LexÝur frß Fukushima

═ marz 2021 voru 10 ßr li­in frß ■vÝ, a­ flˇ­÷ldur (tsunami) l÷g­u nor­anver­a Kyrrahafsstr÷nd fj÷lmennustu eyjar Japans Ý au­n. Flˇ­÷ldurnar og ne­ansjßvar jar­skjßlftinn, sem orsaka­i ■Šr, sß stŠrsti, sem ■ar hefur mŠlzt, tˇku lÝf 20 ■˙s. manns, ey­il÷g­u yfir 100 ■˙s. heimili og breytti lÝfi tugmilljˇna manna Ý ÷ng■veiti.á Beint fjßrhagstjˇn er tali­ hafa or­i­ yfir mrdUSD 200.á

Eftir mßna­arstrÝ­ Ý ┌kraÝnu h÷f­u R˙ssar me­ ˇtr˙lega vi­urstyggilegu framfer­i hers ■eirra Ý ┌kraÝnu, ■ar sem rß­izt er ß ˇbreytta borgara, sem er strÝ­sglŠpur, valdi­ meiru efnistjˇni en ■essu nemur. Samt er ■etta nßtt˙ruhamfaratjˇn Ý Japan meira en sagan kann frß a­ greina annars sta­ar. ١tt undarlegt megi vir­ast, eru ■essar hamfarir Ý Japan Ý minningu margra a­allega af allt ÷­ru, ■.e. vandrŠ­unum Ý Fukushima Dai-ichi kjarnorkuverinu Ý kj÷lfari­. Ëttinn vi­ kjarnorkugeislun stendur dj˙pt.á

Jar­skjßlftinn einangra­i kjarnorkuveri­ frß raforkukerfi Japans.á Flˇ­bylgjurnar, allt a­ 40 m hßar, fˇru yfir varnarveggi versins og fylltu kjallara ■ess, ■ar sem ney­arrafst÷­in var hřst.á Regluv÷r­um japanska kjarnorkui­na­arins haf­i yfirsÚzt ■essi ßhŠtta og ekki gŠtt ■ess a­ krefjast fleiri sta­setninga fyrir ney­arrafst÷­var.á Ůess vegna var engin lei­ a­ kŠla kjarnaklj˙finn, og kjarnaeldsneyti­ fˇr a­ brß­na Ý gegnum steypuna undir.á Eldur gaus upp og sprengingar kvß­u vi­ og geislunin hŠkka­i yfir a­v÷runarm÷rk.á

Heimsbygg­in fylgdist me­ Ý angist.á ═ Shanghai og San Francisco runnu jo­t÷flur og jo­salt ˙t, eins og heitar lummur, ■ˇtt fˇlk hef­i ■ar enga ■÷rf fyrir slÝk mˇtefni.á Kanzlari Ůřzkalands, Angela Merkel, sem ß­ur haf­i stutt kjarnorkui­na­inn gegn grŠningjunum, fyrirskipa­i n˙ lokun allra kjarnorkuvera Ůřzkalands fyrir ßrslok 2022. Ůetta var frumhlaup, sem řtti undir aukna ■÷rf Ůjˇ­verja fyrir jar­gas, og ■ß var sami­ um Nord Stream 2 vi­ R˙ssa gegn rß­leggingum BandarÝkjamanna o.fl.á Angela Merkel setti ■annig sn÷runa um hßls Ůjˇ­verja og ger­i ■ß algerlega hß­a gasinnflutningi frß R˙ssum, sem frß aldamˇtunum voru undir stjˇrn kaldrifja­s ˙t■enslueinvalds, sem tˇkst a­ kasta ryki Ý augu ■essa fyrrverandi kanzlara me­ alvarlegum aflei­ingum.á Lř­rŠ­isrÝki mega aldrei ver­a hß­ einrŠ­isrÝkjum me­ nau­■urftir.á Angela Merkel ßtta­i sig ekki ß, a­ um valdataumana Ý Kreml hÚlt nřr StalÝn. H˙n ßtta­i sig ekki ß ■vÝ, ■egar hann bjˇ til ßtyllu til a­ rß­ast ß TÚtsenÝu me­ ■vÝ a­ lßta FSB (leyni■jˇnustu R˙sslands) sprengja upp Ýb˙­arblokk Ý Moskvu.á H˙n hÚlt ßfram a­ fri­mŠlast vi­ Putin, eftir a­ hann lag­i hluta GeorgÝu (fŠ­ingarland Jˇsefs StalÝns) undir R˙ssland me­ hervaldi, og h˙n neita­i a­ hŠtta vi­ Nord Stream 2 og draga ˙r gasvi­skiptunum vi­ R˙ssa, ■egar ■eir rÚ­ust ß Austur-┌kraÝnu undir f÷lsku yfirskyni 2014, en voru st÷­va­ir af ˙kraÝnska hernum, sem kom Ý veg fyrir, a­ r˙ssneski herinn leg­i allt Donbass og Luhansk undir sig, en veitti hins vegar ekki mˇtspyrnu ß KrÝm.á SÝ­an ■ß hefur ˙kraÝnski herinn eflzt til muna fyrir tilstilli Vesturveldanna.

KÝnverjar settu mestu uppbyggingarߊtlun heims ß kjarnorkuverum Ý bi­ Ý kj÷lfar Fukushima-slyssins.á Tal um endurnřjun lÝfdaga kjarnorkunnar til a­ berjast vi­ hlřnun jar­ar fÚll n˙ Ý grřttan jar­veg.á Íll ■essi vi­br÷g­ voru yfirdrifin og r÷ng.á

Kjarnorkan hefur marga galla.á Einingarnar eru stˇrar og dřrar Ý byggingu, og hß fjßrfestingarupphŠ­ varpast yfir Ý hßan vinnslukostna­ raforku (um 150 USD/MWh).á á═ ═slandi er framlei­slukostna­ur nřrra virkjana r˙mlega fimmtungur af ■essum kjarnorkukostna­i. Mj÷g lÝtil en raunveruleg hŠtta ß kjarnorkuslysi hefur kalla­ ß vi­amiki­ regluverk fyrir h÷nnun, byggingu og rekstur kjarnorkuvera, sem hefur lÝka varpazt yfir Ý vinnslukostna­inn.á HelmingunartÝmi geislavirks ˙rgangs nřttrar ˙ranÝum samsŠtu er langur (aldir), og freisting er fyrir sumar ˇßbyrgar rÝkisstjˇrnir a­ nota hann Ý kjarnorkusprengjur.á Efasemdarraddir um rÚttmŠti kjarnorkuvera sem lausn ß orkuvi­fangsefnum eru ■annig skiljanlegar.á

AndspŠnis ■essu ■arf a­ Ýhuga fleira.á Eitt er, a­ sÚ ÷llum h÷nnunarreglum, byggingarreglum og rekstrarreglum fylgt ˙t Ý Šsar, er kjarnorkuver ÷ruggt.á Me­ sovÚzka kjarnorkuverinu Ý Chernobyl sem undantekningu hafa kjarnorkuslys ekki kosta­ m÷rg mannslÝf.á Ůa­ voru flˇ­bylgjurnar Ý Fukushima, ekki geislavirkni, sem ors÷ku­u langflesta dau­dagana ■ar.

Anna­ er meint loftslagsvß, og kjarnorkuver geta framleitt kolefnisfrÝtt megni­ af ■eirri raforku, sem n˙ er unnin ˙r jar­efnaeldsneyti.á Raforka frß sˇlarhl÷­um og vindorkuverum er n˙ mun ˇdřrari en frß kjarnorkuverum, en fyrr nefndu orkugjafarnir hafa takmarka­ notagildi, af ■vÝ a­ vinnsla ■eirra er slitrˇtt. Landrřmi skortir vÝ­a fyrir sˇlarhl÷­ur og vindrafst÷­var, ■ar sem mikil raforku■÷rf er.á

Ůrßtt fyrir bŠgslagang stjˇrnmßlamanna ˙t af hlřnun jar­ar er samt n˙ veri­ a­ loka framlei­sluhŠfum og ÷ruggum kjarnorkuverum Ý ■rˇu­um rÝkjum.á Ůessar lokanir og lokanir vegna aldurs kjarnorkuvera gŠtu valdi­ ■vÝ, a­ 2/3 af uppsettu afli kjarnorkuvera ■rˇa­ra rÝkja m.v. ■a­, sem mest var samkvŠmt IEA (International Energy Authority), gŠti ßri­ 2040 veri­ horfi­ af sjˇnarsvi­inu.á Ef orkuver kn˙in jar­efnaeldsneyti munu koma Ý sta­inn, munu ■au ver­a nokkra ßratugi Ý rekstri.á Ef sˇlarhl÷­ur og vindmyllur koma Ý sta­ kjarnorkuveranna, mun losunaraukning CO2 nema nokkrum gÝgatonnum ß ßri, af ■vÝ a­ jar­efnaeldsneyti ver­ur a­ hlaupa Ý skar­i­.á Ůa­ er nßnast alltaf betra, a­ ■essir slitrˇttu orkugjafar leysi jar­efnaeldsneyti af hˇlmi en ■eir leysi kjarnorkuver af hˇlmi ˙t frß loftslagssjˇnarmi­um.á

Stundum er lokun kjarnorkuvera ■ˇ a­allega af fjßrhagsßstŠ­um.á ┴ st÷­um, ■ar sem ekkert gjald er lagt ß losun grˇ­urh˙salofttegunda, eru kostir kolefnisfrÝrrar raforkuvinnslu duldir.á Ůetta skekkir samkeppnisst÷­u kjarnorkuveranna.á Ůegar lokunin er af pˇlitÝskum rˇtum runnin, stendur upp ß grŠningjana a­ forgangsra­a Ý ■ßgu loftslagsins.

Mesti veikleiki kjarnorkuvera er, a­ Ý lř­rŠ­isl÷ndum er raforkan frß ■eim dřr vegna umfangsmikils regluverks og and˙­ar almennings, sem veldur s÷lutreg­u ß kjarnorkuverum.á Ůessi tŠkni er ■ar af lei­andi n˙na a­allega nřtt Ý einrŠ­isrÝkjum, en einmitt ■ar er hŠttara vi­ sl÷ku regluverki og slŠlegu eftirliti.á

Eftir hlÚ Ý KÝna eftir Fukushima er n˙ mikill kraftur kominn Ý uppbyggingu kjarnorkuvera ■ar til a­ leysa kolakn˙in orkuver af hˇlmi.á ═ KÝna var ßri­ 2019 framleitt ferfalt meira rafmagn Ý kjarnorkuverum en ßri­ 2011.á N˙ eru 16 kjarnaklj˙far ■ar Ý uppsetningu og 39 eru Ý h÷nnun.á Ůeir, sem reisa vilja kjarnorkuver, leita n˙ fyrir sÚr um kaup Ý KÝna og Ý R˙sslandi.á Eftir villimannlega innrßs R˙ssa Ý ┌kraÝnu 24.02.2022 hafa ■ˇ langflestir skori­ ß vi­skiptatengsl ■anga­.á

Ůa­ er brřnt fyrir lř­rŠ­is■jˇ­irnar a­ leitast vi­ a­ leysa g÷mul kjarnorkuver sÝn af hˇlmi me­ orkuverum, sem gengi­ geta st÷­ugt ß allt a­ fullum afk÷stum.á Ef kjarnorkuver KÝnverja eru h÷nnu­ m.v. a­ geta fari­ Ý gegnum nßlarauga ˇhß­ra eftirlitsstofnana, ■ß ver­ur heimurinn vissulega ÷ruggari.á ┴ sama tÝma Šttu vestrŠnar ■jˇ­ir ekki a­ hika vi­ a­ leyfa kjarnorkunni a­ vera me­ Ý ■rˇunarverkefnum, sem mi­a vi­ a­ leysa jar­efnaeldsneyti af hˇlmi.á Kjarnorkui­na­urinn er n˙ ■egar me­ ßlitlegar lausnir, ■ar sem eru st÷­lu­ kjarnorkuver Ý u.■.b. 500 MWá einingum me­ lŠgri einingarkostna­ en ■au g÷mlu (aflgetan er nokkru minni en Ý tveimur B˙rfellvirkjunum I).á LŠrdˇmurinn af Fukushima er ekki a­ for­ast kjarnorkuna, heldur a­ nřta hana me­ beztu ■ekkingu a­ vopni.á á áá

áááá

á


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

Athugasemdir

1 Smßmynd: Gu­mundur ┴sgeirsson

Mesti veikleiki (vatnskŠldra ˙ranÝumkn˙inna) kjarnorkuvera er a­ ■au voru h÷nnu­ fyrir kafbßta ■ar sem aldrei skortir kŠlivatn en eru stˇrhŠttuleg ß ■urru landi.

Gu­mundur ┴sgeirsson, 24.4.2022 kl. 15:17

2 Smßmynd: Bjarni Jˇnsson

Ůa­ vir­ist ekki hafa veri­ nŠgilega tryggilega b˙i­ um hn˙tana me­ kŠlingu kŠliklj˙fanna Ý Fukushima.á Nˇg er af vatninu, ■ar sem veri­ stˇ­ vi­ sjˇinn, en kŠlikerfi­ ■arf a­ vera minnst ■refalt me­ sjßlfstŠ­an ney­arrafal fyrir hvert og 3 ˇlÝkar sta­setningar Ý 3 sjßlfstŠ­um brunahˇlfum.áá

Bjarni Jˇnsson, 24.4.2022 kl. 17:01

3 Smßmynd: Gu­mundur ┴sgeirsson

Ůa­ var ekki bara nˇg af vatni heldur of miki­, ■vÝ dŠlurnar fˇru ß kaf og ey­il÷g­ust. ┴n hringrßsardŠlingar er engin kŠling. Ůrefalt dŠlukerfi ˇnřtt ß kafi Ý vatni hef­i engu breytt um ■a­.

Saltbrß­arofnar (t.d. kn˙­ir me­ thorium) eru lausir vi­ ■ennan stŠrsta veikleika. Ef ■eir ofhitna ■ß lekur brß­in bara ni­ur Ý ker ■ar sem h˙n er hŠttulaus og kjarnahv÷rfin st÷­vast um lei­.

Gu­mundur ┴sgeirsson, 24.4.2022 kl. 17:14

4 Smßmynd: HallgrÝmur Hrafn GÝslason

Bjarni, Thorium orkuverum eru lausnin. Brß­i­ salt ber orkuna frß kjarna ofninum til gufuturbinu, vi­ rof ß lei­slu storknar salti­, vi­ rafmagns skort brß­nar frystitappi Ý saltlausnarrßs og ■a­ flŠ­ir Ý ney­argeymi og ■a­ deyr Ý thorimumkjarnaofninum. Engin e­a sßralÝtil geislun ß sÚr sta­.á Ůa­ er hŠgt a­ sta­setja orkuverum fjarri vatni, Ý ey­im÷rkum ef vill.

HallgrÝmur Hrafn GÝslason, 24.4.2022 kl. 18:35

5 Smßmynd: Bjarni Jˇnsson

Gu­mundur.á ╔g held, a­ Ý Fukushima verinu hafi ney­arrafst÷­ og kŠlikerfi (dŠlur, lokar o.fl.) veri­ Ý kjallaranum.á Ůa­ ■arf a­ sta­setja ■ennan b˙na­ ß fleiri st÷­um, fleiri hŠ­um, og loka hann rŠkilega af, einnig vegna brunavarna, en Ý tilviki dÝsilrafst÷­va vandast mßli­ me­ afgasi­, ■egar sjßvarhŠ­in hŠkkar um 40 m.áá

Bjarni Jˇnsson, 25.4.2022 kl. 10:29

6 Smßmynd: Bjarni Jˇnsson

HallgrÝmur; Lengi veri­ ■eirrar sko­unar, a­ tÝmi ■essara kjarnaklj˙fa hlyti senn a­ renna upp.á Hvers vegna er fremur hljˇtt um ■rˇun ■essarar tŠkni ?á Smßu, st÷­lu­u kjarnorkuverseiningarnar (um 500 MW) eru ekki me­ ■ˇrÝum kjarnaklj˙fa, mÚr vitanlega.áá

Bjarni Jˇnsson, 25.4.2022 kl. 10:34

7 Smßmynd: HallgrÝmur Hrafn GÝslason

https://www.nature.com/articles/d41586-021-02459-w

Vir­ist vera fyrsta thorium kn˙na orkuveri­, sta­sett vi­ Gobi ey­im÷rkina Ý Kina, sÝ­an 1969 a­ tilraunarorkuveri­ Ý Tennessee var lagt ni­ur

HallgrÝmur Hrafn GÝslason, 25.4.2022 kl. 12:56

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband