Millilandaverzlun dregst saman

Žaš blęs ekki byrlega meš alžjóšlega hagkerfiš um žessar mundir, žegar helztu višskiptastórveldin stunda žį ótrślegu išju aš grafa undan heimsvišskiptunum meš žvķ aš keppast viš aš leggja tolla į innflutning sinn frį stórveldi, sem žegar hefur lagt į verndartolla hjį sér.  Žar eigast Vesturveldin lķka viš innbyršis, og hefši enginn trśaš žvķ fyrir 5 įrum.  Allt mun žetta draga dilk į eftir sér, žótt vonandi verši WTO-Alžjóša višskiptastofnuninni bjargaš. Kķnverjar hafa vissulega hagaš sér illa.  Yfirvöld hafa t.d. heimtaš nįna samvinnu ("joint venture") viš kķnverskt félag, ef erlent išnfyrirtęki fjįrfestir ķ Kķna, og til aš erlenda fyrirtękiš fįi markašsašgang ķ Kķna, hefur afhending nżjustu tękniupplżsinga veriš skilyršiš.  WTO hefur ekki nįš tökum į žessu vandamįli fremur en žvķ, aš kķnversk śtflutningsfyrirtęki eru ķ mörgum tilvikum aš miklu leyti ķ höndum rķkisins, og žį er samkeppnin vissulega brengluš og hętt viš undirbošum.  Nś hefur sošiš upp śr.  Vonandi endar žetta višskiptastrķš fljótt og meš žvķ aš styrkja WTO, fęra stofnuninni meiri völd ķ hendur til aš draga fyrirtęki og rķkisstjórnir til įbyrgšar fyrir brot į nżjum reglum WTO.  

Žó aš Ķsland sleppi viš žetta višskiptastrķš, žį lenda slęmar efnahagslegar afleišingar af žessu gjörningavešri hart į Ķslendingum, af žvķ aš efnahagur okkar er mjög hįšur utanrķkisvišskiptum.  Minnkandi kaupmįttur erlendis leišir til lęgra veršs fyrir vörur okkar og žjónustu og getur jafnvel dregiš śr feršamannastraumnum hingaš.  Flugfélögin og hótelgeirinn eru žegar illa sett, og feršažjónustan hérlendis mun lenda ķ verulegum hremmingum, ef feršamannafjöldinn minnkar. Żmsum kotbóndanum mun žykja fara verša žröngt fyrir sķnum dyrum, ef Lufthansa veršur rķkjandi ķ millilandafluginu hér.   

Raungengi ISK hefur hękkaš meira en gengi annarra gjaldmišla, sem viš eigum ķ višskiptum viš og er nśna ķ sögulegu hįmarki.  Žaš slęma er, aš žetta sögulega hįmark er ósjįlfbęrt, og nśverandi staša er žess vegna tķmabundin.  Žaš er ašeins ein leiš af toppnum, eins og kunnugt er.  Hśn heitir kjararżrnun, og gorgeir einhverra verkalżšsfrömuša breytir žar engu um.  Nś žarf aš snśa bökum saman ķ varnarbarįttu til aš lįgmarka tjón heildarinnar.  

Raungengi er annaš hugtak en nafngengi.  Styrkist raungengiš, eins og gerzt hefur undanfarin misseri, er veršlag og/eša launakostnašur aš hękka hrašar innanlands en erlendis, męlt ķ sömu mynt.  Raungengi launa hefur hękkaš um 20 %-30 % į undanförnum įrum, hvaš sem gaspri blöšrusela ķ hópi s.k. verkalżšsforingja lķšur og tśšri um ranga śtreikninga, af žvķ aš neyzluvķsitala og launavķsitala séu rangar.  Žeir lįta sem herskįir séu fyrir hönd umbjóšenda sinna, en žessir umbjóšendur og reyndar žjóšin öll verša fórnarlömb fķflagangs, sem fólginn er ķ órökstuddum launakröfum, sem atvinnulķfiš getur ekki boriš nśna, žvķ aš žaš er tekiš aš halla verulega undan fęti, sbr bullandi tap ķ feršamannageiranum.  Ef verkalżšsleištogar įtta sig ekki į, hvaš žaš žżšir fyrir umbjóšendur žeirra, žį eru žeir ekki starfi sķnu vaxnir.  

Įsdķs Kristjįnsdóttir, forstöšumašur Efnahagssvišs Samtaka atvinnulķfsins (SA), greindi žessa stöšu rétt žegar 27. febrśar 2018 ķ vištali viš Baldur Arnarson ķ Morgunblašinu:

""Višsnśningurinn er hrašari en spįš var.  T.d. er aš hęgja verulega hratt į vexti feršažjónustunnar. Greinin hefur vaxiš um tugi prósenta į milli įra undanfarin įr.  Nś er hins vegar aš hęgja į vextinum.  Hagvaxtarspįr hafa breytzt verulega vegna breyttra forsenda, og viš teljum mikilvęgt aš gefa žvķ sérstakan gaum.  Allar spįr gera nś rįš fyrir 2-3 % hagvexti į nęstu įrum, sem er aušvitaš įgętis vöxtur ķ alžjóšlegum samanburši.  Žęr forsendur geta žó breytzt og hafa veriš aš breytast samfara žvķ, sem nżjar vķsbendingar koma fram", segir Įsdķs."

Sķšan žetta var sagt hafa horfur alžjóšlegra efnahagsmįla versnaš ķskyggilega.  Eldsneytishękkanir hafa žyngt róšur margra atvinnugreina hérlendis, ž.į.m. sjįvarśtvegs og feršažjónustu.  Samtķmis stundar rķkissjóšur rįnyrkju į fyrrnefndu greininni meš veišigjaldi śr takti viš afkomuna, og meginmillilandaflugfélögin tvö hérlendis berjast ķ bökkum vegna grķšarlegra fjįrfestinga ķ flugkosti og haršrar samkeppni į flugleišum til Ķslands.  Žżzkum feršamönnum hingaš hefur fękkaš mikiš, og almennt halda Evrópumenn fastar um budduna en įšur.  Bandarķskum feršalöngum hefur hins vegar fjölgaš, og ekki er fariš aš slį į kaupgleši Bandarķkjamanna.

  Vegna nżjustu mjög neikvęšu žróunar alžjóšamįla, sem Bandarķkjastjórn hrinti af staš meš višskiptastrķši viš Kķnverja og hįrri tollalagningu į vörur frį ESB, Kanada og Mexķkó, mį bśast viš versnandi hag Bandarķkjamanna og stöšnun eša jafnvel samdrętti feršamennsku almennt ķ heiminum. Žaš er mikil breyting.

Mešferš Bandarķkjamanna į WTO-Alžjóša višskiptamįlastofnuninni er hryllileg.  Lķklega leišir žessi ófrišur Bandarķkjamanna į višskiptasvišinu til hrörnunar višskiptabandalaga į borš viš ESB/EES ("Festung Europa") og aukinnar žróunar ķ įtt til tvķhliša frķverzlunarsamninga, vonandi į grundvelli WTO, sem allir ęttu aš virša, ekki sķzt höfundarnir, Bandarķkjamenn.  

Sķšan snżr Įsdķs sér aš žróun kaupmįttar ķ téšu vištali.  Žegar mįlflutningur hennar er borinn saman viš hótanir og hįreysti s.k. verkalżšsforingja undanfariš, hvarflar aš manni, aš hśn og žeir bśi ekki ķ sama landi.  Įsdķs reisir mįlflutning sinn į stašreyndum, sem eru žessum verkalżšsforingjum ašgengilegar lķka, en žeir hunza žęr og reyna aš sį vantrausti ķ garš žeirra, sem matreitt hafa žessar stašreyndir. Žaš er flónska.  Slķkt fęr almenning til aš įlykta, aš "hįvašaseggirnir" séu meš óhreint mjöl ķ pokahorninu, stefna žeirra snśist ekki um aš bęta kjör félagsmanna sinna ķ brįš og lengd, heldur sé meira ķ ętt viš pólitķskt prump sósķalista, fżlubomba śr išrum stjórnmįlanna, frį blöšruselum, sem einskis svķfast, en lifa samkvęmt reglunni um, aš tilgangurinn helgi mešališ.

""Viš höfum upplifaš fordęmalausa kaupmįttaraukningu į undanförnum įrum. Laun hafa hękkaš verulega samtķmis žvķ, sem rķkt hefur veršstöšugleiki, sem ekki var fyrirséšur.  Fyrir žvķ eru žó żmsar įstęšur.  Ķ fyrsta lagi vorum viš heppin meš žróun višskiptakjara.  Žau hafa veriš okkur hagstęš į undanförnum įrum, sem hefur veitt aukiš svigrśm til launahękkana. [Nś hafa višskiptakjör versnaš meš hękkun eldsneytisveršs og margra annarra innflutningsvara, en verš į śtflutningsvörunum er hętt aš stķga ķ bili-innsk. BJo.] 

Ķ öšru lagi styrktist krónan verulega samfara miklum vexti feršažjónustunnar.  Žaš skilaši sér ķ veršlękkun į innfluttum vörum og žar meš minni veršbólgu. [Nś eru tekjur af erlendum feršamönnum jafnvel farnar aš dragast saman-innsk. BJo.]

Ķ žrišja lagi kom til einskiptisašgerša frį rķkisstjórninni, og t.d. voru geršar breytingar į tollum og vörugjöldum, segir Įsdķs og bendir į, aš sś ašgerš hafi skilaš lęgra vöruverši."

"Viš getum ekki treyst į, aš allir žessir žęttir endurtaki sig.  Ķ fyrsta lagi er óįbyrgt aš treysta įfram į hagstęš višskiptakjör.  Viš sjįum nś žegar, hvernig fariš er aš hęgja į vexti feršažjónustunnar.  Frekari gengisstyrking krónunnar er žvķ ólķkleg, a.m.k. ķ lķkingu viš žaš, sem veriš hefur.  Žį getum viš aušvitaš ekki endurtekiš leikinn aftur meš breytingum į tollum og vörugjöldum."

Žaš er hins vegar ešlilegt ķ nišursveiflu aš huga aš skattalękkunum į einstaklinga og fyrirtęki.  Hvetja ętti til meiri sparnašar ķ žjóšfélaginu meš lękkun fjįrmagnstekjuskatts og huga ętti aš lękkun viršisaukaskatts og tekjuskatts į fyrirtęki og aš breytingum į fyrirkomulagi persónuafslįttar ķ žįgu launžega meš lęgstu tekjurnar.

Žann 27. febrśar 2018 birtist ķ Morgunblašinu góš grein eftir Halldór Benjamķn Žorbergsson:

"Kjarasamningar snśast um lķfskjör fólks",

žar sem hann fęrir rök fyrir žvķ, aš tķmabil minnkandi hagvaxtar sé hafiš.  Greinin hófst žannig:

"Kjaravišręšur eru samningar um lķfskjör fólks og um jįkvęša žróun samfélagsins.  Og sś žróun hefur veriš grķšarlega hagstęš į undanförnum įrum.  Kaupmįttur hefur aukizt į tķma gildandi samninga frį aprķl 2015 um 20 % og um 25 % hjį žeim lęgst launušu.  Žaš er Evrópu- og Ķslandsmet."

Sķšan rekur hann, aš bęttur hagur hafi aš hluta veriš nżttur til aš bęta efnahagslegan mótstöšukraft gegn nżrri efnahagslęgš, sem örugglega mun koma:

"Ķslenzk heimili, fyrirtęki og hiš opinbera, hafa nżtt uppsveifluna til aš greiša nišur skuldir, og eru Ķslendingar nś oršnir hreinir lįnveitendur til śtlanda.  Hrein erlend skuldastaša žjóšarbśsins er loksins oršin jįkvęš.  Žetta er undraveršur įrangur, ekki sķzt žegar horft er til žess, aš fyrir örfįum įrum glķmdi Ķsland viš alvarlegan skuldavanda."

Žį rekur Halldór Benjamķn nokkur merki um, aš nś séum viš į leiš nišur eftir žessa uppsveiflu:

"Fyrsta vķsbending er vaxandi atvinnuleysi.  [Žrįtt fyrir grķšarlega fjölgun ķ landinu vegna ašfluttra hélzt atvinnuleysi ķ ašeins tęplega 3,0 žar til į 2. įrsfjóršungi 2017, en tók žį aš hękka og er nś tęplega 4,0 %-innsk. BJo.] ...

Önnur vķsbending er minnkandi spenna ķ efnahagslķfinu.  [Sannleikurinn er sį, aš ašfluttir og gengishękkun ISK hafa dregiš śr framleišsluspennu og žar meš hjįlpaš til viš aš nį jafnvęgi ķ hagkerfinu į nżjan leik. Ef jįkvęšur višskiptajöfnušur minnkar mikiš vegna minni śtflutningstekna og meiri innflutnings, mun gengi ISK lękka, en žaš mun vęntanlega auka veršbólgu, sem enn dregur śr atvinnu og rżrir lķfskjörin-innsk. BJo.] ...

Žrišja vķsbending er ķ feršažjónustu. [ Į žessu įri veršur lķtil fjölgun erlendra feršamanna og sums stašar fękkun.  Tekjur af žeim hér innanlands (flug ekki meštališ) gętu jafnvel dregizt saman ķ ISK-innsk. BJo.] ....

Fjórša vķsbending er ķ fréttum śr atvinnulķfinu.  Nęr daglega birtast fréttir af ķslenzkum fyrirtękjum, sem finna fyrir versnandi samkeppnisstöšu viš śtlönd.  Žaš, sem helzt veldur fyrirtękjunum įhyggjum, er hįtt gengi krónunnar og ķžyngjandi launakostnašur.  Skyldi engan undra.  Raungengi ķslenzkra launa, ž.e. hlutfallslegur kaupmįttur žeirra ķ erlendri mynt saman borin viš laun ķ öšrum rķkjum, hefur rokiš upp į sķšustu įrum."

Nś žarf aš leggja įherzlu į aš halda sjó.  Žaš veršur bezt gert meš žvķ aš gera a.m.k. įrshlé į launahękkunum į mešan ķ ljós kemur, hvaš veršur um heimshagkerfiš į žessum óvissutķma.  Ķ versta tilviki stefnir ķ heimskreppu, og žį er nś aldeilis betra aš rifa seglin hér ķ tęka tķš, en spenna ekki bogann um of į versta tķma.  Viš vitum hvaš žaš žżšir.  Kreppan veršur žį enn dżpri og sįrsaukafyllri hér en annars stašar.

 

 

 

 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Jónas Gunnlaugsson

Góš yfirferš hjį žér, Björn Jónsson.

Öll arhugasemdin:  

https://jonasg-egi.blog.is/blog/jonasg-egi/entry/2221020/

Trump, viršist vilja og ętla, aš nį nokkrum jöfnuši ķ inn og śtflutningnum.

Ķ Bandarķkjunum, er sagt aš fękkaš hafi ķ mišstéttinni  og elķtan hafi tekiš meira til sķn.

000

Hér į Ķslandi hękkušum viš gengiš į ķslensku krónunni, til aš fyrirtękin gętu ekki greitt nišur skuldir sķnar.

Fjįrmįlakerfiš vill aš fyrirtękin og fólkiš geti ekki greitt nišur lįnin, žaš er fjįrmįlabókhaldiš.

Fjįrmįlakerfiš, vill alls ekki fį bókhaldstöluna til baka, žvķ aš talan er ekkert veršmęti.

Fjįrmįlakerfiš, vill fį eignirnar, žęr eru veršmętiš.

000

Fyrirfólkiš hękkaši launin sķn.

Egilsstašir, 05.08.2018  Jónas Gunnlaugsson

Jónas Gunnlaugsson, 5.8.2018 kl. 13:12

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband