Loftslagsrįšstefnan er dęmd til aš missa marks

Hvers vegna eru allar loftslagsrįšstefnur Sameinušu žjóšanna dęmdar til įhrifaleysis, ž.e. aš verša oršin tóm ?  Žaš eru nokkrar įstęšur fyrir žvķ, en nefna mį, aš skuldbindingar žar eru ekki lagalega bindandi, og žeir, sem mest tala žar, hafa ekki nęgilega góša yfirsżn og skilning į žeim tęknilegu og efnahagslegu višfangsefnum, sem śrlausna krefjast, ef įrangur į aš nįst viš aš minnka śtblįstur gróšurhśsalofttegunda.

  Fullyrša mį, aš blašur žjóšarleištoga breytir engu fyrir loftslagiš.  Aš fjöldi rįšstefnugestanna į 28. loftslagsrįšstefnunni ķ Sameinušu arabķsku furstadęmunum (Dubai) frį Ķslandi skuli nema 0,1 % af heildarfjölda segir meira um feršagleši og hégómagirni landsmanna en gagn, sem Ķsland eša ašrir nokkru sinni geta haft af aš hafa žarna fleiri en 0,01 % žįtttakenda. 

Meginįstęša įrangursleysis žessara fjöldasamkoma (80-90 k višstaddir) er žó lķklega sś, aš enginn žar viršist hafa velt fyrir sér kostnašinum af įętlašri hlżnun umfram 1,5°C og boriš hann saman viš kostnašinn viš aš halda hlżnun ķ skefjum viš 1,5°C.  Ķ stašinn fljśga oršaleppar um salina, sem eiga aš hręša fólk til fylgilags viš loftslagstrśbošiš.  Žaš dytti sennilega dautt nišur, ef kostnašarupplżsingar frį Copenhagen Consensus fengju einhverja athygli į žessum dęmalausu blašurskjóšu fundum stjórnmįlamanna og embęttismanna. 

Björn Lomborg, stofnandi téšrar hugveitu, skrifaši nżlega grein um žetta, og birtist hśn ķ Morgunblašinu 4. desember 2023.  Žar kemur nefnilega fram, aš kostnašurinn af barįttunni viš hlżnun er margfaldur į viš kostnašinn af afleišingunum.  Opinberu fé veršur bezt variš til mótvęgisašgerša, nema višskiptalega hagkvęmar lausnir séu fyrir hendi.  Žegar kemur aš orkuöflun, eru žęr fyrir hendi meš jaršgufu og fallvatni hérlendis, en žaš į varla viš um vindinn vegna lįgs nżtingartķma, lķtilla eininga og mikils umhverfiskostnašar viš aš nżta hann til raforkuvinnslu. 

Nś skal grķpa nišur ķ grein Björns Lomborg, sem bar fyrirsögnina:

"Žegar loftslagspįfar vilja ekki hlusta į vķsindin".

"Nęstum öll rķku löndin prédika mun meira en žau standa sķšan viš.  Dęmi um žetta er Evrópusambandiš, sem hefur lofaš meiru en nokkur annar, en fór žó aš leita aš meiri olķu, gasi og kolum ķ Afrķku, žegar žaš var naušbeygt til aš stöšva gasinnflutning frį Rśssum ķ kjölfar villimannslegrar innrįsar žeirra ķ Śkraķnu.  Į sama tķma setja nęstum öll fįtęk rķki skiljanlega eigin velmegun ķ forgang, sem žżšir nęga ódżra og įreišanleg orku - sem žżšir enn sem komiš er jaršefnaeldsneyti [žar į bę - innsk. BJo]."   

Žetta žżšir, aš rįšstefnublašriš um, aš nś sé ekki eftir neinu aš bķša, mundi hafa afar neikvęšar afleišingar į lķfskjör ķ heiminum, sérstaklega į mešal žjóša, sem verst eru settar, ef śr yrši.  Jaršarkringlan og allt, sem į henni er, yrši miklu betur sett, ef SŽ mundu hętta aš boša til žessara įrlegu funda.  Fjarfundir hljóta aš duga į milli stašfunda į 10 įra fresti til aš bera saman bękur.

Žaš er vita vonlaus ašferšarfręši aš setja einhver markmiš įn skuldbindinga.  Miklum hręšsluįróšri er dembt yfir heiminn, en hann hrķn ekki į olķuvinnslulöndunum og stęrstu notendunum ķ fjölmennustu löndunum, Indlandi og Kķna.  Vesturlönd geta ekki dregiš žennan vagn ein og verša aš gęta aš sér aš missa ekki kostnaš atvinnuvega sinna śr böndunum fyrir vikiš. 

"Undirstaša skrķpaleiks loftslagsrįšstefnunnar er lygi, sem er endurtekin aftur og aftur: aš gręn orka sé alveg viš žaš aš koma ķ staš jaršefnaeldsneytis į öllum svišum lķfs okkar.  Žessum żkjum er [nśna] haldiš į lofti af Alžjóšaorkumįlastofnuninni, sem hefur snśiš sér frį hlutverki hlutlauss śrskuršarašila um orkugögn yfir ķ talsmann žeirrar langsóttu spįr, aš notkun jaršefnaeldsneytis muni nį hįmarki innan ašeins 7 įra."   

Žarna er um einfaldan blekkingarleik aš ręša, sem stjórnmįlamenn į Vesturlöndum hafa margžvęlt um, en žegar til į aš taka, er gripiš ķ tómt.  Žetta er meginskżringin į žvķ, aš framkvęmd orkuskipta er langt į eftir įętlun alls stašar.  Katrķn Jakobsdóttir talar, eins og lausnir séu "hilluvara", en hvernig eiga śtgeršarfélög og flugfélög og verktakar aš leysa jaršefnaeldsneytiš af hólmi ?  Žaš vantar jarštengingu tękninnar inn ķ žessa umręšu. Glępasagnahöfundur hrekkur skammt. Almenningur hefur įttaš sig į innihaldsleysi oršaflaums og ósvķfins hręšsluįróšurs. 

"Žaš, sem veršur ekki višurkennt ķ Sameinušu arabķsku furstadęmunum - vegna žess aš žaš hefur aldrei veriš višurkennt į alžjóšlegum loftslagsrįšstefnum - er hinn óžęgilegi veruleiki, aš žótt loftslagsbreytingar hafi raunverulegan kostnaš ķ för meš sér, žį hefur loftslagsstefnan žaš lķka."   

Žaš hefur aldrei gagnrżnin og fręšileg umręša fariš fram ķ mišlum fyrir almenning um raunverulegar afleišingar af hękkandi styrk koltvķildis ķ andrśmslofti af mannavöldum, kostnašinn af aš stemma stigu viš žessari losun, kostnašinn af tiltękum mótvęgisašgeršum og kostnašinn af ašgeršaleysi.  Žaš hefur bara veriš hamraš į naušsyn orkuskipta ķ samgöngum og išnaši og landbśnaši og žį litiš fram hjį žvķ, aš tęknin fyrir stórfelld orkuskipti er enn ekki fyrir hendi, enda fer notkun jaršefnaeldsneytis vaxandi vķšast hvar ķ heiminum og toppinum į brennslu jaršefnaeldsneytis veršur lķklega ekki nįš fyrr en į nęsta įratugi.  Loftslagspostular hafa skotiš sig ķ fótinn meš įrlegum dómsdagsspįdómum, og er formašur Loftslagsrįšs Ķslands dęmi um slķkan hamfarapostula, sem hefur gert sig aš ómerkingi.  Hver lofslagsrįšstefna (COP) er sögš sś sķšasta fyrir mannkyniš til aš bjarga sér.  Ef raunveruleg hętta vęri į feršum, hefši ekki žótt verjanlegt aš setja žessum rįšstefnum algerlega ófaglega og óskilvirka umgjörš. 

"Loftslagsašgeršasinnar, sem krefjast žess, aš viš hlustum į vķsindin, hafa sjįlfir stöšugt hundsaš žessar rannsóknir og hvatt rķka leištoga heimsins  til aš gefa sķfellt meiri loftslagsslagorš.  Margir leištogar heimsins hafa jafnvel gengiš svo langt aš lofa nśll-marki ķ kolefnislosun fyrir įriš 2050. [Katrķn Jakobsdóttir stökk snemma į žann vagn, en hśn gösslast įfram įn žess aš kynna sér mįlin śt ķ hörgul, žegar kemur aš žvķ, aš skuldbinda Ķsland og rķkiskassann, žótt enginn sé hśn heimsleištoginn - innsk. BJo.]

Žrįtt fyrir aš žetta sé lķklega dżrasta stefnan, sem leištogar heimsins hafa lofaš, var hśn sett fram įn žess aš gera nokkurt ritrżnt mat į heildarkostnašinum.  Fyrr į žessu įri fjallaši sérśtgįfa Climate Change Economics um fyrstu slķkar greiningar. 

Žetta undraverša verk hefur nįnast hvergi veriš kynnt af neinum stórum fréttamišlum.  Žaš sżnir, aš jafnvel meš mjög rausnarlegum forsendum muni įvinningurinn af žvķ aš sękjast eftir hreinu nślli ašeins mjakast upp mjög hęgt og rólega į öldinni.  Um mišja öld gęti įvinningurinn  - ž.e. kostnašur vegna loftslagsbreytinga, sem veršur foršaš - oršiš um 1 TriUSD/įr.

En kostnašurinn yrši miklu, miklu hęrri.  Žrjś mismunandi lķkön sżna sżna öll kostnaš langt umfram įvinning hvert einasta įr alla 21. öldina og langt inn ķ žį nęstu.  

Žetta hafa menn upp śr žvķ aš lįta hjaršešliš leiša sig ķ gönur.  Ķ upphafi skyldi endinn skoša.  Ef menn hefšu setzt nišur um 1990 og gert kostnašarśtreikninga, eins og Climate Change Economics hefur nś birt, ķ staš žess aš reka hręšsluįróšur um óafturkręfa ofurhlżnun jaršar, žį hefši mįtt frelsa mannkyniš undan miklu fįri falsspįmanna og loddara. 

 "Alla öldina er įvinningurinn [įrlega - innsk. BJo] 1,4 % af VLF, į mešan kostnašurinn er aš mešaltali 8,6 % af VLF.  Hver króna ķ kostnaši [viš aš nį 0 nettó losun CO2 - innsk. BJo] skilar kannski 16 aurum af lofslagsįvinningi.  Ljóst er, aš žetta er skelfilega illa fariš meš fé.

Žaš eina, sem getur komiš ķ veg fyrir, aš žessi leištogafundur verši endurtekning į 27 öšrum mistökum er, aš stjórnmįlamenn višurkenni rauverulegan kostnaš af hreinni nśllstefnu og ķ staš žess aš lofa meiri kolefnisskeršingu [aš] heita žvķ frekar aš stórauka rannsóknir og žróun į gręnni orku."

Varšandi hiš sķšast nefnda er brżnt aš žróa raunverulega valkosti viš jaršefnaeldsneytiš, t.d. žórķum-kjarnorkuver, sem skrżtiš er, aš ekki skuli vera tekiš aš hilla ķ. Žess mį geta, aš žżzkir stjórnmįlamenn ręša nś enduropnun śranķum-kjarnorkuvera ķ Žżzkalandi.  Ef Gręningjar samžykkja žaš, hafa žeir snśizt ķ hring. 

Hręšsluįróšur loftslagspostula er reistur į spį um žróun hitastigs į jöršunni.  Loftslagsfręšingurinn dr John Christy o.fl. hafa sżnt fram į meš hitastigsmęlingum gervihnatta og loftbelgja, sjį Earth and Space Science viš The University of Alabama  į tķmabilinu 1979-2014, aš lķkan IPCC er rangt, sem leišir til allt of mikillar framreiknašrar hlżnunar.  Villan er fólgin ķ endurgeislun frį jöršu og śt ķ geiminn, sem ķ lķkaninu er ašeins helmingur af raunverulegu hitatapi.   

 

                                   

 

                                                                                                      

  


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband