Skattkerfi og samkeppnihęfni hagkerfa

Žaš, sem einna mest skilur aš hęgri menn og vinstri menn, er hugmyndafręši žessara fylkinga um skattheimtu.  Hęgri menn vilja haga skattheimtunni žannig, aš hśn skekki hagkerfiš sem minnst, t.d. mismuni ekki atvinnugreinum, fyrirtękjum eša einstaklingum.  Hęgri menn vilja foršast įlögur, sem letja menn til framtaks, vinnuframlags og nżsköpunar, og haga skattheimtunni žannig, aš hśn hafi sem minnst neikvęš įhrif į samkeppnihęfni atvinnugreina, fyrirtękja og einstaklinga. Stękkun skattstofna er keppikefliš aš mati hęgri manna.

Žessu er öllu öfugt fariš meš vinstri menn, og žeir lįta gjarna, eins og žeir skilji ekki, hversu vandmešfariš skattkerfiš er, og haga sér eins og fķll ķ postulķnsbśš, žegar žeir komast til valda, eins og rįšsmennskan ķ Fjįrmįlarįšuneytinu į dögum Jóhönnustjórnarinnar sżndi.  Žį var skattheimtan aukin mjög mikiš og einstrengingslega, žannig aš skatttekjurnar hurfu ķ skuggann af skattheimtunni, af žvķ aš žynging hennar hafši kunn og alvarleg įhrif į skattstofnana meš žeim afleišingum, aš hagvöxtur košnaši nišur og tekjur rķkisins jukust miklu minna en efni stóšu til. Žaš hefur afhjśpazt viš fjįrlagagerš haustiš 2015, aš vinstri menn hafa engu gleymt og ekkert lęrt, sķšan žeir bįru įbyrgš į rķkissjóši, meš hraksmįnarlegum afleišingum.  Žeir reikna meš aš éta kökuna įšur en hśn er bökuš.  Bśskussar hafa slķkir jafnan kallašir veriš į landi hér. 

Samkvęmt nżrri kżrslu Tax Foundation (TF) batnaši alžjóšleg samkeppnihęfni ķslenzka skattkerfisins įriš 2014 m.v. 2013, žvķ aš landiš fór śr 24. sęti ķ 20. sęti af 34 löndum OECD, sem ķ samanburšinum eru, og var meš einkunn 6,7 įriš 2014. Žetta er góšur bati, en mun meira žarf, ef duga skal.

Ķ skżrslu TF kemur fram, aš helzta įstęša batans var afnįm aušlegšarskattsins, sem var eignaskattur, sem fól ķ sér tvķsköttun og gerši t.d. eldri borgurum meš lįgar tekjur og miklar eignir erfitt um vik, og žeir uršu ķ sumum tilvikum aš losa sig viš eignirnar til aš geta stašiš ķ skilum.  Žetta var mjög óréttlįtt, en žannig er einmitt réttlęti vinstri manna, sem fóšra allar sķnar skattahękkanir meš réttlętis- og jafnréttisblašri. 

Miklar umbętur voru geršar į skattkerfinu haustiš 2014, sem tóku gildi 1. janśar 2015.  Mį žar nefna afnįm vörugjalda af öllu, nema bķlum og eldsneyti, og styttingu bilsins į milli viršisaukaskattžrepanna tveggja og fękkun undanžįga frį viršisaukaskatti. Veršur gaman aš sjį skżrslu TF įriš 2016, en 2014 var Ķsland eftirbįtur allra Noršurlandanna, nema Danmerkur, aš žessu leyti. 

Efst trónušu Eistland meš 10,0, Nżja Sjįland meš 9,2, Sviss meš 8,5 og Svķžjóš meš 8,3. Ef Ķslandi tekst aš komast yfir 7,5, žį mį bśast viš, aš landflóttinn snśist viš og fleiri erlend fyrirtęki fįi raunverulegan hug į fjįrfestingum hérlendis.  Žaš er įreišanlegt, aš skattkerfiš į hlut aš atgervisflóttanum frį Ķslandi, žó aš fleiri atriši komi žar viš sögu. 

Fernt skżrir velgengni Eistlands: 

  1. 20 % tekjuskattur į fyrirtęki og engin aušlindagjöld.  Skatturinn er tiltölulega lįgur og mismunar ekki fyrirtękjum eftir greinum.
  2. 20 % flatur tekjuskattur į einstaklinga.  Žetta er eftirsóknarvert kerfi, žvķ aš žaš hvetur til tekjuaukningar og umbunar žeim, sem lagt hafa śt ķ langt nįm, fį ķ kjölfariš hįar tekjur, en aš sama skapi skemmri starfsęvi en hinir.  Į Ķslandi veršur tekiš hęnuskref ķ žessa įtt meš afnįmi mišžrepsins, en žį lękkar višmišun efra žrepsins.
  3. Eignarskattsstofn ķ Eistlandi er einvöršungu landeign, en hvorki fasteignir né fjįrmagn mynda eignarskattsstofn. Žaš virkar nokkuš kyndugt aš skattleggja land, og veršur žį ekki séš, hvers bęndur eiga aš gjalda.  Žeir, sem kaupa sér land eša lóš, hafa žegar greitt skatt af aflafé sķnu, og žess vegna er um tvķsköttun aš ręša, nema um arf eša gjöf sé aš ręša.
  4. Erlendar tekjur fyrirtękja, sem skrįsett eru ķ Eistlandi, eru undanskildar skattheimtu rķkisins.  Žetta virkar aušvitaš sem hvati į fyrirtęki til aš skrį höfušstöšvar sķnar ķ Eistlandi, enda hljótast af slķku fjįrfestingar og óbeinar tekjur til hins opinbera.  Žetta er snjallt hjį Eistum.

Nišurstöšur rannsókna skżrsluhöfundanna sżna ótvķrętt, aš til aš skattkerfi efli samkeppnihęfni lands, veršur skattheimtunni aš vera stillt ķ hóf.  Vinstri stjórnin rżrši samkeppnihęfni Ķslands meš hóflausum og illa ķgrundušum skattahękkunum.  Žetta kemur žannig nišur į launžegunum, aš kjör žeirra dragast aftur śr kjörum starfsbręšra og -systra erlendis.  Aš kjósa vinstri flokkana er žess vegna aš kjósa lakari kjör sér til handa en ella vęru ķ boši. 

Alžjóšleg fyrirtęki lķta mjög til skattkerfisins, žegar žau ķhuga aš hasla sér völl ķ nżju landi.  Žaš er keppikefli flestra landa, žróašra og annarra, aš draga til sķn starfsemi alžjóšlegra fyrirtękja. 

Fyrir heilbrigt hagkerfi skiptir ekki einvöršungu hófleg skattheimta mįli, heldur mį skattlagningin ekki mismuna starfsgreinum, ž.e.a.s. skattkerfiš žarf aš snķša ķ žvķ augnamiši aš afla sem mestra tekna įn žess aš valda markašsbresti.  "Žaš žżšir skattkerfi, sem żtir ekki undir neyzlu į kostnaš sparnašar, eins og raunin er meš fjįrmagnstekjuskatt og eignaskatt.  Žetta merkir einnig kerfi, sem veitir ekki einum geira atvinnulķfsins skattaķvilnanir mišaš viš ašra geira žess.", svo aš vitnaš sé beint ķ umrędda skżrslu. 

Heimfęrt į Ķsland vęri nęr aš skrifa, aš samkeppnihęft skattkerfi ķžyngi ekki einum geira atvinnulķfsins umfram ašra geira, žvķ aš um žaš er engum blöšum aš fletta, aš aušlindagjaldiš, sem innheimt er af sjįvarśtveginum einum, er ķ senn ósanngjarnt og sérlega ķžyngjandi.  Til aš snķša af žvķ agnśana žarf aš bśa svo um hnśtana, aš andvirši s.k. veišigjalds renni til starfsemi, sem žjónustar sjįvarśtveginn umfram ašra ašila, t.d. Hafrannsóknarstofnunar, Landhelgisgęzlunnar, Hafnarsjóšs o.fl..  Gjaldiš žarf aš vera verštengt og magntengt, t.d. 4%-5% af verši óslęgšs fiskjar upp śr sjó.  Aš öšrum kosti skekkir žessi skattheimta samkeppnihęfni sjįvarśtvegs um fólk og fé og mį lķta į sem landsbyggšarskatt.  Ekki žarf aš fara mörgum oršum um, aš žetta veišigjald, eins og žaš er lagt į hérlendis, į sér enga hlišstęšu erlendis, heldur er reist į annarlegum sjónarmišum hér innanlands. Samt er stjórnarandstašan hérlendis enn eins og gömul plata, žegar hśn ręšir fjįrlagafrumvarpiš og žarf aš fjįrmagna lżšskrum sitt, og heggur ķ knérunn sjįvarśtvegsins, žar sem hśn ęvinlega telur feitan gölt aš flį.  Samt eru meš slķku brotin lögmįl heilbrigšrar og sjįlfbęrrar skattheimtu, svo aš ekki sé nś minnzt į sanngirnina.  Hśn liggur ęvinlega óbętt hjį skattbęli villta vinstrisins.     

   

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband