Aš eiga ekkert erindi

 

Vinstra mošverkiš ķ stjórnarandstöšunni hérlendis į ekkert erindi viš ķslenzka kjósendur.  Žaš sżndu śrslit Alžingiskosninganna 25. september 2021.  Žessir flokkar voru geršir algerlega afturreka meš stefnumįl sķn.  Aš hętti kreddumanna neitaši jafnašarmannatrśšurinn Logi Einarsson aš višurkenna, aš stefnan vęri röng, heldur hefši ašferšarfręšin brugšizt. Kosningabarįtta Samfylkingarinnar var aš vķsu algerlega misheppnuš, en ašalatrišiš er, aš kjósendur höfnušu fikti viš Stjórnarskrįna, fikti viš Evrópusambandiš og fikti viš sjįvarśtveginn.  Kjósendur vita, aš forysta Samfylkingarinnar er óhęf til aš fįst viš žessi mįl og höfnušu žess vegna flokkinum. 

Svipašar įstęšur liggja til grundvallar slöku gengi Višreisnar.  Śr žeim herbśšum heyrast įsakanir į hendur Sešlabankastjóra fyrir aš hafa minnkaš byr ķ segl Višreisnar meš žvķ aš męla algerlega gegn žeirri fullyršingu formanns Višreisnar, aš aušvelt sé og įhęttulķtiš vegna öflugs gjaldeyrisvarasjóšs aš tengja gengi ISK viš EUR, og aš slķkt muni bęta hag launžega og fyrirtękja. Mįlflutningur Žorgeršar Katrķnar Gunnarsdóttur ķ žessa veru er algerlega órökstuddur og ašeins reistur į innantómum fullyršingum hennar og samanburši viš Króatķu, sem er algerlega śt ķ hött.  Ķ stuttu mįli veltir Višreisn sér upp śr hreinni žvęlu og er ekkert annaš en leppur ESB.  Žaš skķn ķ gegn um sjįvarśtvegsstefnu hennar, sem er afrit af gręnbók ESB um CFP (Sameiginlega fiskveišistefna framtķšarinnar). Leita žarf allt til sósķalista til aš finna ókręsilegra framboš. 

Meginbošskapur pķrata, ef bošskap skyldi kalla, var borgaralaun į alla.  Žessi bošskapur fór fyrir ofan garš og nešan hjį kjósendum, sem aš žorra til skilja lögmįl efnahagslķfsins betur en pķratar, sem reyndust algerir ratar viš aš śtskżra hugarfóstur ķ žokuheimum. Einhver hefur sagt žeim, aš sjįlfvirknivęšing 4. išnbyltingarinnar muni leiša til fjöldaatvinnuleysis.  Žetta er reginmisskilningur į ešli tęknivęšingar.  Viš hana verša nż störf til, en fólki fękkar ķ öšrum. Nżsköpun og hagvöxtur į grundvelli framleišniaukningar leišir til aukinnar spurnar eftir vinnuafli af żmsu tagi.  Lżšfręšileg žróun žjóšfélagsins veldur fjölgun umönnunarstarfa, og fękkun fęšinga į hverja konu nišur fyrir 2,1 (er nśna nįlęgt 1,6 į Ķslandi) veldur senn minnkun aukningar frambošs vinnufśsra handa og huga og mun į endanum valda fękkun į vinnumarkaši, eins og žegar er komin fram ķ Japan.  Skilningsleysi pķrata į ešli žess žjóšfélags, sem žeir lifa ķ, veldur žvķ, aš framboš žeirra til forystu ķ žjóšfélaginu er ekki til annars falliš en skellihlįturs. 

Öšru mįli gegnir um sósķalistana.  Gagnvart byltingarhjali žeirra og stóryršum, t.d. um aš breyta Valhöll ķ almenningssalerni og ryšja Hęstarétt, er rétt aš vera į varšbergi, žvķ aš undanfari slķks hlżtur aš vera ofbeldisįstand og lögleysa ķ samfélaginu.  Ekki žarf aš fjölyrša um fullyršingaflaum og sögufalsanir strigakjaftsins Gunnars Smįra, enda gengur sį mašur varla heill til skógar.  Alla vega įttušu vissir kjósendur sig ķ tķma į žvķ, aš hann ętti ekkert erindi į žing, og rötušu heim til föšurhśsanna ķ VG.

Žann 23. september 2021 birtist ķ Morgunblašinu grein eftir Heišrśnu Lind Marteinsdóttur, framkvęmdastjóra fyrirtękja ķ sjįvarśtvegi, og Ólaf Marteinsson, formann žeirra samtaka, en sjįvarśtvegurinn mįtti sęta linnulausum hótunum af hįlfu Samfylkingar, Višreisnar, pķrata o.fl., um ašför stjórnmįlamanna aš rekstri žessara fyrirtękja meš žvķ aš ręna žau nżtingarrétti į sjįvaraušlindinni ķ ķslenzkri lögsögu, sem fyrirtękin hafa keypt sér eša žau įunniš sér meš veišireynslu, meš žjóšnżtingu eša aš stórhękka veišigjöldin, sem eru sérskattur į žessa atvinnugrein og nema žrišjungi hagnašar, sem er hįtt hlutfall.  Višundriš ķ formennsku hjį Višreisn, sem ekki hefur gripsvit į sjįvarśtvegi, sendi śtgeršarmönnum žį köldu kvešju fyrir kosningar, aš meš nśverandi veišigjaldakerfi vęri veriš "aš veršlauna skussana".  Hvers konar hugarfar bżr aš baki svona oršaleppum hjį fyrrverandi sjįvarśtvegsrįšherra (žeim versta) ?

"Ķslenzkur sjįvarśtvegur hefur nś žegar nįš markveršum įrangri ķ loftslagsmįlum.  Į undanförnum įrum hefur sjįvarśtvegur notaš helmingi minna af olķu en hann gerši į 10. įratugi sķšustu aldar.  Ķ samanburši viš olķunotkun greinarinnar į fyrsta įratugi žessarar aldar nemur samdrįtturinn 40 %.  Vissulega er olķunotkun hįš framleišslu į hverjum tķma, en almennt stękkar kolefnisspor atvinnugreina meš auknum umsvifum.  Sjįvarśtvegi hefur į hinn bóginn tekizt aš draga śr olķunotkun og minnka kolefnisspor sitt įn žess, aš žaš komi nišur į framleišslu og gott betur.  Lykilžįttur ķ žessari žróun er afgerandi, en hann felst ķ fiskveišistjórnunarkerfinu, sem sjįvarśtvegurinn byggist į."

Sjįvarśtvegurinn er markašsdrifinn og er ekki, fremur en önnur atvinnustarfsemi, rekinn til aš žjóna einhverjum réttlętishugmyndum sérlundašra stjórnmįlamanna, sem telja sig handhafa réttlętishugtaksins.  Žetta er ekki hlutverk sjįvarśtvegsins, og žetta er heldur ekki hlutverk stjórnmįlamanna meš réttu. Frį nįttśrunnar hendi bżr sjįvarśtvegurinn viš óstöšugleika, eins og alkunna er, og meš nśverandi fiskveišistjórnunarkerfi er leitazt viš aš veita stjórnkerfi hans hįmarksstöšugleika, en hiš sama veršur ekki sagt um sjįlfskipaša sérfręšinga į sviši fiskveišistjórnkerfa.  Žannig veršur heildaróvissu fyrirtękja, starfsmanna og byggšarlaga haldiš ķ lįgmarki.  Žetta hafa kjósendur skiliš, žvķ aš žeir lżstu frati į žį stjórnmįlaflokka, sem sękjast eftir aš setja sjįvarśtveginn ķ uppnįm.

Enginn vafi er į žvķ, aš verši fariš aš rżra aflaheimildir śtgeršanna umfram žaš, sem nśverandi löggjöf heimilar ķ žvķ skyni aš hįmarka afrakstur mišanna til langs tķma, žį veršur fjįrmagnsflótti śr greininni, enda er hlutfallslegur hagnašur hennar nś žegar minni en aš mešaltali ķ öšrum atvinnugreinum landsins. Slķkt mun strax leiša til minni fjįrfestinga ķ greininni, sem hęgja mun į tęknižróuninni žar.  Žaš er einmitt hśn, sem er undirstaša hins góša įrangurs ķ eldsneytismįlum, sem lżst er hér aš ofan. Žaš hefur veriš sjįvarśtveginum hagfellt aš stunda žessa tęknižróun, og žess vegna hefur hann nįš frįbęrum įrangri viš aš minnka kolefnisfótspor sitt ķ t CO2ķg/t afla.  Žessu mun hann halda įfram, žvķ aš į mörkušum hans fer fram samanburšur į milli samkeppnisašila į kolefnisfótspori lokaafuršar. 

 

Óvķst er meš hagkvęmni framleišslu metanóls eša annarra s.k. "rafeldsneytisafbrigša", en ef olķuafuršir śr repju og nepju vęru framleiddar ķ meiri męli hérlendis, mundi sjįvarśrvegurinn vafalķtiš geta notfęrt sér žęr olķuafuršir ķ talsveršum męli įšur en lokaskrefiš veršur stigiš ķ orkuskiptum um borš, hvernig sem žau verša. Framleišsla sjįvarśtvegsins (įn fiskeldis) mun vonandi fara vaxandi og hann samt verša kolefnishlutlaus į nęsta įratugi.   

 "Viršisaukning vegna vinnslu į fiski af Ķslandsmišum fer aš langmestu leyti fram į Ķslandi, og svo mun verša, [į] mešan samkeppnisstašan er tryggš.  Hina miklu įherzlu į fullvinnsku hér heima mį glögglega sjį ķ mikilli fjįrfestingu sjįvarśtvegsfyrirtękja ķ hįtęknivinnslum vķša um land.  Žess žarf hins vegar aš gęta, aš opinber gjöld śr hófi į heimavķgstöšvunum verši vinnslunni ekki fjötur um fót." 

Žaš er grundvallaratriši fyrir veršmętasköpun ķ landinu og višhald blómlegrar byggšar, žar sem śtgerš er stunduš aš rįši, aš fullvinnsla fari žar fram. Til aš sś fullvinnsla sé sjįlfbęr (varanleg), veršur hśn aš fara fram į višskiptalegum grundvelli, ž.e. aš vera samkeppnishęf viš erlendar fiskvinnsluverksmišjur. Launakostnašur er mun hęrri į Ķslandi en ķ samkeppnislöndunum, og žess vegna veršur samkeppnishęfni ekki nįš į žessu sviši hérlendis įn mikillar sjįlfvirknivęšingar.  Hśn śtheimtir miklar fjįrfestingar, og ašeins fjįrhagslega öflugir bakhjarlar meš višunandi tryggingu um stöšugleika ķ rekstrarumhverfi treysta sér ķ slķkar fjįrfestingar.  Lykilatriši ķ žessu sambandi er góš nżting framleišslutękjanna, og žį žarf fjįrfestirinn aš rįša ašgangi aš hrįefni. Meš ótķmabundnum nżtingarrétti į mišunum innan ramma aflamarks ķ hverri tegund į hverjum tķma og markašssetningu į einni hendi er hęgt aš slį tvęr flugur ķ einu höggi, ž.e. aš hįmarka nżtingu framleišslutękja į sjó og landi og aš hįmarka afuršaveršiš meš žvķ aš skipuleggja starfsemina śt frį žörfum markašarins. Žetta er ķslenzka kerfiš, og žaš hefur einfaldlega gefizt bezt m.t.t. aš hįmarka afrakstur fiskveišiaušlindarinnar. 

Nokkrir stjórnmįlamenn hafa ekki fellt sig viš žetta fyrirkomulag, tališ sig handhafa réttlętisins og kokkaš upp eša afritaš misheppnaš fyrirkomulag annars stašar frį ķ nafni réttlętisins.  Žaš er hins vegar ekki hlutverk neins atvinnurekstrar aš reyna aš fullnęgja einhverju tilbśnu og umdeilanlegu réttlęti. Allur atvinnurekstur į aš standa jafnt aš vķgi gagnvart lögunum, ž.m.t. skattalögunum. Ķžyngjandi sérįkvęši gagnvart einni atvinnugrein ganga ķ bįga viš stjórnarskrįrgrein um atvinnufrelsi. Hins vegar er almenn sįtt um, aš löggjöf fiskveišistjórnunar setji sjįvarśtvegsfyrirtękjum ramma um nżtingu aušlindarinnar, sem reist er į vķsindalegri rįšgjöf um sjįlfbęra nżtingu og langtķma hįmarksafrakstur.

Eitt af žessum afstęšu "réttlętismįlum" (eins réttlęti er žį į kostnaš annars) er aš žvinga allan afla į markaš.  Hęngurinn viš žetta er, aš umbošsmenn erlendra fiskverkenda geta žį yfirbošiš ķslenzkar fiskvinnslur, af žvķ aš kostnašurinn erlendis er lęgri.  Ef žetta gengi eftir, stęšu miklar fjįrfestingar vannżttar og afkomugrundvelli fjölda fólks ķ traustum sjįvarbyggšum yrši kippt undan žvķ.  Žannig gęti žetta afstęša réttlęti virkaš.  Réttlęti stjórnmįlamanna virkar yfirleitt meš žessum hętti.  Af kosningaśrslitunum hérlendis ķ september 2021 mį rįša, aš almenningur er sér mešvitašur um, aš slķkt afstętt réttlęti gagnast ekki hagsmunum hans.  Žaš, sem gagnast hagsmunum hans, er hįmarks atvinnuframboš og hįmarks veršmętasköpun ķ landinu sjįlfu.  Į ensku kallast žetta "non nonsense politics" eša stjórnmįl įn vitleysu. 

"Žaš, sem hér hefur veriš upp tališ [um starfsemi sjįvarśtvegsins], byggist į žvķ, aš sjįvarśtvegsfyrirtęki hafa haft fyrirsjįanleika og trygga śthlutun aflaheimilda. Vęri ekki svo, myndu fyrirtękin ekki fjįrfesta til langframa, enda vęri meš žvķ mjög óvarlega fariš. Fyrirtęki fjįrfesta ekki, žegar sś hętta vofir yfir, aš stórfelldar breytingar verši geršar į rekstrarumhverfinu.  Žaš segir sig sjįlft.  Ef sjįvarśtvegur hęttir aš fjįrfesta, mun ekki ašeins draga śr samkeppnishęfni, heldur munu mörg önnur fyrirtęki, starfsmenn žeirra og landshlutar, ekki fara varhluta af žvķ."  

Žaš er grundvallaratriši fyrir vöxt og višgang sjįvarbyggšanna og žar meš ķ raun landsbyggšarinnar, aš sjįvarśtvegurinn hafi bolmagn til mikilla fjįrfestinga.  Hann hefur žaš ašeins, ef sś atvinnugrein gefur sambęrilegan hagnaš og önnur starfsemi yfirleitt.  Undanfarin įr hefur hagnašur ķ sjįvarśtvegi veriš undir mešaltali annarra atvinnugreina.  Til sannindamerkis um žaš, sem Heišrśn og Ólafur rita hér aš ofan, er, aš strax eftir sķšustu kosningahelgi varš veruleg hękkun į markašsvirši fyrirtękja ķ Kauphöll Ķslands, einkum sjįvarśtvegsfyrirtękja.  Lķkur minnkušu mjög į pólitķskum asnaspörkum ķ sjįvarśtveginn, og fyrirtękjunum barst žarna fjįrmagn, sem žau geta nżtt til fjįrfestinga.   

Eigandi gengur betur um eign sķna    

 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband