gömlum vana, žótt engin žörf sé į žvķ nśna rķkisbśskaparins vegna. 

Žau hafa haldiš žvķ fram, aš į Ķslandi rķki mikill tekjuójöfnušur, sem žau vilji leišrétta og beita til žess skattkerfinu.  Žessi įstęša skattahękkunar hefur veriš hrakin meš vķsun til gagna frį Efnahags- og framfarastofnuninni ķ Parķs, OECD, sem sżna, aš tekjujöfnušur er mestur į Ķslandi innan OECD.  Aš ganga lengra ķ tekjujöfnunarskyni getur oršiš žjóšhagslega skašlegt, žvķ aš žį veršur hvatinn til aš klifra upp tekjustigann of veikur.  Slķkt hamlar framleišni og hagvexti.  Vinstri mönnum viršist mörgum vera fyrirmunaš aš skilja žessi einföldu sannindi um slęm žjóšhagsleg įhrif skattahękkana, sem allir į almenna vinnumarkašinum įtta sig žó į.

Vinstri gręn og samfylkingar, t.d. Katrķn Jakobsdóttir og Įgśst Ólafur Įgśstsson (lķklega hlufallslega aušugasti frambjóšandinn mišaš viš hęfileika), hafa fullyrt, aš į Ķslandi rķki óžolandi eignaójöfnušur, sem beri aš leišrétta meš skattbreytingum, "aušlegšarskatti", hękkun erfšafjįrskatts o.s.frv. Samkvęmt Hęstaréttardómi er eignaskattsįlagning viš nśverandi efnahagsašstęšur Stjórnarskrįrbrot, og samt boša Katrķn, Logi, Įgśst Ólafur & Co. žessa skattheimtu nś, sem sżnir, aš žessir vinstri forkólfar eru gjörsamlega śti aš aka ķ žjóšmįlunum.

Credit Suisse hefur meš rannsókn komizt aš žvķ, aš eignajöfnušur er mestur į Ķslandi innan Noršurlandanna og sį mesti į mešal efnašra žjóša, en ķ fįtękari löndum er sums stašar meiri eignajöfnušur.  Til aš auka eignajöfnuš enn meir en oršinn er į Ķslandi, žyrfti meš öšrum oršum aš draga śr mešalaušlegš ķ landinu.  Žar meš vęri barninu kastaš śt meš bašvatninu, en žaš er einmitt algengasta afbrot  vinstri manna.  Af einfeldningslegum, yfirboršslegum og ósönnum mįlflutningi žeirra ķ nżyfirstašinni kosningabarįttu aš dęma eru žeir žess einmitt albśnir aš kasta barninu śt meš bašvatninu.   

Žaš stendur sem sagt ekki steinn yfir steini ķ kjarnamįlflutningi stjórnarandstöšunnar.  Katrķn Jakobsdóttir og ašrir vinstri sinnar eru oršin ber aš žvķ aš fara meš eintómt fleipur.  Vinnubrögš žeirra eru svo óvönduš, aš meš öllu er óbošlegt almenningi žessa lands, og žaš er meš öllu ógerlegt fyrir athugulan kjósanda aš bera nokkurt traust til žeirra.  Fólk af žessu saušahśsi kann ekki aš vinna, enda hafa sumir ķ žessari saušahjörš aldrei gert neitt af viti.  Hvernig geta slķkir leitt ašra ?  Žeir hafa enga hęfileika til žess.

Žau hafa bitiš hausinn af skömminni meš žvķ aš halda žvķ fram, aš kjör almennings į Ķslandi séu lakari en ķ nįgrannalöndunum.  Žetta er algerlega śr lausu lofti gripiš og stenzt ekki skošun Credit Suisse, sem hefur komizt aš žvķ, aš kaupmįttur rįšstöfunartekna er nś oršinn hęrri į Ķslandi en ķ nokkru öšru landi innan OECD, nema Svisslandi.  Žetta er ķ samręmi viš žį stašreynd, aš "Eymdarvķsitalan" er lęgst į Ķslandi af öllum löndum, žar sem hśn er męld. Žetta sżnir, aš į vinstri vęng er nś viš aš etja vindmylluriddara, ž.e.a.s. fólk, sem mįlar skrattann į vegginn įn žess, aš fyrir žvķ sé flugufótur.  Žetta er annašhvort ómerkilegt eša sjśklegt.  Hvernig getur hvarflaš aš nokkrum manni meš jaršsamband ķ žessu žjóšfélagi aš fela vindmylluriddurum forsögn og forystu fyrir sameiginlegum mįlum žjóšfélagsins ? Žaš er eins vķst og 2 x 2 = 4, aš slķkt mun leiša til ófarnašar. 

 Nśverandi staša žjóšmįla er rós ķ hnappagat Sjįlfstęšisflokksins, sem fór meš stjórn fjįr- og efnahagsmįla ķ rķkisstjórn 2013-2016 og leiddi rķkisstjórn 2017.  Formašur Sjįlfstęšisflokksins įtti veg og vanda aš uppgjöri rķkisins viš slitabś föllnu bankanna og leiddi žaš til lykta meš slķkum glęsibrag, aš rķkissjóšur rétti hlut sinn žannig, aš hann og Sešlabankinn komu skašlausir śt śr Hruninu.  Žetta afrek var į kostnaš slitabśanna, enda stundar slitabś Glitnis nś rętna hatursherferš gegn forsętisrįšherra og formanni Sjįlfstęšisflokksins, Bjarna Benediktssyni.  Žar liggja hżenur vogunarsjóša į fleti fyrir, en munu ekki hafa erindi sem erfiši.  Allur mun sį óžverraskapur snśast ķ höndum žeirra og ómerkilegra handbenda žeirra.  

Sem fjįrmįla- og efnahagsrįšherra mótaši Bjarni Benediktsson skuldaleišréttingu hśsnęšiseigenda og kom žvķ ķ kring, aš bankarnir fjįrmögnušu hana, žótt hugmyndin hafi vissulega komiš frį nśverandi formanni Mišflokksins.

Bjarni Benediktsson, žįverandi fjįrmįla- og efnahagsrįšherra, įtti frumkvęši aš lagasetningu um stöšugleikaįkvęši fyrir rekstur rķkissjóšs, sem bindur hendur framkvęmdavaldsins varšandi ženslu rķkisśtgjalda og rekstrarafgang hans.  Žetta var tķmabęr lagasetning, sem getur bętt fjįrmįlastjórnun rķkisins og oršiš mikilvęgur steinn ķ vöršu efnahagslegs stöšugleika į Ķslandi.  

Lokahnykkur umbótanna kom ķ hlut rķkisstjórnar Bjarna Benediktssonar, sem mynduš var ķ janśar 2017 og felld ķ september 2017 ķ mśgęsingi og misskilningi.  Žar er um aš ręša afnįm gjaldeyrishaftanna.  Žaš er hęgt aš fullyrša meš žvķ aš rżna sögu vinstri stjórnarinnar 2009-2013, aš engu af žeim afrekum, sem hér hafa veriš tķunduš, hefši hśn komiš ķ verk. Mistakaferill žeirrar rķkisstjórnar er alręmdur, sbr "Icesave samninga" og afhendingu tveggja rķkisbanka "hręgömmum", algerlega aš žarflausu.  Žar um borš kunnu menn ekkert til verka, og óžarfi aš rekja žaš nįnar. 

Engin įstęša er til aš bśast viš neinu af nżrri vinstri stjórn, nema fķflagangi ķ utanrķkismįlum, fjįrhagslegri fįsinnu meš rķkisfé, lakari kaupmętti rįšstöfunartekna almennings vegna aukinnar og skašlegrar skattheimtu og vaxandi veršbólgu.   

Žarf žį frekari vitnana viš um žaš, hverjir eru hęfir og hverjir eru óhęfir til aš fara meš stjórn landsins ?  Meš Sjįlfstęšisflokkinn sem slķka kjölfestu į Alžingi, aš framhjį honum verši ekki gengiš, žegar žingiš mótar framkvęmdavaldiš, veršur hér haldiš įfram veginn og įlögum létt af fyrirtękjum og fólki, svo aš viškvęm staša śtflutningsgreinanna styrkist nóg til aš treysta viškvęmt atvinnuöryggiš og kaupmįttinn ķ landinu, sem er fyrir mestu. 

Atvinnuöryggiš er viškvęmt nśna vegna mikilla kostnašarhękkana fyrirtękjanna, og śtflutningsfyrirtękin hafa jafnframt žurft aš glķma viš styrkingu ISK.  Hiš jįkvęšasta fyrir alla er lįg veršbólga (undir višmiši Sešlabankans), sem ašeins nęst meš rķflegum afgangi į rekstri rķkissjóšs, sem sķšan gengur til aš greiša nišur skuldir rķkissjóšs.  Til aš bśa rķkiš undir nęsta efnahagsįfall mį ekki hęgja į uppgreišslu skulda.  Žęr eru nś miaISK 900, sem žżšir, aš enn er ekki nęgt borš fyrir bįru til aš męta įföllum. 

Aš velja žį til forystu, sem jafnan éta śtsęšiš, er įvķsun į óstöšugleika og skort.

Vilborg Arna Gissurardóttir į Sušurpólnum ķ janśar 2013Listakjör


Utanrķkismįl ķ uppnįmi eina feršina enn

Fyrir Alžingiskosningar 28. október 2017 hafa utanrķkismįlin legiš ķ lįginni.  Žaš er óheppilegt, žvķ aš vinstri flokkarnir bśast til aš svķkjast aftan aš žjóšinni ķ žeim efnum rétt einu sinni.  Žeim er į engan hįtt treystandi til aš halda af įbyrgš og festu į hagsmunamįlum Ķslands gagnvart erlendum žjóšum, eins og dęmin frį 2009-2013 sanna.

Afturganga sķšustu rķkisstjórnar, umsóknin um ašild aš Evrópusambandinu, ESB, hefur t.d. ekki veriš kvešin nišur, og utanrķkisrįšherra vinstri stjórnarinnar, Össur Skarphéšinsson, hefur haft į orši, aš eftir kosningar verši Samfylkingin "ķ daušafęri" aš blįsa til nżrrar sóknar um ašalhugšarefni sitt, inngöngu ķ ESB og upptöku evru. 

Forsętisrįšherraefni vinstri gręnna, hin vingulslega Katrķn Jakobsdóttir, mun eiga aušvelt meš aftur aš kyngja öllum heitstrengingum sķnum ķ nafni Vinstri hreyfingarinnar gręns frambošs, VG, um aš standa vörš um fullveldi Ķslands, enda mun skošunarkönnun hafa sżnt, aš drjśgur hluti stušningsmanna VG styšur nś ašild Ķslands aš ESB, svo furšulegt sem žaš hljómar ķ samanburši viš opinbera stefnuskrį VG, žar sem varaš er viš žvķ, aš stóraušvaldiš noti frķverzlunarsamninga til aš lęsa klónum ķ aušlindir (smį) rķkja.  ESB er ekki nefnt žar į nafn.  

Undir "verkstjórn" Katrķnar Jakobsdóttur mį telja vķst, aš stjórnarskrįrkapall verši lagšur, žar sem leitazt veršur viš aš lękka žröskuld fullveldisframsals til aš greiša leiš ašildar landsins aš ESB.  Žaš veršur gert undir žeim formerkjum, aš greiša žurfi fyrir žįtttöku Ķslands ķ alžjóšlegu samstarfi, og žaš veršur vķsaš til vafa um lögmęti EES-ašildar.  Tķminn mun fara ķ tóma vitleysu, eins og hjį sķšustu rķkisstjórn vinstri flokkanna, 2009-2013, og landiš fyrir vikiš reka af leiš stöšugleika og til upplausnar, eins og vant er undir vinstri stjórn, en vinstri forkólfarnir eru hreinlega ekki nęgir bógar til aš standa ķ ķstašinu.  Žar ber mest į lyddum og landeyšum. Žar vantar festu og myndugleika höfšingja Sunnlendinga į sinni tķš, Jóns Loftssonar ķ Odda, sem stóš gegn įsęlni kažólsku kirkjunnar ķ kirkjujaršir, žrįtt fyrir bannfęringu biskups, og stóš į rétti jaršeigenda til eignarhalds meš vķsun til frelsis forfešranna. Bjarni Benediktsson, formašur Sjįlfstęšisflokksins, hefur žennan myndugleika til aš bera, enda ber hann höfuš og heršar yfir ašra formenn stjórnmįlaflokka, sama hvernig į hann er litiš. 

Hann lżsti žvķ yfir į fundi SES (Samband eldri sjįlfstęšismanna) ķ Valhöll, 25.10.2017, aš Sjįlfstęšisflokkurinn muni beita öllu afli sķnu gegn endurnżjun ašildarumsóknar og berjast gegn samžykkt hennar ķ žjóšaratkvęšagreišslu, sem hugsanleg vinstri stjórn eftir kosningarnar, 28.10.2017, mun vęntanlega setja į. Hann lżsti žvķ jafnframt yfir, aš sér žętti ekki mikiš koma til stjórnmįlamanna, sem kasta įgreiningsmįlum į sķnum vettvangi ķ žjóšaratkvęšagreišslu įn žess aš taka sjįlfir afstöšu.  Slķkir hafa gefiš pólitķska sannfęringu upp į bįtinn fyrir völdin, en eru fyrir vikiš engir leištogar.  Žetta taldi Bjarni Benediktsson vera misnotkun į žjóšaratkvęšagreišslum.  Žęr ętti aš nota til fį stašfestingu eša höfnun žjóšar į gjörningi eša įkvöršun rķkisstjórnar, og stjórnmįlaleištogar yršu aš standa eša falla meš afstöšu sinni, lķkt og geršist ķ Brexit-atkvęšagreišslu Bretanna, žar sem David Cameron, forsętisrįšherra Breta, sagši af sér eftir aš mįlstaš hans var hafnaš ķ žjóšaratkvęšagreišslu.  Žessari skżru afstöšu Bjarna Benediktssonar var fagnaš meš drynjandi lófataki į téšum fundi.  Katrķn Jakobsdóttir kżs hins vegar aš ganga til kosninga, "opin ķ bįša enda enda".   

Hętt er viš deilum į nęsta kjörtķmabili um ašild Ķslands aš NATO, sem landinu getur ekki oršiš til framdrįttar, žvķ aš okkur er naušsyn į skjóli varnarsamtaka vestręnna rķkja nś sem fyrr.  Vinstri gręnir eru į móti ašild Ķslands aš NATO.  Žaš mun ekki fara fram hjį helztu bandamönnum okkar, ef forysta rķkisstjórnar Ķslands lendir ķ höndum slķks flokks, sem aš žessu leyti sker sig śr ķ Evrópu og myndar skįlkabandalag meš "Die Linke"-vinstri sinnum ķ Žżzkalandi, sem eru arftakar SED-hins austur žżzka kommśnistaflokks Walters Ulbricht og félaga.  Žaš getur oršiš örlagarķkt eftir kosningar, aš skessur kasti į milli sķn fjöreggi žjóšarinnar.

Samkvęmt stefnuskrį vinstri gręnna verša ekki geršir neinir nżir frķverzlunarsamningar viš erlend rķki undir forsjį VG.  Įstęšan mun vera ótti um, aš einhver gręši.  Žaš er banvęn meinloka hjį vinstri gręnum, aš enginn megi gręša.  Allt okkar samfélag er žó reist į žvķ, aš einstaklingar og fyrirtęki gręši.  Aš hafna gróša er įvķsun į eymd og fįtękt eins samfélags.  Slķkur flokkur er ķ raun ekki stjórntękur ķ lżšręšissamfélagi, enda eru "Die Linke" ekki taldir stjórntękir ķ Berlķn.  Sannleikurinn er sį, aš allir landsmenn gręša į greišum og hömlulitlum višskiptum.  Žaš er naušsynlegt aš nį frķverzlunarsamningi į nęstu misserum viš okkar helztu višskiptažjóš, Breta.  Žaš er glapręši aš standa į sama tķma ķ ašildarvišręšum viš framkvęmdastjórn ESB.  Aš berjast samtķmis į tveimur vķgstöšvum er įvķsun į vandręši og aš lokum algert tap.

Žį mį ekki gleyma flóttamannavandamįlinu, en žar reka vinstri flokkarnir óheillastefnu, sem einkennist af algeru viršingarleysi ķ mešferš skattfjįr, hreinręktaša sóun, sem engum gagnast, nema fólkssmyglurum og lögfręšingum, sem reyna aš tefja fyrir brottvķsun tilhęfulausra hęlisumsękjenda og vilja nś fį tryggar og auknar greišslur fyrir žennan gjörning śr rķkissjóši, eins og lögfręšingur į frambošslista Samfylkingar ķ Reykjavķk svo ósmekklega hefur lagt til. 

Į sama tķma og allar Evrópužjóšir hękka žröskuldinn fyrir hęlisleitendur, ętla vinstri flokkarnir aš lękka hann.  Žaš žżšir bara eitt: smyglarar munu beina straumi flóttafólks hingaš ķ meiri męli, eins og geršist meš Albani, eftir misrįšna įkvöršun Alžingis um mįlefni albanskra hęlisleitenda.  Formašur Sjįlfstęšisflokksins hefur lżst žvķ yfir, aš hann vilji taka upp norsku regluna um brottvķsun tilhęfulausra hęlisumsękjenda į innan viš 48 klst.  Śtlendingastofnun er nś komin nišur ķ nokkrar vikur, og viš žann įrangur fękkaši hęlisleitendum, sem gera śt į heimsku og barnaskap Samfylkingar og Vinstri hreyfingarinnar gręns frambošs ķ śtlendingamįlum okkar. 

Žaš er sjįlfsagt mįl aš verja landiš gegn afętum frį śtlöndum meš tilhęfulausar hęlisumsóknir.  Žaš er engum greiši geršur meš félagslegu dekri viš hęlisumsękjendur frį löndum, sem skilgreind eru örugg, ķ lengri tķma.  Vinstri gręnir, samfylkingar og pķratar munu örugglega klśšra žessum mįlum ķ barnaskap sķnum og einfeldni meš 10-20 milljarša ISK/įr kostnaši fyrir skattborgara.

Į sama tķma og aš žessu ritušu er rétt aš gera sér grein fyrir žvķ, aš atvinnulķfinu hérlendis er um žessar mundir haldiš uppi af hörkuduglegum śtlendingum, lķka frį löndum utan EES, ž.į.m. (kristnum) Georgķumönnum, sem halda uppi hagvexti og halda veršbólgu ķ skefjum, öllum til hagsbóta. Aš stemma stigu viš erlendum afętum į félagslega kerfinu hér į ekkert skylt viš ķmigust į śtlendingum.  

Stęrsta utanrķkismįliš ķ höndum nżrrar vinstri stjórnar veršur įn vafa umręša um aš endurvekja strandašar ašildarvišręšur frį įrsbyrjun 2013, sem höfšu reyndar steytt į skeri löngu įšur, žegar ESB neitaši aš opinbera rżniskżrslu sķna um stöšu ķslenzkra sjįvarśtvegsmįla.  Sś neitun jafngilti žeirri nišurstöšu ESB, aš ķslenzk sjįvarśtvegsstefna vęri ósamrżmanleg hinni sameiginlegu sjįvarśtvegsstefnu ESB.  

Ķ forystugrein Morgunblašsins 17. október 2017,

"Engin fyrirstaša hjį VG",

eru leiddar aš žvķ lķkur, aš VG-forystan verši Samfylkingunni enn leišitamari ķ nęsta ESB-leišangri en ķ žeim sķšasta, og žótti žó flestum nóg um undirlęgjuhįtt flokksforystu VG žį.  Stefna Sjįlfstęšisflokksins er hins vegar kżrskżr.  Engar ašildarvišręšur, nema žjóšin samžykki fyrst ķ žjóšaratkvęšagreišslu aš hefja žęr aš nżju. Žeir valdsmenn, sem leggi slķkt mįl fyrir žjóšina, verši sķšan aš standa og falla meš skżrri afstöšu sinni. Sjįlfstęšisflokkurinn mun tvķmęlalaust berjast hatrammlega fyrir höfnun žjóšarinnar į slķkri beišni vinstri flokkanna og til vara, aš žęr hefjist ekki fyrr en frķverzlunarsamningur viš Breta hefur veriš til lykta leiddur. 

Höfnun felur ķ sér vantraust į žį rįšherra, sem fyrir ašildarvišręšum berjast, og žeim er žį ekki lengur til setunnar bošiš, heldur verša aš taka hatt sinn og staf. Rįšherrar Vinstri hreyfingarinnar gręns frambošs munu bera kįpuna į bįšum öxlum, svo óheišarleg sem sś framkoma er gagnvart kjósendum, en žetta óhreinlyndi žeirra stafar af valdagręšgi.  Rįšherrar vinstri gręnna munu vilja halda völdum óhįš nišurstöšu žjóšaratkvęšagreišslunnar.  Žar kemur afstaša sósķalistans til lżšręšisins berlega ķ ljós.  Hann ber hvorki viršingu fyrir vilja, sjįlfsaflafé né eignarrétti kjósandans.  Kjósandinn ķ huga sósķalistans er verkfęri hans til aš framkvęma sósķalismann, eins og sósķalistanum žóknast aš tślka hann į hverjum tķma.  Kjósandinn getur ekki treyst vinstri gręnum fyrir horn.  

Śr téšri forystugrein:

"Nś er öldin önnur.  Žeir flokksmenn [VG], sem voru eindregiš į móti Evrópusambandsašild, eru horfnir į braut, og eftir sitja žeir, sem annašhvort eru hlynntir ašild eša lįta sig litlu varša, hvort fullveldiš veršur framselt til Brüssel.

Formašur flokksins er einn žessara, eins og sįst glöggt ķ vinstri stjórninni, sem sótti um ašild og naut ķ einu og öllu stušnings nśverandi formanns. 

Fleira bendir til, aš Vinstri gręn verši létt ķ taumi aš žessu sinni.  Ķ kosningaįherzlum flokksins fyrir kosningarnar 28. október 2017 er t.a.m. ekki minnzt į andstöšu flokksins viš ašild aš Evrópusambandinu.  Žeirri stefnu hefur einfaldlega veriš stungiš undir stól til aš undirbśa stjórnarsamstarfiš viš Samfylkinguna."

 

Sjįlfstęšisflokkurinn hefur mótaš žį skżru stefnu til nżrra ašildarvišręšna viš ESB, aš žęr skuli alls ekki hefja, nema samžykki fįist fyrir žvķ ķ žjóšaratkvęšagreišslu fyrst og sķšan į Alžingi. Stjórnarflokkunum ber žį aš taka lżšręšislegum afleišingum śrslitanna, en žeir eiga ekki aš hanga įfram viš völd, eins og vinstri stjórnin 2009-2013 gerši svo skammarlega eftir žjóšaratkvęšagreišslur um "Icesave-samningana".  Ef į aš endurtaka sama leikinn og įriš 2009 aš gösslast ķ višręšur įn umbošs frį žjóšinni beint, mun hins vegar hitna illilega ķ kolunum, bęši į Alžingi og ķ žjóšfélaginu.  Žaš eru gjörólķkar tķmar nś gengnir ķ garš.   

 

 

 Tifandi tķmasprengja


Bįbiljurnar rķša ekki viš einteyming

Sżnt hefur veriš fram į, aš kosningabarįtta vinstri gręnna hefur snśizt um fullyršingar, sem eru algerlega śr lausu lofti gripnar.  Žaš er klifaš į lygum, sem eiga aš réttlęta bylgju skattahękkana, ef/žegar vinstri flokkarnir nį tangarhaldi į rķkisvaldinu. Ómerkilegheitin ganga svo langt, aš reynt er aš telja fólki trś um, aš almenningur muni ekki verša var viš neinar skattahękkanir. 

"Hlišrun" byrša er bara kjaftęši. Hįtekjuskattur į laun yfir 25 MISK/įr, eignaskattur į hreina eign yfir MISK 150 og eyšileggjandi hękkandi veišileyfagjald mun tķmabundiš auka įrlegar skatttekjur rķkissjóšs um minna en miaISK 20, sem er ašeins 10 % af fjįrmagninu, sem žarf ķ loforšaflaum Vinstri hreyfingarinnar gręns frambošs.  Žar eru hreinręktašir loddarar og lżšskrumarar į ferš, sem munu ekki vita sitt rjśkandi rįš ķ rķkisstjórn. Nś er Katrķn Jakobsdóttir farin aš masa um samrįš viš stjórnarandstöšu į Alžingi og samrįš viš ašila vinnumarkašarins, en žaš veršur ekkert samrįš um heimskupör hennar.  Žetta fjas er ašeins yfirbreišsla į įkvaršanafęlni hennar sjįlfrar.

Bįbiljurnar, sem hraktar hafa veriš meš vķsun til OECD-Efnahags- og framfarastofnunarinnar ķ Parķs og Credit Suisse eru um, aš į Ķslandi sé meiri tekju- og eignaójöfnušur en annars stašar ķ noršanveršri Evrópu og aš žetta žurfi aš leišrétta meš tekjuskattshękkunum bęši į launatekjur og fjįrmagnstekjur, endurupptöku eignaskatts, og hver veit, nema hękkun erfšafjįrskatts fįi aš fljóta meš annarri tvķsköttun.  Skattborgarans bķšur ógnarstjórn villurįfandi sauša, sem vita ekkert ķ sinn haus.  Nišurstašan verša hrossakaup a la Reykjavķk, öll ķ boši skattborgaranna.

Žaš er dęmigert sišleysi aš hįlfu sossanna aš reisa kosningabarįttu sķna og vęntanlega rķkisstjórnarstefnu į lygum.  Žegar hallaš hefur į žį ķ rökręšunum, hafa žeir sķšan sett mykjudreifarana ķ gang.  Žaš er lżsandi fyrir innrętiš, žvķ aš ķ žeim ranni hefur jafnan gilt, aš tilgangurinn helgi mešališ. Žar sem žannig hįttar til, skiptir sišferši og heišarleiki engu mįli.   

Fyrir utan sišleysiš žį er furšufįvķslegt aš leita sér ekki haldbęrra upplżsinga um žaš, sem ętlunin er aš lįta kosningabarįttuna snśast um.  Hjį OECD hafa komiš fram óyggjandi gögn, sem sżna svart į hvķtu, aš tekjujöfnušur er mestur į Ķslandi af öllum rķkjum OECD, og hjį Credit Suisse hafa birzt gögn, sem sżna, aš eignajöfnušur į Noršurlöndunum er mestur į Ķslandi og jafnframt mestur į mešal aušugra rķkja ķ heiminum.

Tryggvi Žór Herbertsson, hagfręšingur, benti jafnframt į žrišju bįbilju hinna rakalausu og berstrķpušu vinstri flokka ķ Morgunblašsgrein į bls. 29 žann 14. október 2017. Hśn er sś, "aš laun og aušur séu meš lęgsta móti į Ķslandi, og žar meš séu lķfskjör ķ mun verra horfi en ķ nįgrannalöndunum.  Fyrst örlķtiš um rķkidęmi Ķslendinga.  Samkvęmt rannsókn Credit Suisse eru aušęfi fulloršinna Ķslendinga žau nęstmestu aš mešaltali į eftir Sviss af öllum žjóšum heims.  Ekki meira um žaš.

Annaš - ef landsframleišsla į mann į mešal rķkja heims er skošuš, kemur ķ ljós, aš įętlaš er, aš hśn verši sś fimmta hęsta ķ heiminum [į Ķslandi] į žessu įri.  Einungis Lśxemborg, Sviss, Noregur og Makaó bśa viš meira rķkidęmi į žennan męlikvarša en Ķsland.  Žetta mį lesa śr gögnum frį Alžjóša gjaldaeyrissjóšinum."

Žaš er alveg sama, hvar boriš er nišur.  Žaš stendur hvergi steinn yfir steini ķ mįlflutningi žessa lįgkśrulega og brenglaša fólks, sem heldur daušahaldi ķ kenningar sķnar um, aš ķslenzka žjóšfélagiš sé einhvers konar eymdarsamfélag, sem sé ekki viš bjargandi įn stórfelldra inngripa stjórnmįlamanna til aš bęta kjör alžżšunnar.  Öllum ętti aš vera oršiš ljóst, aš žetta eru einfeldningsleg öfugmęli, sem engan veginn eiga viš raunverulegar žjóšfélagsašstęšur į Ķslandi, heldur ķmyndaš žjóšfélag slagoršaglamrarans Katrķnar Jakobsdóttur og sósķalistķskra fylgifiska hennar.  

Sveimhugar og grillupśkar af žessu tagi eru ófęrir um aš stjórna heilu žjóšfélagi.  Žess vegna mun illa fara meš žetta fólk ķ Stjórnarrįšinu. Žaš mun beita röngum rįšum, sem skapa munu fleiri vandamįl en žau leysa.  Žaš er vegna žess, aš sżn sósķalista į višfangsefnin er röng og forgangsröšunin brengluš.

Žaš er enda eins vķst og nótt fylgir degi, aš kaupmįttur rįšstöfunartekna heimilanna mun minnka fljótlega eftir aš įhrifa fķflagangs žeirra meš tekjur og gjöld rķkissjóšs fer aš gęta. 

Žaš er jafnframt vķst, aš landsmenn vęru ekki ķ sinni frįbęru stöšu nś, ef undirmįlslišiš hefši vermt rķkisstjórnarstólana eftir kosningarnar 2013 og hingaš til.  Nęgir aš nefna "skuldaleišréttingu heimilanna", uppgjör rķkissjóšs viš žrotabś bankanna meš stórfelldum stöšugleikaframlögum ķ rķkissjóš og afnįm gjaldeyrishaftanna (enn eru žó hömlur į innflęši). Fjórar marktękar einkunnagjafir eru hękkun alžjóšlegs lįnshęfismats į rķkissjóši, mikil skuldalękkun hans, lękkun vaxta Sešlabankans og lįg veršbólga, sem žó hefur veriš męld óžarflega hį vegna of mikils vęgis hśsnęšislišarins.

Einn af žeim sköttum, sem Katrķn Jakobsdóttir ętlar aš hękka, ef/žegar hśn kemst aftur til valda, er fjįrmagnstekjuskattur.  Sumir hagfręšingar telja, aš sś skattlagning hafi neikvęšust įhrif į hagvöxtinn.  Flokksmenn Katrķnar hafa margir hverjir horn ķ sķšu hagvaxtar, sem žeir tengja viš ósjįlfbęra neyzlu og ofneyzlu, og žess vegna mį bśast viš mikilli hękkun žessarar skašlegu skattheimtu, sem žó er įętlaš, aš afli rķkissjóši ašeins 3,4 % skatttekna įriš 2018. Žessi skattstofn skreppur aušveldlega saman viš hęrri skattheimtu og stękkar aš sama skapi viš lęgri skattheimtu. Er til of mikils męlzt, aš vinstri menn hugsi einhvern tķma mįliš til enda, en gösslist ekki įfram aš afloknum hrossakaupum ķ samsteypustjórninni ? 

Um vķštękar og slęmar afleišingar žessarar skattheimtu ritaši Vilhjįlmur Bjarnason, Alžingismašur, ķ Morgunblašiš, 13. október 2017:

"Frjįls sparnašur meš frjįlsri žjóš":

 

Žvķ mišur er žaš svo, aš allir hvatar ķ žessu samfélagi, sér ķ lagi skattalegir, eru til aš auka skuldsetningu og draga śr sparnaši.  Raunar er žaš svo, aš slķkir hvatar leiša aš lokum til erlendrar skuldsetningar, greišsluhalla viš śtlönd og žeirra meina, sem af slķkum halla leiša, sem eru gengisfellingar og kjaraskeršingar, sem fylgja gengisfellingum.  Žeir, sem vilja draga śr peningalegum sparnaši, eru landsölumenn."

Žaš eru įlög į veruleikafirrtum vinstri mönnum, aš žeir viršast enga grein gera sér fyrir afleišingum skattahękkana sinna į hegšun skattborgaranna. Hśn getur žó hęglega leitt til landflótta og samdrįttar ķ atvinnulķfinu, sérstaklega viš nśverandi ašstęšur, žar sem hagkerfiš er takiš aš hęgja į sér.  Aš lįta skattheimtuna rįšast af gešžótta stjórnmįlamanna og pólitķskum kennisetningum ķ staš skżrra hagfręšilegra raka er ótrślega frumstętt og kemur eins og skrattinn śr saušarleggnum į 21. öld.  Katrķn Jakobsdóttir hefur ekki enn aflaš sér grundvallar žekkingar ķ hagfręši og į efnahagsmįlum Ķslands.  Ętlar hśn aš lęra meš žvķ aš fara sįrsaukafullu leišina ?  Er žaš ekki of mikil leti ?

Žótt skattheimtan sé aš forminu til 20 % nśna af fjįrmagnstekjum, er hśn ķ raun miklu hęrra hlutfall af raunvöxtum, sem er hiš ešlilega skattaandlag, en alls ekki veršbótažįtturinn.  Ef t.d. veršbótažįtturinn er 2 % og vextir 3 % af sparifjįrupphęš, žį veršur skattheimtan af raunįvöxtuninni 33 %.  Žetta er svo mikil skattheimta, aš hśn letur til sparnašar, samfélaginu til stórtjóns.  Žessa skattheimtu ętti aš lękka nišur ķ 10 % af raunįvöxtun einvöršungu.  Slķk ašgerš fęli ķ sér jįkvęšan hvata til aukins sparnašar, og mikill sparnašur einstaklinga er undirstaša heilbrigšs hagkerfis.  Samkvęmt lögmįli Lafflers munu tekjur rķkisins af fjįrmagnstekjuskatti hękka viš slķka skattheimtulękkun, en žęr eru įętlašar miaISK 28,5 įriš 2018.

Um žetta skrifaši Vilhjįlmur Bjarnason:

"Sparnašur er aldrei hęttulegur. Sparnašur er forsenda framfara og nżsköpunar. Ķ öllu tali um skattlagningu fjįreigna er hvatinn sį aš gera śtlendinga rķka.  Aušvitaš į markmišiš aš vera aš gera Ķslendinga frjįlsa."

Žetta er umhugsunarvert hjį Vilhjįlmi.  Frjįls er einvöršungu sį, sem nżtur fjįrhagslegs sjįlfstęšis.  Margir Ķslendingar hafa žurft aš fórna fjįrhagslegu frelsi sķnu tķmabundiš į fyrri hluta ęvinnar til aš öšlast slķkt frelsi sķšar į ęvinni.  Hęgri og vinstri stjórnmįlaflokka greinir ašallega į um žaš, hvort almenningi eigi aš gefast kostur į aš safna eigin fé um dagana eša hvort hiš opinbera eigi jafnóšum aš gera upptękt allt, sem aflögu er.  Vinstri flokkarnir hérlendis hafa skrśfaš skattheimtuna upp ķ rjįfur, en samt boša žeir skattahękkanir eftir kosningar 28. október 2017.  Śtgjaldaloforšin eru samt margföld į viš žęr skattahękkanir, sem nefndar hafa veriš, svo aš engu er lķkara en vinstri flokkarnir hyggist ķ raun halda enn śt ķ skuldsetningarfyllerķ, ž.e. hętta aš grynnka į skuldasśpu rķkissjóšs, en dżpka hana žess ķ staš.  Aš senda börnunum reikninginn meš žessum hętti vęri eftir öšru hjį vinstri mönnum.  Žaš er hįmark įbyrgšarleysis glįmskyggnra stjórnmįlamanna.  

Aš lokum žessi tilvitnun ķ Vilhjįlm Bjarnason um žjóšhagslegt mikilvęgi sparnašar:

"Žaš er nefnilega žannig, aš almannatryggingakerfi, sem hér hefur veriš byggt upp, greišir einungis lįgmarksbętur.  Til žess aš treysta žaš žurfa einstaklingar aš byggja upp sinn višbótar lķfeyrissparnaš og aš eiga frjįlsan sparnaš žvķ til višbótar.  Til žess žarf aš vera hvati, en ekki, aš sparnašurinn sé einungis skattaandlag. 

Hinn frjįlsi sparnašur byggir upp velferš allra ķ samfélaginu, ekki ašeins žeirra, sem eiga, žótt žeir njóti sķšar.

Meš žeirri aldursskiptingu, sem er meš žjóšinni, geta bętur almannatrygginga aldrei oršiš grundvöllur ellilķfeyris.  Frjįls sparnašur og hvatar hans geta einungis bętt śr vanda almannatrygginga og lķfeyriskerfis."

Lękkum skattheimtu af fjįrmagnstekjum nišur ķ 10 % af raunįvöxtun.

 

  

 


Af skattheimtu og réttlęti

Vindmylluriddara-gengiš, VG, vinnur nś samkvęmt kenningu formannsins, Katrķnar Jakobsdóttur, um "hlišrun skattbyršanna".  Žaš fer vart į milli mįla, hvaš hśn į viš, žótt oršalagiš sé įlappalegt.  Spurš um žaš, hverjir eiga aš bera byršar hennar, svarar hśn žvķ til, aš žaš verši ekki almenningur. Athyglivert vęri aš heyra skilgreiningu hennar į žeim, sem ekki eru hluti almennings.

Ef hśn ętlar aš hafa eitthvaš upp ķ kosningaloforšin, sem nema 200 miaISK/įr, veršur hśn aš gera a.m.k. 3 efstu tekjutķundirnar aš fórnarlömbum sķnum, svo og fyrirtęki landsins, stór og smį, sparendur og fasteignaeigendur.  

Žaš žżšir, aš hśn mun stórhękka jašartekjuskattheimtuna, sem nś nemur rśmlega 46 % į tekjur yfir 10 MISK/įr, og fara meš hana yfir 50 % į tekjur yfir 7,0 MISK/įr (583 kISK/mįn) og jafnvel ķ 75 % aš hętti franskra sósķalista į tekjur efstu tveggja tekjutķundanna meš tekjur yfir 10 MISK/įr. Žar meš fara yfirvöld rįnshendi um veski landsmanna.  Er žaš vilji stórs hluta almennings ?

Žar sem sossarnir ķslenzku bśa ķ afbökušum og firrtum veruleika, įtta žeir sig aldrei į višbrögšum raunveruleikans.  Sossarnir eru eins og fiskar į žurru landi, žegar kemur aš višbrögšum fólks viš hękkun žeirra į skattheimtu. Žau munu verša atgervisflótti, nokkuš sem Ķsland mį allra sķzt viš nś eftir aš hafa nżendurheimt marga žį, sem flżšu į dögum sķšustu vinstri stjórnar, 2009-2013, er hśn sló skjaldborg um fjįrmįlastofnanirnar, eins og flestum ętti aš vera ķ fersku minni, og lét sér ķ léttu rśmi liggja, žótt bankar ķ eigu vogunarsjóša o.fl. beittu atvinnulķf og einstaklinga harkalegum innheimtuašferšum og innheimtu miklu meira en Fjįrmįlaeftirlitiš reiknaši meš viš endurreisn bankanna meš rķkisframlögum.  

Um kosningaloforš skrifaši Elķas Elķasson ķ Morgunblašiš, 11. október 2017, undir fyrirsögninni:

"Kosningaloforšin ķ dag eru skattar morgundagsins":

" Mönnum er vęntanlega enn ķ fersku minni flótti heilbrigšisstétta śr landi fyrir fįum įrum vegna lįgra launa.  Atvinnurekendur og fjįrfestar geta lķka flśiš, meš alvarlegum afleišingum fyrir žjóšarbśiš, en žetta er bara ein įstęšan fyrir žvķ, aš stilla veršur skattlagningu ķ hóf og trśa loforšum varlega."

Vinstri gręnir taka lķtiš sem ekkert mark į fręšum um skattheimtu, sem fara nęrri um žaš viš hvaša skattheimtu (%) hįmarks samfélagslegur įvinningur fęst.  Sś skattheimta er lęgri en nśverandi jašarskattheimta efra tekjuskattsžrepsins į Ķslandi, 46,24 %, en lķklega ķ grennd viš lęgra žrepiš, 36,94 %.  Žess vegna hefur formašur Sjįlfstęšisflokksins, Bjarni Benediktsson, bošaš, aš hann vilji lękka jašartekjuskattsheimtuna nišur ķ 35 %. Žessi stefnumörkun hans markar žįttaskil ķ sögu skattheimtu seinni įra į Ķslandi.

Sennilega mundi žessi stefnumörkun ķ verki hįmarka s.k. "mögulega velferš", sem tekjuskattur getur yfirleitt stašiš undir, meš einu slķku skattžrepi og tvöföldun persónuafslįttar, eins og formašur Sjįlfstęšisflokksins hefur lķka nefnt, ef blekbónda skjįtlast ekki.  

Vinstri gręnir ętla hins vegar ķ žveröfuga įtt, enda hafa žeir legiš į žvķ lśasagi aš ala į öfund ķ garš žeirra, sem um hrķš njóta tiltölulega hįrra launa.  Žaš, sem skiptir mįli ķ žessu sambandi, eru ęvitekjur manna, og žaš tekur langskólagengna sérfręšinga langan tķma aš nį uppsöfnušum mešalrįšstöfunartekjum launamanna į Ķslandi. Aš ala į öfund vegna tķmabundinna hįrra tekna fyrir aš sinna miklum įbyrgšarstöšum er lįgkśruleg framkoma forkólfa Vinstri hreyfingarinnar gręns frambošs.  Žar fiska žeir ķ gruggugu vatni sem endranęr, og heilbrigš skynsemi kemst hvergi nęrri, žar sem fordómar og žröngsżni svķfa yfir vötnunum.    

Um skattheimtuna (%) skrifar Elķas:

"Hér [ķ ręšu Loga Einarssonar, formanns Samfylkingarinnar, viš eldhśssdagsumręšur 29.09.2017] er ótępilega lofaš og įn allra takmarkana og greinilegt, aš ręšumašur reiknar meš, aš aukinni skattheimtu fylgi ętķš meiri žjónusta og meiri samhjįlp.  En er žaš svo ?

Svariš er nei.  Ef skattprósentan er nśll, fįst aušvitaš engar tekjur.  Žegar skattprósentan vex og stefnir į 100 %, hętta fleiri og fleiri aš vinna, og viš 100 % eru allir hęttir. Žį fįst heldur engar tekjur.  Mestar tekjur hljóta žį aš fįst einhvers stašar žarna į milli, og ķ grennd viš žann staš getur žjóšfélagiš veitt žegnum sķnum žį mestu velferš, sem žaš megnar."

Hér mį bęta žvķ viš, aš nettó skatttekjur fįst, žegar kostnašur viš innheimtu og eftirlit hefur veriš dreginn frį brśttóskatttekjunum.  Til einföldunar mį reikna meš, aš žann kostnaš megi draga upp sem beina lķnu frį upphafspunkti, sem sker sķšan öfuga parabólu skattteknanna ķ einum punkti.  Žar eru skatttekjur lękkandi og oršnar jafnar innheimtu- og eftirlitskostnaši, og žess vegna er ljóst, aš nettó skatttekjur lękka hratt meš hękkun skatttheimtu umfram žį prósentu, sem hęstar gefur skatttekjurnar.  Nettó skatttekjur eru mismunur tekna og kostnašar og nį hįmarki viš lęgri skattheimtu en gefur hįmarks brśttó skatttekjur.  Žaš er lķklegt, aš "kjörskattheimta" ķ skilningi hįmarks nettóskatttekna jafngildi jašarskatti į bilinu 30 % - 35 %.

Nś er formašur vinstri gręnna tekinn aš draga ķ land varšandi nżja skatta og skattahękkanir.  Žį kemur upp sś staša, aš himinn og haf er į milli kosningaloforša hennar og skattahękkunarįforma, sem hśn hefur gefiš ķ skyn, žegar į hana er gengiš, aš séu į döfinni. Hśn hefur sem sagt hvorki reiknaš eitt né neitt ķ žessu sambandi, og žaš er ekki vitaš, hvort hśn kann litlu margföldunartöfluna, en hśn reiknar samt meš aš njóta leišsagnar Indriša H. Žorlįkssonar viš įkvöršun skattheimtu nżrrar vinstri stjórnar į gömlum belgjum. Vituš žér enn, eša hvaš ?

Ķ vištali viš Katrķnu Jakobsdóttur eftir seinni fréttir ķ Rķkisśtvarpinu 11. október 2017 mįtti skilja į henni, aš hśn vildi žrepskiptan eignarskatt ofan viš nettó eign MISK 150 į einstakling.  Žį  veršur nś ekki feitan gölt aš flį, žvķ aš mešaltals nettó eign ķ efstu eignatķundinni er um MISK 100.  Žaš mį telja lķklegt, aš žegar Indriši, skattarįšgjafi Steingrķms į sinni tķš, hefur śtskżrt fyrir Katrķnu, aš žessi skattheimta svari varla kostnaši, žį muni hśn endurskoša afstöšu sķna og breikka skattstofninn.  Žess mį geta, aš vinstri stjórnin 2009-2013 skattlagši nettó eign einstaklinga allt nišur ķ MISK 75. Vinstri vķtin eru til aš varast žau.

S.k. "aušlegšarskattur" er mjög ósanngjarn, t.d. af žvķ, aš hann felur ķ sér margsköttun.  Žaš hafa veriš greiddir skattar af tekjum til aš afla eignarinnar, og sķšan eru įrleg fasteignagjöld til sveitarfélaganna af žessu skattaandlagi.  Hér er um hęgfara eignaupptöku aš ręša, sem sennilega strķšir gegn Stjórnarskrį. Žess vegna var um tķmabundin lög į sķnum tķma aš ręša, sem runnu sitt skeiš į enda įriš 2015.

Um fasteignagjöldin skrifaši Helgi Tómasson, prófessor ķ hagrannsóknum og tölfręši, ķ Fréttablašiš, 10. október 2017:

"Fasteignaskattur į Ķslandi grundvallast į jafnundarlegum skattstofni [įętlaš veršmęti eignar myndar skattstofn].  Žaš er tališ réttlęta skattahękkun, aš eign hafi hękkaš ķ verši, žótt not af eigninni hafi ekkert breytzt og skattžegninn hafi ekki bętt viš sig tekjum.  Opinberum stofnunum er fališ aš įętla söluveršmęti eignar, og sķšan er stjórnvöldum gefiš veišileyfi ķ samręmi viš žaš.  Žaš er undir duttlungum sveitarstjórna komiš, hvort og hvernig žęr śtfęra veišileyfiš, t.d. meš žvķ aš skattleggja mismunandi eftir aldri eigenda."

Sama mį segja um vęntanlegan "aušlegšarskatt" Katrķnar Jakobsdóttur, sem vęntanlega veršur aš mestu fasteignaskattur.  Žetta gefur einnig tilefni til aš leiša hugann aš žętti fasteignaveršs ķ neyzluvķsitölunni.  Žaš gengur ekki aš lįta villtar sveiflur į hśsnęšismarkaši hafa mikil įhrif į vķsitölu veršlags.  Viš śtreikning vķsitölunnar ętti bęši aš draga śr vęgi hśsnęšiskostnašar og deyfa verulega allar skammtķma sveiflur samhliša žvķ, sem fasteignagjald verši mišaš viš brunabótamat og žak sett viš 0,15 % af brunabótamati.  Sennilega er skynsamlegast aš taka upp samręmda neyzluvķsitölu aš evrópskri fyrirmynd.

 

 

 

 

 


Įbyrgšarlaus śtgjaldaloforš

Vindmylluriddara-gengiš, VG, hefur sefjaš sig upp ķ žaš, aš įstand "aušvaldsžjóšfélagsins" sé meš žeim hętti, aš nś sé kominn tķmi til aš ganga ķ skrokk į fyrirtękjum landsins, sparendum og fasteignaeigendum, og illa skilgreindum hópi "hįtekjufólks", sem e.t.v. skipa žó 3 efstu tekjutķundirnar aš mati VG, ž.e. žį, sem eru meš meira en um 7 MISK/įr eša 0,58 MISK/mįn ķ laun. Hvaša skattbyrši gęti žetta žżtt fyrir sķšast nefnda hópinn ?  

Lausleg athugun bendir til, aš verši hęstu 3 tekjutķundirnar lįtnar bera 3/4 af įformum vindmylluriddaragengisins um śtgjaldahękkanir umfram fjįrmįlaįętlun rķkisstjórnarinnar, ž.e. 3/4*67=50 miaISK/įr, žį mun tekjuskattheimtan af žessu fólki hękka um fjóršung.  T.d. ķ efstu tekjutķundinni, žar sem mešallaun įriš 2016 voru MISK 18,4, var mešalskattheimtan 2016 rśmlega 40 %, en mun losa 50 % eftir lķklegar skattahękkanir vindmylluriddaragengisins.  Aš sjįlfsögšu žarf žį jašarskattheimtan aš hękka śr 46 % og hįtt yfir 50 % meš öllum žeim stórskašlegu žjóšfélagsįhrifum, sem slķk eignaupptaka hefur ķ för meš sér. 

Žetta er gjörsamlega fįheyrš skattahękkun og óréttlįt meš afbrigšum, žvķ aš ķ efstu 3 tekjutķundunum er fólkiš, sem fórnaš hefur mörgum įrum ęvi sinnar ķ launalausan undirbśning ęvistarfs, sem hefur hingaš til veriš į mörkunum, aš skilaši žessu fólki, sem stundum er nefnt menntafólk, mešalęvitekjum į hverjum tķma ķ landinu. 

Katrķn Jakobsdóttir, sem ekkert tękifęri lętur annars ónotaš til aš smjašra fyrir menntun, ętlar meš öšrum oršum aš girša fyrir žaš, aš menntafólk njóti žeirrar lįgmarkssanngirni aš hįlfu rķkisvaldsins aš eiga möguleika į aš njóta sambęrilegra rįšstöfunartekna yfir ęvina og mešaltekjumašur ķ samfélaginu.  Žetta er fįheyrš frekja og yfirgangur aš hįlfu stjórnmįlamanna, sem eru viti sķnu fjęr ķ ķmyndušu žjóšfélagi ķslenzkra sósķalista.

Žjóšfélagiš, sem sossarnir hafa sefjaš sig upp ķ aš ķmynda sér, aš žeir lifi ķ, til aš réttlęta daušahald sitt ķ sósķalismann, er ekki til, og žess vegna eiga śrręši žeirra engan veginn viš ķ raunveruleikanum, heldur eru beinlķnis hęttuleg fyrir velferš žjóšarinnar.  Katrķnu Jakobsdóttur mį lķkja viš hįlfblindan og heyrnarlausan skipstjóra, sem stżrir eftir kolröngu sjókorti.  Slķk sjóferš mun enda voveiflega.   

Sannleikurinn er sį, aš horfurnar eru miklu svartari en žetta fyrir skattgreišendur.  Loforšaglamur skyni skroppinna stjórnmįlamanna, sem skeyta engu um stašreyndir, en lifa ķ tilbśinni veröld, kostar ķ framkvęmd nįlęgt 200 miaISK/įr, en ekki 67 miaISK/įr, eins og VG lagši til viš gerš fjįrmįlaįętlunar voriš 2017 į Alžingi.  Hvaš hefur Įsdķs Kristjįnsdóttir, forstöšumašur efnahagssvišs SA, um žetta aš segja ?  Hśn skrifaši "Endahnśtinn" ķ Višskiptablašiš, 5. október 2017, og veršur nś vitnaš ķ hana:

"Hįvęrar kröfur eru hjį flestum flokkum, aš auka žurfi rķkisśtgjöld og draga śr žeim mikla ójöfnuši, sem hér rķkir.  Žaš sé žvķ naušsynlegt aš skattleggja fyrirtękin og žį rķkari ķ samfélaginu.  Žaš viršist minna til vinsęlda falliš aš benda į tölulegar stašreyndir.  Hér er tekjujöfnušur einn sį mesti į mešal žróašra rķkja.  Žį er skattheimta og śtgjöld hins opinbera ķ hlutfalli viš landsframleišslu nęr hvergi hęrri en hér į landi.  Fyrir sķšustu kosningar gengu flest loforš śt į aš hękka žaš hlutfall"

Viš žęr ašstęšur, sem Įsdķs Kristjįnsdóttir lżsir hér, er óšs manns ęši aš auka skattheimtuna enn meir į Ķslandi, og žaš er alveg öruggt mįl, aš verši opinberi geirinn stękkašur umfram žau 45 %, sem hann er ķ nśna, mun žaš fljótlega grafa undan samkeppnishęfni landsins um fólk, žjónustu og vörur, og geta valdiš haršri lendingu hagkerfisins meš miklu atvinnuleysi, sem samdrętti hagkerfisins fylgir. Žaš er ekkert borš fyrir bįru nśna hjį litlum fyrirtękjum, einkum ķ śtflutningsgeirum atvinnulķfsins.  Til aš létta atvinnurekstrinum róšurinn er naušsynlegt aš létta opinberum įlögum af fyrirtękjunum til aš stušla įfram aš starfsemi žeirra og atvinnusköpun, en ekki aš žyngja įlögurnar, eins og veruleikafirrtir vindmylluriddarar boša nś.   

Tugmilljarša ISK/įr skattahękkanir ķ kjölfar kosninga vęru algert órįš og raunar skemmdarverk į hagkerfinu, sem greiša ekki fyrir kjarasamningum, en munu leiša  til snöggrar minnkunar į atvinnuframboši og eftirspurn ķ hagkerfi, žar sem hagvöxtur fer nś žegar minnkandi.  Žaš veršur hins vegar engu tauti viš sossana komiš.  Žeir lifa ķ gerviveröld sjįlfsblekkingar og hafa algerar ranghugmyndir um ķslenzka samfélagiš, sem styšjast ekki viš neinar tölfręšilegar stašreyndir, hvorki um nettó tekjudreifingu né eignadreifingu. Sossarnir eru eins og illa lesnir nemendur ķ skóla, sem reyna aš bjarga sér į hundavaši meš fullyršingum, sem eru algerlega śr lausu lofti gripnar.  Žetta fólk hefur aldrei getaš né viljaš temja sér vönduš vinnubrögš. 

 Sossarnir eru ķ krossferš gegn "kapķtalinu" sökum eigin sįlarhįska vegna gjaldžrots sósķalismans hvarvetna ķ heiminum og munu skola barninu śt meš bašvatninu, nįi žeir tökum į balanum hér į landi ķ kjölfar kosninganna 28.10.2017.  

Nż kynslóš ķ landinu hefur lįtiš glepjazt af fagurgala um allt fyrir alla ókeypis og viršist vilja fara śt ķ žį žjóšfélagstilraun, sem óhjįkvęmilega fylgir valdatöku sossanna, og brotlending efnahagslķfsins meš kjarahruni almennings veršur óhjįkvęmileg afleišing svo gįleysislegrar og óžarfrar tilraunar.  Ķ kjölfariš veršur žó sį draugagangur vonandi kvešinn nišur hér um langa hrķš, en dżrkeypt veršur žaš, eins og oft vill verša, žegar kveša žarf nišur óvęru.

Aftur aš "Endahnśti" Įsdķsar Kristjįnsdóttur:   

"Tölur sżna, aš sé leišrétt fyrir aldurssamsetningu žjóša, eru śtgjöld til heilbrigšismįla einna hęst hér į landi.  Aldurssamsetningin mun hins vegar breytast og śtgjöldin meš, en slķk framkvęmd nś [hękkun opinberra śtgjalda hérlendis til heilbrigšismįla upp ķ 11 % af VLF] auk afnįms greišslužįtttöku myndi kosta rķkissjóš hįtt ķ 100 milljarša kr į įri." [Undirstrikun BJo.]

Žessi ósköp eru einmitt į stefnuskrį Vinstri hreyfingarinnar gręns frambošs, en hśn hefur žó ašeins lagt til hękkun į įrlegum śtgjöldum rķkissjóšs um miaISK 67 aš mešaltali (miaISK 53 til 75) į nęstu 5 įrum.  Žetta sżnir svart į hvķtu, aš žaš vantar samręmi į milli "śtgjaldaloforša" vinstri gręnna haustiš 2017 og tillagna žeirra um auknar rķkistekjur viš gerš fjįrmįlaįętlunar į Alžingi voriš 2017. Vinstri gręnir eru svo įbyrgšarlausir ķ tali um fjįrmįl og efnahagsmįl, aš furšu sętir, nema skżringin sé sś, aš žeir rįši engan veginn viš žetta višfangsefni.  Blekbóndi hallast aš žvķ, enda viršist hugsunargangur žeirra oft į tķšum vera af öšrum heimi. 

Formašurinn, Katrķn Jakobsdóttir, fer į fundum undan ķ flęmingi og žykist ętla aš "hlišra" skattbyršunum, žannig aš žęr lendi ekki į "almenningi".  Hśn viršist ętla aš lįta efstu tekjutķundirnar žrjįr borga brśsann. Hvers konar órįšshjal er žetta eiginlega ?  Žarna sitja t.d. į fleti fyrir fyrrverandi nįmsmenn, sem hafa lokiš nįmi, oft erlendis, stórskuldugir, og munu rétt verša meš mišlungs rįšstöfunartekjur yfir ęvina vegna fremur stutts starfsferils og langs launalauss nįms.  Nś į sem sagt aš gefa langskólanįmi žumalinn nišur og höggva enn ķ žennan knérunn, svo aš lķkja mį žį viš eignaupptöku.  Hvaša afleišingar halda menn, aš önnur eins endemis ósanngirni og dónaskapur hafi fyrir žjóšfélagiš ?  Landflótti er lķklegur, spekileki, sem žó bar aš foršast ķ lengstu lög. Vinstri gręnir eru veruleikafirrtur sértrśarhópur, stórskašlegur sjįlfum sér og öšrum ķ raunheimum.  

Įfram meš hina glöggu og skżru Įsdķsi:

"Heitiš var aš hękka lįgmarksgreišslur almannatrygginga ķ 300“000 kr, tvöfalda barnabętur, lengja fęšingarorlofiš, hękka hįmarksgreišslur fęšingarorlofs, byggja žśsundir leiguķbśša meš rķkisstušningi og auka stušning viš fyrstu kaup fasteigna.  Ķ heild myndi sį loforšaflaumur kosta ašra 100 milljarša kr." [Undirstrikun BJo.]

Hér stöndum viš frammi fyrir kosningaloforšum vinstri gręnna upp į 200 miaISK/įr.  Žetta er um 25 % aukning rķkisśtgjalda.  Hér er veriš aš lofa žvķ aš eyša miklu meiru af annarra manna aflafé en flest fólk sęttir sig viš, og stöšugleiki hagkerfisins leyfir, ķ žeirri von, aš peningaflóšiš greiši žeim leišina til valda.  Žetta er sišlaust og glórulaust framferši, sem ber aš berjast hatrammlega gegn į öllum vķgstöšvum.  


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband