Hagsmunir Ķslands og Noregs gagnvart Orkusambandi ESB

Noregur er mikiš orkuland, og nęst į eftir Rśsslandi mesti gasbirgir Evrópusambandsins, ESB. Noršmenn minnast enn Fyrstu gasmarkašstilskipunar ESB frį 1998, sem tók réttinn af birgjum į norsku landgrunni til aš standa sameiginlega aš samningum viš ESB-rķkin um magn og verš. Žar gaf ESB tóninn fyrir žaš, er koma skyldi ķ hagsmunagęzlu sinni fyrir hinar orkuhungrušu žjóšir sambandsins.  

Nś vinnur ESB aš žvķ aš samręma afstöšu kaupendanna, til aš žeir komi sameinašir aš samningaboršinu um gasafhendingu af norsku landgrunni.  Žannig breytir ESB styrkhlutfallinu Noregi ķ óhag, žegar hentar. ESB setur leikreglurnar hverju sinni ķ samskiptum Evrópurķkjanna og skeytir žį ekkert um jafnręši eša sanngirnissjónarmiš. Žaš er einmitt ķ žessu samhengi, sem menn verša aš lķta į ACER sem skref ķ žį įtt aš fęra ESB völdin yfir innvišunum, ekki meš žvķ, aš ESB eignist žį, heldur meš žvķ, aš ESB stjórni notkuninni.

Meš rįšgeršum sęstrengjum til śtlanda veršur unnt aš flytja śt um helming allrar raforkuvinnslu į Ķslandi og ķ Noregi til nśverandi ESB-landa.  Bretland getur oršiš millilišur į milli žessara landa hreinna orkulinda og hins stóra orkukaupanda slķkra orkulinda, ESB. Ķ umręšunni um ACER į Ķslandi og ķ Noregi hefur veriš fullyrt, aš "Žrišji orkubįlkurinn" komi sęstrengjum til śtlanda eša orkustjórnsżslunni innanlands ekkert viš.  Žetta sjónarmiš er śr lausu lofti gripiš og ber vott um blekkingaleik eša vanžekkingu. Hvorugt er til vitnis um góša stjórnsżslu eša góša dómgreind. 

Žau, sem halda žessu fram, horfa framhjį žeirri stašreynd, aš hlutverk ACER er m.a. aš sjį til žess, aš ašildarlöndin framfylgi og styšji ķ hvķvetna kerfisžróunarįętlun ESB.  Žar meš er einmitt innvišauppbygging fyrir sęstreng oršin aš einu af verkefnum hinnar nżju Orkustofnunar, sem nefnd hefur veriš "landsreglari" eša orkuvaldsstofnun hérlendis (til ašgreiningar frį stjórnvaldsstofnun), sem lśta į stjórn ACER um millilišinn ESA (ķ EFTA-rķkjunum) og veršur óhįš innlendum stjórnvöldum.

Halda menn, aš "Ice Link" sé ķ Kerfisžróunarįętlun ESB upp į punt ?  Hafa einvöršungu sveimhugar komiš aš umfjöllun ķslenzkra stjórnvalda um Orkusamband ESB, eša eru žar į ferš taglhnżtingar ESB ?  

Ķ Noregi er umdeildur sęstrengur til Skotlands, "NorthConnect" į vegum einkaašila og į Ķslandi er "Ice Link" į vegum Landsnets, Landsvirkjunar og dótturfélags brezka Landsnets; bįšir eru į forgangsverkefnalista ACER um verkefni sameiginlegra hagsmuna ESB-landanna, PCI (Projects of Common Interests). ESB hefur veitt MEUR 10 eša miaISK 1,2 til verkefnisundirbśnings, forhönnunar "NorthConnect", en upplżsingar vantar enn varšandi verkefnisstöšu "Ice Link", nema hann į aš taka ķ notkun įriš 2027. 

Ef Alžingi samžykkir innleišingu Žrišja orkubįlksins ķ EES-samninginn, og Orkustofnun hafnar sķšan umsókn um "Ice Link" frį eigendafélagi hans eša umtalsveršar tafir verša į undirbśningi hans, t.d. vegna umhverfismats į flutningslķnum aš landtökustaš sęstrengsins og endabśnaši hans, sem verša grķšarstór tengivirki į ķslenzkan męlikvarša, um 1500 MVA afrišla- og įrišlastöšvar įsamt sveifludeyfandi bśnaši, žį mun orkuvaldsstofnuninni, "landsreglaranum", verša skylt aš tilkynna žį stöšu mįla til ACER sem frįvik frį kerfisžróunarįętlun ESB. Hver halda menn, aš hafi töglin og hagldirnar, ef/žegar žessi staša kemur upp ? Kötturinn eša mśsin ?  

Žaš leikur enginn vafi į žvķ, aš innan ESB veršur ekki tekiš į slķku meš neinum silkihönzkum, enda tślkaš sem brot į grundvallarreglu Žrišja orkubįlksins um aukin raforkuvišskipti ašildarlanda Orkusambandsins.  Eigendur "Ice Link" geta kęrt höfnun leyfisveitingar til ķslenzks dómstóls eša EFTA-dómstólsins, en réttarfar ESB mun rįša nišurstöšunni.  Žessi staša dómskerfisins er aušvitaš algerlega óvišunandi fyrir "sjįlfstęšar" žjóšir ķ EFTA.  

Völd ACER munu enn verša aukin:

Žrišji orkumarkašslagabįlkur ESB var samžykktur af ęšstu stofnunum ESB įriš 2009.  Sķšan žį hefur Framkvęmdastjórnin kynnt og aš nokkru fengiš samžykkt įform sķn um vķštękara Orkusamband.  Ķ tilkynningu Framkvęmdastjórnarinnar um žetta kom einnig fram viljayfirlżsing hennar um Noreg: "ESB mun halda įfram į žeirri braut aš flétta Noreg aš fullu inn ķ innri orkustjórn sambandsins".   Ekki hefur sézt neitt višlķka um Ķsland, en žaš į sér lķklega pólitķskar skżringar.  

Žungvęgt atriši ķ Orkusambandinu er aš auka völd ACER.  Stefnumiš Framkvęmdastjórnarinnar er, aš įkvöršunarferli orkustofnana ašildarlandanna verši allt mišlęgt.  Žetta žżšir, aš "landsreglarinn", śtibś ACER, yfirtekur žaš, sem eftir er af Orkustofnun.  Jafnframt verša völd ACER aukin varšandi mįl, sem snerta fleiri en eitt ašildarland.  Žetta žżšir aušvitaš, aš sjįlfstęši Ķslands ķ raforkumįlum hverfur algerlega ķ hendur ESB.  Žar meš nęr ESB tangarhaldi į efnahagsstjórnun landsins.  Žessari framtķšarsżn verša Alžingismenn aš velta fyrir sér, žegar žeir įkveša, hvernig žeir greiša atkvęši um Žrišja orkumarkašslagabįlkinn.  Žetta er ķ grundvallaratrišum önnur sżn en haldiš hefur veriš fram ķ algerum óvitaskap eša löngun til aš binda sitt trśss viš ESB. 

Varšandi Landsnet er hér t.d. um aš ręša aš semja  netmįla, sem įkvarša, hvernig rafstraumnum er stjórnaš ķ flutningsmannvirkjum į milli landa.  Stefnt er aš įkvaršanatöku ķ ACER meš einföldum meirihluta, en ekki auknum meirihluta, eins og nś er.  Žegar Žrišji orkumarkašslagabįlkurinn hefur veriš stašfestur inn ķ EES-samninginn (samžykkt Alžingis vantar), mun koma krafa frį ESB um, aš téšar višbętur verši teknar inn aš auki.  Žetta er hin dęmigerša spęgipylsuašferš ESB.  Norska rķkisstjórnin andmęlti žvķ ķ Sameiginlegu EES-nefndinni į sķnum tķma, aš ACER fengi meiri völd en hśn hefur samkvęmt Žrišja bįlkinum.  Žróun mįla nś innan ESB sżnir, aš ESB hefur algerlega hunzaš žetta sjónarmiš Noregs.  Hver var afstaša ķslenzku rķkisstjórnarinnar 2017 um žetta įlitaefni ? 

Žaš er ķ raun og veru žannig oršiš, aš stjórnmįlaleg stefnumörkun, sem snertir EES-samstarfiš, žolir ekki lengur dagsljósiš.  Skżringin į žvķ er sś, aš hśn felur ķ sér gróft Stjórnarskrįrbrot ķ hverju mįlinu į fętur öšru.  Žessi hluti utanrķkisstefnunnar stefnir ķ algert óefni, enda viršist bęši skorta žekkingu og vilja til aš taka sjįlfstęša afstöšu til mįlanna, sem streyma frį ESB til EFTA.  Žetta ólżšręšislega samkrull mun enda meš stórslysi ("point of no return"), ef ekki veršur snarlega bundinn endi į žaš.  

 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Helga Kristjįnsdóttir

Almenningi er oršiš löngu ljóst aš ķslenskir stjórnmįlamenn hafa enga sérstaka įstrķšu fyrir framtķš og sjįlfsstęšis Ķslands.
Eitthvaš hljóp ķ menn sem eru miklir fyrir sér žegar śtlendingar sżndu "fjįrmįlasénķunum" įhuga meš vitiš ķ "pengepungunum"įlķka klįrir og bandarķska Enroen.? Ég sé fyrir mér Ķsland komast meira en vel af og unga fólkiš getur upplifaš stórborgarlķf annara landa og įtt hér skjól,sem žaš sękir flest ķ. Žetta įtti aš vera stutt en en hugurinn herti bara į sér.žegar ég hitti móšur stślkubarns sem giftist til Įstralķu,en er flutt heim,žrįtt fyrir aš börnin hennar hafi ķlengst žar.Takk fyrir stórgóša og upplżsandi pistla žķna nokkuš sem almenningur veršur aš melta....Kęr kvešja.      

Helga Kristjįnsdóttir, 19.5.2018 kl. 05:31

2 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Aš bśa ķ stórborg er varla eftirsóknarvert, nema til aš afla sér lķfsvišurvęris, en stórborg, sem ekki er tekiš aš hnigna, bżšur upp į fjölbreytt atvinnutękifęri.  Varšandi stjórnmįlamennina žį eiga žeir hér og ķ Evrópu feril sinn undir kjósendum kominn, en žaš eru sjaldnast bśrókratarnir, sem hafa komiš žeim til valda eša inn į žingin og sveitarstjórnirnar.  Žetta žurfa žeir aš hafa ķ huga, žegar žeir taka įkvaršanir.  ACER mįliš er dęmi um, aš stundum žarf "grasrótin" aš grķpa til sinna rįša. 

Bjarni Jónsson, 19.5.2018 kl. 10:37

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband