Išnašarframleišsla ķ kreppu

Nś hefur hryggjarstykkiš ķ illa ķgrundašri orkustefnu Žżzkalands og žar meš Evrópusambandsins (ESB) veriš sprengt ķ sundur ķ bókstaflegri merkingu og veršur lķklega aldrei sett saman aftur, žvķ aš sjór mun flęša inn ķ lagnirnar og tęra žęr.  Žar meš er ķ vissum skilningi lķftaugin į milli Rśsslands og Žżzkalands brostin, en margir Žjóšverjar sįu hana bęši sem leiš til aš lįta sįr gróa eftir hildarleik og blóšugustu bardaga Sķšari heimsstyrjaldarinnar į Austurvķgstöšvum Žrišja rķkisins og illvirki į bįša bóga, žar sem tilraun var gerš til aš brjóta rśssneska heimsveldiš į bak aftur, og til eflingar višskipta, sem vęru bįšum ķ hag. Rśssneski björninn trśr śtžensluhefš sinni undi hins vegar ekki žvķ, aš frelsisandi žjóšanna, sem brutust undan veldi hans viš fall kommśnismans 1989-1991, fengi aš blómstra. Nś er aftur barizt į banaspjótum ķ Śkraķnu og hermdarverk framiš śr kafbįti į botni Eystrasalts ķ lögsögu Danmerkur og Svķžjóšar.  Žaš mun draga dilk į eftir sér.  Sį, sem žaš framdi, lagši grunninn aš įtökum Austurs og Vesturs, sem lykta mun meš falli annars eša beggja. Ragnarök eru ķ vęndum. 

Nś reynir mjög į žolrif Evrópužjóšanna vegna dżrtķšar, samdrįttar hagkerfa og lķklegu vaxandi atvinnuleysi, sem viš žessar ašstęšur getur leitt til gjaldžrots margra fyrirtękja og fjölskyldna. Ofan ķ žessa stöšu var afar athyglivert aš heyra haft eftir kanzlara Žżzkalands, kratanum Olaf Scholz, aš nś žętti žżzku rķkisstjórninni brżnt til varnar frelsi Evrópurķkjanna, aš žżzki herinn yrši sį stęrsti og bezt vopnum bśni ķ Evrópu. Žaš hefur gerzt įšur, en undir öšrum formerkjum, en alltaf er ógnin śr austri undirtónninn.  

Skyldi Litla-Napóleóni ķ Elysée-höllinni ekki hafa svelgzt į, žegar hann frétti žetta ?  Žaš er gefiš ķ skyn, aš Evrópumenn verši aš taka į sig auknar hernašarlegar byršar, žvķ aš Bandarķkjamenn muni ķ nįinni framtķš žurfa aš einbeita sér aš Kyrrahafinu og aš ašstoša Taiwan-bśa viš varnir eyjarinnar.  Eftir žessa tķmamótayfirlżsingu kanzlarans ętti hann aš veita Gręningjanum į stóli utanrķkisrįšherra og landvarnarįšherranum naušsynlegan stušning, svo aš hinn vaxandi žżzki her veiti nś śkraķnska hernum allan žann hernašarstušning, sem hann mį og rśmast innan samžykkta NATO.  Sį stušningur felur ķ sér öflugustu žungavopn Bundeswehr į borš viš Leophard 2 bryndrekann og loftvarnakerfi. Vesturveldin hljóta lķka aš drķfa ķ afhendingu Patriot-loftvarnakerfisins til Śkraķnu. 

Žótt sverfi aš Evrópužjóšunum er žaš hįtķš ein hjį žvķ helvķti, sem Rśsslandsstjórn og rśssneski herinn hafa leitt yfir śkraķnsku žjóšina. Žess vegna mį ekki lįta deigan sķga ķ allra handa stušningi viš śkraķnsku žjóšina, sem śthellir blóši sķnu fyrir frelsi sitt og frelsi allrar Evrópu.

Išnašarframleišsla dregst nś saman ķ Evrópu, og er žar bķlaišnašurinn ekki undanskilinn.  Spurn eftir rafmagnsbķlum ķ Evrópu hefur hrķšfalliš, af žvķ aš nś er rafmagniš į bķlana dżrara en jaršefnaeldsneyti m.v. sömu akstursvegalengd.  Byggingarišnašurinn er lķka ķ lamasessi, og af žessum įstęšum hefur spurn eftir įli minnkaš tķmabundiš og žar meš įlverš į LME-markašinum ķ Lundśnum.  Žaš berast hins vegar engar fregnir af fyrirętlunum įlveranna žriggja hérlendis um aš draga saman seglin, enda er LME-veršiš nś um 2100 USD/t Al og spįš hękkandi į nęsta įri.  Fyrirtęki į borš viš ISAL ķ Straumsvķk, sem einvöršungu framleišir sérpantaša vöru (ekkert selt til endurbręšslu), fęr hęrra verš en skrįš LME-verš. 

Žann 21. september 2022 skrifaši Pétur Blöndal, framkvęmdastjóri Samįls, atvinnulķfsgrein ķ Morgunblašiš undir fyrirsögninni:

 "Af orkuskorti, įlframleišslu og kolefnisspori".

Hśn endaši žannig:

"Evrópsk įlframleišsla nęr ekki aš standa undir helmingi af eftirspurn eftir įli ķ Evrópu.  Ķsland og Noregur eru stęrstu įlframleišendur innan Evrópska efnahagssvęšisins, en alls er framleitt įl ķ 15 Evrópulöndum, ž.į.m. Žżzkalandi og Frakklandi.  Hér į landi bśa įlver viš langtķmasamninga, sem dregur śr sveiflum og įhęttu bęši fyrir įlver og innlend orkufyrirtęki. Hagstętt įlverš hefur skilaš višsnśningi ķ rekstri ķslenzkra įlvera , og hafa orkufyrirtękin einnig notiš góšs af žvķ, en žau hafa skilaš metafkomu sķšustu misserin. 

Į sķšasta įri [2021] voru śtflutningstekjur ķslenzks įlišnašar um mrdISK 300 eša fjóršungur af gjaldeyristekjum žjóšarinnar.  Žar af nam innlendur kostnašur įlvera mrdISK 123, en įętla mį, aš um helmingur af žvķ hafi fariš ķ orkukaup.  Keyptar voru vörur og žjónusta fyrir mrdISK 35 af hundrušum innlendra fyrirtękja, laun og launatengd gjöld nįmu yfir mrdISK 20 til 1“500 starfsmanna, en alls eru bein og óbein störf um 5“000.  Žį nįmu opinber gjöld mrdISK 3,4 og styrkir til samfélagsmįla yfir MISK 100.  E.t.v. er mest um vert, aš losun į hvert framleitt tonn hér į landi er margfalt minni en ķ Kķna, sem framleišir yfir helming af öllu įli ķ heiminum.  Žaš munar um ķslenzkan įlišnaš."

Eftir žvķ sem įlframleišsla į meginlandi Evrópu og ķ Bretlandi dregst saman vegna ósamkeppnishęfrar orkuvinnslu, eykst mikilvęgi ķslenzkrar įlframleišslu fyrir evrópskan markaš.  Staša orkumįla ķ Noregi er um žessar mundir óbjörguleg vegna žess, aš raforkuframleišendur hillast til aš flytja raforkuna śt um öfluga sęstrengi vegna svimandi hįrrar veršlagningar į meginlandinu og Bretlandi.  Žar meš fį verksmišjur Noregs enga raforku utan langtķmasamninga, og hefur žaš leitt til framleišslusamdrįttar, t.d. hjį Norsk Hydro.  Žessi staša mun halda įfram, žar til jafnvęgi nęst aftur į milli frambošs og eftirspurnar raforku, eša žar til Noršmenn taka orkumįlin ķ eigin hendur og lįta innlenda raforkukaupendur njóta forgangs umfram erlenda, en žaš er bannaš ķ Orkupakka 3, og ESA-Eftirlitsstofnun EFTA, minnti Noršmenn į žaš, žegar umręša fór fram um žaš ķ Stóržinginu. 

Nśverandi staša raforkumįlanna ķ Noregi gengur žvert į hefšbundna afstöšu norsku žjóšarinnar til orkulindanna, sem er sś, aš žęr séu ķ žjóšareign, og norska rķkiš eigi aš geta beitt fullveldisrétti sķnum til aš stjórna nżtingu žeirra.  Stjórnvöld Noregs hafa villzt af žeirri leiš, sem mótuš var ķ upphafi, aš miša raforkuverš frį virkjun viš veršmęti vatnsins ķ mišlunarlónunum, sem er śtreiknaš eftir vatnsmagni og įrstķma, ž.e. lķkum į og kostnaši af völdum tęmingar aš vori, įsamt hęfilegum hagnaši til aš standa undir fjįrfestingum.  Įriš 1993 var vikiš frį žessari žjóšlegu stefnu og stofnaš dótturfélag Statnetts, žeirra Landsnets, sem įtti aš stjórna raforkukauphöll, žar sem heildsöluveršiš réšist af framboši og eftirspurn.

Nś er Landsnet statt ķ žessum sporum, en Noršmenn gengu enn lengra og seldu téš dótturfyrirtęki Statnetts til fjölžjóšlegrar orkukauphallar, Nord Pool.  Sķšan var rekinn endahnśturinn į valdaafsal norska rķkisins yfir orkulindunum meš samžykki Stóržingsins 22. marz 2018 um innleišingu ESB-orkulöggjafarinnar, sem gengur undir nafninu Orkupakki 3, og felur ACER-Orkustofu ESB, stjórnun millilandavišskipta į raforku.  Žessi óheillažróun hefur leitt til mikillar dżrtķšar ķ Noregi og kippt fótunum undan samkeppnisstöšu hluta norsks atvinnulķfs.  

Hvers vegna ķ ósköpunum er Landsnet nś aš feta žessa óheillabraut ?  Rafmagn er undirstaša afkomu almennings ķ landinu, og landsmenn žurfa nś sķzt į aš halda afętuvęšingu ķ žessum geira, sem gera mun rafmagn aš višfangsefni kaupahéšna, sem fį ašstöšu til aš maka krókinn įn nokkurra veršleika til veršmętasköpunar.  Steininn tekur śr, žegar allt žetta umstang er sett į laggirnar undir merkjum hagsmuna almennings.  Žetta kerfi er svikamylla, sem malar ekki gull, heldur hrifsar žaš śr sjóšum fyrirtękja og heimila.  Vķtin eru til žess aš varast žau.

 


Bloggfęrslur 3. október 2022

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband