Višskiptastrķš

Žaš er meš ólķkindum, aš heimsbyggšin skuli į įrinu 2018 upplifa višskiptastrķš stórvelda, ž.į.m. Bandarķkjanna viš bandamenn sķna, žótt Bandarķkjamenn  beršust ötullegast fyrir višskiptafrelsi į sķšustu öld og lengst af žessari. Žeir voru ašalhöfundar WTO-Alžjóša višskiptastofnunarinnar, en nś hunza žeir gjörsamlega regluverk hennar.  Žetta er forkastanleg hegšun, enda hafa Bandarķkjamenn grafiš undan trausti bandamanna sinna til sķn.  Ef fram heldur sem horfir, mun "America first" stefna Bandarķkjastjórnar leiša til einangrunarhyggju žessa mesta stórveldis fyrr og sķšar.  Žaš mun gjörbreyta valdahlutföllum ķ heiminum.  

Allt er ķ heiminum hverfult, og nś er skolliš į višskiptastrķš į milli rótgróinna bandamanna, ž.e. strķš BNA viš ESB, Kanada, Japan o.fl. Forseti BNA hefur jafnvel varpaš fram efasemdum um grundvallarreglu NATO, 5. greinina, um aš įrįs į einn jafngildi įrįs į alla og verši svaraš sem strķšsyfirlżsingu į NATO.  Allt žetta hlżtur aš draga sögulegan dilk į eftir sér. Eru Bandarķkjamenn enn stašrįšnir ķ aš standa viš skuldbindingar sķnar ķ varnarsamningi sķnum viš Ķsland ?  Slķk spurning hefši veriš frįleit fyrir 2 įrum, en er hśn žaš nś ?  

Augljóslega er nś kostur fyrir Ķslendinga aš standa utan ESB og losna žar meš viš višsjįrvert og kostnašarsamt višskiptastrķš, en óbeinum afleišingum višskiptastrķšs losnar žó enginn undan.  Žęr eru samdrįttur alžjóšlegra višskipta og fjįrfestinga, sem strax leišir til minni hagvaxtar alls stašar, mun breyta innbyršis hlutföllum į gengi gjaldmišla og  getur endaš meš heimskreppu, eins og geršist fyrir 90 įrum.    

Žaš vinnur enginn višskiptastrķš. Donald Trump gumar af žvķ, aš Bandarķkjamenn vinni žetta višskiptastrķš aušveldlega.  Hann į eftir aš komast aš öšru. Žaš ęttu Bandarķkjamenn aš vita, eins og ašrir, og žeir hafa ekki leyfi til aš ganga fram meš žessum hętti, gjörsamlega ķ trįssi viš "barn sitt", Alžjóša višskiptastofnunina-WTO. "America first" gengur ekki upp.

Leikritiš, sem viš horfum į nśna, er raunveruleikažįtturinn "Skipbrot bandarķska aušvaldskerfisins", hvorki meira né minna.  Bandarķkin, forysturķki aušvaldsins, kveina nś og kvarta undan frjįlsri samkeppni, ašallega viš žróunarlandiš Kķna og "elliheimiliš" ESB, og setja ķ kjölfariš tolla į varning frį žeim įn nokkurra višręšna innan WTO !  Svona gera menn ekki, nema žeir séu įkvešnir ķ aš grafa undan sjįlfum sér, žvķ aš sér grefur gröf, žótt grafi. 

Žaš er einfeldningslegt, ef einhver heldur, aš tollar į innflutning komi ekki nišur į lķfskjörum ķbśanna, sem lįtiš er ķ vešri vaka, aš veriš sé aš vernda.  Ķslendingar afnįmu fyrir 3 įrum tolla og vörugjöld į öllum vörum, nema eldsneytisbķlum og eldsneyti.  Žaš bętti kjör landsmanna sannanlega.  Bandarķkjamenn munu fljótlega įtta sig į raunveruleikanum og vęntanlega taka afstöšu samkvęmt žvķ ķ žingkosningunum ķ nóvember 2018.  Gęti žį žessum farsa lokiš įšur en gengiš veršur af frjįlsum višskiptum daušum um langa framtķš.

Lķtum į upphafiš aš žessum ósköpum.  15. jśnķ 2018 gaf Trumpstjórnin śt tvo lista meš kķnverskum vörum, sem hśn hugšist skella 25 % tollum į, vöruandvirši miaUSD 50 įriš 2017.  Sį fyrri tók gildi 6. jślķ 2018.  Kķnverjar endurguldu meš eigin lista sömu upphęšar. Žį gaf Donald Trump skipun til Roberts Lighthizer, višskiptafulltrśa BNA (USTR), aš śtbśa nżjan lista  aš virši miaUSD 200, sem į skyldi leggja 10 % toll, og hótaši enn öšrum, aš vöruandvirši miaUSD 200.  Heildin, miaUSD 450, er um 80 % af heildarśtflutningi Kķna til BNA.  Kķnverjar flytja hins vegar ašeins inn frį BNA fjóršung af śtflutningsveršmętunum žangaš.  Žaš er ein af meinsemdunum, en segir ekki alla söguna.

Kķna lķtur į upphafsleik BNA sem einhliša brot į alžjóšlegum reglum um višskipti (WTO).  Lögš hefur veriš fram kęra hjį WTO. Teymi Trumps heldur žvķ fram, aš Kķnverjar hafi hafiš žessi įtök meš žvķ aš stela žekkingu frį Bandarķkjamönnum og reka óheišarlega višskiptastefnu (undirboš).  Žegar bśiš er aš leggja tolla į, gleymist rétt og rangt og jafnvel hlutverk WTO ķ mįlinu.  Dęmigert strķšsįstand.

Skrifstofa USTR hefur tekiš sér tķma til aš velja vörur til tolllagningar.  Hśn vill valda bandarķskum neytendum lįgmarkskostnaši og kķnverskum śtflytjendum hįmarkstjóni. Af vörunum į listum frį 15. jśnķ 2018 voru 95 % af veršgildinu fjįrfestingarvörur eša ķhlutir.  Žaš įtti aš draga śr skammtķmaįhrifum į veršlag ķ BNA, žar sem framleišslukostnašur hękkar sįralķtiš viš įlagninguna.  USTR hefur lķka reynt aš tryggja, aš bandarķskir innflytjendur gętu fundiš ašra birgja.  Samkvęmt ITC (International Trade Centre) žį nemur hlutdeild Kķnverja ašeins 8 % af heildarinnflutningi žessara vara.  

Žaš fer žó ekki hjį žvķ, aš tollarnir skaši bandarķsk fyrirtęki, žvķ aš žau verša fyrir kostnaši, en ekki alžjóšlegir keppinautar žeirra.  Jafnvel žótt ķ hlut eigi vörur meš lķtilli kķnverskri hlutdeild, getur veriš hęgara sagt en gert aš skipta um birgi.  Ķ yfirheyrslum žingnefndar skżršu fulltrśar risans GE frį žvķ, aš sérhęfšir ķhlutir žess fari ķ alls konar gęšaprófanir og opinbert samžykktarferli, en af 34 ķhlutum, sem fyrirtękiš vildi fjarlęgja af tollalistum USTR, var enginn fjarlęgšur.  

Aš valda Kķna tjóni gęti lķka veriš hęgara sagt en gert.  Trumpstjórnin vill hemja metnaš Kķnverja į žżšingarmiklum svišum, sem žeir kalla "Made in China 2025". Žetta hittir Kanann žó sjįlfan fyrir, žvķ aš samkvęmt Yang Liang ķ Syracuse hįskólanum og Mary Lovely ķ Peterson Institute for International Economics, sem er hugveita ķ Washington DC, komu 55 % af hįtękni śtflutningsvörum Kķnverja 2013 til BNA frį fyrirtękjum aš fullu ķ erlendri eigu ķ Kķna.  miaUSD 3,6 virši hįlfleišara innflutnings frį Kķna ķ eldlķnunni eru ašallega frį bandarķskum dótturfyrirtękjum, innihalda dķóšur, transistora og tżristora, sem framleiddir eru ķ BNA og fluttir til Kķna vegna tķmafrekrar samsetningar og prófana.

Byrjunarandsvar Kķnverja snertir landbśnašarafuršir, sem ašallega koma frį rķkjum, sem studdu Trump 2016, svo aš greinilega er stķlaš inn į kosningarnar ķ nóvember 2018 ķ žessu strķši.  Eftir žvķ sem strķšiš magnast, dreifist tjóniš um samfélagiš.  Įriš 2017 fluttu Bandarķkjamenn inn vörur frį Kķna fyrir miaUSD 505.  Ef tollar verša lagšir į vörur fyrir miaUSD 250, svo aš ekki sé minnzt į miaUSD 450, veršur ómögulegt aš foršast neytendavörur į borš viš föt og rafeindatęki.  Vörur meš fįa stašgöngubirgja verša fyrir baršinu.  Bandarķskum innflytjendum mun reynast erfišara en įšur aš foršast veršhękkanir til neytenda.  

Dmitry Grozubinski hjį hugveitunni "International Centre for Trade and Sustainable Development" er meš slįandi samlķkingu ķ greininni "Battle-lines drawn" ķ "The Economist" 23. jśnķ 2018: "Višskiptastrķši mį jafna viš žaš aš sprengja upp eigin borgir og blįsa rykinu og reyknum yfir landamęrin ķ von um, aš ķbśunum žar (andstęšingunum) sśrni ķ augum."

Įriš 2017 fluttu Kinverjar ašeins inn fyrir miaUSD 130 frį Bandarķkjamönnum, svo aš žeir hafa minna svigrśm ķ višskiptastrķši, en geta hins vegar gripiš til annarra refsinga.  Žeir gętu stöšvaš nįmsmannaferšir og feršalög Kķnverja til Bandarķkjanna.  Žeir gętu meš beitingu reglugerša gert bandarķskum fyrirtękjum erfitt fyrir ķ Kķna.  Samkvęmt upplżsingum frį Bandarķsk-kķnverska višskiptarįšinu hefur kķnverska rķkisstjórnin rętt viš kķnversk fyrirtęki um aš finna stašgönguvörur fyrir bandarķskar vörur, sem žau nota.  Žetta mun leiša til minni bandarķskra fjįrfestinga ķ Kķna, en bandarķsk yfirvöld grįta krókódķlstįrum yfir žvķ. Allt er žetta makalaust.  Adam Smith, höfundur aušgunarstefnunnar, veršur vęntanlega ekki vęrt ķ gröfinni viš žessi öfugmęli.   

Žessi yfirferš ętti aš sannfęra flesta um, aš andstęšan viš žį andstyggilegu og višsjįrveršu stöšu, sem upp er komin į milli stórvelda, ž.e. frķverzlun žeirra og annarra į milli, er hagstęšasta fyrirkomulagiš.  Leita žarf annarra leiša til aš auka samkeppnihęfni landa og minnka višskiptahalla en aš leggja į innflutningsgjöld. 

E.t.v. hefur bandarķkjadalur veriš of hįtt skrįšur undanfariš.  Sešlabanki Bandarķkjanna hefur veriš aš žoka stżrivöxtum sķnum upp, sem hefur leitt til fjįrstreymis til BNA. Donald Trump hefur fyrstur Bandarķkjaforseta ķ hįa herrans tķš gagnrżnt "Federal Reserve" fyrir vaxtastefnu sešlabankans, og hann hefur sakaš ESB um aš halda gengi evrunnar nišri til aš styrkja višskiptastöšu evrulandanna.  Samtķmis lętur hann skammirnar dynja į Žjóšverjum, enda eru žeir meš yfir 5 % višskiptaafgang af sinni VLF. 

Žetta er mjög ósanngjörn gagnrżni, žvķ aš Žjóšverjar hafa veriš manna gagnrżnastir į Ķtalann Mario Draghi og bankastjórn ECB-evrubankans fyrir peningamįlastjórnun bankans, sem Žjóšverjar telja auka of mikiš peningamagn ķ umferš og verša veršbólguhvetjandi, er frį lķšur, og ręni žżzka sparifjįreigendur sanngjarnri įvöxtun af heišarlegum sparnaši sķnum, t.d. til elliįranna, en hvetji žess ķ staš til neyzlu.  Žessi gagnrżni hefur t.d. komiš frį yfirstjórn Bundesbank, banka ofurmarksins, DEM. 

Žessir atburšir, sem aš ofan er lżst, hafa eyšilagt gamalgróiš traust, sem rķkt hefur į milli vestręnna rķkja yfir Atlantshafiš.  Žaš veršur ekki endurreist ķ sjónhendingu.  Žetta į lķka viš öryggis- og varnarmįl.  Afleišingarnar verša stórvęgilegar og alvarlegar. 

Ķslendingar hafa varnarsamning viš Bandarķkin.  Hvers virši er hann ?  Viš žessar ašstęšur er Ķslendingum hollast aš reyna aš stunda frķverzlun viš sem flesta og ekki aš loka sig af innan einhverra tollmśra, heldur ekki "Festung Europa", sem ašallega hefur veriš fólgin ķ tęknilegum višskiptahindrunum śt į viš į borš viš framleišslu- og gęšastašla. 

Įriš 1918 endaši fyrri heimsstyrjöldin fyrir tilverknaš Bandarķkjamanna meš uppgjöf Mišveldanna. Woodrow Wilson, žįverandi Bandarķkjaforseti, bošaši įriš 1918 sjįlfstęši žjóšrķkja.  Sį bošskapur varš vatn į myllu ķslenzku žingnefndarinnar, sem samdi um fullveldi viš danska žingnefnd ķ Reykjavķk 18. jślķ 1918. Bandarķkin uršu fyrst til aš višurkenna lżšveldiš Ķsland 1944 og tryggšu öryggi žess.  Įriš 2018 brauzt śt višskiptastrķš Bandarķkjanna viš umheiminn.  Hvernig fer meš fullveldi landsins įriš 2018 ķ hverfulum heimi ?  Žaš er engum aš treysta.  Žjóšir eiga enga vini.  Stundum fara hagsmunir sumra saman, og stundum fara hagsmunir annarra saman.  Ręšur ķslenzka utanrķkisrįšuneytiš fram śr žessari flóknu stöšu, žannig aš hagsmunum Ķslands verši borgiš ķ brįš ?  Žaš mį efast.

 

 

 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Gunnar Rögnvaldsson

Bjarni.

Žaš er rangt aš allir tapi į višskiptastrķši Bjarni. Žaš er gömlum klisja. Sagan sannar aš višskiptahallalöndin vinna oftast višskiptastrķš, en višskiptahagnašarlöndin tapa žeim. Žetta er eins og aš segja aš allir tapi į kjarabarįttu og landhelgisdeilum. Žżskaland uppfyllir öll fjögur skilyrši WTO fyrir žvķ aš verša dęmt sem gjaldmišlasvindlari, og 9 prósent višskiptahagnašur žess af VLF, žverbrżtur einnig reglur ESB. Rķkin į sporbraut umhverfis Žżskaland eru į leiš inn ķ svarthol, žvķ Žżskaland er svarthol.

Žeir menn sem įvallt halda žvķ fram aš lįgmarkskröfur til Žżskalands ķ millirķkja-samtarfi séu "ósanngjarnar", ęttu alvarlega aš endurskoša žį Versalasamningamótušu skošun sķna, žvķ hśn stenst ekki. Ef NATO veršur leyst upp žį er žaš fyrst og fremst Žżskalandi aš kenna. Enda er žaš vonin sem Žżskaland bindur sig viš. Žaš er aš reyna aš sökkva Evrópu, eina feršina enn. Halda henni nišri og meš žvķ aš lįta hana halda sér uppi. 

Žaš er einnig klisja aš til sé "frjįls verslun". Og žaš er lķka klisja aš "frjįls verslun" sé alltaf til góšs. Hśn er žaš alls ekki alltaf. Hśn getur mjög svo hęglega veriš stórkostlegt skašręši, žvķ žaš er įvallt lęgsti sameiginlegi nefnarinn ķ fjölžjóšasamningum sem ręšur för.

Eins og žś sérš eru bęri ESB og NAFTA aš springa ķ loft upp. Mexķkó er oršiš mögrum sinnum hęttulegra rķki fyrir vikiš og Žżskaland er oršiš aš nżju terrorrķki ķ Evrópu. ESB hafši rangt fyrir sér alveg eins og Bill Clinton hafši rangt fyrir sér meš NAFTA og Mexķkó, žar sem 9 stjórnmįlamenn eru nś myrtir į mįnuši.

Bestu kvešjur

Gunnar Rögnvaldsson, 31.7.2018 kl. 11:38

2 Smįmynd: Gunnar Rögnvaldsson

Žaš er einnig fjarstęša aš tala um einangrunarhyggju Bjarni, og alveg sérstaklega žegar aš um Bandarķkin er aš ręša. Žau eru eina rķki heimsins žar sem hver einasti einn af hverjum žremur dölum heimsins verša til. Žau eru rķki sem getur ekki einu sinni tekiš įkvöršum um innkaup į banönum įn žess aš setja heimsmarkašinn fyrir banana į annan endann. Svo allt tal um einangrun er śt ķ hött. Bandarķkin munu vinna žetta višskiptastrķš og žaš er eins gott aš bśa sig undir žann sigur. Enda er hann sjįlfgefinn, žar sem Bandarķkin eru žvķ sem nęst algerlega óhįš śtflutningi. Og žar sem allur heimurinn er vanur žvķ aš geta hent sparnaši sķnum ķ hausinn į kapķtalmörkušum Bandarķkjanna og lįtiš hann įvaxtast žar, žį er žaš umheimurinn sem hér žarf aš passa sig, en ekki Bandarķkin. Žau hafa ekkert meš žesss peninga umheimsins aš gera, žvķ fossandi offramboš er į sparifé ķ bandarķskum fyrirtękjum. Žeim skortir ekki fé. Enda eru Bandarķkin eini frjįlsi og opni kapķtalmarkašur veraldar. Restin af heiminum er hins vegar kommabęli į żmsum stigum.

Gunnar Rögnvaldsson, 31.7.2018 kl. 11:58

3 Smįmynd: Gunnar Rögnvaldsson

Žau rķki ķ NATO sem taka sig ekki į og lįta sitt möglunarlaust af hendi til varnarbandalagsins og sem réttlętt getur žaš aš Bandarķkin neyšist til aš heyja kjarnorkustyrjöld, žeirra vegna, og eingöngu žeirra vegna, į aš henda śt śr NATO. Og žau rķki sem eru ekki sįtt viš sameiginlegan og stofnana-skilgreindan óvin varnarbandalagsins, verša aš segja sig śr NATO. Annar er NATO algerlega sjįlfhętt. Hér mį lķklega strax nefna Tyrkland og Žżskaland til hóps žeirra sem eiga varla lengur heima ķ NATO, žar sem Žżskaland er ķ vasanum į Rśsslandi og Tyrkland berst gegn žvķ og byggir loftvarnir sķnar į rśssneskum innkaupum.

Gunnar Rögnvaldsson, 31.7.2018 kl. 13:05

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband