Aš falla ķ gildru

Žingmenn eru greinilega hugsi, margir hverjir, yfir Žrišja orkupakkanum, enda kemur fyrr eša sķšar til žeirra kasta aš afgreiša hann. Sumir hafa žegar tekiš afstöšu, żmist meš eša mót, en ašrir eru ķ vafa.  Vķsa žeir gjarna til vęntanlegrar nišurstöšu einhvers konar įhęttugreiningar, sem mun vera ķ gangi į vegum rįšuneyta, enda hverju barni ljóst, aš um stórfellt hagsmunamįl ķslenzku žjóšarinnar er aš ręša aš hafna Orkubįlki ESB #3.

Žaš er helzt žrennt, sem viršist vefjast fyrir žingmönnum viš aš gera upp hug sinn:  

Ķ fyrsta lagi, hvort skuldbindingar um valdframsal į öllum žremur svišum rķkisvaldsins til yfiržjóšlegrar stofnunar, žar sem landiš į ekki ašild, samręmast Stjórnarskrį.  Ķ žessu sambandi mį taka dęmi:

Setjum svo, aš fęreysk og ķslenzk stjórnvöld geri meš sér samning um raforkuvišskipti og rķkisstjórnin feli Landsneti aš sjį um verkefniš, bjóša žaš śt og hafa eftirlit meš framkvęmd, og sķšan aš reka sęstrenginn, eins og Statnett er fališ ķ Noregi varšandi allar millilandatengingar Noregs. 

Eftir innleišingu Orkupakka #3 fer žetta verkefni vafalaust inn į borš Landsreglara, enda fjallar mįliš um śtflutning į a.m.k. 100 MW afli aš jafnaši.  Hann mun benda į, aš žessi sęstrengur sé ekki inni į Kerfisžróunarįętlun ACER/ESBFęreyjar séu ekki į innri orkumarkaši EES og orkusala žangaš dragi śr getu Ķslands til aš afhenda orku inn į žennan innri markaš, en Alžingi hafi meš innleišingu Orkupakka #3 og innleišingu geršar #347/2013 ķ kjölfariš skuldbundiš Ķsland til aš styšja viš Kerfisžróunarįętlunina ķ hvķvetna.  Viš mat į samfélagslegri aršsemi žessa sęstrengs samkvęmt gerš #347/2013 mun hann sennilega ekki nį lįgmarkseinkunn, af žvķ aš samfélagiš ķ žessum skilningi er EES, sem Fęreyjar standa utan viš.

  Žessi įgreiningur į milli ķslenzkra yfirvalda og ACER/ESB getur hęglega lent hjį ESA (Eftirlitsstofnunar EFTA), sem mun benda į žęr skuldbindingar, sem Ķsland hefur undirgengizt gagnvart Innri markašinum.  Ef samkomulag nęst ekki, fer žessi įgreiningur til EFTA-dómstólsins, sem dęmir eftir Evrópurétti, žvķ aš millilandaorkutengingar heyra undir hann eftir innleišingu Orkupakka #3.  

Fari žetta svona, óhįš śrskurši, dylst engum, aš Ķsland hefur glataš fullveldi sķnu ķ hendur Evrópusambandsins. Rįšin eru tekin af rétt kjörnum stjórnvöldum, og Evrópurétturinn gengur framar ķslenzkum lögum.

Fer žetta svona ?  Žaš er skošun Peters Örebech, prófessors ķ lögum viš hįskólann ķ Tromsö og sérfręšings ķ Evrópurétti.  Žegar hann hélt  fyrirlestur ķ Hįskóla Ķslands, žann 22. október 2018, var Stefįn Mįr Stefįnsson, prófessor emerķtus ķ lögum, einn fundargesta.  Hann stóš upp eftir fyrirlesturinn, įvarpaši Peter, žakkaši honum fyrir og sagšist sammįla lögfręšilegri röksemdafęrslu hans um kaupin į eyrinni eftir téša innleišingu.  Žarf frekari vitnana viš varšandi Stjórnarskrįna ?

Žingmönnum veršur alltķšrętt um, aš žeir vilji alls ekki, aš orkulindir landsins rati ķ erlendar hendur.  Žetta er ķ raun ašeins spurning um tķma, žvķ aš eftir innleišingu Orkupakka #2 į sķnum tķma njóta öll orkufyrirtęki og fjįrfestar innan EES sama réttar og innlendir menn og fyrirtęki til aš eignast vatnsréttindi eša jaršgufuréttindi į Ķslandi, svo og til aš fį rannsóknarleyfi fyrir beizlun orkulinda og virkjunarleyfi aš uppfylltum öllum skilyršum.  

Žaš, sem breytist hins vegar meš samžykkt Žrišja orkupakkans, er markašurinn fyrir raforkuna, sem unnin er śr ķslenzkum orkulindum.  Hér veršur afdrįttarlaust (var valfrjįlst) stofnaš til frjįls markašar ķ orkukauphöll undir umsjón Landsreglara Evrópusambandsins ķ Reykjavķk.  Žetta mun gera nżjum, erlendum ašilum aušveldara um vik aš athafna sig į markašinum, og sömuleišis glęšast lķkur verulega į stękkun markašarins meš tengingu viš sameiginlegan raforkumarkaš ESB um sęstreng, en efling orkusamtenginga į milli landa, og tvöföldun slķkra orkuflutninga upp ķ 20 % įriš 2030 m.v. 2010 og upp ķ 25 % įriš 2035, eru markmiš ESB. Žessi mikla fyrirhöfn og fébinding er lišur ķ aš aušvelda orkuskipti ESB og aš gera ESB-löndin betur ķ stakk bśin aš męta vęntanlegum eldsneytishękkunum, sem ESB bżr sig nś undir, af völdum minnkandi, žekktra eldsneytisbirgša.  Allt mun žetta auka įhuga erlendra fjįrfesta į ķslenzkum orkulindum.

Ef einhver efast um žetta, ętti sį hinn sami aš lķta til Noregs, en žar er žessi žróun oršin įberandi.  Erlendir fjįrfestar hafa žar ķ miklum męli fjįrfest ķ vindorkuverum, norskum nįttśruunnendum til gremju, og ķ smįvirkjunum vatnsafls. Žessar virkjanir fjįrfesta af meginlandinu eru ekki aršbęrar į žvķ orkuverši, sem veriš hefur ķ Noregi undanfarin įr.  Nś gegnir öšru mįli, og žessi erlendu orkufélög geta aušvitaš selt  orkuna til śtlanda, žegar žaš er hagstęšara.  Eftir sitja Noršmenn meš lįga vatnsstöšu ķ mörgum af sķnum öflugustu mišlunarlónum og hįtt orkuverš (yfir 100 % hękkun į vinnslužęttinum ķ janśar-febrśarbyrjun 2019 m.v. sama tķma ķ fyrra).

Raušur žrįšur ķ mįlflutningi žingmanna, sem enn gera sér ekki grein fyrir hinni žjóšhagslegu og stjórnlagalegu hęttu, sem af Orkupakka #3 stafar, er, aš Ķsland sé ekki ķ beinum tengslum viš innri orkumarkaš ESB nśna, og aš ķslenzk stjórnvöld hafi žaš ķ hendi sér aš leyfa slķka tengingu.  Hér er teflt į tępasta vaš og skįkaš ķ žvķ skjólinu, aš endanleg įkvöršun um slķka tengingu (sęstreng) muni lśta ķslenzkum lögum (ekki Evrópurétti) og vilja ķslenzkra yfirvalda.  Žannig veršur žaš alls ekki eftir innleišingu Orkupakka #3, enda eru refirnir til žess skornir aš ryšja hindrunum śr vegi fyrir millilandatengingar.  Ķ žessu er fólginn hinn mikli  og hęttulegi misskilningur um, aš žessi innleišing muni hafa hér lķtil įhrif. 

Eins og prófessor Peter Örebech hefur sżnt fram į, žį vķkur Evrópurétturinn landslögum śr vegi į sviši millilandatenginga viš téša innleišingu.  Žaš felur m.a. ķ sér, aš greinar 11, 12 og 13 ķ EES-samninginum, um millilandavišskipti, virkjast fyrir rafmagnsvišskipti.  Žar eru hvers konar tįlmanir į sviši millirķkjavišskipta innan EES bannašar, nema einhvers konar neyšarįstand myndist. Hvaš er bann Alžingis viš sęstrengstengingu viš śtlönd annaš en hindrun į millilandavišskiptum meš rafmagn, sem er vara ķ skilningi ESB ?

Sömu žingmenn segja, aš žetta sé ekki nóg, žvķ aš skipulagsvaldiš sé ķ höndum landsmanna.  Ķ žessu felst mikiš vanmat į bśrókrötunum ķ Brüssel.  Žar eru vanir menn, sem kunna til verka.  Įriš 2013 gįfu žeir śt breytingar og višbętur viš Orkupakka #3, sem žeir kalla Evrópugerš #347/2013.  Hśn fjallar um innvišauppbyggingu innan ESB og eftir atvikum EFTA.  Žar er ašildarrķkjunum gert skylt styšja viš og fullnusta eftir mętti Kerfisžróunarįętlun ESB.

  Landsreglara ķ hverju landi er fališ aš fylgja žessu eftir.  Žetta žżšir, aš Landsneti veršur gert skylt aš ašlaga Kerfisįętlun sķna aš Kerfisžróunarįętlun ESB.  Ef t.d. ESB hefur sett sęstrenginn "Icelink" ķ Kerfisžróunarįętlun sķna, sem er stašan nśna, žį veršur Landsnet aš setja naušsynlegar ašveitustöšvar og flutningslķnur frį stofnraforkukerfi landsins og nišur aš lendingarstaš "Icelink" inn į Kerfisįętlun sķna. Alla misbresti į žessu og į framfylgd įętlunarinnar tilkynnir Landsreglari umsvifalaust til ACER (gegnum millilišinn ESA).  Óešlileg tregša viš veitingu framkvęmdaleyfa veršur vęntanlega kęrš til ESA og śrskuršur kvešinn upp af EFTA-dómstólinum.

Efasemdarmenn kunna nś aš segja, aš millilandatengingar fari ekki inn į forgangsverkefnaskrį (PCI) ESB įn samžykkis yfirvalda viškomandi lands.  Žessu er óvarlegt aš treysta.  "NorthConnect"-sęstrengurinn į milli Noregs og Skotlands er į žessari skrį ķ óžökk orkuyfirvalda ķ Noregi.  Orkustofnun Noregs, NVE, leggur nś mat į umsókn um leyfi til aš leggja žennan streng.  Žetta er fyrsta millilandatengingin viš Noreg, sem norska rķkiš, um fyrirtęki sitt, Statnett, į ekki ašild aš, og fulltrśar Statnetts hafa męlt meš höfnun į žessu verkefni viš NVE ķ umsagnarferli um verkefniš, eša a.m.k. frestun, žar til ķ ljós kemur, hvernig orkukerfi Noregs bregst viš žeim tveimur stóru sęstrengjum, sem nś eru į framkvęmdastigi; annar til Žżzkalands og hinn til Englands.  Ķ ljósi sķaukinnar mišstżringar ESB į sviši orkumįla er engan veginn į vķsan aš róa ķ žessum efnum.   

Ętla žingmenn, t.d. Vilhjįlmur Įrnason ķ žingflokki sjįlfstęšismanna, aš verša valdir aš žvķ, aš landsmenn kunni aš eiga žaš undir ACER/ESB og Evrópuréttinum, hvort risamannvirki verši reist hérlendis į sviši vinnslu og flutnings raforku til aš eiga višskipti meš hana į Innri markaši ESB ?

  Skynsamlegra er aš hafa vašiš fyrir nešan sig ķ višskiptum meš orku viš ESB, žvķ aš žar į bę er staša orkumįla įlfunnar réttilega talin alvarleg ógnun viš efnahag hennar og öryggi.  Óttaslegiš (rįn)dżr sést ekki fyrir viš aš gęta hagsmuna sinna.  Žį er vissara fyrir hin smęrri dżrin aš gefa ekki į sér fangstaš, sérstaklega, ef žau hafa nóg aš bķta og brenna.  

 

 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Jón Valur Jensson

Nišur meš śtsendara og taglhnżtinga Evrópusambandsins! --- burt meš žį śr rķkisstjórn og af Alžingi Ķslendinga!

Žrišja orkupakkanum, žeim žjóšhęttulega skašręšis-samsetningi, hefur flokkur minn Žjóšfylkingin alla tķš veriš haršlega andsnśinn og fordęmir žį sem greiša honum atkvęši.

Jón Valur Jensson, 13.2.2019 kl. 09:36

2 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Lķnur munu skżrast ķ pólitķkinni viš afgreišslu žessa mįls į Alžingi, Jón Valur.  Žaš getum viš veriš nokkuš vissir um, žótt viš vitum ekki, hver śrslit mįlsins verša.

Bjarni Jónsson, 13.2.2019 kl. 10:41

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband