Sér undir iljar sósķalista

Heilbrigšisrįšherra hefur veriš rekin į flótta frį stefnu sinni um rķkisvęšingu skimana og rannsókna į sżnum teknum śr konum viš leit aš krabbameini.  Rannsóknir žessar voru įšur stundašar hjį Krbbameinsfélaginu, en Landsspķtalinn var alls ekki ķ stakkinn bśinn aš taka viš žessum rannsóknum, svo aš sżnin voru send utan til Danmerkur. Žjónusta Dananna var ófullnęgjandi og hętta talin į ruglingi, enda virtust sżni jafnvel tżnast. 

Gösslaragangur rįšherrans viš žessa valdsmannslegu yfirtöku į viškvęmri žjónustu er yfirgengilegur, og mį hiklaust segja, aš nś sé męlirinn fullur varšandi mistök žessa rįšherra. Žaš voru skjólstęšingarnir, konurnar, sem ķ hlut įttu, sem meš einurš sinni og samstöšu hröktu rįšherrann į flótta frį fyrri įkvöršun um rķkisvęšinguna, svo aš nś mun Krabbameinsfélagiš fį žessi verkefni į nż, ef rétt er skiliš. 

Žegar rįšherrann tķlkynnti uppgjöf sķna ķ žessu mįli, fór hśn illa aš rįši sķnu, žvķ aš hśn axlaši įbyrgšina ekki sjįlf, heldur kenndi Kófinu (C-19) um og miklum önnum Heilsugęzlu höfušborgarsvęšisins žess vegna.  Žetta var lķtilmannlegur og lśalegur gerningur af hįlfu rįšherrans, žvķ aš Heilsugęzla höfušborgarsvęšisins meš Óskar Reykdalsson ķ broddi fylkingar lék ekki ašalhlutverkiš ķ žessum sorgarleik, heldur rįšuneytiš.  Žessi uppįkoma segir meira en mörg orš um trśveršugleika og persónuleika žessa sósķalista į rįšherrastóli. 

Žaš er kunnara en frį žurfi aš segja, aš sami rįšherra, Svandķs Svavarsdóttir, hefur reynt aš svelta stofulękna til uppgjafar.  Žaš er žyngra en tįrum taki, aš rķkisvaldiš skuli grafa undan einni af žremur meginstošum heilbrigšiskerfisins. Ašförin er ekki bara brot gegn atvinnuréttindum stofulęknanna, heldur hlżtur minni žjónusta žeirra aš leiša til verra heilsufars skjólstęšinganna og aukins įlags į heilsugęzluna og sjśkrahśsin, sem ekki mįttu viš meira įlagi, sķzt ķ Kófinu.

Žórarinn Gušnason, hjartalęknir og formašur Lęknafélags Reykjavķkur, ritaši m.a. um žetta ķ Morgunblašiš 1. jślķ 2021 undir fyrirsögninni:

"Vandinn sem aldrei var til".

Greinin hófst žannig:

"Žvķ hefur ranglega veriš haldiš fram af yfirvöldum, aš starfsemi stofulękna aukist ķ sķfellu og į hana verši aš koma böndum.  Stjórnvöld hafa gengiš hart fram ķ žvķ aš sauma aš žjónustunni meš neikvęšni og röngum upplżsingum og hafa ekki hlustaš į įlit og rįšgjöf lękna.  Ferliš viš gerš Heilbrigšisstefnu til 2030 og rįšgjöf kvensjśkdómalękna og rannsóknarlękna varšandi leghįlsskimanir eru 2 skżr dęmi.  Fleiri ašferšum hefur veriš beitt, eins og stöšvun į nżlišun stofulękna meš ólögmętum hętti įrin 2015-2018.  Sś ašgerš var svo śrskuršuš ólögmęt ķ hérašsdómi og henni hnekkt.  Einnig hafa stjórnvöld lagt stein ķ götu starfseminnar meš langvarandi samningsleysi, en sķšast var samiš viš stofulękna įriš 2013, og enginn samningur hefur veriš ķ gildi frį žvķ ķ lok įrs 2018."  

Žaš er meš hreinum ólķkindum, aš rķkisvaldiš (heilbrigšisrįšuneytiš) skuli koma fram af slķkri óbilgirni gegn stofulęknum, aš halda mętti, aš žeir vęru afętur, sem žyrfti aš fjarlęgja.  Žessu veršur aš linna, og žaš veršur aš hleypa heilbrigšri skynsemi aš.  Žaš veršur aš setja ķ opinbera heilbrigšisstefnu, aš heilbrigšisgeirinn skuli samanstanda af 3 stošum, rķkisspķtölum, žar af einu hįskólasjśkrahśsi, heilsugęzlustöšvum, sem geti veriš meš frjįlst rekstrarform, og einkareknum lęknamišstöšvum/stofum, žótt rķkissjóšur fjįrmagni alla starfsemina og Sjśkratryggingar Ķslands (SĶ) greiši fyrir žjónustu og hafi eftirlit meš tveimur sķšast nefndu. Hiš opinbera skuli jafnframt beina verkefnum ķ žann farveg, žar sem kostnašur er lęgstur aš uppfylltum öllum gęšakröfum.

Žetta žżšir, aš sjśkrahśsin verša aš hafa kostnašarbókhald, sem gerir SĶ kleift aš bera saman kostnaš viš sérfręšieiningar stofulękna.  Tęknižróunin er ķ žį įtt, aš tęknilega er hęgt aš aflétta sķfellt fleiri ašgeršum af t.d. hįskólasjśkrahśsinu en įšur, og žaš ber hiklaust aš gera, ef žaš er hagstętt fyrir skattborgarana.  Žetta ber aš njörva nišur ķ nżrri heilbrigšisstefnu.  Žaš er mjög lķklegt, aš žannig mętti meš hagkvęmum hętti śtvista ašgeršum af spķtölum sem nemur a.m.k. 20 % fjölgun sérfręšieininga įriš 2020 eša 4,3 M sérfręšieininga.  Meš žvķ aš rķkisvaldiš semji viš stofulękna og nżti sér žjónustu žeirra, eins og ešlilegt mį telja, gęti sį kostnašur rķkissjóšs hękkaš um 50 % meš ofangreindri fjölgun sérfręšieininga um 20 %, en hafa veršur ķ huga, aš hann yrši samt undir 6 % af heildarśtgjöldum rķkissjóšs til heilbrigšismįla. Žaš er lķklegt, aš finna megi śt hagkvęmustu verkaskiptinguna śt frį hagsmunum rķkissjóšs og aš hśn muni jafngilda hlutdeild stofulękna, sem er hęrri en 6 %, e.t.v. 6-10 % af heildarkostnaši viš heilbrigšiskerfiš.

"Nś hefur enginn samningur veriš viš sérfręšilękna ķ 2,5 įr, og starfsemin hefur minnkaš samfellt frį įrinu 2016.  Slęmar afleišingar žessarar stefnu stjórnvalda eru nś aš koma fram.  Versnandi ašgengi, lenging į bišlistum og aukiš įlag į ašra žętti kerfisins. Žetta įsamt óvissu um framtķš starfseminnar er mešal įstęšna žess, aš gamalgrónar lęknastöšvar [t.d. Domus Medica - innsk. BJo] eru aš loka.  Mešalaldur sérfręšilękna į stofu hękkar sķfellt (nįlgast 60 įr), og nżlišun lękna og nżjungar ķ lęknisžjónustu verša of hęgfara."

Ósjaldan heyrast stjórnmįlamenn skjalla žekkingarišnašinn og telja hann til vaxtarbrodda atvinnulķfsins.  Ķ reynd eru žessir sömu stjórnmįlamenn dragbķtar į žróun lęknisfręšinnar į Ķslandi, žvķ aš einkageirinn knżr oft žį žróun.  Nżlišun stéttarinnar hefur veriš heft, og ķslenzkir sérfręšingar ķ śtlöndum sjį ekki mikla starfsmöguleika, žar sem Landsspķtalann vantar nżtt hśsnęši meš nśtķmalegri starfsašstöšu og einkageiranum er haldiš ķ spennitreyju, sem stöšugt er hert į meš ruddalegum hętti af forstokkušum sósķalista, sem vill žessa starfsemi feiga. 

"En hvaš skyldi žessi nišurskuršur skżra mikiš af vaxandi įlagi, sem nś er į ašra pósta heilbrigšiskerfisins ?  Įlagi, sem sumir žeirra eru aš kikna undan, brįšadeild LSP og gešžjónustan. Įhugavert vęri aš meta hugsanlegt tjón, sem sjśklingar verša fyrir vegna žessa og eins įhrifin į starfsumhverfiš.  Hvort tveggja gęti veriš verulegt." 

Žaš eru tengsl į milli allra žessara žįtta heilbrigšisgeirans og lęknastofustarfseminnar.  Ef dregiš er śr sķšast nefndu starfseminni, eins og raunin hefur veriš undanfarin įr meš sérstakri tilstušlan heilbrigšisrįšuneytisins, eykst įlagiš į hina žęttina.  Heilbrigšisrįšherra hefur magnaš žaš ófremdarįstand, sem nś hrjįir heilbrigšisgeirann.  Ķ lżšręšisžjóšfélagi ętti aušvitaš aš setja slķkan rįšherra af hiš brįšasta, en forsętisrįšherra heldur yfir henni hlķfšarskildi. Žennan hlķfšarskjöld verša kjósendur aš rķfa burt ķ kosningunum ķ haust, ef žeir eiga aš eygja von um bętta tķš ķ žessum efnum, meš žvķ aš hętta stušningi viš Vinstri hreyfinguna gręnt framboš og reyndar ašra vinstri flokka, en fęra stušning sinn yfir į žį flokka, sem lofa stušningi viš sterkt og fjölbreytilegt heilbrigšiskerfi. 

Nżjasta hneyksliš ķ ranni heilbrigšisrįšherra er kaldranaleg hundsun hennar į įkalli ljósmęšra viš Fęšingardeild Landsspķtalans, en žar og į öšrum fęšingardeildum rķkisins hefur nś skapazt neyšarįstand vegna fjölgunar fęšinga ķ landinu og fękkunar ljósmęšra.  Žaš er hręšilegt fyrir landsmenn aš bśa viš stjórn, sem engan veginn er vandanum vaxin į viškvęmu sviši. 

Aš lokum skrifaši Žórarinn Gušnason:

"Žessari óheillažróun žarf aš snśa viš, taka upp nżjungar og liška fyrir nżlišun.  Starfsöryggi og rekstrarumhverfi stofulękna žarf aš bęta.  Augljóslega žarf aš semja viš lękna og bęta viš verulegum fjįrmunum ķ žennan žįtt heilbrigšisžjónustunnar, rétt eins og fjįrmunir hafa veriš auknir til heilsugęzlu og sjśkrahśsa. 

Žetta žarf aš gera įšur en fleiri lęknastöšvar loka og įšur en fleiri lęknar gefast upp į stofurekstri og snśa sér aš öšrum verkefnum. 

Žaš mį einfaldlega ekki lengur lįta reka į reišanum meš sérfręšilęknisžjónustuna utan spķtala.  Hśn hefur setiš eftir, og nś er hętt viš, aš sjśklingarnir verši skildir eftir meš sįrt enniš vegna heimatilbśins vanda, sem ķ raun var aldrei til."  

Hernašinum gegn heilbrigšiskerfinu veršur aš linna.  Heilbrigšisrįšherra hefur mįlaš skrattann į vegginn af fullkomnu įbyrgšarleysi og hreinręktušum fordómum ķ garš starfsemi stofulęknanna.  Aš žessu leytinu mį lķkja henni viš riddarann sjónumhrygga, don Kķkóta, sem baršist viš vindmyllur.  Rįšherrann kann ekki aš skammast sķn.  Žaš er eiginlega žyngra en tįrum taki, og ętti aldrei aš žurfa aš gerast hér, aš formašur Lęknafélags Reykjavķkur sjįi sig knśinn til aš skrifa svona grein, en hafi hann žökk fyrir aš śtskżra stöšuna fyrir almenningi. 

Įbyrgir Alžingismenn (žar eru žvķ mišur flautažyrlar lķka) hljóta aš fylgjast meš žeirri grafalvarlegu stöšu, sem heilbrigšisrįšuneytiš hefur skapaš ķ heilbrigšismįlum. Einn žeirra, Óli Björn Kįrason, skrifaši grein ķ Morgunblašiš 14. aprķl 2021, undir fyrirsögninni:  

"Byggt undir tvöfalt heilbrigšiskerfi".

Žar stóš m.a.:

"Sįrast er aš horfa upp į, hvernig skipulega er veriš aš leggja grunn aš tvöföldu heilbrigšiskerfi meš einkareknum sjśkratryggingum.  Almenningur veršur aš sętta sig viš žjónustu innan rķkisrekins tryggingakerfis į sama tķma og efnafólk fęr skjóta og góša žjónustu sjįlfstętt starfandi lękna og annarra heilbrigšisstarfsmanna.  Fyrirheitiš um, aš allir eigi jafnan og greišan ašgang aš naušsynlegri heilbrigšisžjónustu óhįš efnahag veršur įn innihalds.  Ég óttast, aš žį bresti żmislegt annaš ķ ķslenzkri žjóšarsįl. 

Tregša heilbrigšisyfirvalda til aš nżta kosti einkaframtaksins ķ heilbrigšisžjónustu og vinna aš samžęttingu og samvinnu opinbers rekstrar og sjįlfstętt starfandi ašila er óskiljanleg.  Dregiš er śr valmöguleikum fólks, unniš gegn hagkvęmri nżtingu fjįrmuna og įlag į opinber sjśkrahśs aukiš." 

Žessi texti žingmannsins gefur vonir um, aš Sjįlfstęšisflokkurinn standi ekki aftur aš rķkisstjórn, žar sem forstokkašur sósķalisti fęr aš leika lausum hala og rśsta heilbrigšiskerfinu ķ nafni sósķalistķskrar hugmyndafręši lķtils žingflokks.  Nęst veršur aš njörva nišur endurreisn heilbrigšiskerfisins meš aukinni žįtttöku žrišju stošarinnar, einkarekinna lęknastofa og lęknamišstöšva, ef žęr verša hagkvęmasti kosturinn fyrir sjśklingana og skattborgarana.

Óli Björn hélt įfram:

"Hęgt og bķtandi er veriš aš hneppa heilbrigšisžjónustuna ķ fjötra fįbreytileika og aukinna śtgjalda.  Viš munum eiga stöšugt erfišara meš aš fylgja öšrum žjóšum eftir į sviši heilbrigšisvķsinda.  Samkeppnishęfni okkar viš aš laša til landsins vel menntaš og hęfileikarķkt heilbrigšisstarfsfólk, eftir langt sérnįm, veršur verri." 

Žaš er ljóst af žessu, aš ÓBK gerir sér grein fyrir stöšunni ķ brįš og lengd, sem upp er komin ķ ķslenzka heilbrigšiskerfinu og er bein ógn viš öryggi sjśklinga og hagsmuni skattborgaranna. Hann mun įreišanlega tala fyrir öflugri višspyrnu ķ žingflokki sjįlfstęšismanna, enda er hśn ķ anda grunnstefnu Sjįlfstęšisflokksins.

Aš lokum skrifaši ÓBK:

"Žegar yfirvöld skilja ekki, aš lęknavķsindin eru žekkingarišnašur, sem nęrist į fjölbreytileika, ekki sķzt ķ rekstrarformi, er sś hętta raunveruleg, aš ķ staš framžróunar verši stöšnun. Rķkisvęšing elur ekki af sér nżsköpun, tryggir ekki lķfsnaušsynlega nżlišun, gengur gegn atvinnufrelsi heilbrigšisstarfsmanna, og kannski žaš, sem er verst: dregur śr žjónustu og öryggi viš sjśklinga.

Er žetta sś framtķšarsżn, sem ętlunin er aš kynna landsmönnum fyrir komandi alžingiskosningar ?"

Óli Björn Kįrason hefur greinilega gert sér grein fyrir, hvert rįšherrann stefnir meš heilbrigšiskerfiš nśna, og til hvers žaš mun leiša fyrir žjónustuna og žann, sem borgar, skattgreišendur. Žį er góš von til žess, aš ašrir žingmenn flokksins og jafnvel ašrir frambjóšendur flokksins muni vekja rękilega mįls į nśverandi óheillabraut rįšherrans og benda į ašra leiš, leiš fjölbreytni, betri žjónustu og atvinnufrelsis.  Sósķalistar mega ekki komast upp meš aš smygla stefnu sinni bakdyramegin inn į žjóšina.  Ef almenningur vill rķkisvęšingu heilbrigšisgeirans og ganga af stofustarfseminni daušri meš lengingu bišlista og lakari nżtingu fjįrmagns en meš einkarekstri, sem nżtt getur tęknižróunina til aš aflesta spķtalana, žį kżs hann sósķalistana.  Aš öšrum kosti kżs almenningur hina, sem eru opnir fyrir möguleikum einkarekstrar til bęttrar žjónustu viš sjśklinga og sparnašar fyrir rķkissjóš. 

 

 

 

 


Bloggfęrslur 7. jślķ 2021

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband