Brżn skilaboš

Sešlabankastjóri, Įsgeir Jónsson, talaši tępitungulaust ķ prżšisvištali viš Hörš Ęgisson ķ Markaši Fréttablašsins 20. maķ 2021.  Bįšir hafa žeir tileinkaš sér rökrétta og gagnrżna hugsun, og žess vegna fį skilaboš Sešlabankastjóra žunga vigt.  Į žessu undirbśningsstigi fyrir skipun frambošslista ķ Alžingiskosningum ķ haust hefur annar mašur kvešiš sér hljóšs į grundvelli rökréttrar og gagnrżninnar hugsunar, en žaš er Arnar Žór Jónsson, dómari, sem bżšur sig fram ķ 2.-3. sęti į lista sjįlfstęšismanna ķ Kraganum.  Veršur lķka vitnaš ķ hann ķ žessum pistli.

Vištalsgrein Haršar bar heitiš:

"Getum ekki lifaš ķ einhverri hlišarveröld".

Hśn hófst žannig:

"Vaxtahękkunarferli Sešlabankans er hafiš, en hversu hratt žaš veršur, fer eftir veršbólgužróuninni.  Sešlabankastjóri vill, aš rķkiš fari aš draga sig ķ hlé og varar viš hröšum vaxtahękkunum, verši įkall um frekari launahękkanir.  Aušvelt [er] aš eyšileggja samkeppnisstöšuna."

Óhętt er aš segja, aš Sešlabankastjóri segi rķkisstjórninni til syndanna fyrir lausbeizlaša fjįrmįlastjórnun og skuldasöfnun, sem nś žurfi aš fara binda enda į, enda atvinnulķfiš aš taka viš sér, og spįš er 3,1 % hagvexti ķ įr og 5,2 % hagvexti 2022. Hann hrósar rķkisstjórninni žó fyrir aš hafa deyft höggiš, sem į mörgum launžegum og fyrirtękjum reiš vegna sóttvarnarrįšstafana yfirvalda hér og erlendis, en nś sé tķmi kominn til aš snśa viš blašinu.  Verkalżšsleištogum, sem grafi undan efnahag almennings meš launakröfum, sem reistar eru į sandi, ž.e. helberu óraunsęi, ef ekki einhverju enn verra, hótar hann bannfęringu ķ anda Jóns Arasonar, Hólabiskups, en uppreisn hans gegn Danaveldi į Ķslandi gerši Sešlabankastjóri frįbęr skil ķ nżlegri bók sinni.

""Žaš er engin framtķš ķ žvķ fyrir landiš aš ętla aš bśa til hagvöxt meš skuldsetningu og opinberum śtgjöldum.  Žaš er mun ęskilegra, ef okkur farnast aš bśa til žannig ašstęšur, aš nż störf skapist ķ einkageiranum meš hagstęšum fjįrmögnunarskilyršum og žannig örva fjįrfestingu ķ atvinnulķfinu.  Žaš er hin ešlilega leiš aš mķnu viti, og žess vegna veršur rķkiš aš fara aš stefna aš žvķ aš draga sig ķ hlé og minnka hallareksturinn", segir Įsgeir Jónsson ķ vištali viš Fréttablašiš." 

Rķkisvaldiš er ekki lengur žrķskipt į Ķslandi, heldur fjórskipt, žar sem Sešlabankinn hefur mikiš sjįlfstęši gagnvart framkvęmdavaldinu til athafna aš žżzkri fyrirmynd.  Slķkt gafst Žjóšverjum prżšilega, į mešan die Deutsche Mark var og hét, og nś virka fjįrmįlatól Sešlabankans vel į Ķslandi, en fulltrśar die Bundesbank eru nś oftast ķ andófi gegn meirihluta bankastjórnar ECB, evrubankans. 

Nś viršast endurrįšningar vera aš hefjast ķ feršageiranum, og nżting gististaša vex meš hverri vikunni, svo aš tķmabęrt er nś aš hęgja į lįntökum  rķkissjóšs vegna atvinnulķfsins.  Annars mun hęgja į endurreisninni vegna įframhaldandi hękkunar vaxta.

Launin eru ašalkostnašuržįttur margra fyrirtękja, ekki sķzt ķ feršažjónustu.  Launakostnašur er einna hęstur hér ķ heiminum sem hlutfall af veršmętasköpun fyrirtękjanna.  Žetta minnkar svigrśm žeirra til fjįrfestinga og til framleišniaukningar.  Nś ber naušsyn til aš fylgja fordęmi hinna Noršurlandanna og lįta śtflutningsatvinnuvegina gefa tóninn varšandi svigrśm til launahękkana.  Sešlabankastjóri er ómyrkur ķ mįli:  

""Ef viš erum t.d. aš fara aš sjį įkall um launahękkanir til aš bregšast viš minni kaupmętti vegna aukinnar veršbólgu, žį veršur Sešlabankinn neyddur til žess aš bregšast viš strax.  Žaš er engin spurnig", śtskżrir Įsgeir."  

Agaleysi verkalżšsfélaga og Alžżšusambands getur hęglega leitt til mjög versnandi lķfsskilyrša ķ landinu og įframhaldandi fjöldaatvinnuleysis.  Žaš er einfalt lögmįl frambošs og eftirspurnar į vinnumarkaši.  ASĶ getur ekki haldiš įfram į braut žess įbyrgšarleysis aš krefjast įframhaldandi lįntöku rķkissjóšs til aš fjįrmagna hęrri atvinnuleysisbętur.  Alžżšusambandiš hefur engan sišferšislegan rétt til aš krefjast žess, aš byršunum verši velt yfir į framtķšina ķ staš žess aš leggja lóš sķn į vogarskįlar samkeppnishęfs atvinnulķfs, sem skapar öllum, sem vilja vinna, vinnu.  

Sešlabankastjóri hélt įfram:

"Žaš er orsakasamband į milli launa og veršbólgu, og žaš sama mį segja um rķkisśtgjöldin, en žaš liggur fyrir, aš hiš opinbera hefur veriš į śtopnu til aš bregšast viš efnahagslegum įhrifum farsóttarinnar."

Menn geta rétt ķmyndaš sér, hvernig veršbólgužróunin vęri hér, ef Ķsland vęri ķ ESB og hefši žar af leišandi oršiš aš taka upp evru.  Stjórn peningamįla landsins vęri ķ höndum evrubankans ķ Frankfurt am Main og stżrivextir žar meš viš 0.  Stjórnendur žar į bę mundu ekki skeyta nokkurn skapašan hlut um žaš, žótt hśsnęšisverš ryki hér upp śr öllu valdi knśiš įfram af ódżru lįnsfé og lóšaskorti ašallega ķ boši óhęfs meirihluta borgarstjórnar undir forystu Samfylkingar.  Žį (viš Main-fljótiš ķ Hessen) mundi heldur ekkert varša um žaš, žótt verkalżšsfélögin į Ķslandi heimtušu hękkun launataxta til aš vega upp į móti mikilli veršbólgu.  Žeir gętu hins vegar gert athugasemd viš hękkun skulda rķkissjóšs umfram 60 % af VLF, žótt hęrra skuldahlutfall sé nś fremur regla en undantekning į evrusvęšinu žrįtt fyrir Maastricht-skilmįlana.  Įn žess aš beita öflugum tólum peningamįlastjórnunar, vęri hérlendis rķkjandi óstöšugleiki ķ veršlagsmįlum, og samkeppnishęfni atvinnuveganna vęri žar af leišandi ķ hers höndum.

"Žegar rętt er um įbyrgš ašila vinnumarkašarins į žeirri stöšu, sem nś er aš teiknast upp, bętir Sešlabankastjóri žvķ viš, aš žeir verši aš įtta sig į žvķ, "aš viš getum ekki lifaš ķ einhverri hlišarveröld hérna į noršurhveli jaršar meš žvķ aš hękka launin į allt öšrum hraša en ašrar žjóšir og telja okkur sķšan trś um, aš žaš hafi ekki afleišingar fyrir veršbólgu og gengisstöšugleika.  Žetta er einhver sérķslenzk hugsun, sem hefur margoft sżnt sig, aš gengur ekki upp."" 

Žetta eru einföld sannindi, en vandinn er sį, aš  skammtķma hugsun viršist vera rįšandi ķ verkalżšshreyfingunni ķ staš žess aš hugsa um, hvaš žjónar bezt hagsmunum félagsmanna verkalżšsfélaganna til langs tķma.  Samt er margbśiš aš reyna aš leiša verkalżšsleištogunum fyrir sjónir, hvers konar vinnubrögš gagnast skjólstęšingum žeirra bezt. Einhvers konar pissukeppni viršist vera ķ gangi į milli žeirra um žaš, hver treystir sér til aš ganga lengst ķ vitlausum og įbyrgšarlausum mįlflutningi og geršum.  Žaš er mišur, aš efnahagslögmįl og heilbrigš skynsemi skuli vera litin hornauga į žeim bę.

Nś setur Sešlabankastjóri hnefann ķ boršiš og hótar aš grķpa til sinna rįša, ef verkalżšsleištogarnir lįta sér ekki segjast.  Munu žį renna į žį tvęr grķmur ?

Óvešursskż eru śti viš sjóndeildarhringinn:

""Ef žaš veršur ekkert lįt į hallarekstri rķkissjóšs eftir lok farsóttarinnar eša viš sjįum įframhald į launahękkunum, sem eru margfaldar į viš žaš, sem žekkist ķ öšrum löndum, žį er ljóst, aš žaš veršur aušvelt aš eyšileggja žį góšu samkeppnisstöšu, sem viš njótum nśna", segir Sešlabankastjóri."

Lok žessa merka vištals, sem sżndi okkur skriftina į veggnum, hljóšušu žannig:

"Sjįlfstęš peningastefna hefur létt mikiš į rķkisfjįrmįlunum og žannig sparaš skattgreišendum hįar fjįrhęšir.  Aš öšrum kosti hefši rķkissjóšur žurft aš vera einn meš fótinn į bensķngjöfinni - og eyša žvķ enn meiri peningum ķ žvķ skyni aš reyna aš żta undir eftirspurn og örva hagkerfiš", segir sešlabankastjóri og furšar sig į žvķ, aš žetta sé ekki haft ķ huga, žegar stjórnvöld eru gagnrżnd fyrir aš hafa ekki beitt rķkisfjįrmįlunum af enn meiri krafti en samt var gert."

Žaš er Samfylkingin, sem ekki hefur skiliš žetta samspil og lagt til aukin rķkisśtgjöld.  Ljóst er af eldręšu Sešlabankastjóra, aš stjórnvalda, löggjafarvalds, framkvęmdavalds og Sešlabanka, bķša erfiš višfangsefni į nęsta kjörtķmabili.  Žį žarf aš skapa skilyrši öflugs hagvaxtar, nį jafnvęgi ķ opinberum rekstri, hefja lękkun skulda og tryggja samkeppnishęfni atvinnuveganna. Öruggast er žį, aš žingflokkur sjįlfstęšismanna stjórni för.  Borgaraleg rķkisstjórn er bezt hęf til aš fįst viš žessi verkefni, og til žess aš aušvelda myndun hennar žarf Sjįlfstęšisflokkurinn aš hljóta gott brautargengi, talsvert betra en sķšast.

 Til aš aušvelda nżju fólki aš styšja flokkinn, er affarasęlt fyrir hann aš tefla fram fullveldissjónarmišum og višhorfum um mikilvęgi lżšręšislegra įkvaršana sem nęst kjósendum ķ žeim anda, sem Arnar Žór Jónsson, frambjóšandi ķ 2.-3. sęti D-listans ķ Kraganum, hefur veriš óžreytandi viš aš boša.  Er žį ekki śr vegi aš lķta į atriši, sem hann birti ķ Morgunblašinu 3. aprķl 2021:

  • "Allt vald žarf aš tempra, embęttisvaldiš ekki sķzt."  Forręšishyggjan hefur rišiš hśsum į kjörtķmabilinu. Frumvarp um žjóšgarš į allt aš 40 % af flatarmįli landsins, s.k. Mišhįlendisžjóšgarš, er dęmi um tilhneigingu til mišstżringar, sem er algerlega óžörf og ašför aš skynsamlegri nżtingu nįttśrunnar.  Žį hefur mörgum ofbošiš stjórnfyrirkomulag sóttvarna, žar sem skort hefur į heildarsżn. Dęmi eru aš koma fram hér og annars stašar um skašlegar afleišingar žröngsżnnar sóttvarnarstefnu. 
  • "Virša ber sérhvern mann og meta śt frį oršum hans og athöfnum, en ekki į grundvelli śtlitseinkenna, kynferšis, kynhneigšar o.fl."  Hver er sinnar gęfu smišur.  Öllum į aš gera kleift aš nį žeim žroska, sem hugur žeirra og geta stendur til.  Žannig tryggjum viš bezt streymi hęfileika į milli stétta, sem lįgmarkar stéttaskiptingu ķ landinu. Teikn eru į lofti um, aš vaxandi stéttaskiptingar gęti ķ landinu į milli ašflutts fólks af erlendu bergi brotnu, sem vilja setjast hér aš, og borinna og barnfęddra Ķslendinga.  Sumpart kann žetta aš stafa af of miklum straumi śtlendinga til landsins į skömmum tķma.  Žaš er sérstaklega mikilvęgt, aš börnum innflytjenda gefist kostur į žvķ nįmi, sem hugur žeirra og geta stendur til. 
  • ""Merkimišastjórnmįl" (e. identity politics) bjóša žeirri hęttu heim, aš menn taki sér sišferšilegt vald yfir öšrum, brennimerki fólk eins og saušfé, śtiloki og dragi menn ķ dilka sem "seka" og "saklausa", žar sem sérvöldum einkennum er beitt til alhęfinga, įsakana og sakfellinga.  (Saga 20. aldar ętti aš hafa kennt okkur aš varast fólk, sem talar į sķšastnefndum forsendum.)"   Eins og AŽJ bendir į, er žetta hvimleiša fyrirbrigši ķ umręšunni ekki nżtt af nįlinni, en į okkar dögum hefur aukiš śrval tjįningarmöguleika gert žessa undirmįlsumręšu meira įberandi en įšur. Žeir, sem halda henni uppi, eru oftar en ekki haldnir andlegum skavönkum, en sagan sżnir, aš einnig žeir geta viš vissar žjóšfélagsašstęšur haft įhrif į talsveršan fjölda.  Grunnhygni, tómleiki og andleg vesöld leynir sér žó sjaldnast. 
  • "Lżšręšiš grundvallast į žvķ, aš sérhver einstaklingur sé metinn aš veršleikum, en ekki sem hluti af hópi."     Žaš er margžekkt aš sigla undir fölsku flaggi og aš leika tveimur skjöldum.  Slķkt er óheišarlegt atferli og skapar vantraust į viškomandi, žegar upp kemst.  Žį mį hafa žessi orš AŽJ ķ huga, žegar sóttvarnarašgeršir eru metnar.  Žęr hafa komiš mörgum mjög illa, t.d. öšrum sjśklingum en C-19 sjśklingum, nemendum, mörgum launžegum og lögašilum, andlega veikburša fólki o.fl.  Heilsufarslegar afleišingar žessara ašgerša eru žess vegna af margvķslegu tagi.  Žess vegna žarf aš lķta vķtt yfir svišiš, žegar stórfelldum frelsisskeršingum er skellt į einstaklingana ķ nafni sóttvarna hópa (t.d. aldrašra) eša heildarinnar.  
  • "Lżšręšiš hvķlir į žeirri forsendu, aš viš verjum klassķskt frjįlslyndi, sem višurkennir mįlfrelsi, fundafrelsi og frelsi til skošanaskipta, ž.m.t. frelsi okkar og getu til aš skipta um skošanir."   Žetta eru mannréttindi, sem fjarri fer, aš öllum žjóšum hafi hlotnazt, eins og allir vita. Órjśfanlega tengd žessum mannréttindum viršast vera atvinnufrelsi, ž.e. frelsi til aš stunda žį starfsemi, sem hugurinn girnist og ekki er bannašur eša hįšur leyfisveitingum meš mįlefnalegum rökum, t.d. į grundvelli mannhelgi, heilsufars eša sjįlfbęrni.  Heilbrigš atvinnustarfsemi og frjįlst framtak viršast ennfremur žurfa aš njóta verndunar eignarréttarins og löggjafar, sem stušlar aš frjįlsri samkeppni og hófsamri skattheimtu.  Viš žetta mį bęta atvinnulöggjöf, sem temprar įtök į vinnumarkaši og möguleika ašila vinnumarkašarins til kśgunar ķ žvķ skyni aš fį kröfum sķnum framgengt.  Ķslenzka vinnulöggjöfin er barn sķns tķma frį kreppuįrunum fyrir Sķšari heimsstyrjöld og žarfnast endurskošunar eša ašlögunar aš nśtķmanum meš hlišsjón af vinnumįlalöggjöf hinna Noršurlandanna.        

 

 

 

 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Höršur Žormar

Žurfa nś ekki ęšstu embęttismenn og stjórnmįlamenn aš fara aš hękka sķn laun "til samręmis viš ašra launažróun ķ landinu"?

Höršur Žormar, 26.5.2021 kl. 17:52

2 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Žį tęki steininn śr.

Bjarni Jónsson, 27.5.2021 kl. 10:26

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband