Heilnęmi matvęla ķ mengašri veröld

Hneyksli ķ samskiptum eggjaframleišanda og eftirlitsstofnunar rķkisins meš heilnęmi matvęla skók samfélagiš um mįnašamótin nóvember-desember 2016. Hneyksliš var žrķžętt. 

Ķ fyrsta lagi illur ašbśnašur, a.m.k. hluta hęnsna, į eggjabśum tilgreinds fyrirtękis.  Žetta varšar bęši dżravernd og hollustu matvęla. 

Ķ öšru lagi ašgeršarleysi eftirlitsašilans, Matvęlastofnunar, MAST, eftir aš upp komst um óleyfilegan fjölda fugla į flatareiningu og ljóst var, aš umtalsveršur fjöldi žeirra var vanhaldinn og žreifst illa. Myndskeiš norskęttaša dżralęknisins talaši sķnu mįli um žaš. Hinu brotlega fyrirtęki voru gefnir frestir į fresti ofan og hótaš refsiašgeršum, ef ekki yrši oršiš viš ašfinnslunum, en yfirstjórn eftirlitsstofnunarinnar heyktist alltaf į aš lįta kné fylgja kviši. Slķkt viljaleysi į ekki erindi į žann staš, en fśsk embęttismanna er žvķ mišur landlęgt į Ķslandi. Er slķkt tekiš aš reyna į žolrif almennings ķ landinu, sem žarf aš leita til eftirlitsstofnana og er aušvitaš hįšur žeim, t.d. varšandi gęši og heilnęmi matvęla.   

Ķ žrišja lagi var hjį žessari eftirlitsstofnun rķkisins, Matvęlastofnun, lįtiš hjį lķša aš upplżsa neytendur um žaš, aš eggjabś žessa fyrirtękis uppfylltu ekki lįgmarks gęšakröfur varšandi alifuglarękt og aš merking į vöru fyrirtękisins um "vistvęna framleišslu" vęri žess vegna afar villandi og ķ hróplegu ósamręmi viš veruleikann. Meš žessu hįttarlagi var grafiš undan bęndum meš metnaš og dug, sem lagt hafa ķ talsveršan fórnarkostnaš til aš žjóna neytendum og dżrum sķnum af trśmennsku.  Žeir, sem lengst eru komnir žar į bę, hafa nįš erfišum hjalla, sem er alžjóšlega faggilt vottun um lķfręnan bśskap.   

Hér er ekki viš starfsfólk eftirlitsstofnunarinnar aš sakast, žvķ aš viškomandi dżralęknar geršu drög aš fréttatilkynningu til fjölmišla į grundvelli athugana og athugasemda sinna, og hefur annar dżralęknirinn gert grein fyrir afstöšu sinni ķ vištali viš RŚV frį Noregi į lżtalausri ķslenzku meš hugljśfum, syngjandi norskum hreim, sem unun var į aš hlżša, žótt mįlefniš vęri óskemmtilegt. 

Forstjóri MAST hefur tekiš į sig įbyrgšina į aš banna birtingu žessarar sjįlfsögšu tilkynningar til almennings um heilnęmi matvęla, sem neytendur leggja sér til munns ķ góšri trś. Eru žar hafšar uppi hępnar lagarefjar.  Forstjórinn segist  žó vilja lęra af margķtrekušum mistökum sķnum, en rķgfulloršnir menn lęra ekki dómgreind.  Af dómgreindarleysi var leyndarhjśpi sveipaš yfir stofnunina ķ hverju mįlinu į fętur öšru.  Almenningur, sem aš miklu leyti fjįrmagnar žessa stofnun, į rétt į öllum upplżsingum įn tafar, sem įhrif geta haft į lķšan hans og heilsufar, svo og um blekkingarišju gagnvart neytendum. Efnisatriši mįlsins eru svo alvarleg, aš rökréttast er fyrir žennan forstjóra aš axla sķna įbyrgš ķ verki og rétta žar meš hlut stofnunar sinnar.  Annaš er óvišunandi fyrir bęši heišvirša framleišendur og alla neytendur.

Hiš sama į viš um hefšbundin bęndabżli og stórvaxinn bśskap.  Žaš er hreinn fyrirslįttur hjį yfirstjórn MAST, aš vegna įkvęša ķ persónuverndarlögum megi hśn ekki upplżsa opinberlega um slęma mešferš dżra į almennum bśum.  Hvert bś er ķ raun lögašili, sem haft getur fjölbreytilegt eignarhald, en einkaeign eins bónda eša sameign hjóna eša fjölskyldu er algengast.  Aš opinber stofnun, aš miklu leyti į framfęri almennings, haldi žvķ fram, aš ašfinnslur um bśfjįrhald eigi ekki erindi til almennings, er fįsinna į 21. öld.  Almenningur į hér hagsmuna aš gęta, af žvķ aš slęm mešferš dżra hefur óhjįkvęmilega neikvęš įhrif į gęši afurša žeirra. Sjónarmiš forstjórans er śrelt og į skjön viš nśtķmakröfur um dżravernd og neytendavernd. 

Skilyrši eindregins stušnings ķslenzkra neytenda viš ķslenzka matvęlaframleišendur er, aš allt sé uppi į boršum hjį bęndum, er varšar hvašeina, sem haft getur įhrif į gęši framleišslu žeirra.  Žarna žarf fullkomiš gegnsęi aš rķkja og žeir, sem skyggja į žaš eša hindra, grafa um leiš undan trausti į ķslenzkum bęndum.  Sterkasta tromp bęndanna er heilbrigšur gróšur og vel haldnir og heilbrigšir dżrastofnar, sem fį minnst allra bśstofna og nytjajurta Vesturlanda af sżklalyfjum, skordżraeitri og tilbśnum įburši og fį jafnframt hreinasta vatniš og lifa į minnst mengašri jörš.  Žess vegna kjósa flestir landsmenn ķslenzka bęndur, žegar žeir verzla ķ matinn, enda er vistspor žeirra minna en samkeppnisašila žeirra erlendis. 

Ķ Fréttablašinu, 3. desember 2016, į bls. 6 er frétt um dżravernd undir fyrirsögninni,

"Ekki upplżst um ašbśnaš hjį bęndum":

"Matvęlastofnun neitar aš afhenda Fréttablašinu upplżsingar um ašfinnslur hérašsdżralękna stofnunarinnar varšandi ašbśnaš og umhiršu dżra į lögbżli į Vesturlandi.

Neitun Matvęlastofnunar barst Fréttablašinu sama dag og forstjóri stofnunarinnar lofaši bót og betrun og rķkari upplżsingagjöf til almennings ķ Kastljósvištali.  MAST mun ekki veita upplżsingar um dżravelferš hjį ķslenzkum bęndum."

Matvęlastofnun starfar undir stjórn atvinnuvega- og nżsköpunarrįšuneytisins.  Rįšherra ber pólitķska įbyrgš į starfseminni.  Umburšarlyndi landsmanna gagnvart hegšun yfirstjórnar MAST er žrotin.  Stjórnmįlaflokkunum er hollt aš hugleiša žetta, bęši nśverandi valdhöfum og komandi, og leggja fram og samžykkja frumvarp um lagabreytingar, ef žęr eru taldar naušsynlegar til aš nį fram įsęttanlegri stöšu žessara mįla. Skemmd epli mega ekki fį aš skemma meira śt frį sér.

"Hallgeršur Hauksdóttir, formašur Dżraverndarsambands Ķslands, segir mikilvęgt, aš upplżsingum sé ekki haldiš leyndum.  "Žaš skiptir grķšarlega miklu mįli, aš gögn um illa mešferš bśfjįr séu opinber almenningi, svo aš neytendur geti vališ og hafnaš", segir Hallgeršur.  "Mér sżnist, mišaš viš žessa neitun, aš Matvęlastofnun ętli sér ekki aš bęta rįš sitt varšandi upplżsingagjöf til almennings"."

Aušvitaš er illmannleg mešferš dżra ein hlišin į žessu mįli.  Óheft upplżsingagjöf opinberrar eftirlitsstofnunar til almennings er sjįlfsagt og beitt vopn ķ barįttunni gegn dżranķši.  Žaš er tilhneiging til mešvirkni fólgin ķ aš žegja ķ hel pervisalegt og skašlegt framferši manna gegn öšrum mönnum og mįlleysingjum. Svipta ber hulunni miskunnarlaust ofan af žvķ öllu og refsa haršlega. 

Žóra Kristķn Įsgeirsdóttir skrifaši frétt ķ Fréttatķmann į fullveldisdaginn, 1. desember 2016, og birti vištal viš mann, sem skrifstofustjóri ķ atvinnuvega- og nżsköpunarrįšuneyti, fyrrverandi yfirdżralęknir, fól afgreišslu erindis um hiš alręmda eggjabś, meš fyrirsögninni:

"Stóreinkennileg framkoma rįšuneytis": 

"Žaš er stórkostlegt, aš rįšherra skuli draga mig upp śr hattinum til aš vķsa frį sér įbyrgš ķ mįlinu", segir Kristinn Hugason, bśfjįrkynbóta- og stjórnsżslufręšingur og fyrrverandi starfsmašur atvinnuvegarįšuneytisins, en rįšherra hefur sagt brotthvarf hans śr rįšuneytinu įstęšu žess, aš mįl Brśneggja sofnaši ķ rįšuneytinu.  .....

Hann segir mįliš allt fyrir nešan allar hellur, og mįlsmešferš Matvęlastofnunar ķ žessu mįli ķ gegnum įrin sé mjög įmęlisverš og višbrögš rįšuneytisins stóreinkennileg.  "Ill mešferš į varphęnum hjį Brśneggjum kom aldrei inn į borš til mķn ķ rįšuneytinu.  Žetta mįl, sem barst žangaš ķ desember 2013, snżst um vistvęna vottun.  ....

Žaš er įkaflega mišur aš horfa upp į žetta klśšur; žaš er til aš mynda frįleitt aš nema reglugerš um vistvęnar merkingar śr gildi įn žess aš tryggja, aš slķkar merkingar séu ekki leyfšar į neytendaumbśšum.  Žaš er algerlega ljóst, aš žar bar Matvęlastofnun aš grķpa strax til ašgerša, žar sem hśn fylgist meš löglegum merkingum matvęla"."

Žaš viršist vera fullt tilefni til aš framkvęma stjórnsżslurannsókn į žessu rįšuneyti, žvķ aš axarsköpt žess eru legķo.  Aš fyrirspurn undirstofnunar rįšuneytisins til rįšuneytisins skuli ekki vera skrįš į framvinduskrį žess og henni fylgt eftir af rįšuneytisstjóra eša skrifstofustjóra, vitnar um stjórnsżslulega óreišu ķ rįšuneytinu. Fróšlegt vęri aš vita, hverjum stjórnendur žessa rįšuneytis telja sig ķ raun vera aš žjóna.  Stjórnunarlegt fśsk kemur upp ķ hugann ķ žessu sambandi. Nś er aš sjį, hvort nżr rįšherra gerir gangskör aš brżnum śrbótum į vinnubrögšum.

Žegar gęšatryggš vottun um lķfręna ręktun meš rekjanleika til alžjóšlegra stašla var tekin upp į Ķslandi, mįtti rįšuneytinu vera žaš ljóst, aš leyfilegar fśskmerkingar į neytendaumbśšum matvęla, sem voru til žess fallnar aš afvegaleiša neytendur, mundu grafa undan framleišendum, meš fagtryggša vottun um lķfręna framleišslu, vegna žess aš fjöldi neytenda mundi ekki įtta sig į, aš ķ öšru tilvikinu er um raunverulega og kostnašarsama hollustu aš ręša, en ķ hinu tilvikinu getur hęglega veriš um vörusvik aš ręša, eins og reyndin var ķ téšu eggjamįli.  Aš lįta duga aš nema reglugerš śr gildi um vistvęna framleišslu var hįlfkįk eitt og vitnar um ófagleg vinnubrögš. Mįl er, aš linni.

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband