Litlu veršur vöggur feginn

Mįlefnafįtękt og lķtt eša ekki rökstuddar fullyršingar einkenna mįlflutning žeirra, sem męla meš samžykkt Alžingis į Žrišja orkumarkašslagabįlki Evrópusambandsins, ESB.  Sneitt er hjį aš fęra óyggjandi rök fyrir žvķ, aš samžykktin standist Stjórnarskrį, t.d. um framsal rķkisvalds til erlendrar stofnunar, žar sem Ķsland į ekki fullgilda ašild, og į  valdsviš Landserglara ("National Energy Regulator"), sem skal ķ störfum sķnum verša algerlega óhįšur ķslenzkum stjórnvöldum, er sjaldan minnzt į žeim bęjum.  

Įhrif inngöngu Ķslands (meš įheyrnarašild ašeins) ķ ACER-Orkustofnun ESB, t.d. į mįlsmešferš umsókna um leyfi til aš leggja aflsęstrengi til Ķslands, eru afgreidd ķ fljótheitum sem engin og fullyrt, gegn mįlflutningi sérfręšings ķ Evrópurétti, norska lagaprófessorsins Peter Örebech, sem alltaf vķsar mjög nįkvęmlega ķ geršir og tilskipanir ESB um žessi efni mįli sķnu til stušnings, sbr ritgerš eftir hann ķ višhengi meš žessum pistli, aš Alžingi og ķslenzk yfirvöld muni eiga sķšasta oršiš um afgreišslu sęstrengsumsókna hingaš.

Eitt af žvķ, sem "fylgjendur" Žrišja orkupakkans hengja sig ķ, žegar kemur aš fullveldisframsalinu, er, aš viš framkvęmd žessa lagabįlks hérlendis verši tveggja stoša kerfi EES-samningsins haldiš ķ heišri.  Žetta er rétt, en ašeins aš nafninu til, žvķ aš ESA (Eftirlitsstofnun EFTA) hvorki getur né er til žess ętlazt af henni ķ žessu tilviki, sbr tilvitnun  hér į eftir ķ greinargerš meš norska lagafrumvarpinu um innleišingu Orkupakka #3, sinnt sjįlfstęšu hlutverki sem Orkustofnun EFTA, spegilmynd ACER.

Upplżsingar, tilmęli og skipanir frį ACER til embęttis Landsreglara, fulltrśa ESB yfir orkumįlum į Ķslandi samkvęmt Orkubįlki #3, munu žess vegna verša afritašar og kannski žżddar hjį ESA og sendar įfram til Landsreglarans, og sama gildir um boš til baka.  Hér er um aš ręša tveggja stoša kerfi ķ orši, en ekki į borši.  Er hér meš ólögmętum hętti veriš aš fara į svig viš stjórnarskrįr Ķslands og Noregs ?  Hvaš Noreg varšar veršur žvķ vonandi svaraš ķ norska réttarkerfinu senn hvaš lķšur (mįl er žar fyrir žingrétti), og vonandi mun prófessor emeritus, Stefįn Mįr Stefįnsson, svara žvķ fyrir sitt leyti ķ skżrslu, sem hann mun eiga aš skila til utanrķkisrįšuneytisins og er sennilega žegar bśinn aš.

Tilvitnun į bls. 26 ķ Frumvarp 4 S (2017-2018) um stašfestingu į įkvöršun Sameiginlegu EES-nefndarinnar nr 93/2017 frį 5. maķ 2017 (žżšing pistilhöfundar):

"Eftirlitsstofnun EFTA [ESA] skal grundvalla samžykkt sķna į drögum frį ACER, žegar hśn [ESA] gerir slķka samžykkt. Slķk drög eru ekki lagalega bindandi fyrir Eftirlitsstofnun EFTA. Žaš er undirliggjandi forsenda fyrir žessu umsamda fyrirkomulagi, aš Eftirlitsstofnun EFTA skuli, skömmu eftir móttöku slķkra draga frį ACER, gera samhljóša eša nęstum samhljóša samžykkt."

Hér fer ekki į milli mįla, aš ekki er ętlazt til, aš ESA taki neina sjįlfstęša įkvöršun į grundvelli Žrišja orkumarkašslagabįlksins, heldur er hśn hrein afgreišslustofnun fyrir ESB/ACER, enda er grundvallaratriši fyrir ESB, aš framkvęmd stefnumótunar hjį ESB sé sś sama alls stašar innan EES.  Aš halda žvķ fram, eins og fylgjendur Orkupakka #3 gera, aš ESB/ACER fįi engin völd hér, af žvķ aš viš séum ķ EFTA, er einhvers konar lögfręšilegur kattaržvottur, og žaš fęr varla stašizt fyrir dómi, aš žetta fyrirkomulag sé ķ samręmi viš Stjórnarskrį.

Önnur ašalfullyršing žeirra, sem męla meš téšri orkupakkainnleišingu, er, aš į mešan Ķsland ekki er tengt viš raforkukerfi ESB, žį hafi ACER engin völd hér, og ESB/ACER geti ekki komiš fram žeim vilja sķnum, sem žó viršist vera fyrir hendi, sbr forgangsverkefnaskrįna PCI (Projects of Common Interest) meš "Ice-Link" innanboršs, aš hingaš verši lagšur sęstrengur frį ESB-rķki. Žessi óraunsęja stašhęfing er hrakin ķ ritgerš prófessors Peter Örebech, sjį višhengi meš žessum pistli, bls. 11.

Sannleikurinn er sį, aš orkuaušlindir ESB-landanna og tengdra EFTA-rķkja , ž.e. innan EES, skulu verša mešhöndlašar samkvęmt stefnumörkun ķ hverju landi, en hśn veršur hins vegar aš vera ķ samręmi viš markmiš ESB um Innri markašinn fyrir orku.     Höfušstefnumiš ESB ķ žessum efnum er aš "tryggja hįtt stig afhendingaröryggis rafmagns", sbr gerš 714/2009, kafla 1 b, og aš koma į "vel starfhęfum" markaši (formįlinn, atriši 24) og "samkeppnishęfum veršum" (formįlinn, atriši 1).  Eftir aš Orkupakki #3 hefur tekiš gildi hér, munu ķslenzk stjórnvöld ekki geta mótaš og rekiš orkustefnu hér, sem ekki tekur tillit til stefnu ESB um aš auka notkun endurnżjanlegra orkulinda ķ heild, eins og kostur er, og aš samtengja alla afkima EES viš hiš mišlęga raforkukerfi ESB, sem allt snżst um, aš fįi nęga orku.  Fjórši orkupakkinn leggur įherzlu į, aš raforkan sé śr umhverfisvęnum orkulindum. 

Ķ gerš nr 713/2009, kafla 8 (4) stendur: "Framkvęmdastjórnin getur samžykkt reglur um žau tilvik, aš stofnunin [ACER] fįi völd til aš taka įkvöršun um skilmįla og skilyrši fyrir ašgangi aš [stofnkerfi] og rekstrarlegu öryggi ķ sambandi viš innviši į milli landa."

Hér stendur "skilyrši fyrir ašgangi aš .... innviš[um] į milli landa".  Žaš stendur  hins vegar ekkert um, aš ACER geti ašeins skipt sér af millilandatengingum, sem žegar eru komnar į, enda vęri slķkt ķ mótsögn viš fyrirętlunina meš Orkupakka #3, sem er aš fjölga žeim, svo aš flutningsgeta žeirra nemi a.m.k. 20 % af orkuvinnslugetu ESB įriš 2030. 

Setjum sem svo, aš Bretar gangi śr ESB og ACER og Ķsland samžykki Žrišja orkupakkann.  Sķšan komi tvęr tillögur um sęstreng frį Ķslandi, önnur til Englands og hin til Ķrska lżšveldisins.  Žį getur ACER sagt sem svo, aš öll "umframorka" į Ķslandi eigi aš fara inn į Innri markaš ESB/EES, og žar meš skuli ašeins tengja Ķrlandsstrenginn viš ķslenzka raforkukerfiš.  

Žeim hręšsluįróšri hefur veriš beitt hérlendis, aš meš žvķ aš beita neitunarvaldi sķnu gagnvart samžykkt Sameiginlegu EES-nefndarinnar 05.05.2017 sé Alžingi aš setja EES-samninginn ķ uppnįm og jafnvel aš brjóta hann, svo aš bśast megi viš refsingum af hendi ESB.  Žessi įróšur er śr lausu lofti gripinn, enda var honum t.d. aldrei beitt ķ Noregi, žótt haršar deilur stęšu žar nįnušum saman um sama efni fram til 22.03.2018.  Sannleikurinn er sį, aš Alžingi er fullkomlega frjįlst aš beita neitunarvaldinu, žegar žvķ sżnist, og ESB getur ekki meš neinu móti refsaš Ķslandi fyrir žaš, enda fengu Noršmenn engar kįrķnur fyrir slķka synjun į sinni tķš.  Žaš, sem ESB getur gert, er aš ógilda Višauka IV ķ EES-samninginum gagnvart Ķslandi, en žar eru ašallega Orkupakki #1 og #2.  Žaš žżšir, aš Alžingi getur aš eigin vild snišiš žessa löggjöf aš ķslenzkum ašstęšum.  Er žaš verra ?

Aš "samningavišręšur" fari fram ķ Sameiginlegu EES-nefndinni, takmarkar į engan hįtt neitunarvald Alžingis, enda fer samžykkiš ķ téšri Brüsselnefnd fram meš fyrirvara um samžykki Alžingis (žjóšžinga EFTA-landanna žriggja ķ EES).  Žingiš hefur alls ekki veitt samžykki sitt, žótt 3 žingnefndir hafi veriš upplżstar um gang mįla af embęttismönnum.  Žannig er žetta lķka ķ Noregi. Hvķ skyldu ašrar reglur gilda um žetta hér en žar. Žaš er hreinn skįldskapur, aš žetta upplżsingaferli hafi į einhvern hįtt bundiš hendur Alžingis.  

Ašalatrišiš er, aš žetta neitunarvald Alžingis er grundvallaratriši EES-samningsins fyrir EFTA-löndin og kann aš hafa rįšiš śrslitum į sinni tķš um, aš Alžingi stašfesti samninginn ķ janśar 1993.  Ef neitunarvaldiš vęri ekki įskiliš, žį vęri EES-samningurinn einfaldlega annars ešlis, ž.e.a.s. hann vęri "yfiržjóšlegur" ķ žeim męli, aš hann hefši ekki stašizt Stjórnarskrį, eins og hann var ķ upphafi, hvorki hérlendis né ķ Noregi, og sķšan hefur hallazt į merinni.  Vegna neitunarvaldsins er žaš samt svo, aš Alžingi og Stóržingiš eru hinir formlegu löggjafar.  

Aš neitunarvaldiš hefur veriš svo lķtiš notaš stafar einfaldlega af žvķ, aš meirihluti Stóržingsins hefur lengst af frį gildistöku EES-samningsins, 01.01.1994, oftast veriš hallur undir ašild Noregs aš ESB, žótt norska žjóšin hafi aš meirihluta allan tķmann veriš andvķg ašild.  Žannig hefur myndazt žrżstingur į ķslenzka fulltrśann ķ Sameiginlegu EES-nefndinni frį bįšum hlišum, ESB og EFTA, aš samžykkja tillögu Framkvęmdastjórnarinnar um innleišingu višbóta ķ EES-samninginn.  Nś ber naušsyn til aš stinga viš fótum.  Mikill meirihluti Noršmanna yrši žvķ feginn, og Noregur myndi einfaldlega gera tvķhliša samning um orkuvišskipti įn žess aš vera bundinn ašild aš ACER. Slķkt veitir Noregi vafalaust meira svigrśm ķ samningavišręšum, svo aš ekki žurfa Ķslendingar aš óttast, aš žeir geri į hlut fręnda sinna ķ Noregi meš žvķ aš beita neitunarvaldi į Žrišja orkupakkann.  

Žann 9. marz 2019 birtist grein ķ Morgunblašinu eftir Einar S. Hįlfdįnarson, hęstaréttarlögmann, sem hann nefndi:

"Til Michaels Manns, sendiherra ESB į Ķslandi".

Einar hęlir sendiherranum fyrir Morgunblašsgrein hans 15. nóvember 2018 um Žrišja orkumarkašslagabįlkinn, žar sem Ķslendingar voru aš sjįlfsögšu hvattir til aš lįta af andstöšu sinni viš hann og innleiša hann vafningalaust ķ ķslenzk lög.  Flestum Ķslendingum hefur sennilega žótt grein sendiherrans óvišeigandi afskipti af innanrķkismįlum hér, sem sendiherrar jafnan foršast.  Einar S. Hįlfdįnarson tekur hins vegar žennan sendiherra sem fullgilda heimild um žaš, sem rétt er ķ žessu mįli, en ber ekki viš aš vķsa ķ neina gerš eša tilskipun "pakkans" mįli sķnu til stušnings.  Žaš er vissulega nżtt af nįlinni sķšan į dögum vinstri stjórnarinnar 2009-2013 aš gera sendiherra ESB svo hįtt undir höfši.  Žannig reit Einar:

"Žannig stašfesti hann (sem vitaš var), aš Ķslandi er ekki skylt aš opna raforkumarkaš sinn né aš veita žrišja ašila ašgang hér aš fjįrfestingartękifęri.  Jafnframt, aš žar sem Ķsland er ekki ašili aš ESB, muni ACER ekki hafa neitt vald hér į landi.  Žau mįlefni, er lśta aš Ķslandi, séu į hendi ESA (Eftirlitsstofnunar EFTA), en ekki ACER."

Hér aš ofan eru sett fram haldföst rök um hiš gagnstęša viš žaš, sem žarna er haldiš fram.  Pistilhöfundur hefur żmist vitnaš til gerša ESB, norska lagaprófessorsins Peter Örebech eša greinargeršar meš frumvarpi norsku rķkisstjórnarinnar um innleišingu Orkupakka #3 ķ EES-samninginn, en Einar S. Hįlfdįnarson hefur vitnaš ķ sendiherra Evrópusambandsins sem heimild.  Lesendum er eftirlįtiš aš bera žetta saman og mynda sér skošun.

Sķšan skrifar Einar:

"Žaš skiptir ESB ekki nokkru, hvort Ķsland innleišir žrišja orkupakkann og Ķsland vęntanlega minnstu."

Ef žetta er rétt, hvers vegna skrifaši Michael Mann žį umrędda grein ķ Morgunblašiš 15.11.2018 ?

Eins og vęnta mįtti, vitnaši Björn Bjarnason, formašur nefndar utanrķkisrįšherra um mat į reynslu Ķslands af EES, ķ žessa grein Einars ķ dagbókarfęrslu sinni 10. marz 2019, og mį um žaš segja, aš litlu veršur vöggur feginn.  Björn hefur ekki komiš fram meš neinar skżringar į žvķ, hvers vegna Ķslendingar eigi aš innleiša Žrišja orkupakka ESB, sem ekki hafa veriš marghraktar, m.a. hér aš ofan.  Hann er samt nógu ósvķfinn til aš skrifa eftirfarandi undir fyrirsögninni,

"Žegar haldföstu rökin skortir":

"Žetta [grein Einars] er athyglisverš stašfesting į žvķ, sem hér hefur veriš margķtrekaš.  Haldiš hefur veriš fram órökstuddum fullyršingum um afleišingar žess aš innleiša 3ja orkupakkann.  Žessi blekkingarherferš er ekki reist į neinum "haldföstum rökum", svo aš tekiš sé undir orš Einars ... "

Hér kastar Björn Bjarnason steinum śr glerhśsi, enda fęrir hann sjįlfur aldrei nein bitastęš rök fyrir žvķ, aš Ķslendingar eigi aš samžykkja Orkupakka #3. Hann hefur hins vegar lįtiš sig hafa žaš aš kasta fżlubombum į viš žį sjśklegu samsęriskenningu, aš hérlendir andstęšingar Orkupakka #3 séu į mįla hjį norska Mišflokkinum til aš stoppa žaš, sem žessum stjórnmįlaflokki mistókst aš stoppa fyrir įri ķ Noregi.  Gušlaugur Žór Žóršarson, sem sigraši téšan Björn ķ prófkjöri Sjįlfstęšisflokksins ķ Reykjavķk į sinni tķš, en viršist treysta honum nśna, hefur lapiš žessa bölvušu vitleysu upp eftir Birni.  

Žegar Mišflokkurinn, norski, var hins vegar inntur eftir žessu, kannašist enginn žar į bę viš aš gera slķka śtsendara śt į Ķslandi, og engin skjöl fundust žar um.  Žegar greint var frį žvķ, aš utanrķkisrįšherra Ķslands héldi žessu žó blįkalt fram, kvįšu viš žvķlķk hlįtrasköll ķ Ósló, aš annaš eins hefur ekki heyrzt ķ Vķkinni sķšan Haraldi, hįrfagra, var greint frį žvķ žar į sinni tķš, aš höfšingjar Vesturlandsins, norska, sem eigi vildu žżšast rķki hans, hygšust hafa sig į brott meš fjölskyldur sķnar og bśsmala til nżfundinnar eyjar noršur viš Dumbshaf.  

Sķšan lętur Björn Bjarnason ķ ljós undrun į žvķ, aš hann skuli ekki hafa hlotiš nokkurn hljómgrunn fyrir įróšur sinn fyrir innleišingu Žrišja orkupakkans.  Téšur Björn er žó ekki óvanur žvķ aš hljóta dręmar undirtektir į mešal flokksfélaga og į mešal almennings.  Žaš geršist t.d., er Frišrik Sófusson sigraši hann ķ kjöri um formann Sambands ungra sjįlfstęšismanna og ķ borgarstjórnarkosningum, žar sem hann galt afhroš sem borgarstjóraefni.

Žessa undarlegu undrun sķna tjįir Björn meš eftirfarandi ósmekklega hętti ķ téšri dagbókarfęrslu:

"Ķ raun er ótrślegt, hve margir hafa kosiš aš elta žį, sem kveiktu villuljósin vegna 3ja orkupakkans.  Sżnir sś vegferš, hve aušvelt er aš leiša menn ķ ófęrur meš ašstoš samfélagsmišla og ķ andrśmslofti, sem einkennist af žvķ, aš menn telja sig hafa höndlaš dżpri sannleika en sjį [mį] meš žvķ einu aš kynna sér stašreyndir."

Er skrżtiš, žótt sį, sem sendir frį sér žennan yfirlętisfulla texta, hljóti engan hljómgrunn ?

 

 

 

 

 

 

 


Skrįr tengdar žessari bloggfęrslu:

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Halldór Egill Gušnason

 Žakka góšan og žarfan pistil, aš vanda Bjarni. Žś į tt heišur skilinn, fyrir įrvekni žķna og mį lefnalega pistla.

 Žaš er engu lķkara en Björn Bjarnason sjįi sér nś fęri į aš hefna fyrir hrakfarir sķnar og mjög svo takmarkašar vinsęldir, įratugum saman, žį hann tók beinan žįtt ķ pólitķk og kallaši sig Sjįlfstęšismann. Skošanir hans viršast allan tķmann hafa veriš į pari meš systur hans, sem fįtt sį dįsamlegra en innlimun Ķslands ķ Evrópusambandiš. Laumukrati ķ innsta hring Sjįlfstęšisflokksins, sem nś nżtir hvert tękifęri sem gefst til aš henda lżšveldinu Ķslandi ķ gķrugt gin fjórša rķkisins. Enn skelfilegra er aš horfa upp į forystu Sjįlfstęšisflokksins hefja hann til vegs og viršingar, meš žvķ aš gera hann aš mešlimi ķ nefnd sem ętlaš er aš meta hagsmuni okkar innan EES. Gott ef hann į ekki aš vera formašur. Leišrétti mig einhver, fari ég meš rangt mįl.

 Hefndarherferš žessa afdankaša stjórnmįlamanns į hendur samfélagi okkar er óskiljanleg meš öllu. Žar fer gegnsżktur ašdįandi embęttismannaelķtunnar, sem allt er aš keyra til helvķtis. Sannkallašur ślfur ķ saušagęru.

 Góšar stundir, meš kvešju aš sunnan.

Halldór Egill Gušnason, 14.3.2019 kl. 22:57

2 Smįmynd: Gunnar Heišarsson

Góšur pistill aš vanda, Bjarni.

Žaš er rétt hjį žér Halldór Egill, Björn er formašur nefndarinnar. En žaš eru fleiri laumukratar innan Sjįlfstęšisflokks. Utanrķkisrįšherra skipaši téša nefnd, sem Björn veitir formennsku. Hinir tveir mešlimir žeirrar nefndar eru ekki laumukratar, heldur yfirlżstir kratar og ašdįendur ESB. Žaš žarf žvķ ekki aš bķša nišurstöšu žeirrar nefndar, hśn liggur ljós fyrir. Aš auki flytur Björn okkur reglulega ķ sķnum dagbókarfęrslum yfirlit yfir žau mįl sem nefndin ręšir hverju sinni. Hann kallar žaš upplżsingaöflun, en bregst hinn versti viš ef einhverjir gera athugasemdir viš žann mįlflutning, eins og žessar tvęr fęrslur sżna svo glöggt:

https://noldrarinn.blog.is/blog/noldrarinn/entry/2229927/

https://www.bjorn.is/dagbok/krefst-brottrekstrar-i-thagu-net-ritskodunar

Gunnar Heišarsson, 15.3.2019 kl. 08:04

3 Smįmynd: Gunnar Heišarsson

Tengdi óvart rangt blogg frį mér viš sķšustu athugasemd, hér kemur rétta tengingin:  https://noldrarinn.blog.is/blog/noldrarinn/entry/2229875/

Gunnar Heišarsson, 15.3.2019 kl. 08:07

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband