Orkumįlin reka į reišanum

Išnašarrįšherrann, Žórdķs Kolbrśn Reykfjörš Gylfadóttir, fékk į sig réttmęta gagnrżni śr eigin kjördęmi, ž.e. frį bęjarstjórn Akraness og sveitarstjórn Hvalfjaršarsveitar, fyrir stefnuleysi ķ mįlefnum orkukręfs išnašar, ķ lok įgśst 2019, en žessi starfsemi į nś undir högg aš sękja į Ķslandi, m.a. śt af hįu raforkuverši. 

Sannleikurinn er sį, aš flestar framleišslugreinar og žjónustugreinar ķ landinu berjast ķ bökkum, į mešan raforkuvinnslufyrirtękin, jafnvel flutningsfyrirtękiš, Landsnet, gręša į tį og fingri.  Žetta er óešlilegt, og sérstaklega er undarlegt, aš veršlagsstefna Landsvirkjunar virtist breytast įriš 2010, og sķšan žį er hśn ónęm gagnvart afkomu višskiptavina sinna.  

Žetta hafa allir skynjaš, sem nįlęgt Landsvirkjun hafa komiš, og vissulega hafa óįnęgjuraddir heyrzt, en nś eru žęr komnar į nżtt stig, svo aš išnašarrįšherra og fjįrmįla- og efnahagsrįšherra geta ekki lengur skotiš sér į  bak viš orkustefnunefnd og stjórn Landsvirkjunar, heldur verša aš setja Landsvirkjun eigandastefnu hiš fyrsta, žar sem upphafleg stefnumörkun um uppbyggingu og višhald samkeppnishęfs atvinnulķfs ķ landinu fęr sess ķ žeim męli, sem samrżmist OP#3. 

Žvķ mišur er hętt viš, aš Landsreglarinn fetti fingur śt ķ slķka eigandastefnu į grundvelli banns viš rķkisstušningi til atvinnurekstrar.  Er žetta smjöržefurinn af erfišleikunum, sem OP#3 į eftir aš valda ķslenzku atvinnulķfi ?  

Žann 2. september 2019 birtist frétt Jóns Birgis Eirķkssonar ķ Morgunblašinu um nżjar vendingar ķ žessu mįli undir fyrirsögninni:

"Rķkisstjórnin endurskoši stefnu sķna".

Hśn hófst žannig:

"Bęjarstjórn Akraness og sveitarstjórn Hvalfjaršarsveitar skora į rķkisstjórnina aš endurskoša stefnu sķna ķ mįlefnum orkukręfs išnašar og setja Landsvirkjun eigendastefnu įn tafar.

Įskorunin var samžykkt į sameiginlegum fundi sveitarstjórnanna ķ sķšustu viku, en žar kemur fram, aš fundurinn hafi veriš haldinn vegna "žeirrar alvarlegu stöšu, sem upp er komin ķ atvinnumįlum į Grundartanga og leitt getur til verulegs samdrįttar ķ starfsemi orkukręfs išnašar og fękkunar starfa".

Fram kemur ķ įskoruninni, aš rekstrarumhverfi žessa išnašar į Ķslandi hafi versnaš til muna, og žaš  samkeppnisforskot, sem hér hafi veriš ķ orkuverši, sé nś algerlega horfiš.  Kjörnir fulltrśar į svęšinu kalli eftir svörum um, hver hafi tekiš įkvöršun um žessa stefnubreytingu og į hvaša vettvangi hśn hafi veriš tekin."

Hér fer ekkert į milli mįla.  Landsvirkjun hefur gengiš fram af offorsi, ekkert tillit tekiš til žess, aš umsamiš raforkuverš skyldi styrkja samkeppnisstöšu fyrirtękjanna į alžjóšlegum markaši, eins og hśn jafnan gerši fyrrum tķš.  Rįšherra išnašar hefur ekki fariš ofan ķ saumana į nżjustu orkusamningunum meš žetta ķ huga og į sennilega óhęgt um vik vegna ESA-Eftirlitsstofnunar EFTA, sem hefur tekiš sér žaš hlutverk frį 2003.  Ešlilega er samt spurt um eigandastefnu Landsvirkjunar, og hvernig stefnubreyting Landsvirkjunar sé komin undir.  Hver veit, nema hana megi rekja allt aftur til OP#1 (2003) ?

Hér sjįum viš svart į hvķtu, aš Landsvirkjun er į rangri braut meš veršlagsstefnu sķna og er komin yfir žolmörk ķslenzks atvinnulķfs.  Rétt višbrögš eru žį aš taka skref til baka og endursemja til aš tryggja framtķš fyrirtękjanna og afkomuöryggi žeirra, sem žar vinna, beint og óbeint.  Einnig ętti hśn aš eiga frumkvęši aš lękkun heildsöluveršs į almennum markaši.  Sé einhver samkeppni virk, koma hin fyrirtękin į eftir.

Nś er hins vegar komiš babb ķ bįtinn.  Alžingi hefur innleitt OP#3, og eftir žaš er Landsreglarinn (undir ESA/ACER) innsti koppur ķ bśri orkumįlanna og rįšherrarnir ķ aukahlutverkum.  Žaš ber vissulega keim af fullveldisframsali, ef rįšherra getur ekki haft įhrif į veršlagsstefnu rķkisfyrirtękja meš śtgįfu eigandastefnu, sem rķkisstjórnin samžykkir.  

Žetta er smjöržefurinn af žvķ, sem koma skal, ž.e. veršhękkanir į rafmagni, sem ógna tilveru fyrirtękja og afkomu heimila.  Stjórnvöld klumsa ķ eigin landi.  Innleiddu orkupakka meš neytendavernd į vörunum.  Hvķlķkir stjórnarhęttir.  O, sancta simplicitas.  

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Jón Valur Jensson

Enn einn snilldarpistillinn frį žér, Bjarni.

Heill žér, landvarnarmašur!

En barįttan heldur įfram. Fella žarf 4. orkupakkann (enn skašvęnlegri) į Alžingi, žegar hann kemur žar fram.

Jón Valur Jensson, 11.9.2019 kl. 15:54

2 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Žakka žér fyrir ofangreint og einarša barįttu ķ žįgu barįttu fyrir fullveldi į orkusviši.

"Hreinorkupakkinn" er skżrt dęmi um lagasetningu ESB, sem ekkert erindi į hingaš.  Įšur en hann fer fyrir Sameiginlegu EES-nefndina, žurfa EFTA-rķkin žrjś ķ EES aš móta sameiginlega stefnu.  Hśn žarf ekki aš vera sś sama fyrir öll rķkin, eins og dęmin sanna.  Ég tel, aš Ķsland eigi aš óska eftir undanžįgu frį honum ķ heild sinni.  

Vatnaskil kunna aš hafa įtt sér staš ķ sveitarstjórnarkosningunum ķ Noregi um sķšustu helgi.  Verkamannaflokkurinn galt afhroš.  Ég tengi žaš viš skipun landsstjórnar flokksins til žingflokksins um aš kjósa "sem blokk" meš OP#3 į Stóržinginu.  Grasrót flokksins varš ęf og verkalżšshreyfingin sömuleišis. Mišflokkurinn vann stórsigur.   Lķklega mun nśverandi stjórnarandstaša fį meirihluta ķ nęstu Stóržingskosningum.  Slķk nż norsk rķkisstjórn mun ekki samžykkja OP#4.

Bjarni Jónsson, 11.9.2019 kl. 18:05

3 Smįmynd: Jón Valur Jensson

Žakka žér frįbęrar fréttir hér frį Noregi, žetta er gott aš vita, įsamt öšrum žķnum upplżsingum, Bjarni, žetta um mįlin sem koma fyrir ESB-nefndina. smile

Jón Valur Jensson, 11.9.2019 kl. 18:12

4 Smįmynd: Žorsteinn Siglaugsson

Fyrirtęki sem ekki rįša viš aš greiša markašsverš fyrir ašföng sķn hljóta aš žurfa aš hętta starfsemi eša endurskoša hana. Žaš į ekki aš vera hlutverk skattgreišenda aš nišurgreiša ósjįlfbęra starfsemi. Svo lengi sem orkan selst į žvķ verši sem bošiš er, og samkeppni rķkir į markašnum, er markašsveršiš hiš ešlilega verš.

Žaš aš stjórnvöld gefi ekki lengur fyrirmęli um nišurgreišslur į orku er alls ekki til marks um vöntun į stefnu ķ orkumįlum. Žaš merkir ašeins aš stefnan er heilbrigšari en žegar raforka var notuš sem skiptimynt ķ atkvęšakaupum óheišarlegra pólitķkusa.

Žorsteinn Siglaugsson, 11.9.2019 kl. 19:53

5 Smįmynd: Jón Valur Jensson

Išnašarrįšherrann śr NV-kjördęmi į eftir aš finna žaš, aš kjósendur flżja frambošslista hennar, ef žeir įtta sig į žvķ, aš hśn viršir ekki umsamin kjör į orkusölu og ętlar einfaldlega aš horfa upp į žaš ašgeršalaus og meš įnęgju yfir allri "markašshyggjunni" aš mannfrek fyrirtęki į Grundartanga veslist eša fari į hausinn, meš stórfelldu atvinnuleysi, vegna stefnu hennar og fjįrmįlarįšherrans, meš stušningi verkalżšs-vanrękjandi Vinstri" gręnna aš auki!

Jón Valur Jensson, 11.9.2019 kl. 20:55

6 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Sęll, Jón Valur;

Ég held žś veršir sannspįr um NV-kjördęmi, og ķ fleiri kjördęmum verša kosningar fréttnęmar.  Žaš gętir furšulegrar fįfręši um endurnżjun langtķma raforkusamninga og illskiljanlegs illvilja ķ garš gjaldeyrisskapandi stórišjufyrirtękja ķ athugasemd Žorsteins hér fyrir ofan.  Žegar verksmišja hérlendis meš langtķmasamning um raforkukaup stendur frammi fyrir žvķ aš endurnżja slķkan samning, sem getur veriš um og yfir 300 MW, žį er hśn ekki stödd į venjulegum markaši, žvķ aš hśn getur ekki leitaš hófanna annars stašar.  Žar er ekkert aš hafa.  Hśn er ķ klóm einokunar.  Einokarinn žrżstir veršinu upp ķ hęšir, sem er langt ofan viš kostnaš hans viš raforkuvinnsluna.  Tekjur hans af nżjum samningi eru jafnframt hęrri en honum bżšst ķ öšrum samningum hérlendis, žvķ aš aflstušull er mjög hįr og nżting virkjana (fjįrfestingar) veršur hęrri en honum bżšst nokkurs stašar.  Kaupandinn gerir samning, sem skilar honum alls engri framlegš viš nśverandi įstand markaša, en hann getur žį stašiš viš sķna langtķmasamninga og vonaš, aš afuršaverš hans hękki.  Žessi staša hamlar hins vegar fjįrfestingum hans og višhaldiš getur lišiš fyrir.  Oršstķr orkuseljandans į žessum markaši fer ķ vaskinn.  Žetta getur ekki veriš ķ samręmi viš langtķmahagsmuni eigandans, sem ķ žessu dęmi er rķkiš.

Bjarni Jónsson, 12.9.2019 kl. 10:48

7 Smįmynd: Kolbrśn Hilmars

Ég held aš viš žurfum aš fį nįnari śtskżringar į meintri nišurgreišslu į orku til stórišjunnar.  Aš ég best veit hefur slķkt višgengist ķ įratugi en samt hefur Landsvirkjun skilaš įgóša ķ heildina,*)  žrįtt fyrir uppbyggingar og framkvęmdir vegna orkuframleišslunnar.  Višurkenni fįfręši mķna žvķ ég skil einfaldlega ekki žetta reikningsdęmi - kann žó aš lesa įrsreikninga og afkomutölur. 
*) Minni žį į fyrirhugašan Žjóšarsjóš til žess aš varšveita alla milljaršana

Kolbrśn Hilmars, 12.9.2019 kl. 11:44

8 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Kęra Kolbrśn: Ef um hefši veriš aš ręša nišurgreišslu til stórišjunnar, žį vęri raforkuverš til almennings į Ķslandi, sem notar tęplega 20 % af heild, ekki meš žvķ lęgsta sem gerist. Žvert į móti hefur ķslenzkur almenningur hagnazt mikiš į sambżlinu viš stórišjuna, žvķ aš hśn gerši žaš kleift aš virkja stórt og hagkvęmt.  Stórišjan hefur meš öšrum oršum stašiš undir uppbyggingu ķslenzka raforkukerfisins, einnig flutningskerfisins.  Hitt er innantómur įróšur afla af żmsu tagi.  Fyrst kommśnista, sem hötušust viš erlendar fjįrfestingar ķ landinu, sķšan afturhaldssinna, sem bjuggu til einhvers konar trśarbrögš um, aš nżting nįttśruaušlinda vęri af hinu illa, og nś gróšapunga, sem sjį fyrir sér skjótfenginn gróša meš žvķ aš stórhękka raforkuverš ķ landinu meš žvķ aš fį aflsęstreng til landsins.

Bjarni Jónsson, 12.9.2019 kl. 13:44

9 Smįmynd: Jón Valur Jensson

Góš greining sem fyrri daginn hjį Bjarna.

Jón Valur Jensson, 12.9.2019 kl. 15:51

10 Smįmynd: Žorsteinn Siglaugsson

Žaš er mikill misskilningur aš fyrirtęki semji um orkuverš sem žau rįša ekki viš aš greiša. Standi fyrirtęki frammi fyrir žeirri stöšu hlżtur žaš vitanlega aš flytja sig annaš eša hętta starfsemi. Og žaš rķkir ekki einokun į ķslenskum orkumarkaši. Žar keppa nokkrir ašilar. Standi orkusali frammi fyrir žvķ aš stór kaupandi endurnżji ekki samning sinn hlżtur hann aš lękka veršiš, nema ašrir kaupendur séu tilbśnir til aš greiša meira. Svo einfalt er nś žaš.

Og nišurgreišsla til stórišjunnar er stašreynd. Orkuveršiš hefur lengst af alls ekki stašiš undir ešlilegri įvöxtunarkröfu og žegar svo er žį er um nišurgreišslu aš ręša.

Žorsteinn Siglaugsson, 13.9.2019 kl. 17:10

11 Smįmynd: Jón Valur Jensson

Bjarni mun svara žessu.

Jón Valur Jensson, 13.9.2019 kl. 18:33

12 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Žegar įvöxtunarkrafa til fjįrfestinga ķ orkumannvirkjum, sem aš meginhluta eru fyrir orkusölu til stórišju, er annars vegar, žį notar Žorsteinn Siglaugsson einfaldlega rangan męlikvarša.  Hann ber žessa įvöxtunarkröfu saman viš įvöxtunarkröfu fjįrfestinga ķ verkefnum meš mun styttri endingartķma.  Allt frį dögum Višreisnarstjórnarinnar į Ķslandi hefur veriš ljóst, aš til aš byggja upp orkukerfi landsins, virkjanir og flutningsmannvirki, meš raforkusölu til alžjóšlegra stórfyrirtękja, vęri ešlilegt aš taka tillit til langs samningstķma viš žessi fyrirtęki og til langrar endingar orkumannvirkjanna.  Nś eru sum žessara orkumannvirkja bókhaldslega afskrifuš, en žau munu mala eiganda sķnum gull įratugum lengur, ef vel er haldiš į spilunum.

Allt frį žvķ um 1900 hefur žetta sjónarmiš notiš višurkenningar ķ Noregi, og žar hefur jafnframt veriš skilningur į žvķ, aš til aš fį žessa alžjóšlegu starfsemi til sin (stórišjuna), yrši viš įkvöršun raforkuveršsins aš taka tillit til meiri fjarlęgša fyrir ašdrętti og afuršir en eru į meginlandi Evrópu.

Žaš er aušvitaš rangt hjį Žorsteini, aš orkukaupandi aš yfir 300 MW afli, sem stendur frammi fyrir žvķ, aš orkusamningur hans er aš renna śt hérlendis, geti leitaš tilboša į markaši um framlengdan samning.  Žaš er bara einn birgir, sem kemur til greina, og žaš fyrirkomulag heitir einokun.  Viš sjįum žaš sķšan ķ afkomutölum fyrirtękjanna, sem framlengt hafa orkukaupasamninga sķšan 2010, aš rafmagnskostnašurinn sligar afkomu žeirra.  Žetta er mér kunnugt um frį Straumsvķk, og žetta sést af sameiginlegri yfirlżsingu sveitarstjórna Akraness og Hvalfjaršarsveitar nżlega, žar sem žęr lżsa miklum įhyggjum vegna atvinnuöryggis og framtķšartekna. Jafnframt furša žęr sig į framgöngu Landsvirkjunar viš samningaboršiš og kalla eftir eigandastefnu rķkisins.  Sveigjanleikinn, sem fólst ķ aš tengja rafmagnsveršiš viš afuršaveršiš, var afnuminn aš kröfu orkubirgisins.  Žetta setur nś framtķš žessara išjuvera ķ hęttu og žar meš afkomuöryggi og veršmętasköpun ķ landinu ķ uppnįm ķ žessum geira.  Žetta er afleišing misbeitingar į einokunarstöšu. Į aš trśa žvķ, aš žessi žróun mįla sé meš velžóknun rķkisstjórnar og Alžingis ?  

Bjarni Jónsson, 14.9.2019 kl. 13:40

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband