Vestfiršinga vantar virkjun

Stašarval virkjana landsins er mikilvęgt til aš lįgmarka orkutöp, spennusveiflur og til aš hįmarka afhendingaröryggi raforku til notenda hennar.  Žungamišja virkjana landsins er į Žjórsįr/Tungnaįr-svęšinu, sem er tengt Hvalfirši, Straumsvķk og žéttbżlinu sušvestanlands meš öflugum hętti. Sušurland nżtur góšs af tengingu viš Bśrfellsvirkjun, en styrkja mį enn raforkukerfi Sunnlendinga meš tengingu viš vęntanlegar ašveitustöšvar viš virkjanir ķ Nešri-Žjórsį. 

Raforkukerfi Austurlands bżr aš öflugustu virkjun landsins, Fljótsdalsstöš. Į Vesturlandi er engin  stórvirkjun, en öflug ašveitustöš į Brennimel og önnur į Vatnshömrum, en einkum og sér ķ lagi vantar Vestfiršinga trausta virkjun, sem styrkt geti raforkukerfi žeirra. Žar er naušsyn į auknu skammhlaupsafli, svo aš setja megi 60 kV flutningskerfi LN ķ jöršu, og spennustöšugleika. Meš žessu tvennu vęri Vestfiršingum komiš ķ flokk flestra annarra landsmanna gagnvart afhendingaröryggi rafmagns og lķtilli losun koltvķildis viš raforkuvinnslu.  

Ein gleggsta grein, sem um įrabil hefur sézt į prenti hérlendis um virkjanamįl, birtist ķ Morgunblašinu 28. nóvember 2022.  Höfundur hennar er Elķas Jónatansson, forstjóri Orkubśs Vestfjarša, og bar hśn fyrirsögnina:

"Aš virkja og vernda loftslag - hvar į aš virkja".

Hann gerši hnitmišaša grein fyrir stöšu Vestfiršinga ķ orkumįlum:

"Vestfiršingar fį helming raforku sinnar eftir einni 160 km langri Vesturlķnu frį tengivirki Landsnets (LN) fyrir botni Hrśtafjaršar [ašveitustöš Hrśtatungu] ķ tengivirkiš ķ Mjólkį viš Mjólkįrvirkjun.  Orkan į lķklega oftast upptök sķn ķ Blönduvirkjun ķ 100 km fjarlęgš frį Hrśtafirši [orkubśsstjórinn getur vafalaust vķsaš til kerfishermana um žetta]. Orkan er žvķ flutt 260 km leiš  frį orkustöš ķ tengivirkiš ķ Mjólkį meš tilheyrandi töpum.

Hinn helmingurinn er framleiddur innan Vestfjarša, og er Orkubś Vestfjarša (OV) žar stęrsti orkuframleišandinn og eini framleišandinn, sem hefur einhvern varaforša [mišlunargetu], sem heitiš getur ķ lónum viš sķnar virkjanir.  Stęrsta virkjun OV er Mjólkįrvirkjun, 11 MW, en samtals eru virkjanir ķ eigu OV og einkaašila į Vestfjöršum 21 MW." 

Žaš er fljótlegt aš reikna śt įrlegu orkutöpin į žessari 260 km löngu leiš frį Blöndu til Mjólkįr og kostnaš žeirra og kostnašinn fyrir vestfirzka notendur af völdum truflana, sem valda spennusveiflum og straumleysi hjį žeim.  Žar aš auki er fyrirsjįnlega į nęstu įrum žörf fyrir afliš, sem nś er flutt til Vestfjarša, nęr Bönduvirkjun. Af žessum sökum leikur ekki į tveimur tungum, aš um 30 MW virkjun, vel stašsett į Vestfjöršum, er žjóšhagslega hagkvęm.  Vert vęri, aš žingmenn NV-kjördęmis kęmu nś auga į žetta og styddu viš bakiš į rķkisfyrirtękinu Orkubśi Vestfjarša ķ višleitni fyrirtękisins til aš hrinda af staš góšum hugmyndum fyrirtękisins um nęstu žokkalegu vatnsaflsvirkjun į Vestfjöršum.

"Til aš tryggja afhendingaröryggi į Vestfjöršum, žegar flutningslķnur eru straumlausar, hefur veriš komiš upp neti varaaflsvéla vķša um Vestfirši.  Stęrsta varaaflsstöšin er ķ Bolungarvķk, 11 MW dķsilstöš ķ eigu LN, byggš įriš 2015.  Varaaflsstöšin er jafnstór Mjólkįrvirkjun. Į Patreksfirši er 4,7 MW dķsilstöš OV (mikiš endurnżjuš 2018), en OV er meš 11 varaaflsstöšvar um alla Vestfirši, alls 18 MW.  Varaaflsstöš LN og nokkrar varaaflsstöšvar OV eru bśnar sjįlfvirkni og ręsa inn į net į innan viš 90 s, ef raforkunetiš veršur straumlaust vegna bilana eša višhalds.  

Žaš hefur sżnt sig, aš Vestfiršir žurfa ķ dag aš vera meš 100 % (dķsil-) varaafl fyrir raforku til heimilisnota og til žeirra fyrirtękja, sem nota forgangsorku, til aš tryggja įsęttanlegt afhendingaröryggi.  Žį žarf 100 % varaafl ķ formi olķukatla viš straumleysi ķ staš rafkyntu hitaveitnanna.  Varaafl į Vestfjöršum ķ formi dķsilvéla og olķukatla er um 50 MW ķ dag."

Žetta er fróšleg lesning, sem sżnir stöšu raforkumįla į Vestfjöršum, sem er frįbrugšin žvķ, sem ašrir landsmenn bśa viš.  Svo žakkarvert sem žaš er aš bśa viš tiltękt varaafl, er engu lķkara, en žróun raforkumįla Vestfiršinga hafi aš sumu leyti stöšvazt meš tilkomu Vesturlķnu.  Žaš er ekki vegna žess, aš slęmt hafi veriš fyrir Vestfiršinga aš tengjast stofnkerfi landsins, heldur hins, aš hśn er langur leggur, en ekki hringtenging Vestfjarša viš landskerfiš ķ lķkingu viš žaš, sem ašrir landsmenn bśa viš.  Aš hringtengja Vestfirši viš landskerfiš er dżrt og tekur sinn toll af landinu.  Hagkvęmara og meiri landvernd er ķ žvķ fólgin aš virkja vatnsfall eša vatnsföll į vel völdum stöšum į Vestfjöršum m.t.t. stöšugleika kerfisins og afhendingaröryggis raforku.  Til žess aš losna aš mestu viš aš brenna olķu ķ varaaflsstöšvum žurfa Vestfiršir aš verša sjįlfum sér nógir um rafmagn frį virkjunum sjįlfbęrra orkulinda, og 60 kV flutningskerfi LN žarf aš setja ķ jöršu svo fljótt sem aušiš er til aš draga śr bilanatķšni og neikvęšum įhrifum į įsżnd lands.

OV mundi žį einvöršungu flytja inn raforku um Vesturlķnu, į mešan višhald eša višgeršir fara fram ķ virkjunum fyrirtękisins, og gęti jafnvel flutt raforku til landskerfisins į sumrin, žegar hitunarįlagiš hefur minnkaš, og slķkur flutningur gęti bętt stöšu mišlunarlóna Landsvirkjunar.  Allt viršist žetta vera žjóšhagslega hagkvęmt, enda kostar varaaflvélaorkan 70 ISK/kWh, sem er 13-falt heildsöluverš til almenningsveitna um žessar mundir. 

"Žaš er hęgt aš koma upp virkjun innan svęšisins ķ seilingarfjarlęgš frį mestu notkuninni, sem hefur nęgilegt afl og nęgilegt vatn ķ lónum til aš męta orkužörf innan Vestfjarša, žegar flutningslķnur inn į Vestfirši verša straumlausar.  Meš žvķ aš slķk virkjun sé nęgilega aflmikil til aš męta aflžörfinni innan Vestfjarša įsamt öšrum virkjunum, žį žarf ķ flestum tilvikum ekki aš ręsa dķsilknśiš varaafl.  Žar sem afliš ķ virkjuninni er aušvitaš ekki dķsilknśiš, heldur vatnsafl, er ķ raun bśiš aš tryggja afhendingu meš vatnsafli og varaafliš žį oršiš gręnt.

Meš byggingu virkjunar er ekki einungis veriš aš snśa viš žeirri stefnu aš auka sķfellt viš varaafliš ķ formi dķsilvéla, heldur mun draga stórkostlega śr notkun žess varaafls, sem fyrir er, eša um 90 %. 

 

Nęrtękasta dęmiš um slķka virkjun er 20-30 MW virkjun ķ Vatnsdal ķ Vatnsfirši, en meš tilkomu virkjunarinnar, sem er einungis ķ 20 km fjarlęgš frį Mjólkįrvirkjun, gęti straumleysistilvikum hjį 90 % Vestfiršinga fękkaš um 90 % og olķunotkun vegna varaafls einnig minnkaš um 90 %."   

Hér er um mjög mikiš hagsmunamįl Vestfiršinga og landsmanna allra aš ręša, eins og Elķas Jónatansson śtskżrir žarna vel.  Žaš er kominn tķmi til aš rétta hlut Vestfiršinga ķ orkulegum efnum, og žess vegna ęttu žingmenn og orkurįšuneyti aš taka vel ķ žessa hugmynd OV.  Vonandi verša ekki bśnar til óžarfa blżantsnagaratafir į žetta verkefni, en vegna stašsetningarinnar žarf lķklega sérstakan atbeina umhverfis-, orku- og loftslagsrįšherra, og mun žį reyna į hann aš lįta nś nś meiri hagsmuni vķkja minni hagsmunum śr vegi.  

    

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband