Tįlsżn lyfjafyrirtękjanna og EMA

Nś geisar ómķkron-afbrigši SARS-CoV-2 og er mjög smitandi, tališ ferfalt į viš deltu, en veldur mun fęrri sjśkrahśssinnlögnum (allt aš 80 % fęrri) og mun fęrri alvarlegum veikindum (allt aš 70 % fęrri) en fyrra afbrigšiš, delta, į hverja 1000 greinda.  Enginn veit, hvaš viš tekur eftir žetta afbrigši, en eitt viršist alveg ljóst.  Bóluefnin eru engin fyrirstaša fyrir žessa veiru, sķzt mest stökkbreyttu afbrigšin.

  Žessi bóluefni viš C-19 vęru almennt ašhlįtursefni vegna getuleysis, ef staša žeirra vęri ekki grafalvarleg, eins og lesa mį um ķ višhengi meš žessum vefpistli fyrir eitt mRNA-bóluefniš.  Žar er um aš ręša žżšingu pistilhöfundar į žżzkri veffrétt um, aš 2 efni, ALC-0159 og ALC-0315, sem bönnuš eru til notkunar į og ķ mönnum, hafi veriš notuš ķ BionTech/Pfizer-bóluefniš gegn C-19 meš vitund Lyfjaeftirlitsstofnunar Evrópu.  Žar eru žvķ jafnframt geršir skórnir, aš forstjóri žeirrar stofnunar, sem er įbyrg gagnvart ESB um lyfja- og bóluefnamįl, sé ekki merkilegur pappķr, eins og žar stendur, og reyndar vanhęf vegna tengsla sinna viš lyfjaišnašinn.  Hśn er į žessu vefsetri, Anti-Spiegel, vęnd um aš draga taum stórfyrirtękja innan lyfjaframleišslugeirans.  

Żmsum hérlendis og ķ öšrum löndum žykja višbrögš yfirvalda viš faraldrinum C-19 vera yfirgengileg og fara fram śr heimildum žeirra. Žaš er ķ raun mjög varhugavert, aš yfirvöld fari inn į braut frelsisskeršinga einstaklinga, sem hafa ekki einkennt lżšręšisrķki hingaš til, heldur žvert į móti einręšisrķki.  Žar aš auki veršur aš draga mjög ķ efa gagnsemi lokana og alls kyns hamla ķ sóttvarnarskyni, žvķ aš jafnan hljóta persónulegar sóttvarnir aš virka bezt.  Ķ žessu sambandi kemur upp ķ hugann latneska spakmęliš: "žótt nįttśran sé lamin meš lurk, žį leitar hśn śt um sķšir".  Hinir fornu Rómverjar vissu, hvaš žeir sungu.  

Žann 21. desember 2021 birtist ķ Morgunblašinu stutt grein eftir Jón Steinar Gunnlaugsson, lögmann.  Honum er nóg bošiš meš žeirri forręšishyggju og stjórnlyndi, sem skķn śt śr sóttvarnarašgeršum ķslenzkra stjórnvalda og minna hann į sovétskipulag fyrri tķšar, alls ekki aš ófyrirsynju.  Žį orti Jóhannes śr Kötlum lofkvęši um kommśnismann og óskaši žess heitast, aš slķku žjóšskipulagi yrši komiš į į Ķslandi, vęntanlega meš stjórnarbyltingu ķ anda bolsévķka.  Enn žann dag ķ dag finnast slķkir furšupésar į mešal vor: "Sovét-Ķsland-óskalandiš-hvenęr kemur žś ?"  Nś veršur enn frekar vitnaš ķ grein JSG, sem heitir:

"Draumsżn veršur aš veruleika":

"Žó aš mannkyniš eigi aš hafa lęrt af reynslunni, eru samt margir, kannski flestir, borgarar į žeirri skošun, aš višspyrna gegn vį, eins og t.d. veiru, sem fólk smitast af, felist ķ žvķ aš koma į sovézku skipulagi.  Ķ žvķ felst, aš heimild borgara til aš rįša sér sjįlfir er afnumin eša skert og valdiš fališ handhöfum rķkisvalds į hendur. Sérfręšingar leggja rįšamönnum til hugmyndir um frelsisskeršingar undir žeim formerkjum, aš veriš sé aš vernda fólkiš.  Einkenni sovétsins leyna sér ekki.  Žau felast m.a. ķ, aš tjįskipti rķkis og borgara fara ašallega fram ķ ašra įttina, ž.e. frį rķkinu og til borgara, sem oft eiga engan kost į aš fį svör viš spurningum um réttlętingu žessarar valdbeitingar gagnvart žeim sjįlfum."

Žaš mį kalla uggvęnlegt, hversu almenns stušnings frelsisskeršingar og hömlur njóta ķ samfélaginu, en hann er reistur į hjaršešli, sem er manninum įskapaš, žegar visst hugarįstand skapast "ķ hjöršinni" vegna meintrar eša raunverulegrar ytri ógnar.  Žetta minnir óžyrmilega į, hversu aušvelt žjóšernisjafnašarmönnum reyndist aš afnema frelsi žżzku žjóšarinnar stig af stigi į įrunum 1933-1934 meš skķrskotun til Versalasamningsins og fjandmanna žżzka rķkisins, innan ("der Feind hört mit") og utan landamęra žess ("sigurvegarar" hildarleiksins 1914-1918).  Veikburša stošir lżšręšis Weimar-lżšveldisins hrundu eins og spilaborg.  Žetta hefur vakiš furšu żmissa seinni tķšar manna, en nś upplifa žeir hiš sama į eigin skinni aš breyttu breytanda ("mutandum mutandis" (kannski er fariš aš fenna yfir latķnu 4. bekkjar MR)).

Žessi upprifjun er til aš varpa ljósi į gildi einstaklingsfrelsisins, og hversu berskjaldaš žaš er viš vissar ašstęšur.  Žess vegna ber aš fagna hugvekjum og barįttu hugsjónamanna į borš viš Arnar Žór Jónsson, Jón Steinar Gunnlaugsson og Jón Magnśsson, lögmenn, gegn hvers konar ašför aš grunnstošum lżšręšisins og stjórnskipun  lżšveldisins meš valdatöku framkvęmdavalds rķkisins į kostnaš borgaralegs frelsis. 

 "Ętla veršur, aš žessi rįš [sóttvarnarrįš hins opinbera - innsk. BJo] séu vanmįttug.  Bezta vörnin felst įreišanlega ķ aš bjóša fram lyf og bóluefni, sem hver og einn borgari į kost į aš fį, en gera sķšan ķ meginatrišum rįš fyrir, aš hver og einn passi upp į sjįlfan sig.  Žaš er a.m.k. allt of mikiš ķ hśfi, til aš réttlętanlegt sé aš taka völdin af borgurum um eigin hag žeirra og fį žau misvitrum stjórnmįlamönnum ķ hendur.

Viš ęttum žvķ aš snśa af žessari leiš og taka aftur til viš aš treysta borgurum fyrir forręši sinna eigin mįla."

Undir žetta skal taka meš einum varnagla žó.  Lyf berast nś frį framleišendum, sem eru gagnleg gegn pestinni og beitt er gegn miklum veikindum, en bóluefnin viršast hins vegar vera gjörsamlega misheppnuš.  Ķ Svķžjóš eru 10 sinnum tķšari aukaverkanir mRNA-bóluefnanna, sem meš ęrnum kostnaši er beitt gegn C-19, en hefšbundinna bóluefna gegn öšrum veirusjśkdómum. Ķ žessu sambandi er bent į višhengi žessa pistils.

Nokkrir sęnskir lęknar hafa skoraš į yfirvöld aš gera hlé į bólusetningum meš BionTech/Pfizer vegna meints fśsks framleišendanna ķ tilraunafasa 3 meš bóluefni gegn C-19. 

Sęnsk skżrsla, sem Sebastian Rushworth, lęknir ķ Svķžjóš, gerši grein fyrir į vefsetri sķnu ķ vetur, sżndi fram į hraksmįnarlega lélega endingu į verndarvirkni bóluefnanna gegn C-19, og žau viršast hafa afar litla verndarvirkni gegn ómķkron-afbrigšinu. Nś berast tķšindi af žvķ, aš ending "örvunarskammtsins" (3. sprautu) sé ašeins 2 mįnušir, en eftir žann tķma frį bólusetningu fjari hratt undan verndarįhrifunum. Er žaš ķ samręmi viš sęnska rannsókn į endingu tveggja skammta af bóluefnum viš C-19. Stingur žaš fullkomlega ķ stśf viš fullyršingar sóttvarnarlęknis Ķslands um varanleika varnar "örvunarskammtsins", sem hann sagši, aš yrši miklu meiri en af fyrstu tveimur.  Nś er nóg komiš af įróšri žessa męta manns fyrir stórgöllušum bóluefnum og misheppnašri stórkarlalegri tilraun į fólki meš nżja bóluefnatękni.  

Morgunblašiš hefur veriš gagnrżniš į frelsisskeršingar almennings, sem opinberar sóttvarnarrįšstafanir fela ķ sér, og er žessi gagnrżni grķšarlega mikilvęg fyrir heilbrigša stefnumótun ķ žessu heilbrigšisvišfangsefni, en opinber stefnumörkun er reyndar ķ skötulķki og felst ekki ķ öšru en aš bregšast skjótt viš illa rökstuddum minnisblöšum sóttvarnarlęknis. Nś hefur veiran sjįlf tekiš völdin og stefnir ótrauš į nįttśrulegt hjaršónęmi, hvaš sem kjįnalegum og dżrum opinberum hömlum og fjöldatakmörkunum lķšur og algerlega óhįš fjöldabólusetningum.  Sóttvarnirnar hafa bešiš skipbrot, en samt er hjakkaš ķ sama farinu. 

Forystugrein Morgunblašsins 22. desember 2021 hét:

"Framtķš meš faraldri":

"En er hęgt aš ganga aš žvķ vķsu ? [aš 3. sprautan dragi śr śtbreišslu smitanna og alvarlegum veikindum - nei, aušvitaš ekki, en mRNA-bóluefnin hafa valdiš heilsutjóni og sumum oršiš aš fjörtjóni - innsk. BJo.] Getur ekki veriš, aš fljótlega komi afbrigši, sem kalli į 4. eša 5. sprautuna ?  Enn vęgara afbrigši, en enn meira smitandi.  Hvaš gerum viš žį ?  Veršur öllu skellt ķ lįs į nż ?  

Viš slķkum vangaveltum hafa aldrei fengizt svör og til žess vķsaš, aš ekki sé hęgt aš segja neitt um ašgeršir fyrr en į hólminn er komiš.  En er žaš įsęttanlegt ?  Getum viš bśiš viš slķkt fyrirkomulag til frambśšar ?  Og žį hve lengi ?  Veiran viršist ekkert į förum og gęti, ķ żmsum afbrigšum, fylgt okkur įrum saman. 

Bjarni Benediktsson, fjįrmįlarįšherra, vék aš žessu ķ gęr  og sagši, aš kallaš vęri eftir žvķ, "aš į sama tķma og viš bregšumst viš įstandinu į grundvelli upplżsinga, sem breytast frį degi til dags, žį veršum viš į sama tķma aš teikna upp nżja framtķšarsżn, eitthvert plan um žaš, hvernig viš hyggjumst tryggja sem fyrst, aš fólk endurheimti ešlilegt lķf."" 

Jón Ķvar Einarsson, prófessor ķ lęknisfręši viš Harvard-hįskóla, hefur žegar svaraš flestum ofangreindum spurningum Morgunblašsins og "teiknaš upp nżja framtķšarsżn" ķ žessum efnum, sem žessum pistilhöfundi žykir aš flestu leyti raunhęf og skynsamleg.  Hann birti hugmyndir sķnar į vefsetri Innherja Vķsis nżlega.  Žannig hafa stjórnvöld nś 2 valkosti, ž.e. aš hjakka ķ vonlausu fari sóttvarnaryfirvalda meš miklum opinberum kostnaši og grķšarlegu tjóni einkaašila ķ žjóšfélaginu, fyrirtękja og einstaklinga, eša aš varša leišina śt śr žokunni (Kófinu) inn į slóš, sem lįgmarkar tjóniš. 

"Naušsynlegt er, aš žingiš taki žessi mįl til rękilegrar umręšu.  Žaš mį aldrei verša léttvęgt aš skerša frelsi fólks, og žó aš žaš kunni aš vera naušsynlegt viš įkvešnar ašstęšur og til skamms tķma, t.a.m. žegar farsótt skellur skyndilega į hér į landi og um heiminn allan, žį hljóta allt önnur lögmįl aš gilda, žegar mįnušir og įr lķša og allt śtlit er fyrir, aš įstandiš vari lengi enn."

Žaš er tķmabęrt, aš Alžingi taki nś afstöšu til sóttvarnarstefnu, sem einkennist af einleik sóttvarnarlęknis framhjį Sóttvarnarrįši, og įlitlegrar stefnu, sem Jón Ķvar Einarsson, lęknaprófessor, hefur sett fram, žar sem hann leggur til, aš hiš opinbera dragi śr eša hętti skimunum, smitrakningum, lokunum og fjöldatakmörkunum, viškvęmir verši verndašir sérstaklega og sóttvarnarrįšstafanir lagšar ķ hendur fyrirtękja, višburšahaldara, félaga og einstaklinga. 

  

 

 


Skrįr tengdar žessari bloggfęrslu:

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Siguršur Kristjįn Hjaltested

Snilldarpistill aš venju hjį žér Bjarni og hafšu žökk fyrir.

Žvķ mišur er alžingi Ķslands setiš af žannig fólki aš žaš er

ekki hęft til eins né neins. Von um aš žašan komi eitthvaš

kraftaverk veršur aš teljast svipaš og aš vinna ķ Vķkingalottói.

M.b.kv.

Siguršur Kristjįn Hjaltested, 28.12.2021 kl. 17:43

2 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Sęll, Siguršur Kristjįn;

Žaš eru nś żmsir gęšingar innan um trunturnar ķ stóšinu, ef vel er aš gįš. Frumkvęšiš getur lķka komiš frį rķkisstjórninni, žegar hśn stķgur af sóttarsęng.  

Bjarni Jónsson, 28.12.2021 kl. 18:25

4 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Sęll, Jónas;

Žegar landsframleišsla dregst saman, fjölgar fįtękum.  Frelsissviptingar yfirvalda valda alls kyns višbótar vandręšum, sem varaš var viš, og hafa nś sum komiš ķ ljós, žvķ aš andlega įlagiš eykst viš uppsagnir og opinberar hömlur į atvinnulķfiš. 

Bjarni Jónsson, 30.12.2021 kl. 09:08

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband