Borgarlķna bętir ekki śr skįk

Hugmyndafręšin aš baki Borgarlķnu er reist į sandi, og efnivišurinn ķ henni stenzt illa tķmans tönn.  Žaš er meš öšrum oršum veruleg fjįrfestingarįhętta fólgin ķ Borgarlķnu, sem ber aš vara sterklega viš.  Hugmyndin er reist į óskhyggju, sem mun rżra lķfskjör og lķfsgęši allra landsmanna, mest žó ķbśa höfušborgarsvęšisins. Įstęšan er sś, aš ętlunin er aš leggja śt ķ mjög mikla fjįrfestingu eša um miaISK 70 į tęplega 60 km löngum vegi, sem hęglega getur oršiš miklu dżrari.  Vegurinn veršur ętlašur til forgangsaksturs um 30 m langra rafknśinna langvagna, sem er mjög hętt viš, aš verši illa nżttur, og žessi vegur, Borgarlķna, mun óhjįkvęmilega žrengja aš almennri bķlaumferš, sem alls ekki mį viš slķku, og sjśga til sķn fjįrmagn, sem kęmi sér mun betur fyrir almenning aš nżta til aš auka flutningsgetu nśverandi vegakerfis meš uppsetningu nokkurra vel valinna mislęgra gatnamóta og fjölgun akreina į höfušborgarsvęšinu.  

Įriš 2009 var gert óžurftarsamkomulag į milli rķkis og sveitarfélaganna į höfušborgarsvęšinu, sem standa aš Strętó BS samlagsfélagi, um, aš rķkissjóšur legši samlagsfélaginu įrlega til einn milljarš króna, miaISK 1,0, til uppbyggingar almenningssamgangna į höfušborgarsvęšinu til įrsins 2018 gegn žvķ, aš Vegageršin žyrfti ekki aš leggja neitt fé aš mörkum til nżrra umferšarmannvirkja į borš viš mislęg gatnamót og fjölgun akreina į stofnęšum.

Žetta var óžurftarsamkomulag vegna žess, aš žaš hafši ķ för meš sér afar óhagkvęma rįšstöfun almannafjįr, sem margfalt hagkvęmara hefši veriš aš rįšstafa til aš greiša för almennrar umferšar meš žvķ aš auka flutningsgetu lykilęša.  

Įriš 2009 er tališ, aš 4 % af feršum hafi veriš meš almenningsvögnum og aš žetta hlutfall sé nśna 5 %, en markmišiš er 8 % įriš 2018, sem fyrirsjįanlega nęst ekki. Yfirgengilegur fjįraustur til almenningssamgangna hefur sįralķtilli faržegaaukningu skilaš, og žrįtt fyrir żmiss konar žvingunarrįšstafanir aš hįlfu borgaryfirvalda į borš viš žrengingu gatna og fękkun bķlastęša ķ grennd viš Borgarlķnuna, eru sįralitlar lķkur į, aš aukningin muni verša meiri en 1 % ķ staš 7 %, ž.e. 20 % fjölgun faržega, meš Borgarlķnu, svo aš markmišiš um 12 %, eša meira en tvöföldun faržegafjölda meš strętisvögnum į höfušborgarsvęšinu, įriš 2040 mun aš öllum lķkindum ekki nįst vegna ašstęšna į Ķslandi, erfišari og tķmafrekari feršamįta meš strętó auk sķvaxandi bķlaeignar almennings og lęgri rekstrarkostnašar bķla ķ tķmans rįs, t.d. meš orkuskiptum.   

Žį sitjum viš uppi meš stórtap į fjįrfestingu, sem lķklega veršur yfir miaISK 100, ef af veršur, og 94 % feršanna veršur meš einkabķlum, sem Borgarlķnan hefur žrengt hręšilega aš bęši rżmislega og fjįrhagslega, žvķ aš hśn veršur plįssfrek og fjįrsveltir allar ašrar samgönguframkvęmdir į höfušborgarsvęšinu og vķšar.  

Helga Ingólfsdóttir, bęjarfulltrśi ķ Hafnarfirši og formašur umhverfis- og framkvęmdarįšs žar, skrifaši fróšlega grein ķ Morgunblašiš 27. maķ 2017, sem hśn nefndi:

"Mun Borgarlķna fjölga faržegum Strętó ?:

"Įvinningurinn af Borgarlķnunni, ef vel tekst til, ętti aš koma fram ķ sparnaši į fjįrfrekum framkvęmdum viš ašra samgöngukosti, en žennan įvinning žarf aš sżna, žannig aš verkefniš fįi žann almenna stušning, sem sótzt er eftir af žeim ašilum, sem hafa boriš hitann og žungann af undirbśningi žess. "

"Ašrir samgöngukostir" hafa nś veriš sveltir ķ 8 įr ķ tilraun til aš efla almenningssamgöngur.  95 % fólks į feršinni hefur oršiš fyrir baršinu į žvķ meš įrlegri lengingu farartķma į virkum dögum. Žaš er aš öllum lķkindum ranglega veriš aš gefa sér, aš Borgarlķnan fękki fólki ķ bķlum śr 95 % ķ 88 % af heild įriš 2040, en į žessu 23 įra tķmabili mun ķbśum fjölga um meira en 30 %, ef aš lķkum lętur. Aš teknu tilliti til uppsafnašrar žarfar ķ innvišauppbyggingu samgöngukerfisins er mjög órįšlegt nśna aš reikna meš nokkrum einasta sparnaši vegna Borgarlķnu.  Žaš er nóg komiš af žessari sérvizkulegu forgangsröšun.  

Žegar ķ staš ber aš leggja į hilluna öll įform um forgangsakreinar fyrir Strętó, en žess ķ staš beina fjįrmagni ķ aš leysa śr umferšarhnśtum allrar umferšar, lķka strętó, meš višbótar akreinum og nżjum mislęgum gatnamótum. Žaš er ódżr lausn į umferšarvandanum m.v. Borgarlķnu, og slķk fjįrfesting mun nżtast allri umferšinni ķ staš lķtils hluta hennar.

Žaš er ekki nóg meš, aš Borgarlķna feli ķ sér stórfellt brušl meš skattfé ķ verkefni, sem mun nżtast fįum og hį mörgum, heldur hefur boriš į žeim skošunum, aš um žęr mundir, er hśn veršur tilbśin fyrir miaISK 70 - 150, žį verši hśn śrlelt oršin.  Žį skošun lét t.d. Elķas Elķasson, verkfręšingur, ķ ljós ķ Morgunblašinu 13. jśnķ 2017 ķ greininni,

"Ó, žétta borg".  Greinin hófst žannig:

"Draumar um, aš almenningssamgöngur ķ Reykjavķk gętu veriš svona nokkurn veginn sjįlfbęrt fyrirbęri, eru bżsna gamlir og hafa breytzt ķ įranna rįs.  Žrįtt fyrir aš ętķš hafi žaš sżnt sig, aš samfélagiš ķ Reykjavķk sé of lķtiš og dreift, til aš draumurinn sį geti rętzt, hafa menn haldiš įfram aš leita leišar, og vinstri menn ķ Reykjavķk telja sig nś hafa fundiš hana.  Leišin er sś aš žétta byggš ķ Reykjavķk, žar til draumurinn veršur aš veruleika.  Skipuleggja skal borgina kringum samgöngukerfiš, sem hefur hlotiš nafniš "Borgarlķna".

Žvķ fer fjarri, aš almenningssamgöngur į höfušborgarsvęšinu séu fjįrhagslega sjįlfbęrar, žvķ aš rekstrartekjur frį faržegum standa ašeins undir fjóršungi kostnašarins.  Žęr verša seint sjįlfbęrar, af žvķ aš ķbśafjöldinn veršur ekki ķ fyrirsjįanlegri framtķš slķkur, aš samkeppnisforskot skapist gagnvart einkabķlnum.  Žótt vinstri menn ķ Reykjavķk žétti byggš, lįti annaš sitja į hakanum og valdi stórfelldu efnahagstjóni meš žessu sérvizkulega uppįtęki, žį snżst žessi forręšishyggja algerlega ķ höndunum į žeim, žvķ aš fólkiš leitar einfaldlega ķ önnur sveitarfélög, og ķbśar höfušborgarsvęšisins munu vonandi krefjast žess, aš fjandskap yfirvalda ķ Reykjavķk gagnvart einkabķlnum linni og aš opinberu fé verši variš meš skilvirkari hętti til śrbóta į umferšarkerfinu.  

"Žétting borgarinnar er žegar hafin.  Ķ žvķ skyni er framboš lóša takmarkaš sem mest viš dżrari lóšir ķ gömlu hverfunum og śr veršur lóšaskortur. Žar sem borgin hefur markašsrįšandi stöšu į lóšamarkaši, getur hśn spennt upp lóšaverš, svo aš hinar dżru žéttingarlóšir seljast, en žetta heitir markašsmisnotkun ķ annars konar višskiptum.

Markašurinn svarar aušvitaš į sinn hįtt meš žvķ, aš žeim fękkar, sem byggja vilja hśs sķn og borga sķn gjöld ķ Reykjavķk, žannig aš śtsvarstekjur borgarinnar lękka.  Nįgrannasveitarfélögum finnst aušvitaš gott aš fį nżja, góša śtsvarsgreišendur og taka žeim opnum örmum.  

Til višbótar ofurgjaldi į lóširnar er fyrirhugaš aš leggja innvišagjöld į ķbśa ķ grennd viš Borgarlķnu og fjįrmagna hana meš žeim hętti.  Sķšan fullyršir borgarstjóri, aš žarna sé um aš ręša aršsama framkvęmd, sem borginni stendur til boša."

Žegar litiš er į glórulausar fyrirętlanir meirihluta borgarstjórnar um rįšstöfun fjįr borgarbśa, žarf engan aš undra, aš fjįrhagur borgarinnar sé svo illa staddur, aš litlu megi muna, aš rķkisvaldiš žurfi samkvęmt lögum aš taka fjįrrįšin af borgaryfirvöldum meš skipun tilsjónarmanns.  Žar sem skattheimta borgarinnar er ķ leyfilegu hįmarki, er ljóst, aš tvęr įstęšur liggja til žessarar slęmu fjįrhagsstöšu.  Er önnur sś, sem Elķas nefnir, aš borgin hefur fęlt frį sér vel borgandi ķbśa og fyrirtęki meš glórulausri lóšaskortsstefnu, og hin er brušl meš rįšstöfunarfé borgarinnar, auk hįs vaxtakostnašar af himinhįum skuldum.

Ķ lokin fęrir Elķas eftirfarandi įstęšur fyrir žvķ, aš Borgarlķnuhugmynd borgarforkólfa veršur śrelt įšur en hśn kemst į koppinn:

"Žó žeir séu til, sem dįsama lķf įn bķls, žį stefna lķfshęttir okkar ķ ašra įtt.  Viš sjįum hilla undir byggš įn umferšartafa, mengunarfrķa, sjįlfkeyrandi bķla og netžjónustu ķ fólksflutningum, meš mķnar dyr sem mķna bišstöš ķ staš sérbyggšra bišstöšva meš lķnum į milli.

Žess sjįst žegar merki, aš žrenging byggšar hvetur efnameiri borgara til bśsetu annars stašar, og fyrirtęki eru farin aš flytja til rżmri svęša utan borgar.  

Borgarlķnudraumurinn er śreltur og oršinn skašlegur.  Žetta finna borgarbśar į sér og munu tryggja, aš draumar um žéttingu byggšar og Borgarlķnu verši draumar lišins dags eftir nęstu kosningar."

Ķ Hafnarfirši, sem veršur į sušurjašri Borgarlķnunnar, gętir nś raunsęislegra višhorfa til hennar.  Ķ Morgunblašinu birtist 15. jśnķ 2017 grein til merkis um žetta eftir Rósu Gušbjartsdóttur, formann bęjarrįšs Hafnarfjaršar, og Inga Tómasson, formann skipulags- og byggingarrįšs Hafnarfjaršar, undir fyrirsögninni, "Mikilvęgar samgöngubętur į höfušborgarsvęšinu".  

Žar er lögš įherzla į, aš Borgarlķna muni mynda greiša samgönguleiš į milli sveitarfélaga höfušborgarsvęšisins fyrir öll samgöngutęki og verši t.d. meš forgangsakrein fyrir öll samgöngutęki, žar sem ķ eru tveir eša fleiri.  Žį segir:

"Žrįtt fyrir bjartsżnustu spįr um 12 % notkun almenningssamgangna įriš 2040 gera umferšarspįr rįš fyrir allt aš 46“000 bķlum į žessari leiš [Reykjanesbrautinni, sem er 53 % aukning frį įrinu 2016 - innsk. BJo].  Fyrir okkur Hafnfiršinga er įstandiš óįsęttanlegt.  Umferšarvandinn veršur ekki leystur meš tilkomu Borgarlķnu.  Įn annarra ašgerša mun vandinn halda įfram aš vaxa."

Höfundarnir hafa lög aš męla og ķ lok sinnar įgętu greinar rita žau:

"Žótt flestir séu sammįla žvķ, aš stefna beri aš bęttum almenningssamgöngum, žarf aš vinna heildręnt og į raunhęfan mįta aš žvķ aš bęta samgöngurnar į svęšinu.  Fjįrmagn til samgöngumįla er af skornum skammti, og žegar žvķ er śtdeilt, veršur aš taka tillit til hagsmuna fjöldans og žess, aš vegfarendur hafa mismunandi žarfir og gera ólķkar kröfur."

Kjarni mįlsins er einmitt sį, aš fjįrmagni til samgöngumįla er žröngur stakkur skorinn.  Af žeim sökum er naušsynlegt aš forgangsraša.  Forgangsröšunin į aš verša ķ žįgu hinna mörgu, en ekki ķ žįgu hinna fįu, sem fęstir hafa fariš fram į eša bķša spenntir eftir löngum hrašvögnum į forgangsakreinum.  Žaš er allt ķ lagi aš setja Borgarlķnu į Ašalskipulag höfušborgarsvęšisins, en ekki ķ žeim gęluverkefnisdśr, sem Dagur og Hjįlmar ķ borgarstjórn Reykjavķkur hugsa sér, heldur į žį leiš ķ žįgu almannahagsmuna, sem Rósa og Ingi nefna hér aš ofan, ž.e. ein forgangsakrein fyrir faržegaflutninga af öllu tagi, og 2-3 akreinar fyrir hvers konar umferš.   

 

 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband