Afturhald ķ efnahagsmįlum

Svo viršist sem tķmi stórra jafnašarmannaflokka ķ Evrópu sé lišinn.  Žį hefur dagaš uppi.  Žeir eiga ekkert stjórnmįlalegt barįttuhlutverk ķ žjóšfélagi samtķmans, hvaš žį ķ framtķšinni, žar sem gamla baklandiš žeirra er ekki nema svipur hjį sjón.  Sósķalistaflokkur Frakklands er nįnast horfinn.  SPD-jafnašarmannaflokkur Žżzkalands er hugmyndalega steingeldur og undir 20 % ķ skošanakönnunum į landsvķsu.  Svipaša sögu er aš segja frį Svķžjóš, og nś hefur hinn sögufręgi Verkamannaflokkur Noregs (Arbeiderpartiet) misst forystusęti sitt ķ skošanakönnunum til Mišflokksins (Senterpartiet) og męlist lķka undir 20 %.  Flokksforystan gengur ekki ķ takti viš verkalżšshreyfinguna, sem ķ Noregi fylgist vel meš gangverki tķmans og žróun atvinnulķfsins meš hag umbjóšenda sinna ķ fyrirrśmi, en hengir sig ekki ķ afdankašar stjórnmįlalegar kreddur stéttabarįttunnar.  Ķ žessu sambandi heyrast nś frį Noregi hįvęrar raddir um, aš Bretar hafi nįš betri kjörum meš nżjum frķverzlunarsamningi viš Evrópusambandiš (ESB) en felist ķ višskiptakjörum Noršmanna viš ESB meš samninginum um Evrópska efnahagssvęšiš (EES). Norska verkalżšshreyfingin er afhuga ašild Noregs aš ESB, og Verkamannaflokkurinn mun žį, ef aš lķkum lętur, eiga aušvelt meš aš söšla um ķ žeim efnum og ganga ķ eina sęng meš Sp og SV aš afloknum nęstu kosningum.  Žį veršur einfaldlega enginn Orkupakki #4 samžykktur inn ķ EFTA-löndin og EES-samningurinn veršur tekinn til endurskošunar ķ heild sinni, og er žaš löngu tķmabęrt.

Jafnašarmannaflokkur Ķslands (Samfylkingin) er steinrunninn stjórnmįlaflokkur, og enn er ašalbarįttumįl hans aš gera Ķsland aš hluta žessa rķkjasambands, ESB, žótt žaš sé meš žvķlķkum böggum hildar eftir BREXIT, aš kvarnast gęti enn meir śr žvķ og myntbandalagi žess į nżbyrjušum įratugi. Grunnstošir žar į bę eru ófullgeršar og standast ekki tķmans tönn.  Žaš er reyndar mjög Samfylkingarlegt. 

Annaš ašalįhugamįl Samfylkingarinnar er aš ženja rķkisbįkniš sem mest śt, stękka efnahagsreikning rķkisins enn meir og auka tekjur žess meš ašgangsharšari skattheimtu; jafnašarmenn bera ķ žessu višfangi fyrir sig réttlęti og snśa žar meš stašreyndum į haus, žvķ aš ekkert réttlęti getur veriš fólgiš ķ žvķ aš rķfa fé af fólki, sem žaš hefur unniš sér inn meš heišarlegum hętti ķ sveita sķns andlitis, sem er meš margvķslegum hętti, ķ meiri męli en žegar į sér staš į Ķslandi, sem er meš žvķ mesta ķ OECD.  

Vegna C-19 hefur fjįržörf rķkisins aukizt grķšarlega. Žaš er alveg öruggt mįl, aš fįi "Reykjavķkurlķkaniš" umrįš yfir rķkissjóši Ķslands ķ kjölfar komandi Alžingiskosninga, munu skella grķšarlegar skattahękkanir į almenningi, svo aš sóknarbolmagn atvinnulķfsins śt śr C-19 kreppunni veršur ekki nęgt til aš rķfa hér upp hagvöxt į nż, sem er forsenda aukinnar atvinnusköpunar.  Atvinnuleysiš er nś žjóšarböl, meira en vķšast hvar annars stašar ķ Evrópu, og meginvišfangsefni stjórnmįlanna veršur aš skapa sjįlfbęrar forsendur atvinnusköpunar.  Nś žegar er yfirbygging rķkisins of stór fyrir žetta litla žjóšfélag, svo aš lausnir jafnašarmanna eru engar lausnir ķ nśtķmanum, heldur snara ķ hengds manns hśsi.  Žess vegna fjarar undan žeim hvarvetna į Vesturlöndum um žessar mundir. 

Höršur Ęgisson ritaši forystugrein ķ Fréttablašiš 15. janśar 2021, žar sem į snöfurmannlegan hįtt var hrakinn hręšsluįróšur jafnašarmanna gegn žvķ aš skrį   Ķslandsbanka nś ķ Kauphöll Ķslands og bjóša fjóršung eignarhlutar rķkisins ķ honum til kaups. Žessi įgęta atlaga gegn afturhaldinu bar žį lżsandi yfirskrift:

"Dragbķtar",

og hófst žannig:

"Sumir bregšast aldrei vitlausum mįlstaš.  Talsmenn Samfylkingarinnar, įsamt żmsum fylgihnöttum žeirra ķ róttękari armi verkalżšshreyfingarinnar, leggja sig fram um aš gera žaš tortyggilegt, aš til standi aš hefja sölu į hlut ķ Ķslandsbanka meš hlutafjįrśtboši og skrįningu ķ Kauphöll. 

Röksemdirnar, sem eru fįtęklegar, hverfast um, aš tķmasetningin sé óheppileg og aš rķkiš fari įrlega į mis viš tugmilljarša aršgreišslur meš žvķ aš draga śr eignarhaldi.  Ekkert er gert meš žį stašreynd, aš önnur evrópsk rķki hafa fyrir margt löngu tališ réttast - jafnvel žótt eignarhlutur žeirra sé hverfandi ķ samanburši viš ķslenzka rķkiš - aš hefja žį vegferš aš losa um eignarhluti sķna ķ įhęttusömum bankarekstri.  Samfylkingin er į öšru mįli og telur, aš rķkiš eigi įfram aš vera meš mrdISK 400 bundna ķ tveimur bönkum."

Nś hefur Alžżšusamband Ķslands (ASĶ) stigiš žaš einkennilega skref ķ stéttabarįttu sinni aš mótmęla įformum um aš losa um bundiš fé félagsmanna og annarra landsmanna ķ starfsemi, sem rķkisvald er illa falliš til aš stunda.  Sannast žar enn, aš žar liggja nś dragbķtar heilbrigšrar skynsemi į fleti fyrir, sem alls ekki kunna aš verja hagsmuni umbjóšenda sinna.

Bankasżsla rķkisins, sem stofnsett var fyrir um 12 įrum, hefur žaš hlutverk m.a. aš rįšleggja rķkisstjórninni um rįšlegan eignarhlut rķkisins ķ bönkum landsins.  Hśn mun nś hafa rįšlagt henni aš selja fjóršungseignarhlut ķ Ķslandsbanka, og er žaš ķ samręmi viš Stjórnarsįttmįlann.  Fjóršungur af eiginfé bankans nemur nś tęplega mrdISK 50.  Um fjóršungur eiginfjįrins er umfram lögbundiš lįgmark, og žarf aušvitaš aš fį žaš į fullu verši viš söluna, svo aš söluandviršiš gęti oršiš tęplega mrdISK 50, žegar tekiš er miš af žvķ, aš hlutafé Arion-banka er nś ķ hęstu hęšum žrįtt fyrir įföll, sem hann varš nżlega fyrir ķ śtlįnastarfsemi sinni.  Aršsemi undanfarinna įra hjį bönkunum er aušvitaš engin višmišun, žar sem um einskiptiseignamyndun var aš ręša ķ kjölfar fjįrmįlakreppu.

Ef nśverandi tķmi er ekki góšur tķmi til aš hefja söluferli bankans, er meš öllu óljóst, hvenęr ętti aš draga śr grķšarlegri og óešlilegri eignarhlutdeild rķkisins ķ bönkum landsins.  Hlutafjįrśtboš Icelandair tókst vel ķ haust og hlutabréf stķga almennt ķ verši nśna, eins og žau gera venjulega į lįgvaxtaskeišum fjįrmagns.  Žaš vantar nżja kosti į markašinn og styrkur er aš nżju skrįsettu fyrirtęki ķ Kauphöll Ķslands fyrir hlutabréfamarkašinn.  Sķšast en ekki sķzt er rétt, aš öšru jöfnu, aš innleysa žetta "sparifé" rķkisins nśna, žegar fjįržörfin er brżn, žvķ aš aušvitaš munu vextir hękka aftur. 

Žeir, sem ekki vilja innleysa "sparifé rķkisins" nś, ętla sér sennilega aš hękka skatta į almenning og atvinnulķf til aš fjįrmagna Kófiš.  Žaš er mjög skammsżn rįšstöfun, žvķ aš hśn hęgir į efnahagsbatanum, lengir óvišunandi atvinnuleysi enn žį meir, og įstandiš veršur vķtahringur.  Žetta er segin saga meš hugmyndafręši jafnašarmanna.  Hśn virkar, eins og aš mķga ķ skóinn sinn ķ frosti, en veldur grķšartjóni til lengdar, enda sjónarsvišiš žröngt.  Allir verša fįtękari, ef jafnašarmenn komast ķ ašstöšu til aš gera žjóšfélagstilraunirnar, sem žį dreymir um.

Įfram meš Hörš Ęgisson:

"Bankakerfiš ķ dag į ekkert sameiginlegt meš žvķ, sem féll 2008.  Stundum mętti samt halda annaš, ef marka mį žį, sem lįta eins og ekkert hafi breytzt į tveimur įratugum.  Žannig sį efnahagsrįšgjafi VR įstęšu til žess ķ vikunni aš lįta aš žvķ liggja, aš hęttan nś vęri į, aš bankinn kęmist ķ hendur ašžrengdra stórra fjįrfesta, sem žyrftu į aukinni lįnafyrirgreišslu aš halda, eins og gerzt hefši ķ ašdraganda bankahrunsins.  Žessi mįlflutningur, komandi frį fyrrverandi stjórnarmanni ķ Arion til margra įra, stenzt enga skošun, enda hefur allt regluverk um virka eigendur - žeir, sem fara meš 10 % eša meira - og hvaš žeir mega eiga ķ miklum višskiptum viš banka, veriš hert til muna.  Žaš er žvķ ekki eftirsótt fyrir fyrirtękjasamstęšur og efnameiri fjįrfesta aš vera stór eigandi, af žvķ aš žaš hamlar višskiptaumsvifum žeirra."

 Gušrśn Johnsen er og var efnahagsrįšgjafi VR og ķ stjórn Lķfeyrissjóšs verzlunarmanna, žegar verkalżšsfélagiš beitti sér gegn kaupum Lķfeyrissjóšs verzlunarmanna į hlutabréfum ķ Icelandair ķ fyrrahaust. Hśn hefur vęntanlega meš rįšgjöf sinni og afstöšu valdiš žessum lķfeyrissjóši tjóni.  Rįšgjöf hennar į fjįrmįlasvišinu hefur gefizt afleitlega, eins og Stefįn E. Stefįnsson rakti ķ skošunargrein ķ Višskipta Mogganum 20.01.2021:

"Vargur ķ véum".

Téšur efnahagsrįšgjafi titlar sig lektor viš Kaupmannahafnarhįskóla og vitnar gjarna ķ rannsóknir sķnar žar, en ašrir viršast ekki hafa hug į aš vitna ķ žessar rannsóknir, enda viršist lektorinn vera blindašur ķ baksżnisspeglinum.  SES rifjaši upp skuggalegan feril lektorsins:

"Sį er reyndar vķškunnur fyrir fyrri störf.  Nżtti m.a. ašstöšu sķna vel sem starfsmašur rannsóknarnefndar Alžingis um fall bankanna, ritaši bók um efniš og fór sem eldibrandur um heiminn og ręgši ķslenzkt stjórnkerfi og samfélag.  Sś vegferš var launuš meš stjórnarsęti ķ Arion banka, žar sem lektorinn sat keikur ķ lįnanefnd.  Žar var tališ forsvaranlegt aš lįna WOW milljarša króna, og peningarnir runnu ķ strķšum straumum ķ svikamylluna svakalegu ķ Helguvķk.  Eitt af sķšustu embęttisverkum nśverandi starfsmanns stęrsta stéttarfélags landsins var aš samžykkja MISK 150 starfslokasamning viš frįfarandi bankastjóra.  Žetta er sannarlega langur afrekalisti og leitt, aš samtök višskiptablašamanna skuli ekki velja mann įrsins, eins og kollegarnir į ķžróttadeildinni.  Žyrfti žį ekki aš taka til greina afrekalista lektorsins į vettvangi HR og HĶ."

Formašur VR opnar varla giniš įn žess aš saka einhverja ašila ķ žjóšfélaginu um samsęri gegn hagsmunum almennings og spillingu.  Žess vegna vekur  rįšning žessa lektors til rįšgjafar hjį VR furšu. Hvaš skyldi žaš hafa veriš į ferli lektorsins, sem tališ var geta oršiš félagsmönnum VR aš gagni ? Hvaš sem žvķ lķšur, viršist rįšgjöf žessa lektors į sviši fjįrmįla og fjįrfestinga einfaldlega ekki vera 5 aura virši. 

Lektorinn hefur blįsiš sig śt meš hręšsluįróšri um vafasama pappķra, sem muni sitja į svikrįšum viš Ķslandsbanka og ašra eigendur hans eftir aš hafa klófest hlutafé ķ honum.  Žetta heitir aš kasta steinum śr glerhśsi eftir aš hafa įtt žįtt ķ aš lįna til fjįrglęfrafélagsins United Silicon og WOW-air į braušfótum og valda žannig ķslenzku višskiptalķfi tjóni.  Lektorinn mun vafalaust beita sér fyrir įframhaldandi hjįsetu Lķfeyrissjóšs verzlunarmanna, žegar ašrir lķfeyrissjóšir munu grķpa tękifęriš og fjįrfesta ķ banka, sem mun lįta aš sér kveša ķ samkeppninni į ķslenzka fjįrmįlamarkašinum, almenningi til hagsbóta. 

Skošunargrein SES lauk meš eftirfarandi hętti, og žarf ei um aš binda eftir žaš:

"Allt er žetta žó sagnfręši, sem litlu skiptir.  Meira mįli skiptir, aš stjórnarmašur ķ stęrsta lķfeyrissjóši landsins skuli blanda sér ķ mįliš meš žeim hętti, sem gat aš lķta ķ lišinni viku.  Vęntanlega getur fjįrmįlarįšherrann og Bankasżslan gengiš śt frį žvķ, aš sjóšurinn sitji hjį, žegar śtboš ķ Ķslandsbanka fer fram sķšar į įrinu.  Hętt er viš, aš sś hjįseta muni kosta sjóšfélaga milljarša, rétt eins og dómadagsdellan ķ tengslum viš flugfélagiš."

 

 

 

 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Ragnhildur Kolka

Grķšarlega upplżsandi grein. Kęrar žakkir. 

Ragnhildur Kolka, 23.1.2021 kl. 09:42

2 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Gaman aš frétta af žinni skošun, Ragnhildur.  Takk fyrir. 

Bjarni Jónsson, 24.1.2021 kl. 17:15

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband