Öflugt orkukerfi grundvöllur vaxandi veršmętasköpunar

Žaš er til fyrirmyndar, aš kunnįttumenn raforkufyrirtękjanna skrifi greinar ķ dagblöšin um stefnu žeirra og verkefni ķ fortķš, nśtķš og framtķš, almenningi til glöggvunar į žessum mikilvęga mįlaflokki, sem snertir hag allra landsmanna.  Slķkt hefur Gnżr Gušmundsson, rafmagnsverkfręšingur og yfirmašur greininga hjį Landsneti, tekiš sér fyrir hendur mešal annarra, og birtist įgęt grein hans:

"Hvernig bętum viš afhendingaröryggi raforku į landsbyggšinni"

ķ Fréttablašinu 7. janśar 2020.

Segja mį, aš tilefniš sé ęriš, ž.e.a.s. langvarandi straumleysi į noršanveršu landinu vegna bilana ķ loftlķnum og ašveitustöšvum vegna óvešurs 10.-12. desember 2019.

Gnżr telur lykilatriši aš reisa nżja Byggšalķnu meš meiri flutningsgetu en sś gamla og aš hżsa ašveitustöšvarnar.  Ķ žessu skyni ętlar Landsnet aš reisa 220 kV lķnu į stįlmöstrum ķ lķkingu viš nżju lķnuna frį Žeistareykjavirkjun aš kķsilverksmišjunni į Bakka viš Hśsavķk.  Hśn žótti standa sig vel ķ jólaföstuóvešrinu ķ desember 2019, en žó žurfti aš stöšva rekstur hennar ķ 3 klst til aš hreinsa af henni ķsingu nęst sjónum.

Žaš var s.k. 10 įra vešur į jólaföstunni, og žaš er ekki įsęttanlegt fyrir neytendur, aš meginflutningskerfiš lįti undan óvešri ķ tugi klukkustunda samfleytt į 10 įra fresti aš mešaltali. Engin ašveitustöš ķ meginflutningskerfinu į aš verša straumlaus lengur en 1,0 klst į įri vegna óvęnt vegna bilunar. 

Į grundvelli margra įra ķsingar- og selturannsókna Landsnets ętti fyrirtękiš aš geta veitt forsögn um hönnun styrkinga fyrir nżju Byggšalķnuna, žar sem mest męšir į vegna ķsingar og vinds (samtķmis).  Einnig er mikilvęgt aš hagnżta žekkingu į seltustöšum til aš auka s.k. skrišlengd ljósboga yfir einangrunarskįlarnar meš žvķ aš velja skįlar meš stęrra yfirborši en hefšbundnar skįlar og aš fjölga žeim eftir žörfum. Möstrin og žverslįrnar žurfa aš taka miš af žessu.  Fé er ekki vel variš ķ nżja Byggšalķnu, nema hśn tryggi višunandi rekstraröryggi, einnig ķ 10 įra vešri, en viš veršum hins vegar aš bśast viš lengra straumleysi ķ 50 įra vešri og verra įsamt óvenjulegum jaršskjįlftum og eldgosum. Į sumum stöšum (vešravķtum) kann žį aš vera žörf į hönnun lķna m.v. 400 kV rekstrarspennu, eins og reyndar er ķ 5 220 kV lķnum į landinu og gefizt hafa vel.  Buršaržol og seltužol žeirra er meira en venjulegra 220 kV lķna.

Veršur nś vitnaš ķ grein Gnżs:

"Ķ kerfisįętlun mį m.a. finna langtķmaįętlun um nżja kynslóš byggšalķnu.  Hśn veršur byggš śr stįlmöstrum, sambęrilegum žeim, sem byggš voru į NA-landi [Žeistareykjalķnur-innsk. BJo], sem sķšur brotna žrįtt fyrir ķsingu, og mun hafa flutningsgetu, sem fullnęgir žörfum landsins nęstu įratugina. [Žaš er mikilvęgt, aš hęgt verši įn lķnutakmarkana aš flytja orku į milli landshluta eftir Byggšalķnu til aš jafna stöšu ķ mišlunarlónum, žvķ aš innrennsli er misskipt ķ žau frį įri til įrs eftir landshlutum - innsk. BJo.]

Žegar verkefninu veršur lokiš, verša virkjanakjarnar ķ mismunandi landshlutum samtengdir meš fullnęgjandi tengingum, og žannig minnka lķkur į, aš einstök svęši verši rekin ķ s.k. eyjarekstri og žar meš ķ hęttu į aš verša fyrir straumleysi viš truflun.  Einnig mun nż kynslóš byggšalķnu gefa nżjum framleišsluašilum vķša į landinu fęri į aš tengjast kerfinu og auka žannig skilvirkni og afhendingaröryggi enn frekar."

Meš nżjum framleišsluašilum į Gnżr sennilega viš smįvirkjanir og vindmyllugarša, en hęngurinn į tengingu žeirra er ķ mörgum tilvikum hįr tengingarkostnašur vegna fjarlęgšar.  Višbótar kostnašurinn lendir į virkjunarašilum, en samkvęmt Orkupakka #4 į Landsneti. 

Žaš er brżnt aš flżta framkvęmdum Landsnets frį žvķ, sem mišaš er viš ķ nśgildandi kerfisįętlun, žannig aš nż 220 kV lķna frį Klafastöšum (Brennimel ķ Hvalfirši) til Fljótsdalsvirkjunar verši tilbśin ķ rekstur fyrir įrslok 2025. Til aš hindra aš sś flżting valdi hękkun į gjaldskrį Landsnets er ešlilegt, aš aršur af Landsvirkjun fjįrmagni flżtinguna.  Alžingismenn žurfa aš beita sér fyrir žessu į voržingi 2020, sjį tilvitnanir ķ tvo stjórnaržingmenn ķ lok pistils.

"En uppbygging meginflutningskerfis dugir ekki ein og sér til aš tryggja afhendingaröryggi.  Samkvęmt stefnu stjórnvalda eiga allir afhendingarstašir [Landsnets-innsk. BJo] ķ landshlutakerfum aš vera komnir meš tvöfalt öryggi eigi sķšar en įriš 2040 (N-1). 

Eins og stašan er ķ dag, eru žó nokkrir afhendingarstašir ķ flutningskerfinu, žar sem ekki er um aš ręša tvöfalt öryggi, m.a. į Noršurlandi, en einnig į Austurlandi, Vestfjöršum og į Snęfellsnesi.  Kerfisįętlun Landsnets hefur m.a. tekiš miš af žessari stefnu, og ķ framkvęmdaįętlun mį finna įętlun um tvķtengingar hluta af žessum afhendingarstöšum.  Mį žar nefna Saušįrkrók, Neskaupstaš og Hśsavķk, en ašrir stašir eru einnig į langtķmaįętlun, s.s. Dalvķk, Fįskrśšsfjöršur og sunnanveršir Vestfiršir."

Žaš er allt of mikill hęgagangur ķ stefnu stjórnvalda viš aš tvöfalda orkumötun inn aš žéttbżlisstöšum, ž.e. aš gera rafmagnsflutninginn innan landshlutakerfa aš (n-1) kerfi (hringtenging).  Žį mį önnur fęšingin detta śt įn žess, aš neytendur verši žess varir.  Stjórnvöld ęttu tafarlaust aš breyta markmišinu um žessa tvķtengingu śr 2040 ķ 2030 og fjįrmagna flżtinguna, eins og hina, meš vaxandi arši af starfsemi Landsvirkjunar.  Allir žessir notendur rafmagns, sem hér um ręšir, eiga fullan rétt į žvķ aš sitja viš sama borš og ašrir landsmenn meš tvķtengingu  frį stofnkerfi rafmagns, og žaš er skylda stjórnvalda, aš gera raunhęfar rįšstafanir til aš koma žvķ ķ kring.  Alžingi veršur aš koma orkurįšherranum ķ skilning um žetta og/eša styšja viš bakiš į henni til aš svo megi verša į einum įratugi frį jólaföstuóförunum 2019.  

Sem dęmi mį nefna, aš į Dalvķk og į sunnanveršum Vestfjöršum į sér staš mikil og vaxandi  veršmętasköpun, žar sem fjįrfest hefur veriš ķ milljaršavķs ISK ķ atvinnutękjum.  Aš bjóša ķbśum og fyrirtękjum žessara staša upp į biš ķ allt aš tvo įratugi eftir višunandi rafmagnsöryggi er óįsęttanlegt, og Alžingi hlżtur aš vera sama sinnis.  Žingmenn, sem hafna žessari flżtingu, geta varla horft framan ķ kjósendur ķ NV- og NA-kjördęmi ķ nęstu kosningabarįttu.  

"Kostnašur viš lagningu jaršstrengja į 66 kV spennu er į pari viš loftlķnur, og lagning 66 kV jaršstrengja er vķšast hvar tęknilega möguleg.  Žó eru svęši, žar sem skammhlaupsafl er žaš lįgt, aš ekki er unnt aš leggja allar nżjar 66 kV lķnur ķ jöršu, og er bygging loftlķnu žvķ óhjįkvęmileg į žeim svęšum."

Į Vestfjöršum er einmitt ein af orsökum ónógra spennugęša m.v. žarfir nśtķma tękjabśnašar og mikillar sjįlfvirkni ķ atvinnurekstri, aš skammhlaupsafl raforkukerfis Vestfjarša er lįgt.  Žaš stafar af langri 132 kV geislatengingu viš stofnkerfi landsins og fįum og litlum virkjunum į svęšinu.  Žaš er aušvelt aš bęta śr hinu sķšarnefnda, žvķ aš hagkvęmir virkjanakostir finnast į Vestfjöršum, og er a.m.k. einn žeirra kominn ķ nżtingarflokk Rammaįętlunar og er žegar ķ undirbśningi.  Žaš er brżnt aš virkja sem mest af virkjanakostum ķ Rammaįętlun į Vestfjöršum.  Žar meš eru slegnar a.m.k. tvęr flugur ķ einu höggi.  Skammhlaupsafliš vex žį nęgilega mikiš til aš hęgt sé aš fęra allar loftlķnur Vestfjarša ķ jöršu, og afhendingaröryggi raforku eykst til mikilla muna įn žess aš žurfa aš grķpa til olķubrennslu ķ neyšarrafstöšinni į Bolungarvķk.  

Žaš er vaxandi skilningur į Alžingi fyrir žvķ, aš nśverandi įform stjórnvalda um uppbyggingu raforkukerfis landsins taka allt of langan tķma.  Siguršur Bogi Sęvarsson birti frétt ķ Morgunblašinu 27. desember 2019 undir yfirskriftinni:

"Žjóšaröryggi ķ orkumįlum verši tryggt".

Hśn hófst žannig:

"Endurskoša žarf löggjöf į Ķslandi, žar sem helztu innvišir samfélagsins eru greindir og staša žeirra tryggš m.t.t. žjóšaröryggis.  Vegir, brżr, virkjanir, flugvellir og fjarskipti geta falliš undir žessa löggjöf og sķšast en ekki sķzt flutningskerfi raforku.  

Žetta segir Njįll Trausti Frišbertsson, žingmašur Sjįlfstęšisflokksins ķ Noršausturkjördęmi, sem eftir nżįriš ętlar aš óska eftir skżrslu frį stjórnvöldum um stöšu žessara mįla.  Sé įstęša til, megi leggja fram lagafrumvarp um mįliš."

Grķšarleg og vaxandi veršmętasköpun į sér staš į žeim landssvęšum, sem uršu fyrir rafmagnstruflunum į jólaföstu 2019.  Žaš er ein af forsendum frekari fjįrfestinga žar, aš nęgt raforkuframboš og afhendingaröryggi žess til jafns viš Suš-Vesturlandiš verši tryggt.  Žaš er jafnframt réttur ķbśanna. Žaš mį skoša žetta ķ samhengi viš fķna grein Jóns Gunnarssonar, ritara og žingmanns Sjįlfstęšisflokksins ķ Kraganum, ķ Fréttablašinu, 20. nóvember 2019,

"Nei, er svariš".

Hśn hófst žannig:

"Tękifęri okkar ķ uppbyggingu veršmętasköpunar, sköpun nżrra og fjölbreyttari starfa ķ tengslum viš öfluga byggšažróun, eru mikil.  En stefnu- og ašgeršarleysi okkar ķ raforkumįlum įsamt heimatilbśnum erfišleikum viš uppbyggingu dreifikerfis raforku gerir žaš aš verkum, aš fjölmörg tękifęri fara forgöršum eša eiga mjög erfitt uppdrįttar."

Ritari Sjįlfstęšisflokksins finnur, hvar skórinn kreppir, og veit, hvaš žarf til aš koma stöšunni ķ višunandi horf.  Žaš er įstęša til aš ętla, aš sama eigi viš um meirihluta žingheims.  Nś er hagkerfiš stašnaš og žar af leišandi vaxandi atvinnuleysi.  Til aš brjótast śt śr stöšnuninni žarf aš hefjast handa sem fyrst viš virkjanir, sem komnar eru vel į veg ķ undirbśningi, setja aukinn kraft ķ styrkingu flutnings- og dreifikerfa raforku og bęta samgöngukerfi landsins, ķ žéttbżli og ķ dreifbżli, af nżjum žrótti.  Til aš višhalda samkeppnisstöšu landsins dugar ekki aš lįta innvišina grotna nišur.

 

 

 

 

 

 

 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Jónas Gunnlaugsson

Aldrei aš gefast upp, žś reynir stanslaust aš vinna Ķslandi gagn. Glešilegt nżtt įr og žakk fyrir žaš gamla.

Egilsstašir, 15.01.2020  Jónas Gunnlaugsson

Jónas Gunnlaugsson, 15.1.2020 kl. 23:06

2 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Ég óska žér sömuleišis glešilegs nżs įrs og žakka samskiptin į gamla įrinu.

Bjarni Jónsson, 17.1.2020 kl. 20:39

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband