Fęrsluflokkur: Löggęsla

Vesaldómur og vöxtur

Śt er komin į vegum Landssambands lķfeyrissjóša, LL, višamikil skżrsla um starfshętti framkvęmdastjóra og stjórna lķfeyrissjóšanna ķ landinu fyrir Hrun.  Tilefniš var brotlending og hrikalegt tap žeirra viš fall bankanna haustiš 2008, sem nś hefur veriš upplżst, aš nam 480 miö kr eša um fjóršungi af eignum žeirra.  Žetta er reyndar hlutfallslega svipaš og tap norska olķusjóšsins og sżnir ķ hvķlķkar ógöngur ķslenzku lķfeyrissjóširnir eru komnir meš fjįrfestingarstefnu sķna, sem reyndar er mótuš meš ófélagslegum hętti af löggjafanum, en žaš ber aš hafa efst ķ huga félagslegt inntak lķfeyrissjóšanna viš stefnumótun žeirra og lagasetningu um žį.  Lķfeyrissjóširnir eru komnir ķ öngstręti, lķfeyrisžegar ręndir lķfeyri almannatrygginga aš miklu leyti į móri greišslu śr lķfeyrissjóši, stęrš og fyrirferš sjóšanna oršiš efnahagsvandamįl į Ķslandi, eins og dęmin sanna.   

Tap sjóšanna nam mest rśmlega helmingi eigna, og var žaš hjį Lķfeyrissjóši verkfręšinga, Lķfsverk, og olli įtakanlegri skeršingu reiknašra framtķšar lķfeyrisréttinda sjóšsfélaga.  Lķfsverk var og er meš lżšręšislega kjörna stjórn.  Lżšręši er engin trygging gegn óvöndušum vinnubrögšum, hrösun į vegum dyggšarinnar og mistökum, eins og alkunna er.   

Mest var žó sukkiš og svķnarķiš ķ Lķfeyrissjóši rķkisstarfsmanna, LRS, ķ krónum tališ.  Žar og vķšar hefur žó enn ekki veriš hreinsaš til, og kemur žaš spįnskt fyrir sjónir.  Félagarnir vita, aš žeir fį allt bętt meš skattfé.  Žetta er óžolandi. Aš skattborgarar landsins skuli vera lįtnir įbekja glannalegar gjöršir žessa sjóšs, nęr engri įtt.  Slķk įbeking leišir einvöršungu til enn glannalegri mešferšar fjįr aš hįlfu sjóšsins en ella.  Upphęš įbekingarinnar mun vera 8 mia kr į įri nęstu 40 įrin.  Žaš veršur aš vinda ofan af žessum spillingarhvata meš lagasetningu, žvķ aš hann felur ķ sér mikiš óréttlęti į formi mismununar žegnanna.  Minni hagsmunir verša hér aš vķkja fyrir meiri.  Nż lagasetning um lķfeyrissjóši žarf aš losa um heljartök "ašila atvinnulķfsins" į lķfeyrissjóšunum og lķfeyrissjóšanna į félagsmönnum.  Lżšręšisvęšingu og valfrelsi žarf aš innleiša hér.   

Žekktur stjórnmįlamašur, nśverandi innanrķkisrįšherra, var stjórnarformašur LRS įriš 2007.  Skrżtiš, aš enginn rannsóknarblašamašur skuli hafa kannaš, hversu mikiš af žessu stęrsta tapi lķfeyrissjóšs ķ sögunni megi rekja til gjörninga įrsins 2007.  Sameignarsinnum getur sem sagt oršiš hįlt į svellinu ķ aušvaldsžjóšfélaginu.  Žaš žarf reyndar ekki aš koma į óvart.  

Žetta ęvintżri fjįr įn hiršis er grafalvarlegt mįl fyrir alla žjóšina og hlżtur aš hafa miklar afleišingar ķ för meš sér fyrir žį, er hér eiga hlut aš mįli.  Hér gęti ljót blanda bśiš aš baki, blanda spillingar og glópsku, žar sem glópagullsmenn geršu sig seka um vķtaverša vanrękslu.

Leitt hefur veriš ķ ljós, aš stjórnendur og eigendur bankanna, sem reyndust vera bankaręningjar af verstu sort, gengu um lķfeyrissjóšina, skyldusparnaš landsmanna, į skķtugum skónum, og ręndu žį lķka.  Žar er um aš ręša 324 mia. (250+74 mia.) kr af žessum 480 miö eša 2/3 hluta, žegar tap į bankabréfum og pappķrum tengdra félaga eru talin.  Stjórnendur lķfeyrissjóšanna reyndust vera svo ósjįlfstęšir ķ starfi, aš žeir lżsa sjįlfum sér ķ téšri skżrslu LL sem fórnarlömbum bankamanna.  Ķ skżrslunni er talaš um mešvirka stjórnendur lķfeyrissjóšanna.  Hvers konar Disneyland er žetta eiginlega ?  Hafa menn ekkert bein ķ nefinu ?  

Lķtiš sem ekkert fór fyrir sjįlfstęšu įhęttumati Mikka mśsar, heldur nutu hann og félagar hans rįšgjafar bankanna, "röverbanden", og afleišingin varš, eins og til var sįš, afspyrnu léleg įhęttudreifing og engin įhęttustżring.  Starfshęttir af žessu tagi eru svik viš eigendur lķfeyrisins, alger undirmįlsframmistaša og ekki unnt aš nefna vinnubrögšin annaš en hreinręktaš fśsk.  Žarna hefur annašhvort legiš aš baki (eša į bakinu) mikil einfeldni, trśgirni og fįfręši eša beinlķnis óheišarleiki og maškaš mjöl ķ pokahorninu.  Śr žessu veršur aš fįst skoriš fyrir dómstólum.  Žeir verša aš fį mįl lķfeyrissjóšs til mešferšar.       

Žaš veršur enginn frišur ķ landinu, nema gerš verši gangskör aš žvķ fyrir dómstólum aš varpa ljósi į atburšarįsina, sem leiddi til žess, aš lķfeyri landsmanna var sólundaš į altari Mammons.  Hvar eru žessir peningar okkar nśna, 25 % af eignum lķfeyrisjóša landsmanna ?  Eru žeir į Tortólu ? Eru žeir į Guernsey ? Eru žeir ķ vösum Gissurar gullrass eša Jóakims fręnda ?  Žó aš féš sé lķklega tżnt og tröllum gefiš, er algert lįgmark aš leita sannleikans fyrir dómstólum. Žaš er engin hemja, hvaš hvķtflibbaglępamenn komast upp meš į Ķslandi įn žess aš hljóta makleg mįlagjöld.  Er réttvķsin tannlaus ?  Žaš er kominn tķmi til, aš hśn sżni tennurnar, ef einhverjar eru og žį vonandi ekki falskar.  

Śtlķnur og meginnišurstöšur žessarar sögu eru svo yfirgengilegar, aš öllu réttsżnu fólki blöskrar og getur ekki bśiš viš óbreytt fyrirkomulag.  Fram kemur ķ 800 sķšna skżrslunni um 480 milljaršana, aš verklagsreglur hafi skort um starfsemi lķfeyrissjóšanna.  Mann setur hljóšan.  Menntunarleysiš viršist hafa tröllrišiš metnašar- og getuleysi og sišleysiš svifiš samtķmis yfir og allt um kring.  Ekki tók betra viš, žegar kom aš eftirlitinu.  Śttektarskżrslan gefur endurskošendum sjóšanna falleinkunn.  Hvernig er nś komiš fyrir faglegum metnaši žeirrar stéttar ?  Fyrst śtreiš ķ skżrslu Rannsóknarnefndar Alžingis og svo aftur nśna.  Śttektarnefnd Hrafns Bragasonar lagši til, aš Fjįrmįlaeftirlitiš skipaši lķfeyrissjóšunum žessa endurskošendur, en Fjįrmįlaeftirlitiš brįst hlutverki sķnu gersamlega ķ žessu reginhneyksli Hrunsins. Kratar og sameignarsinnar halda, aš unnt sé aš gera viš marghįttaša galla aušvaldsskipulagsins meš regluverki og eftirliti.  Slķku er ekki aš treysta. Ekki vantaši hér regluverkiš fyrir fjįrmįlageirann, og Fjįrmįlaeftirlitiš hafši skyldum aš gegna.  Setja žarf lķfeyrissjóšunum kröfur um gęšastjórnunarkerfi, innra og ytra eftirlit.  Fjįrmįlaeftirlitiš į ekki aš lįta nęgja aš taka viš pappķrum og raša žeim ķ rétta möppu.  Žaš veršur aš framkvęma sjįlfstęšar rannsóknir.  

Stjórnarfyrirkomulag og fjįrfestingarstefna lķfeyrissjóšanna hefur algerlega gengiš sér til hśšar.  Žaš veršur aš finna lķfeyrissjóšunum veršug višfangsefni, en fyrirferš žeirra ķ ķslenzka samfélaginu er oršiš sjįlfstętt vandamįl. Nśverandi rķkisstjórn hefur ekkert žrek til aš taka į žessum mįlum.  Nż rķkisstjórn ķ landinu veršur į fyrsta įri sķnu viš völd aš stjórna smķši frumvarps til nżrra laga um lķfeyrissjóši ķ landinu, sem setur sjóšsstarfsmönnum og stjórnum hęfiskröfur og hęfniskröfur og dregur upp śtlķnur gęšastjórnunar į įvöxtun sjóšanna, sem samręmist félagslegu hlutverki žeirra og śtilokar tjón af gręšgislegum įhęttufjįrfestingum, sem fulltrśar vinnuveitenda og launžega, sem nś sitja ķ stjórnum žeirra flestra meš žessari ömurlegu nišurstöšu, hafa blessaš yfir.  Žaš žarf aš ręša um įvöxtunarkröfu sjóšanna, žvingaša félagsašild, og hvernig į aš beina įvöxtun sjóšanna ķ farveg, sem veldur ekki bólumyndun ķ eignaverši og hagręnum óstöšugleika ķ landinu. 

Ekki reyndist nokkurt minnsta hald ķ Fjįrmįlaeftirlitinu, og sannašist žar enn einu sinni, aš eftirlitsstofnanir eru almenningi gagnslausar, žegar hęst į aš hóa.  Nęsta rķkisstjórn mun vafalaust gjörbreyta Sešlabankanum meš nżrri lagasetningu, sem fęrir Fjįrmįlaeftirlitiš til Sešlabankans og leggur grunn aš traustri peningamįlastjórnun aš hętti Bundesbank.  Lķfeyrissjóširnir eru sökum stęršar sinnar rķki ķ rķkinu og žar veršur aš rķkja festa, félagsleg rįšdeild, fagmennska og stöšugleiki.

Žaš er rétt, aš lķfeyrissjóšir meš lżšręšislega kjörnum stjórnum beint af eigendunum uršu sķzt fyrir minna tjóni en hinir.  Žaš er hins vegar tķmanna tįkn aš efla aškomu almennings aš įkvaršanatöku um eigin mįl.  Žegar nż og vönduš löggjöf um lķfeyrissjóšina, sem eru og verša haldreipi okkar ķ ellinni, veršur samin, veršur vęntanlega skoriš į tengslin viš atvinnulķfiš, žvķ aš ekki veršur séš, aš žessi tengsl hafi gagnast eigendunum, nśverandi og tilvonandi lķfeyrisžegum, nema sķšur sé.

Lķfeyrissjóširnir tóku, illu heilli, fullan žįtt ķ bóluhagkerfinu.  Žaš er śt af fyrir sig óskiljanlegt, aš mönnum skuli detta sś firra ķ hug, aš breyta lķfeyrissjóšum ķ vogunarsjóši.  Ašalsmerki lķfeyrissjóša į aš vera mikil įhęttudreifing, innan lands og utan, og örugg įvöxtun ķ staš hįrrar įvöxtunar.  Aš sjįlfsögšu eru lķfeyrissjóšir hįšir hagsveiflu.  Žeir ganga betur ķ hagvexti en ķ stöšnun.  Žaš er śt af žvķ, aš žį streymir inn meiri skyldusparnašur frį launžegunum, og hlutafé gefur meiri arš.  Hlutafé, innan lands og utan, ętti žó ekki ekki aš nema yfir 25 % af eignum, 10 % innanlands og 15 % erlendis.  Žaš eru žó um 525 mia. kr alls m.v. nśverandi stöšu.   

Nś eru aš koma skilyrši til öflugs hagvaxtarskeišs eftir tķmabil samdrįttar og stöšnunar.  Žetta mį rįša af žvķ, aš į įrinu 2011 varš dįlķtill hagvöxtur žrįtt fyrir ašgeršir rķkisstjórnarinnar, sem allar voru hagvaxtarhamlandi, enda eru vinstri gręnir, flokkur allsherjarrįšherra, į móti hagvexti per se.

Ragnar Įrnason, prófessor ķ hagfręši, telur, aš aukning śtflutningsveršmęta sjįvarśtvegs og išnašar hafi valdiš um 2 % aukningu landsframleišslu įriš 2011, og feršamenn og žjónusta viš heimilin hafi skilaš um 1 % aukningu.  Žetta gefur til kynna, aš ķslenzka hagkerfiš geti hęglega nįš lķfvęnlegum hagvexti, 4 % - 6 % į įri į nęstu įrum, meš ešlilegri uppbyggingu atvinnulķfsins meš erlendum fjįrfestingum.  Lķfeyrissjóšir geta tekiš žįtt ķ uppbyggingu landsins meš öruggum hętti, t.d. ķ orkugeiranum og ķ sjįvarśtvegi, meš kaupum į hlutabréfum og skuldabréfum.  Žróun fjįrhags Landsvirkjunar gefur til kynna, aš hśn er įlitlegur fjįrfestingarkostur lķfeyrissjóša. 

Takist aš nį sjįlfbęrum hagvexti, mun hagur strympu skįna til lengdar, atvinnuleysi minnka, sparnašur, žar meš lķfeyrissparnašur, aukast, og svigrśm myndast til aš grynnka į skuldum hins opinbera, sem er lķfsnaušsyn.  Žaš veršur žess vegna aš róa öllum įrum aš öflugum og varanlegum hagvexti.

Téšur Ragnar hefur žetta aš segja um hagstjórnina:                "Ķ fyrsta lagi žarf aš endurskoša skattkerfiš.  Hįir skattar draga śr vinnuframlagi einstaklinga og framtaki fyrirtękja.  Ķ öšru lagi žarf aš afnema gjaldeyrishöftin hiš fyrsta, žar sem žau standa litlum og mešalstórum fyrirtękjum fyrir žrifum.  Og sķšast en ekki sķzt žarf aš bśa svo um hnśtana, aš lög og reglur įsamt umgjörš efnahagsstefnunnar verši stöšugri en veriš hefur sķšustu įrin.  Žaš er ljóst, aš enginn mun vilja fjįrfesta ķ okkar helztu atvinnuvegum - sjįvarśtvegi og orkuišnaši - samfara žeirri pólitķsku įhęttu, sem nś rķkir ķ žessum atvinnugreinum."

Prófessor Ragnar mundi ekki halda žessu fram įn veigamikilla og traustra hagfręšilegra raka aš baki stašhęfingum sķnum.  Hinn tilvitnaši texti er efnislega samhljóma stefnu Sjįlfstęšisflokksins til višreisnar žjóšarhag.  Žetta er einfaldlega rödd heilbrigšrar skynsemi, sem Sjįlfstęšisflokkurinn mun framkvęma svo skjótlega sem verša mį.  Sé rżnt ķ textann, kemur ķ ljós, aš ķ hverri mįlsgrein felst stefnumörkun, sem er algerlega į öndveršum meiši viš rķkisstjórn Jóhönnu Siguršardóttur.

Frį lokum kalda strķšsins hafa aldrei veriš jafnskżrir valkostir fyrir hendi ķ ķslenzkum stjórnmįlum.  Annars vegar er dašur viš ESB og langdregin og dżrkeypt ašlögun aš žessum risa į braušfótum, sem viršist dęmdur til hnignunar, įsamt klśšurslegri stjórnsżslu, sem einkennist af undirmįlum og leyndarhyggju.  Lausatök verša į hagstjórninni undir vinstri stjórn, bęši rķkisfjįrmįlum og peningamįlum, skattpķng ķ algleymingi, atvinnuleysi, veršbólga, landflótti og stöšnun, jafnvel hnignun.

Fįi kjósendur sig fullsadda į žessum afuršum villta vinstrisins, veršur stefna borgaralegra afla leidd til öndvegis, žar sem hętt veršur skammarlegu dašri viš ESB, lagaleg og stjórnlagaleg  undirstaša lögš undir trausta hagstjórn, sem skapar ekki minni stöšugleika en Maastrichtskilyršin, og feitletrušu atrišin hér aš ofan framkvęmd.

Afleišing af nżjum stjórnarhįttum veršur sanngjarnara samfélag, betra lķf ķ landinu vegna bętts hags heimilanna, fęrra fólk ķ žrengingum og örbirgš, fleiri og fjölbreytilegri atvinnutękifęri fyrir karla og konur, unga og aldna, og fleiri fjįrfestingartękifęri lķtilla og mešalstórra fyrirtękja.  Į einu kjörtķmabili veršur unnt aš gjörbreyta stöšunni, svo aš brottfluttir af öllum stigum samfélagsins geti séš sér hag ķ aš snśa heim.  Hvaš dvelur orminn langa ?  

 

  

  

 

   

        

      Snaefellsjökull 2                                                                           h_my_pictures_falkinn


« Fyrri sķša

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband