Ranghugmyndir og hßlendis■jˇ­gar­ur

Orkumßlasjˇri birti gagnmerka jˇlahugvekju til landsmanna ß jˇlaf÷stu 2019 eftir jˇlaf÷stuˇve­ri­ ß nor­anver­u landinu og ˇfarir ■ess. Ůar benti hann ß varasamar ranghugmyndir Landverndar um, hverjum flutningskerfi raforku ■jˇna­i, og lŠvÝslega atl÷gu au­lindarß­uneytisins a­ fj÷lbreytilegri au­lindanřtingu hßlendisins, sem vir­ist sjßlfs÷g­, sÚ sjßlfbŠrni gŠtt.á Ver­ur n˙ gripi­ ni­ur Ý ■ennan jˇlabo­skap Orkumßlastjˇra, sem n˙, "nota bene", gegnir hlutverki Landsreglara ß ═slandi samkvŠmt Orkupakka 3 (e. National Energy Regulator) fyrir ACER (Orkustofnun Evrˇpusambandsins). Enn hefur ■ˇ ekki frÚtzt af beinum gj÷rningum hans Ý ■vÝ hlutverki, en ■eir eru ■ˇ ˇhjßkvŠmilegir ß­ur en langt um lÝ­ur.á

Hann getur vŠntanlega sta­fest, a­ hvergi ß Evrˇpska efnahagssvŠ­inu setja stjˇrnv÷ld upp vi­lÝka gir­ingar gagnvart nřtingu endurnřjanlegra orkulinda og au­lindarß­uneyti­ er me­ Ý undirb˙ningi hÚrlendis, og hvergi eru vi­lÝka kŠruheimildir vi­ lř­i gagnvart stjˇrnvaldsßkv÷r­unum um framkvŠmdir og hÚr. Vi­ erum eins og hross Ý hafti fyrir eigin tilverkna­, af ■vÝ a­ stjˇrnkerfi rÝkisins gengst upp Ý ■vÝ a­ vera ka■ˇlskari en pßfinn.á SjßlfskaparvÝtin eru verst.

Stjˇrnkerfi Ýslenzka rÝkisins er ß algerum villig÷tum me­ samspil nřtingar og verndunar, og framganga ■ess er Ý andst÷­u vi­ heilbrig­a skynsemi og vinnur ■ess vegna beinlÝnis gegn orkuskiptum og loftslagsvŠnni orkunřtingu.á Al■ingi ver­ur hÚr a­ lei­rÚtta mj÷g rangan k˙rs, svo a­ raforkukerfi og samg÷ngukerfiá landsins geti komizt ß rÚttan kj÷l sem fyrst.

┌r jˇlabo­skap Orkumßlastjˇra 2019:

"Ůeir, sem hafa ß undanf÷rnum ßrum barizt har­ast gegn nřjum flutningslÝnum Ý raforkukerfinu og lagt stein Ý g÷tu leyfisveitinga og framkvŠmda, hvar sem tŠkifŠri gefast, eiga n˙ Ý v÷k a­ verjast, ■egar menn sjß aflei­ingar mikilla veikleika Ý flutnings- og dreifikerfinu.á Ůeir reyna n˙ a­ setja ■etta Ý ■ann b˙ning, a­ ■eir sÚu ekki andsn˙nir lÝnum, sem ■jˇna hinum almenna hluta kerfisins, heldur einungis framkvŠmdum, sem ■jˇna stˇri­ju. á

═ ums÷gn Landverndar um kerfisߊtlun Landsnets segir: "Landsnet sem fyrirtŠki Ý eigu almennings Štti a­ sjß sˇma sinn Ý ■vÝ a­ taka ■etta [a­greiningu ßlags eftir notendahˇpum-innsk. BJo] skřrt fram Ý allri umfj÷llun um afhendingar÷ryggi og Štti alls ekki a­ hafa frumkvŠ­i a­ hrŠ­slußrˇ­ri, eins og fyrirtŠki­ stˇ­ fyrir Ý tengslum vi­ ßrsfund sinn, ■ar sem tala­ var um skert ■jˇ­ar÷ryggi.á Ef dregi­ hefur ˙r ■jˇ­ar÷ryggi vegna lÝtillar flutningsgetu raforkukerfisins, ■arf a­ tengja ■a­ beint vi­ orsakavaldinn: stˇri­ju.""

áHÚr varpar Orkumßlastjˇri ljˇsi ß fßdŠma ßbyrg­arleysi Landverndar, sem snřr ˙t ˙r e­a misskilur gj÷rsamlega mßlflutning Landsnets og Orkustofnunar ß undanf÷rnum ßrum um hlutverk flutningskerfis raforku fyrir velfer­ landsmanna.

Ůegar ßkv÷r­un var tekin um 2. orkuskipti landsins vegna olÝukreppunnar 1973 og a.m.k. 70 % hŠkkunar olÝuver­s ■ß, var jafnframt tekin ßkv÷r­un um a­ tengja alla landsmenn vi­ stŠrstu og hagkvŠmustu virkjanir landsins ß Ůjˇrsßr/TungnaßrsvŠ­inu me­ s.k. Bygg­alÝnu.á Ůessar hagkvŠmu virkjanir voru eing÷ngu m÷gulegar sem slÝkar vegna langtÝmasamninga um mikla raforkus÷lu frß ■eim til stˇri­juvera.á Ůa­ er a­ sn˙a sta­reyndum ß haus a­ halda ■vÝ fram, eins og Landvernd Ýtreka­ gerir sig seka um, a­ Bygg­alÝna sÚ fyrir stˇri­ju.á Ůa­ er ekki heil br˙ Ý slÝkum bo­skap, hvorki fyrr nÚ sÝ­ar, og ■essi mßlflutningur hennar er a­eins ˇsvÝfin tilraun til a­ sß ranghugmyndum ß me­al landeigenda og alls almennings um hlutverk ■essarar lÝnu n˙ og Ý s÷gulegu samhengi.

Ůa­ ver­ur svo a­ segja hverja s÷gu, eins og h˙n er, a­ s˙ sta­reynd, a­ stjˇrnv÷ld skuli hafa opna­ ■r÷ngsřnum og ßbyrg­arlausum afturhalds÷flum lei­ til a­ ■vŠlast nŠr endalaust fyrir sjßlfs÷g­um framfaramßlum landsins alls og ■eim rÚttlŠtismßlum landsbygg­ar a­ sitja vi­ sama bor­ og flestir Ýb˙ar Su­-Vesturlands gera n˙, er vanrŠkslusynd, sem l÷ggjafinn ver­ur a­ lagfŠra hi­ fyrsta. á

Hßlendis■jˇ­gar­ur er gŠluverkefni, sem fˇlk af sau­ah˙si Landverndar, t.d. au­lindarß­herrann (fyrrverandi framkvŠmdastjˇri Landverndar og kŠrugla­ur ■ar me­ afbrig­um), ber mj÷g fyrir brjˇsti. A­ setja ■etta gŠluverkefni ß oddinn n˙ vitnar um ˇßbyrga forgangsr÷­un. Ůegar innvi­a■÷rfin hrˇpar ß meira fjßrmagn, er ekki fjßrhagslegt bolmagn til ˇ■arfa leikaraskapar, sem setur skor­ur vi­ fj÷lbreytilegri ver­mŠtask÷pun ˙r au­lindum hßlendisins. á

Au­lindarß­herra veifar gatslitinni dulu um, a­ hver krˇna, sem vari­ er til ■essa hßlendis■jˇ­gar­s, muni skapa 22 krˇnur.á Ůetta er bla­ur ˙t Ý lofti­.á Hßlendis■jˇ­gar­ur er ekki gullgŠs, heldur byr­i og gŠluverkefni forrŠ­ishyggjunnar, sem ekki getur skapa­ meira fÚ en sveitarfÚl÷g og fyrirtŠki innan ■eirra og/e­a me­ starfsleyfi frß ■eim geta skapa­ ß ■essum vettvangi. Vir­isaukinn ver­ur ■ar af lei­andi enginn vi­ allt ■etta umstang.

Ůa­ er alger ˇ■arfi a­ svŠla me­ ■essum hŠtti ■ri­jung landsins undir forrŠ­i rÝkisins, ■egar ekki hefur enn komi­ Ý ljˇs neinn augljˇs kostur vi­ e­a ■÷rf ß mi­lŠgri ßkv÷r­unart÷ku rÝkisins ß hßlendinu, eins og hins vegar hefur berlega komi­ Ý ljˇs var­andi řmislegt anna­, s.s. ■jˇ­vegi og meginflutningskerfi rafmagns.

Orkumßlastjˇri, sem er Ý st÷­u til a­ afla sÚr vÝ­tŠkrar yfirsřnar um ■essi mßl, fordŠmdi ■essar hßlendis■jˇ­gar­sfyrirŠtlanir au­lindarß­uneytisins Ý jˇlahugvekju sinni Ý desember 2019:

"Íll starfsemi ■ar [Ý au­lindarß­uneyti ═slands-innsk. BJo] vir­ist mÚr ganga ˙t ß a­ reisa margfaldar gaddavÝrsgir­ingar Ý kringum framtÝ­arkosti okkar til virkjunar jar­hita og vatnsfalla, og koma jafnvel Ý veg fyrir ßframhaldandi rannsˇknir ß au­lindunum.á Allt er ■etta gert undir sakleysislegum og au­seljanlegum formerkjum, eins og stofnun hßlendis■jˇ­gar­s og fri­lřsingar nßtt˙rusvŠ­a, en hins vegar vandlega sneitt hjß ■vÝ a­ meta ßhrif ■essa ß orku÷ryggi, atvinnulÝf, hagvaxtarm÷guleika okkar til lengri tÝma, framlag okkar til loftslagsvŠnnar raforkuvinnslu og svona mŠtti lengi telja." [Undirstr. BJo.]

Orkumßlastjˇri skrifar hÚr beinum or­um, a­ undirb˙ningur au­lindarß­uneytisins fyrir stofnun hßlendis■jˇ­gar­s fari fram undir f÷lskum formerkjum og a­ me­ endemum einstrengingslegum a­fer­um sÚ beitt, ■ar sem ■r÷ngsřni fremur en vÝ­ sřn ß nßtt˙ruvernd rß­i f÷r.á HÚr eru svo alvarlegar ßsakanir um ˇheilindi og f˙sk rß­uneytis ß fer­inni, a­ nau­synlegt er fyrir Al■ingi a­ grafast fyrir um ■etta mßl og st÷­va ■a­, ef nau­syn krefur.á Svona vinnubr÷g­ ver­a engum til gagns, ■egar upp er sta­i­, heldur munu enda sem bj˙gverpill Ý fangi stjˇrnvalda. ┴ skal a­ ˇsi stemma.á

═ Morgunbla­inu birtist efst ß bls. 2 ■ann 27. desember 2019 frÚtt Sigur­ar Boga SŠvarssonar me­ vi­tali vi­ Pßl GÝslason, verkfrŠ­ing, frß Hofi Ý Vatnsdal, undir fyrirs÷gninni:

"Ůjˇ­gar­urinn st÷­vi landnřtingu".

Pßll GÝslason er ÷llum hn˙tum kunnugur um sjßlfbŠra nřtingu hßlendisins, enda hefur hann stunda­ starfsemi Ý Kerlingarfj÷llum um ßrabil, sem ■ykir til fyrirmyndar.á Ljˇst er af or­um Pßls, a­ ■jˇ­gar­sstofnun ■essi leysir ekkert vandamßl, heldur eykur kostna­ rÝkisins og ver­ur ÷llum til ama me­ skrifrŠ­i og einstrengingslegri stefnum÷rkun og stjˇrnun, enda hrŠ­a sporin frß Vatnaj÷kuls■jˇ­gar­i.á A­ ˇ■÷rfu ver­ur gengi­ hÚr ß forrŠ­i sveitarfÚlaganna yfir skipulagsmßlum innan ■eirra n˙verandi vÚbanda.á ForrŠ­ishyggjan mun leggja dau­a h÷nd sÝna ß ■rˇun hßlendisins, en ■a­ er einmitt h÷fu­atri­i a­ ■rˇa ■a­ me­ a­sto­ n˙tÝmatŠkni og fj÷lbreytilegum vi­horfum.á FrÚttin hˇfst ■annig:

"Hugmynd um um hßlendis■jˇ­gar­ ber a­ taka me­ fyrirvara, enda er ßvinningurinn ˇljˇs.á Nßtt˙ruvernd ß ÷rŠfum landsins er forgangsverkefni, en ■a­ starf mŠtti fyrst efla me­ svŠ­isbundnu samstarfi sveitarfÚlaga.á RÝki­ ß a­ vinna ßfram a­ uppbyggingu stofnvega og flřta orkuskiptum.á A­ger­ir, er var­a umgengni, byggingu og rekstur ■jˇnustumi­st÷­va og fleira eru dŠmi um verkefni, sem sveitarfÚl÷g e­a einkaa­ilar gŠtu sinnt betur.á Ůetta segir Pßll GÝslason hjß Fannborg Ý Kerlingarfj÷llum."

RÝki­ ß ekki a­ tro­a sÚr inn ß svi­, sem a­rir geta sinnt betur og eru ■ekkingarlega betur Ý stakkinn b˙nir til a­ annast.á ┌t■ensla rÝkisbßknsins er vandamßl.á Bßkni­ rŠ­ur ekki vi­ ÷ll ■au verkefni, sem ■a­ gÝn yfir n˙na, ■rßtt fyrir mj÷g Ý■yngjandi skattheimtu, og řmis innvi­auppbygging, sem e­lilegt er a­ rÝkisvaldi­ sinni, er Ý sk÷tulÝki.á Ůa­ er engin ßstŠ­a fyrir rÝkisvaldi­ ß ■essari stundu a­ ■enja sig yfir mestallt hßlendi ═slands.

""╔g sÚ ekki ßbata af ■unglamalegu stjˇrnkerfi, ■ar sem ofurßherzla er l÷g­ ß a­ st÷­va nřtingu fallvatna, en ■a­ vir­ist [vera] markmi­i­.á Bl÷ndu­ landnřting ßfram vŠri farsŠlli, ■ar sem ■rˇa mß samspil landb˙na­ar, fer­a■jˇnustu og af■reyingar og orkuvinnslu", segir Pßll og heldur ßfram:

"═ frumvarpsdr÷gunum greini Úg sterkan vilja til a­ ■rengja [a­] e­a st÷­va frekari nřtingu lands, ■.e. ■rˇun orkuvinnslu og fer­a■jˇnustu.á SlÝkt tel Úg hvorki mŠta n˙tÝmakr÷fum um sjßlfbŠrni nÚ hugmyndum um af■reyingarm÷guleika.á Virkjanir og uppist÷­ulˇn ß hßlendinu geta stungi­ Ý augun, en ß mˇti kemur, a­ orkan, sem ■a­an fŠst, er umhverfisvŠn og skilar samfÚlaginu miklu.""

Ůa­ er samhljˇmur me­ Orkumßlastjˇra og Pßli GÝslasyni, ■egar ■eir fŠra fram r÷ksemdir sÝnar gegn till÷gu au­lindarß­herra um hßlendis■jˇ­gar­.á Framgangsmßti rß­herrans er ˇtŠkur.á Vi­ ßkv÷r­un um ■a­ me­ hva­a hŠtti hßlendi­ ver­ur skipulagt og nytja­, er forkastanlegt a­ ganga einstrengingslega fram, ■annig a­ a­eins eitt sjˇnarmi­, verndunarsjˇnarmi­i­, rß­i rÝkjum.á Ůetta er hŠttan vi­ a­ fela einu rß­uneyti Ý ReykjavÝk yfirstjˇrnun ■essara mßla.á

SjßlfbŠra nřtingu og afturkrŠf mannvirki samkvŠmt fj÷l■jˇ­legri skilgreiningu ß a­ leggja til grundvallar ß hßlendinu, ■ar sem ÷ll sjˇnarmi­ mega sÝn nokkurs.á A­eins ■annig nŠst sŠmileg sßtt um fyrirkomulag hßlendismßla.á Rß­herrann er ß annarri lÝnu og mun ■ess vegna mŠta har­ri andst÷­u. Saga hans sřnir, a­ hann ß ■a­ til a­ vera nokku­ herskßr, ■ˇtt mj˙kur sÚ ß manninn Ý fj÷lmi­lum n˙ um stundir.á

á

á


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Athugasemdir

1 Smßmynd: J˙lÝus Valsson

Umhverfisrß­herra mß sÝn lÝtils gegna Landsreglara ESB. Ůar pissu­u VG Ý skˇinn sinn.á

J˙lÝus Valsson, 3.1.2020 kl. 18:31

2 Smßmynd: Bjarni Jˇnsson

... og munu brßtt finna ■a­ ß eigin skinni, a­ slÝkt er skammgˇ­ur vermir me­ slŠmar verkanir, er frß lÝ­ur, enda skildu fßir, hva­ VG gekk til, en hrossakaupin lßta ekki a­ sÚr hŠ­a frekar en fyrri daginn.

Bjarni Jˇnsson, 3.1.2020 kl. 20:41

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband