Um slni

Svo er sagt, a ekkert s ntt undir slu. jlum er vi hfi a hverfa huganum til fortar og reyna a lra af reynslu genginna kynsla. Svo er einnig sagt, a eir vissu, hva eir sungu,hinir gmlu. a ekki szt vi snillinginn, sem sttaskyni var settur fstur til mesta hfingja slands, Jns Loftssonar Odda Rangrvllum upp r 1180og nam ar bi geistleg og veraldleg fri, lklega einum bezta skla Norurlndum sinnar tar. Hr er tt vi hinn gagnmenntaa strhfingja Vestlendinga, Snorra Sturluson Reykholti.

Heimskringlu hans er frsgn af sendifr rarins Nefjlfssonar til slands me konungserindi,sem lkja m vi starfsemi 5. herdeildarinnar slandi ntmans, sem er iin vi undirrursstarfsemi, n erfileikatmum,til a svla sland undir lgsgu Evrpusambandsins,en hfingjar ar b stefna a skapa rESB strrki Evrpu tt vi rki Karlamagnsar, ess er forum sat Aachen nverandi zkalandi og nstur hefur komizt v a endurskapa Rmarveldi keisaranna. Hefst n frsgn Snorra Sturlusonar:

Jlasnjr  Sviss - 2008 002

"lafur, konungur, sendi etta sumar rarin Nefjlfsson me erindum snum, og hlt rarinn skipi snu t r rndheimi, er konungur fr, og fylgdi honum suur Mri. Sigldi rarinn haf t og fkk svo miki hrabyri, a hann sigldi tta dgrum til ess, er hann tk Eyrar slandi, og fr egar til Alingis og kom ar, er menn voru a Lgbergi, gekk egar til Lgbergs. En er menn hfu ar mlt lgskil, tk rarinn til mls Nefjlfsson:"g skildi fyrir fjrum nttum vi laf, konung, Haraldsson. Sendi hann kveju hinga til lands llum hfingjum og landstjrnarmnnum og ar me allri alu karla og kvenna, ungum manni og gmlum, slum og veslum, gus og sna og a me, a hann vill vera yar drottinn, ef r vilji vera hans egnar, en hvorir annarra vinir og fulltingismenn til allra gra hluta."

Menn svruu vel mli hans. Kvust allir a fegnir vilja a vera vinir konungs, ef hann vri vinur hrlandsmanna. tk rarinn til mls:

"a fylgir kvejusendingu konungs, a hann vill ess beiast vinttu af Norlendingum, a eir gefi honum ey ea tsker, er liggur fyrir Eyjafiri, er menn kalla Grmsey, vill ar mti leggja au gi af snu landi, er menn kunnu honum til a segja, en sendi or Gumundi Mruvllum til a flytja etta ml, v a hann hefir a spurt, a Gumundur rur ar mestu."

Gumundur svarar: "Fs er g til vinttu lafs, konungs, og tla g mr a til gagns miklu meira en tsker a, er hann biur um, en hefir konungur a eigi rtt spurt, a g eigi meira vald v en arir, v a a er n a almenningi gjrt. N munum vr eiga stefnu a vor milli, eir menn, er mest hafa gagn af eyjunni."

Ganga menn san til ba.

Eftir aeiga Norlendingar stefnu sn milli og ra etta ml. Lagi hver til slkt, er sndist. Var Gumundur flytjandi essa mls, og sneru ar margir arir eftir v. spuru menn, hv Einar, brir hans, rddi ekki um."ykir oss hann kunna", segja eir, "flest gleggst a sj." svarar Einar:

"v er g frinn um etta ml, a enginn hefir mig a kvatt. En ef g skal segja mna tlan, hygg g, a s myndi til vera hrlandsmnnum a ganga eigi undir skattgjafir vi laf, konung, og allar lgur hr, vlkar sem hann hefir vi menn Noregi. Og munum vr eigi a frelsi gera einum oss til handa, heldur bi oss og sonum vorum og allri tt vorri, eirri er etta land byggir, og mun nau s aldrei ganga ea hverfa af essu landi. En tt konungur s s gur maur, sem g tri vel, a s, mun a fara han fr sem hinga til, er konungaskipti vera, a eir eru jafnir, sumir gir, en sumir illir. En ef landsmenn vilja halda frelsi snu, v er eir hafa haft, san er land etta byggist, mun s til vera a lj konungi einskis fangstaar , hvorki um landaeign hr n um a a gjalda han kvenar skuldir, r er til lskyldu megi metast. En hitt kalla g vel falli, a menn sendi konungi vingjafir, eir er a vilja, hauka ea hesta, tjld ea segl ea ara hluti, er sendilegir eru. Er v vel vari, ef vintta kemur mt. En um Grmsey er a a ra, ef aan er enginn hlutur fluttur, s er til matfanga er, m ar fa her manns. Og ef ar er tlendur her og fari eir me langskipum aan, tla g mrgum kotbndunum munu ykja vera rngt fyrir dyrum."

a er kunnara en fr urfi a segja, a eftir ofangreinda ru Einars, verings, hafnai ingheimur mlaleitan konungs. Enn standa slendingar andspnis slni erlends valds, tt dult fari. Me sama htti og fyrr yri um verulegar lgur a ra tilEvrpusambandsins umfram a, sem vi n greium, svo a tugum milljara krna skipti. Eins og , m tla, a mrgum tgerar-og sjmanninum muni ykja rengjast um sig miunum vi sland, egar erlendir fiskiflotar, strfloti Spnverja og fleiri,fru a birtast hr miunum me uppskrift fr Brssel. Eins og veit enginn, hva tekur vi af nverandi reglum og nverandi valdhfum ESB.

Eitt vitum vi ; stefnt er a streflingu mistringarvalds ESB, annig a me gildistku Lissabon sttmlans mun ESBlta t og virka meir sem sambandsrki en rkjasamband. ar me eflast vld og hrif fjlmennu rkjanna kostna hinna fmennari.

rur "kommissara" Brssel, erlendra sendimanna Evrpusambandsins sem og innlendra mlppa ESB, er vart einleikinn. Jafnan eru gyllibo af msu tagi hf uppi, en aldrei er hf uppi vileitni til mlefnalegrar greiningar kostum og gllum aildar. a m vel gera v skna, a ESB vilji skjast til hrifa hr norur fr. Hr er miki landrmi og enn strra hafsvi. Bi li og legi eru miklar vannttar aulindir. etta ekki szt vi um hafsbotninn, ar sem a llum lkindum leynist miki eldsneyti, sem tknirunin mun gera kleift a vinna nstu rum. egar er hafi kapphlaup um aulindir undir norurskautssnum, sem hopar me hverju rinu. Kemur sr vel fyrir ESB a hafa sland innan sinna vbanda og vla um ml vi nnur strveldi fyrir hnd ess. Siglingaleiir milli meginlanda munu senn opnast. Ef tekst a lokka slendinga inn ESB, aukast lkur , a Normenn og Freyingar, okkar gu grannar,fylgi kjlfari, ogmarkmi Brssel er a n annig lykilstu norurvngnum.

Eins og ur, ykir alu manna a ekki slmur kostur nverandi stu a vingast vi randi fl erlendis, sem sna landinu huga. a er lka sjlfsagt ml a eiga vinsamleg samskipti viskiptalegum og menningarlegum ntum vi rki ESB, eins og Einar, veringur, lsti gagnvart konungi sinni t. a erhins vegarljst, a innganga leysir engan skammtmavanda hrlandsmanna, v a evran verur ekki innan seilingar fyrr en skuldir rkissjs nema innan vi 60 % af VLF (vergri landsframleislu) auk uppfyllingar riggja annarra erfira skilyra. Fantatk Brssel og ESB-landanna okkur varandi uppgreislu innlnum magnrota slenzkum bnkum erlendis sna, a eigin hagsmunir ra fr, a me v su lagar drpsklyfjar slendinga skum fmennis eirra.

a er engin gog fyrir sland a standa fram utan ESB. Ef EES (Evrpska efnahagssvi) verur lagt niur, sem ekki er vita til, a s dfinni, getum vi hafi samningavirur vi ESB um tvhlia samning, sem fli sr agengi a innri markai ESB lkingu vi samning ann, sem gildi er milli Svisslands og Brssel. a er g viskiptastefna a hmarka svigrmi til samninga t vi me v a halda fullveldi og deila v ekki me mannfjlda, sem er a.m.k. eitt sund sinnum meiri en bafjlda slands nemur.

Vaclav KlausMyndin hr til hliar er af forseta Tkklands, Vaclav Klaus. Hann er hfundur vireisnar Tkklands eftir skipbrot sameignarstefnunnar. N er hann a f smjrefinn af mehndlun Brssel smrkjum sambandsins. Formennska rherrarinu fellur hlut Tkklands 1. janar 2009 og stendur yfir hlft r. Um daginn mttiVaclav Klaus, forseti Tkklands,dnalegri framkomu ingmanna grningja o.fl., m.a. Daniel Cohn Bendits, alrmds uppreisnarseggs fr eirunum Evrpu 1968,af ingi ESB, ar sem essir ingmenn geru tilraun til a leggja forseta Tkklands lnurnar um stefnu ESB nsta misseri. r lnur gengu vert lfsskoanir forseta Tkklands. annig er meferin fulltrum smrkja innan ESB;smrkin skulu sitja og standa, eins og strveldin vilja og knast eim hvvetna a vilgum efnahagsvingunum og rum refsingum. Hvernig skpunum halda menn, a staa slands yri arna innan stokks ? a yri leikur kattarins a msinni. Fulltrar okkar yru, fum orum sagt, algerlega hrifalausir innan sem utan sambandsins. Sjlfst utanrkisstefna ryki t veur og vind.

Okkar flugasta vopn samskiptunum vi arar jir er eigi fullveldi. Fyrir v var barizt me oddi og egg, og hagstar sgulegar astur Evrpu fru jinni sigur eirri barttu. Verifullveldi n, gjrsamlega a arflausu,tynnt og blanda vi fullveldi annarra, ar sem vi vrum innan vi 1/1000 (0,1 %), yrum vi raun leiksoppar annarra, a slenzki fninn mundi f a blakta vi hn framan vi aalstvarnar, ar sem rum er ri.

a er t htt a frna fullveldinun til a f a taka upp evru a ratug linum.Hva, sem ru lur, ergjaldmiillinn flugasti hrifavaldur efnahagskerfi einnar jar. A kasta v stritki fr sr er mjg viurhlutamiki fyrir efnahagskerfi. a er reikningsdmi, hvaa gjaldmiillveitir okkur mestan hagvxt. a er unnt a finna t hermilkani, hvort evran, bandarkjadalur ea einhver annar gjaldmiill hefi skapa hr meiri ea minni hagvxt en raun var um me slenzku krnuna essum ratugi, sem n lifum vi. Hvers vegna vinda menn sr ekki a ? a er hins vegar stareynd, a aeins rf efnahagskerfi invddum lndum stust v slenzka snning essu tmabili fram a Hruninu mikla.

vaknar spurningin: "yrum vi betur varin gegn fllum af essu tagi innan ESB me evru en utanme ISK ea annan gjaldmiil ?"

Rtin a Hruninu l reglugerum og tilskipunum ESB fyrir EES-Evrpska efnahagssvi. Engin starfsemi bj vi jafnrammgert reglugerafargan og opinbert eftirlitskerfi og fjrmlageirinn. Samt fll hann og lklegast m segja ess vegna, v a fyrir v, sem hinu opinbera er fali a framfylgja, er enginn byrgur. etta srstaklega vi um sland fjrmlasviinu,ar sem eftirlitshlutverkinu var skipt milli Fjrmlaeftirlits og Selabanka, og essar stofnanir vsa san, me rttu ea rngu, byrginni hvor ara. Fjrmlageirinn sogai til sn skrustu ljsin r hsklunum og eim var einfaldlega skipa a finna leiir framhj regluverkinu til a hmarka skammtmagrann me lglegum htti. Skapaar voru fjrmlaafurir, sem fir botnuu , szt af llu eftirlitsailarnir.

Lausnin er s a lta essa starfsemi lta einfldum grundvallarreglum og hn beri algerlega byrg eigin gerum me sama htti og nnur atvinnustarfsemi. Hollt vri yfirvldum peningamla um allan heim a taka meira mi af kenningum austurrska hagfringsins Ludwig von Mises en gert hefur veri.

jverjar, sem hfu stjrna efnahagskerfi snu af skynsamlegu viti mean nnur rkiuru frnarlmb stjrnar,hfnuuv, a ESB og Evrpubankinn fru sameiginlegar bjrgunaragerir fjrmlakerfinu ESB. A mrgu leyti var etta skiljanleg afstaa fr sjnarhorni jverja.

Rkisstjrn brezka Verkamannaflokksins komst upp me svnslega hegun gagnvart slenzkum bnkum London, a vi vrumfullgildir ailar Innri markaar ESB. Full aild hefi engu breytt essum efnum. Hins vegar hefi veri kostur fyrir hi risavaxna bankakerfi, slenzka, a vera me aljlega mynt vi essar astur til a verjast rsum. a, sem var elilegt, var hins vegar str bankakerfisins, sem var 12 sinnum strra en nemur slenzkri VLF ri, sem er meira en tvfalt hrra hlutfall en ekktist byggu bli. Mistkin voru a la etta n mtvgisagera. Um etta m hafa mrg or, og mli hltur a vera krufi nstunni til a lra af mistkunum. tti a velja hagkerfinu mynt eftir rfum bankakerfisins ? S liti tekjur jarbsins, stenzt slktvart skoun.

Sem aildarj ESB mundum vi urfa a greia mun meira til sambandsins en vi gtum gert okkur von um a f styrki fr v. etta kom rkilega fram knnun Evrpunefndar, sem skilai skrslu marz 2007. Sjvartvegur og landbnaur sj sna sng t breidda eftira algunartma aildar lkur.

Feramannainaur og mis annar inaur er memltur aild, en aallega eru a kaupahnar af msum togaauk ritstjra, missa hsklasamflginu ogatvinnublarara, sem eru memltir aild a ESB.

Eins og dgum Gumundar, rka, Mruvllum, og brur hans, Einars,verings, verur almenningur spurur ra um etta miklalitaml ur en yfir lkur.Vi, sem teljum aild slands a ESB ennvera me llu tmabra, skjum styrk til mtra manna slandssgunnar, Snorra Sturlusonar, Fjlnismanna, Jns Sigurssonar, forseta, og margra fleiri. Getum vi tapa barttunni me slka kenningasmii farteskinu ?


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Helgi Jhann Hauksson

KJnaleg grein - hvaa ingmaur Alingi hefur ekki mtt kuteisi einhvers ingasal - jafnvel gagnrni, fjandskap og reii - a er skrasta merki um lri sem vl er . Vonandi aldrei neinn eftir a sitja forsti ESB n ess a einhver sni honum vild, fjandskap og jafnvel kurteisi yfir 600 manna ingi ESB. - a er aeins landi sem nlega er komi undan einri og kgun og ekkir ekki enn einkenni lris a hvarfli a einhverjum a slkt s eitthva til a kvarta yfir sta ess a fagna ummerkjum alvru lris.

- Dreifi ykkur til fjalla og finni hver ykkar helli essir sporggnumenn Fjalla-Eyvindar - einangrunarsinnar sem telji samskipti go samflga vera sjlfstisafsal, en leyfi okkur hinum sem viljum eiga samksipti vi umheiminn og ba samflagi flks og ja, og teljum samflag af hvaa skala sem er ekki vera sjlfstisafsal heldur einmitt hi gangsta - sjlfstvkkun, a gera einmitt a - taka tt og byrg me samflgum ja.

Helgi Jhann Hauksson, 26.12.2008 kl. 04:53

2 Smmynd: Jn roddur Jnsson

sll Bjarni, j og sll Helgi,kjnaleg finnst mr greinin ekki en tek undir me Helga a ramenn vera a ola athugasendir, mtmli og fkyri. a rttur hvers frjls manns a geta hrddur mtmlt og blva ramnnum a eigin vild. J jafnvel abrenna flaggi er rttur hvers frjls mannseins og einhver bandarkjaforseti var ltinn segja bmynd.

Umfjllun n um gjaldmilinn er hugaver enkannski skil g ekki alveg hva ert a leggja til? Ertu ekki a spyrja hvortvi urfum a vera me okkar eigin gjaldmiil? Og langar mig til a bta vi spurningunni, getum vi ekki bara nota ann gjaldmiil sem er vi hendina hverju sinni? Dollara, evrur, gull eaorsk? snir okkur reiknilkani og uppfrir a daglega. Verslanir slandi velja sjlfar hvaa gjaldmiil r nota og geta skipt hvenr sem er. Algert frjlsri rkir og s banki sem veitir mr besta jnustu ntur gs af v.

Kveja, JJ

Jn roddur Jnsson, 28.12.2008 kl. 19:37

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband