Bindandi įhrif Žrišja orkupakkans

 Seinni hluti fyrirlestrar prófessors Peters Örebech ķ HĶ 22.10.2018 fjallaši um stöšuga žróun orkulöggjafar Evrópusambandsins, ESB, til meiri mišstżringar og valdframsals ašildarlandanna til framkvęmdastjórnar ESB, og sér engan veginn fyrir endann į žeirri žróun, žvķ aš Fjórši orkupakki ESB mun vera ķ buršarlišnum.  

Žann 1. desember 2018 fékk Heimssżn góšan gest frį Stafangri į Rogalandi.  Sį leišir starf SV-Sosialistisk Venstreparti ķ Stafangri.  Hann hélt ręšu aš kveldi fullveldisdagsins hjį Heimssżn, og er hśn birt ķ ķslenzkri žżšingu ķ višhengi žessa pistils.  Žar gat hann um, aš SV hefši gert žaš aš tillögu sinni į Stóržinginu, aš rķkisstjórnin dręgi frumvarp sitt um innleišingu Žrišja orkupakkans ķ EES-samninginn til baka, žar til Fjórši orkupakki ESB sęi dagsins ljós.

Žaš var skynsamleg tillaga, sem rķkisstjórnin hundsaši m.a. af žvķ, aš mikil pólitķsk gerjun į sér staš um žessar mundir ķ afstöšunni til orkupakka ESB ķ Noregi.  Hśn į sér ašallega staš innan verkalżšshreyfingarinnar, og hefur Alžżšusamband Noregs, LO, žegar tekiš opinbera afstöšu gegn Orkupakka #3. Ekki nóg meš žetta, heldur viršist verkalżšshreyfingin vera aš fį sig fullsadda af stöšugum straumi gerša og tilskipana frį ESB, sem grafa undan stöšu verkalżšshreyfingarinnar og atvinnuöryggis verkafólks.

Nś er rętt um žaš ķ Noregi, aš į žingi Alžżšusambandsins įriš 2022, muni verša samžykkt tillaga um uppsögn EES-samningsins.  Žetta mun tvķmęlalaust breyta afstöšu stęrsta stjórnmįlaflokks Noregs, Verkamannaflokksins, til Evrópu-samstarfsins, en forysta hans hefur hingaš til veriš höll undir inngöngu Noregs ķ ESB. Žar meš munu valdahlutföllin ķ Stóržinginu m.t.t. afstöšunnar til ESB snśast viš, sem óhjįkvęmilega breytir lķka afstöšunni til EES og innleišingar afdrifarķkra Evrópugerša aš einhverju leyti.

Peter Örebech, lagaprófessor og sérfręšingur ķ Evrópurétti, rakti žaš ķ 6 lišum ķ fyrirlestri sķnum, hvernig framkvęmdastjórn ESB heršir stöšugt tök sķn į orkumįlunum.  Fyrir löndin į meginlandi Evrópu kann vel aš vera vit ķ žvķ, en fyrir eyjarskeggja ķ um 1500 km fjarlęgš frį landsvęši žessa rķkjasambands (eftir śtgöngu Breta), er alveg śt ķ hött aš innleiša reglur ESB, sem stórlega skerša sjįlfsįkvöršunarrétt žeirra um mįlefni helztu aušlindar žeirra, endurnżjanlegrar orku, og bjóša jafnframt hęttunni heim um tengingu viš erlend raforkukerfi og spįkaupmennsku, sem leiša mun til mikilla raforkuveršshękkana, algerlega aš žarflausu. Žessi voru atrišin 6 hjį PÖ:

  1. Fyrirkomulag orkumarkašar ESB um sameiginlegar reglur fyrir Innri markaš rafmagns, sem samkvęmt tilskipun 2003/54 ESB frį 26.06.2003 var valkvętt, breyttist meš stofnun ACER-Orkustofnunar ESB yfir ķ bindandi fyrirkomulag meš gerš 713/2009 o.fl.
  2.  Takmarkiš meš stjórnun ESB į žessu sviši er aš "nį markmišum evrópsku orkustefnunnar". Til aš nį žeim er bent į, aš ESB verši aš "fjarlęgja hindranir į  višskiptum yfir landamęri meš rafmagn og jaršgas".  ACER į ennfremur aš "sjį til žess aš fylla upp ķ eyšur löggjafarinnar sem hluti af ESB" (ESB-gerš 713/2009, formįli, atriši 5).  ESB hefur įkvešiš, aš "stofnunin skuli tryggja, aš stjórnvaldsašgeršir ķ hverju landi ... séu rękilega samhęfšar og, ef naušsyn krefur, klįrašar į vettvangi ESB" (formįlinn, atriši 6). 
  3. Meš "į vettvangi ESB" er ekki įtt viš nįiš samrįš ESB-landanna ķ žjóšréttarlegum skilningi, heldur er įtt viš frumkvęši ESB-stofnana, ž.e.a.s. ACER, en einnig ašrar ESB-stofnanir, ž.į.m. ENTSO-E: "Framkvęmdastjórnin og stofnunin vinna nįiš saman ķ sambandi viš framkvęmd žessarar Evrópugeršar, og slķkt getur einnig įtt viš um samtök evrópskra kerfisstjóra fyrir rafmagn og gas" (formįlinn, atriši 20).  
  4. Uppbyggingu stofnunarinnar [ACER] skal ašlaga sértękum žörfum stżringar į orkusviši. Žar skal taka sérstakt tillit til sérstaks hlutverks landsreglaranna og tryggja sjįlfstęši žeirra (formįlinn, atriši 20).
  5. Stofnuninni ber aš tryggja, aš stżringarverkefni  landsreglaranna samkvęmt tilskipun 2009/72/ESB frį 13.07.2009 um sameiginlegar reglur Innri markašarins fyrir rafmagn og tilskipun 2009/73/ESB frį 23.07.2009 fyrir jaršgas, séu samhęfš meš skilvirkum hętti og, ef naušsyn krefur, sé framfylgt į vettvangi ESB.  Ķ žessu sambandi er naušsynlegt aš tryggja sjįlfstęši stofnunarinnar gagnvart rafmagns- og gasframleišendum, flutnings- og dreifingarfyrirtękjum, hvort sem žau eru ķ opinberri eša einkaeigu, og gagnvart notendum, og tryggja, aš starfsemi stofnunarinnar sé samkvęmt ESB-réttinum, tryggja tęknilega og stjórnunarlega getu stofnunarinnar og ašgengi aš henni, móttękileika fyrir lżšręšislega stjórnun og skilvirkni (formįlinn, atriši 6).
  6. ESB-gerš #347/2013 frį 17.04.2013 [utan Orkupakka #3, en veršur nįnast örugglega innleidd į Ķslandi ķ kjölfar hans, af žvķ aš hśn og geršir "pakkans" skarast] um leišbeiningar fyrir orkumannvirki į milli Evrópulanda, sem leysir af hólmi #1364/2006/ESB og felur ķ sér breytingar į geršum #713/2009, #714/2009 og #715/2009 [sem allar eru ķ Orkupakka #3].  Įkvaršanatakan innan stofnananna er takmörkuš viš ašildarlönd ESB og Framkvęmdastjórnina.
Norsku lagaprófessorarnir Eirik Holmöyvik og Hallvard Haukeland Fredriksen draga af žessu eftirfarandi įlyktun:
"Meš žessu yfirtekur ESA stjórnunarvald rķkisstjórnarinnar į žeim hluta norskrar orkustjórnsżslu, sem fellur ķ hlut Landsreglarans ... Og, ef Landsreglarinn dregur lappirnar, geta trślega einkaašilar framkallaš framkvęmdina meš žvķ aš leggja fram gögn fyrir norskum dómstólum um, aš norsk lög skyldi Landsreglarann til aš framkvęma įkvaršanir ESA."
http://rett24.no/articles/grunnlovsstridig-tilknytning-til-eus-energibyra .
 
"Stašan er žį sś, aš allt įkvöršunarvald um orkuflutninga į milli landa er hjį ACER og orkuskrifstofum ESB (meš Framkvęmdastjórnina į toppinum."
Žar meš hefur prófessor Örebech sannaš lögfręšilega, aš Žrišji orkumarkašslagabįlkurinn felur ķ sér frįhvarf frį "tveggja stoša lausn" til "einnar stošar lausnar".  Žetta felur ķ sér stjórnarskrįrbrot bęši ķ Noregi og į Ķslandi.  Formlegt sjįlfstęši meš ESA sem milliliš og raunverulegt ósjįlfstęši strķšir gegn Stjórnarskrį, segir prófessor Örebech, og ķ sama streng hefur prófessor emeritus, Stefįn Mįr Stefįnsson, tekiš. Sjį žó skošun annars lögfręšings ķ lok žessa pistils. 
"Prófessor Johs. Andenęs skrifar (Statsforfatningen i Norge (Tano, 1997), s. 265): fullveldisframsal er löglegt meš žvķ skilyrši, aš žaš fari fram ķ "samvinnu jafnsettra rķkja ķ žįgu sameiginlegra hagsmuna" og samningsašilar verša ķ sameiningu aš mynda alžjóšlegt félag (stofnun) af fullri gagnkvęmni.  Samkvęmt Andenęs jafngildir ACER ašildin stjórnarskrįrbrotlegu valdframsali, "žótt formlegt fullveldi vęri virt".  Viš ašild aš ACER verša ESA og Landsreglarinn tęki fyrir ESB og ekki fyrir Noreg, og ESB fylgir aš venju  1-stošar-lausn ķ andstöšu viš stjórnarskrįrgrein #1.  Rķkisstjórnin hefur žannig sett Noreg ķ ašstöšu, sem  prófessor Andenęs ręšir um sem "lżšrķkisstöšu" (bls. 266), andstętt stjórnarskrį."
 
Engum vafa er undirorpiš, aš sé ACER-ašild Noregs brot į stjórnarskrį žar, žį er ACER-ašild Ķslands brotleg viš stjórnarskrį Ķslands meš sömu rökum og aš ofan eru tķunduš. 
 
"Inngangan ķ Orkusamband ESB (ž.m.t. ACER) er reist į žvķ kerfi, aš norsk stjórnmįlaleg yfirvöld geti ekki gripiš ķ taumana gegn óęskilegegri afritsįkvöršun Landsreglarans/ESA, af žvķ aš norsk löggjöf setur žį kvöš į Landsreglarann aš raungera įkvöršun ESB. Landsreglarinn er fjįrmagnašur af Stóržinginu og meš stjórnendur, sem Oķu- og orkurįšuneytiš velur įn žess aš vera tęki fyrir norska rķkiš, heldur tęki fyrir ESB.  Žetta sjįlfstęši frį hagsmunaöflum norska rķkisins eša einkaašilum er fyrirskrifaš ķ tilskipun 2009/207: "Landsreglarinn skal vera algerlega óhįšur öllum opinberum hagsmunum og einkahagsmunum".  Žetta kerfi afritašra įkvaršana er-ķ samręmi viš višhorf prófessors Andenęs-andstętt stjórnarskrį, gr. 1."
 
Hér er hin lögfręšilega nišurstaša skżr, aš öll völd varšandi orkuflutninga į milli ašildarlanda ACER, einnig EFTA-landanna, ef žau gerast žar ašilar (įn atkvęšisréttar), er hjį ACER.  Vitlausasta višbįran gegn žessu hérlendis er sś, aš žetta gildi ekki um Ķsland, af žvķ aš landiš er ótengt viš raforkukerfi annarra landa.  Aušvitaš gilda völd ACER um allar sęstrengsmumsóknir, einnig žį fyrstu.
 
Žaš vekur ekki sķšur furšu aš heyra holtažokuvęl um valdsviš ACER berast frį innsendri grein til Bęndablašsins 29. nóvember 2018, en höfundur hennar er Hilmar Gunnlaugsson, hrl. og LLM ķ orkurétti.  Hann er į öndveršum meiši viš ofangreinda norska lögspekinga įn žess žó aš bera sannfęrandi rök į borš fyrir lesendur.  Minnir žessi Bęndablašsgrein mest į skęklatog og sparšatķning.  Höfundurinn reynir aš telja lesendum blašsins trś um, aš ACER sé įhrifavaldur sem rįšgefandi ašili, en ekki įkvöršunarašili.  Hilmar skrifar m.a.:
"Hlutverk hennar [ACER] er fyrst og fremst aš samręma geršir raforkueftirlits innan sambandsins, eins og nafniš ber sér.  Aš vera rįšgefandi.  ACER hefur takmarkaš įkvöršunarvald, en er framkvęmdastjórninni, sem getur innan ESB tekiš įkvaršanir, til rįšgjafar um žau mįlefni, sem tengjast verkefnasviši hennar."
 
 ACER hefur veriš fališ ašalhlutverkiš viš aš hrinda orkustefnu ESB ķ framkvęmd, og til žess hafa stofnuninni veriš falin völd og sjįlfstęši, s.s. til aš ryšja śr vegi hindrunum ķ einstökum löndum į leiš orkustefnunnar.  Verkfęriš er Landsreglarinn ķ hverju landi, sem veršur óstöšvanlegur ķ ašgeršum sķnum, svo lengi sem hann heldur sig aš fyrirmęlum ACER og Evrópuréttarins.    
 
 
 

 

 

 


Skrįr tengdar žessari bloggfęrslu:

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband