"Villta vestriš" ?

Hérlendis hefur žvķ veriš haldiš fram, aš Noršmenn vęru komnir aš žolmörkum norskra fjarša fyrir laxeldi.  Žeir hafa mest framleitt 1,3 Mt/įr (M=milljón), en ķ fyrra minnkaši framleišslan viš Noregsstrendur ķ 1,2 Mt vegna sjśkdóma og laxalśsar. Veršiš er hįtt um žessar mundir, svo aš markašurinn mun taka viš meiru. 

Noršmenn eru ekki af baki dottnir frekar en fyrri daginn.  Nś hafa borpallahönnušir žeirra hannaš risavaxna eldiskvķ, sem ętlunin er aš stašsetja utan fjarša viš strendur Noregs.  Žar meš hefst nżtt "marnįm" fyrir fiskeldi.  Fimm slķkar kvķar eru nś ķ smķšum ķ Kķna fyrir SalMar, og ein į leišinni frį Kķna til Noregs.  SalMar er hluthafi ķ Arnarlaxi į Ķslandi. 

"Ocean Farm 1" eldisstöš mun lķklega samanstanda af 6 slķkum risakvķum.  Meš žessum hętti hyggjast Noršmenn tvöfalda framleišslu sķna innan įratugar, og rįšagerš starfsleyfisveitenda ķ Noregi er, aš framleišsla eldislax viš Noreg muni nema 5 Mt/įr innan tveggja įratuga.  Framleišsla Ķslendinga veršur žį et.v. 2 % af norsku framleišslunni, žvķ aš tęplega veršur stašsetning risakvķa leyfš hérlendis utan fjarša.   

Žetta er djarfhuga rįšagerš Noršmanna, sem er reist į beztu tękni į öllum svišum, sem aš žessu koma.  Ašeins 3-7 starfsmenn verša stašsettir viš eldisstöšina, og munu žeir fylgjast meš 20“000 nemum og sęg myndavéla.  Žarna veršur minni hętta į mengun og minni hętta į sjśkdómum og lśs vegna sterkari strauma og lęgra sjįvarhitastigs, en flutningar munu verša kostnašarsamari.  Framleišnin veršur hins vegar grķšarleg.  

Aflśsunarlyfin eru varasöm, og Hafrannsóknarstofnunin ķslenzka telur, aš notkun aflśsunarlyfja ķ fiskeldi geti haft skašleg įhrif į rękjustofna og lagši ešlilega til bann viš notkun žeirra į rękjusvęšum ķ frummatsskżrslu um laxeldi ķ Ķsafjaršardjśpi.  Ętti žaš alls stašar aš verša viš lżši ķ a.m.k. 5 km fjarlęgš frį rękjusvęšum.

Hins vegar er ekki hęgt aš segja, aš įhęttugreining į sjókvķaeldi lax ķ Ķsafjaršardjśpi réttlęti įkvöršun um aš fresta um óįkvešinn tķma leyfisveitingum um žetta eldi ķ Ķsafjaršardjśpi.  Žar vegast einfaldlega į miklir almannahagsmunir og litlir sérhagsmunir.  Žaš er ósišlegt aš lįta almannahagsmunina vķkja ķ ljósi žess, aš žaš er hęgt aš skilyrša leyfisveitingu viš skašabótaįbyrgš, ef illa fer.  Samkvęmt nżjum upplżsingum frį Hafrannsóknarstofnun hafa 59 hnśšlaxar og 8 regnbogasilungar bitiš į agn stangsveišimanna ķ sumar.  Um žetta hefur Einar Kristinn Gušfinnsson, formašur stjórnar Landssambands fiskeldisstöšva eftirfarandi aš segja samkvęmt Fréttablašinu, 8. september 2017:

"Žessar tölur gefa žaš til kynna, aš ķslenzkt sjókvķaeldi sé ekki vandamįl fyrir ķslenzkar įr.  Ķ tölunum er enginn lax śr ķslenzku sjókvķaeldi. Einnig eru mjög fį tilvik um veiddan regnbogasilung.  Žessar tölur gefa žvķ vķsbendingar um, aš vel sé haldiš į spöšunum ķ fiskeldi į Ķslandi og slysasleppingar ekki vandamįl žar."

Aš enginn eldislax skuli veišast ķ įnum nś, žegar framleišslan nemur 10 kt ķ įr, bendir til, aš nż tękni og nż vinnubrögš samkvęmt ströngum norskum stašli, standi undir mestu vęntingum, sem til žeirra voru geršar, ž.e. strokhlutfall undir 5 ppm.  Žar meš stafar nįttśrulegum löxum ķ Ķsafjaršardjśpi ekki hętta af kynblöndun viš eldislaxa ķ 15 kt laxeldi žar m.v. varśšarreglu Hafrannsóknarstofnunar um hįmark 4 % eldislax ķ laxveišiį.  

Ķ ljósi ašstęšna vęri rétt aš stķga žegar ķ staš skrefiš til hįlfs ķ Ķsafjaršardjśpi og veita leyfi fyrir 15 kt sem upphafsmagni fyrir laxeldi ķ Ķsafjaršardjśpi.

Sjįvarśtvegs- og landbśnašarrįšherra talar digurbarkalega um viškvęm mįl, sem varša lķfshagsmuni fólks:

"Meš tillögunum [Starfshóps um stefnumörkun ķ fiskeldi] er leitazt eftir žvķ aš aš śtrżma žvķ villta vesturs įstandi, sem rķkt hefur ķ greininni",

hafši Fréttablašiš eftir rįšherranum 24. įgśst 2017.  Ekki veršur betur séš en žetta sé afar ósanngjarnt oršalag ķ ljósi žess, aš sķšasta įriš hefur rķkt stöšnun ķ śtgįfu starfsleyfa til laxeldisfyrirtękjanna, sennilega aš undirlagi žessa sama rįšherra, žvķ aš hśn ętlar sjįlf aš koma į stjórnleysi į žessu sviši, meš žvķ aš leiša aušvaldiš til öndvegis og lįta peningana rįša žvķ, hverjir fį starfsleyfi.  Ķ žvķ felst stjórnunarleg uppgjöf hennar sem fulltrśa almennings, sem į aš stjórna meš almannahag ķ fyrirrśmi, en ekki aš draga taum rķkustu fyrirtękjanna, sem hug hafa į aš fęra śt kvķarnar viš Ķsland.  Hvers vegna ekki aš leyfa öllum, sem įhuga hafa og fullnęgja hęfnisskilyršum, aš stunda laxeldi viš Ķsland og gera žaš į landfręšilega skipulegan hįtt ?

Mogginn hefur eftir žessum angurgapalega rįšherra, 24. įgśst 2017, aš "tillaga um nżtt fyrirkomulag viš śtgįfu leyfa sé um leiš grķšarlega mikilvęg".

"Žetta er svolķtiš eins og villta vestriš ķ dag, og viš žurfum aš koma böndum į žaš."

Sį rįšherra, sem višhefur žetta groddalega oršalag um nśverandi fyrirkomulag leyfisveitinga, sem óneitanlega hefur veriš hęgvirkt aš undanförnu, ętlar sjįlf aš koma hér į öngžveiti meš žvķ aš bjóša starfsleyfin hęstbjóšanda.  Hśn mun neyšast til aš binda śtbošiš alls kyns skilyršum og takmörkunum, svo aš žvķ fer fjarri, aš frjįls markašur fįi aš rįša vali į fyrirtękjum.  Hins vegar getur hśn endaš meš krašak fyrirtękja ķ sama firši, og žaš hentar engum. Uppboš starfsleyfa viš fiskeldi geta leitt til fęrri fyrirtękja ķ žessari starfsemi, sem er ekki hagfellt m.t.t. samkeppni žeirra į milli um starfsfólk og žjónustu, svo og fyrir eftirsóknarverša įhęttudreifingu.  Uppbošsleišin er algerlega vanhugsuš ašferšarfręši į žessu sviši.  

Fjįrhagslega er uppbošsleiš ofaukiš ķ starfsemi, žar sem ašilar hafa komiš sér saman um, aš fiskeldisfyrirtękin skuli greiša įrlegt aušlindargjald.  Rįšherrann fer offari ķ skattheimtu af fyrirtękjunum aš ętla bęši aš bjóša śt leyfi og aš taka įrlegt aušlindargjald.  Hśn stórskašar ekki ašeins starfsemina, heldur einnig starfsfólkiš og byggširnar meš žessari skattpķningu.  Žingiš veršur aš koma vitinu fyrir rįšherrann.  Svona gera menn ekki.  

  

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Jón Valur Jensson

Flottur, Bjarni, eins og venjulega, glöggur og skarpur.

Ég var farinn aš hallast aš landeldi į laxi, en sé nś, aš žessu ętti aš vera óhętt. Tillaga žķn um 15 kt įrsframleišslu er ķ raun hófsöm og góš sem upphafstilraun til aš lęra af.

Og ég tek undir orš žķn um ofurskattheimtuna.

En nś er sem betur fer žessi rķkisstjórn fallin og žar meš skammsżni sjįvarśtvegsrįšherrann, hjśkk! smile

Jón Valur Jensson, 15.9.2017 kl. 04:34

2 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Žakka žér fyrir ofangreint innlegg žitt, Jón Valur.  "Homo sapiens" vęri skammt kominn į veg nś, ef hann hefši viš hver vegamót į žróunarferli sķnum fariš ķ įhęttugreiningu įn žess aš taka tillit til afleišinganna fyrir sjįlfan sig af žvķ aš heykjast į aš fara ótrošnar slóšir.  Ķ žessu tilviki er ekki veriš aš finna upp hjóliš, tęknin er žekkt og vel žróuš og vinnubrögšin nišur njörvuš meš ströngum norskum stašli.  Aš stķga skrefiš til hįlfs ķ reynsluskyni ķ Ķsafjaršardjśpi er ešlilegast ķ žessari stöšu.  Sjįvarśtvegs- og landbśnašarrįšherra minnir ķ afstöšu sinni til mįlaflokka rįšuneytis sķns meira į nįmuhest (meš svartar hlišarblöškur viš augun) en į vķšsżnan foringja, sem vissulega žarf ķ žetta embętti.  Meira um žaš sķšar.

Bjarni Jónsson, 15.9.2017 kl. 10:28

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband