Fjįrrįšstafanir sveitarfélaga misjafnar aš gęšum

Til langframa skiptir mestu mįli fyrir velferš fólks, hvernig žaš og fyrirtęki landsins verja aflafé sķnu, svo og yfirvöldin, sveitarfélög og rķkisvaldiš. Sveitarfélögin hafa lengi tekiš til sķn vaxandi hluta landsframleišslunnar, og hefur žessi hluti vaxiš śr 7 % ķ 13 % af VLF į tķmabilinu 1980-2017 eša tęplega tvöfaldazt į tęplega 40 įra skeiši.  Heildartekjur A-hluta, ž.e. sveitarfélagssjóšanna, eru taldar munu nema tęplega miaISK 360 įriš 2018 og verša žį um 43 % af tekjum rķkissjóšs.  Hér er um mikla fjįrmuni aš ręša, og rįšstöfun žeirra hefur įhrif į hag allra fjölskyldna ķ landinu.  

Śtsvarstekjurnar eru stęrsta tekjulindin og nema um 80 % af skatttekjum sveitarfélaganna og 62 % af heildartekjum.  Rķkisvaldiš setur gólf og žak į śtsvarsheimtuna, en slķkt er umdeilanlegt ķ ljósi žess, aš samkeppni į aš rķkja um ķbśana į milli sveitarfélaganna.  Į höfušborgarsvęšinu er Reykjavķk eina sveitarfélagiš, sem beitir hęstu leyfilegu śtsvarsįlagningu, 14,52 % af tekjum žegnanna, enda hefur fjölgun žar oršiš einna minnzt į höfušborgarsvęšinu, en žaš er reyndar einnig af lóšaskorti, sem er óįran af mannavöldum.

  Sjįlfstęšisflokkurinn ķ Reykjavķk hefur heitiš žvķ aš lękka įlagningu śtsvars nišur ķ 13,98 % į nęsta kjörtķmabili ķ 4 įföngum, žrįtt fyrir mjög bįga stöšu borgarsjóšs.  Žaš žżšir, aš ķ lok kjörtķmabilsins veršur śtsvarsheimtan 96 % af žvķ, sem hśn er nśna.  Žetta er skref ķ rétta įtt, sem skilar nokkrum žśsundköllum ķ vasa śtsvarsgreišenda ķ Reykjavķk į mįnuši, ef žeir kjósa svo, og mun įsamt fleiri vaxtarhvetjandi ašgeršum veita höfušborginni višspyrnu ķ samkeppninni.

Žaš er óešlilegt, og reyndar sjśkdómseinkenni, aš stęrsta sveitarfélagiš nįi ekki aš nżta sér hagkvęmni stęršarinnar og žį kosti aš hżsa helztu stjórnsżslustofnanir rķkisins, eina hįskólasjśkrahśsiš, tvo hįskóla, mišstöš samgangna innanlands og žannig mętti lengi telja tekjulindirnar, sem önnur og minni sveitarfélög njóta ekki, til aš lękka śtsvar į ķbśana śr hįmarkinu. 

Žaš er hins vegar fyrir nešan allar hellur, aš borgarsjóšur skuli undanfarin 8 įr hafa veriš rekinn meš dśndrandi tapi, svo svakalegu, aš skuldirnar hafa tvöfaldazt į žessu góšęristķmabili aš raunvirši.  Skuldirnar hafa vaxiš hrašar en tekjurnar, svo aš skuldir borgarsjóšs sem hlutfall af tekjum hafa hękkaš į 8 įrum śr 56 % ķ 85 %. Į žessu kjörtķmabili, einstöku góšęrisskeiši, hefur skuldaaukningin numiš miaISK 32 eša 8 miaISK/įr, og skuldir A-hluta nema nś yfir miaISK 100.

Skuldir OR hafa lękkaš, en samt stefnir ķ, aš skuldir samstęšunnar, A+B hluta bókhaldsins, fari yfir višmišunarmörk sveitarfélaganna į nęsta kjörtķmabili, og žį missir höfušborgin ķ raun fjįrhagslegt sjįlfstęši sitt. Žegar svona er grafiš undan fjįrhag borgarinnar, er veriš aš draga śr getu hennar til aš veita sómasamlega žjónustu ķ framtķšinni og til fjįrfestinga eša til aš męta efnahagsįföllum.  Satt aš segja vitnar žessi staša mįla um fįdęma bśskussahįtt aš hįlfu žeirra, sem undanfarin 8 įr hafa stjórnaš mįlefnum borgarinnar. Um mikilvęgi góšrar fjįrmįlastjórnar  fyrir ķbśana žarf ekki aš fjölyrša, en um skattheimtuna skrifaši Óli Björn Kįrason, Alžingismašur Sjįlfstęšisflokksins ķ Kraganum žann 16. maķ 2018:

"Mżtan um aš hugmyndafręši skipti litlu":

"Fyrir launafólk skiptir miklu, hvaša stefna er rekin ķ skattheimtu sveitarfélagsins.  Śtsvarsprósentan skiptir lįglaunafólk meira mįli en hvaš rķkissjóšur įkvešur aš innheimta ķ tekjuskatt.  Sį, sem hefur 300 žśsund krónur ķ mįnašarlaun greišir helmingi meira ķ śtsvar en ķ tekjuskatt til rķkisins (ef hann greišir žį nokkuš [žangaš]).  Ķ heild greiša Ķslendingar mun meira ķ śtsvar en ķ tekjuskatt.  Lękkun śtsvars er stęrra hagsmunamįl fyrir flesta en aš žoka tekjuskattsprósentu rķkisins nišur."

Žaš, sem skilur į milli góšrar og slęmrar fjįrmįlastjórnar, er fjįrmįlavitiš, ž.e. aš kunna aš greina į milli ólķkra valkosta viš fjįrrįšstöfun.  Sį, sem hefur gott fjįrmįlavit, rįšstafar takmörkušu fé til hįmarksgagnsemi fyrir eigandann, en sį, sem er įn fjįrmįlavits, kastar perlum fyrir svķn og fleygir fé umhugsunarlaust ķ gęluverkefni įn tillits til notagildis eša sparnašar af fjįrfestingunni.

Stęrsti kostnašarlišur borgarinnar eru menntamįl, forskóli og grunnskóli.  Žar tekst borginni aš ausa śt fé įn nokkurs sżnilegs įrangurs į alžjóšlega męlikvarša.  Af lżsingunum hér į eftir aš dęma fer óhęft liš meš ęšstu stjórn skólamįla borgarinnar, og borgarstjórinn er žar utan gįtta, eins og hans er von og vķsa.  

Brynjar Nķelsson, Alžingismašur Sjįlfstęšisflokksins ķ Reykjavķk, skrifaši ķ Morgunblašiš, 7. maķ 2018,

"Illa ķgrunduš menntastefna Reykjavķkurborgar".

Hśn hófst žannig:

"Yfirskrift žessarar greinar er fengin aš lįni hjį frįfarandi skólastjóra Réttarholtsskóla, Jóni Pétri Zimsen, og kom fram ķ vištali viš hann į mbl.is.  Undir stjórn hans hefur Réttarholtsskóli nįš góšum įrangri, bęši ķ innlendum og erlendum samanburši.  Jón Pétur hefur veriš gagnrżninn į ašgeršir og stefnu skólayfirvalda ķ borginni og segir ófagleg vinnubrögš og skeytingarleysi žeirra ķ garš skólanna eiga m.a. žįtt ķ žvķ, aš hann įkvaš aš hętta sem skólastjóri.  Žegar farsęll skólastjóri segir upp störfum, ętti žaš aš vera borgarbśum įhyggjuefni."

Hér er varpaš ljósi į óhęfni yfirstjórnar skólamįla ķ Reykjavķk.  Ętla foreldrar ķ höfušstašnum bara aš yppa öxlum, lįta sem ekkert sé og endurkjósa lišiš, sem stjórnar Skóla- og frķstundarįši Reykjavķkur ?  Žaš mundi bera vitni um ótrślegt skeytingarleysi um hag barnanna aš reyna ekki aš hrista upp ķ žessu rotna liši og fį nżja vendi til aš sópa ósómanum śt ķ staš žess, aš nśverandi valdhafar sópa öllu undir teppiš.

Um menntastefnu borgarinnar og getu- og metnašarleysi nśverandi valdhafa žar į bę skrifaši Brynjar Nķelsson:

"Nišurstašan er sś, aš enginn veit ķ hverju žessi menntastefna borgarinnar felst, en vitaš er, aš hśn hefur skilaš dżrasta grunnskóla innan OECD og slökum įrangri ķ samanburši viš ašrar žjóšir.  Įbyrgš į žvķ ber meirihlutinn ķ borginni, en ekki žśsundir manna, sem Skśli Helgason og Dagur B. Eggertsson hafa talaš viš."

Annaš sviš borgarmįlanna, sem ber vitni um algert skilningsleysi borgaryfirvalda į žvķ, hvernig beztur įrangur nęst fyrir žorra borgarbśa fyrir hverja krónu, sem variš er ķ mįlaflokkinn, er samgöngusvišiš.  Dagur, borgarstjóri, og Hjįlmar, formašur Umhverfis- og skipulagsrįšs borgarinnar, stefna ótraušir śt ķ fullkomiš fjįrfestingarforraš, sem hęgja mun enn meir į bķlaumferšinni, en śt af fyrir sig draga sįralķtiš og ekki merkjanlega fyrir bķlstjórana śr fjölgun bķla į götum borgarinnar, enda hefur Žórarinn Hjaltason, umferšarverkfręšingur og MBA, komizt aš žeirri nišurstöšu, aš: 

"Borgarlķnan = Nżju fötin keisarans".

Undir žessari fyrirsögn skrifaši hann grein ķ Morgunblašiš, 14. maķ 2018, sem hófst svona:

"Sveitarfélögin į höfušborgarsvęšinu hafa nżlega samžykkt žį breytingu į svęšisskipulagi höfušborgarsvęšisins 2015-2040, aš tekiš var af skariš meš žaš, aš borgarlķnan verši hrašvagnakerfi (Bus Rapid Transit, BRT).  Įšur hafši veriš gert rįš fyrir, aš borgarlķnan yrši annašhvort hrašvagnakerfi eša léttlestakerfi.  Žaš var gersamlega śt śr öllu korti aš reikna meš žeim möguleika aš byggja léttlestakerfi upp į allt aš 200 milljarša [ISK] fyrir įriš 2040.  Žaš er nógu gališ aš ętla sér aš byggja hrašvagnakerfi upp į 80 milljarša [ISK], sem er mun hęrri upphęš en hefur fariš ķ uppbyggingu žjóšvega į höfušborgarsvęšinu sl. 20 įr."

Heilbrigš skynsemi ętti aš skjóta kjósendum ķ Reykjavķk, og reyndar landsmönnum öllum, skelk ķ bringu yfir žvķ, aš žvķlķk įform um sóun į almannafé skuli vera uppi ķ borgarkerfinu og hjį skipuleggjendum höfušborgarsvęšisins fyrir sveitarstjórnarkosningar 2018.  Aš beztu manna yfirsżn munu žessar rįndżru fyrirętlanir Samfylkingarmannanna Dags og Hjįlmars o.fl. ašeins gera illt verra ķ umferšarmįlum höfušborgarsvęšisins og skipulagsmįlum Reykjavķkur, og var žó ekki į bętandi, eins og Žórarinn vék aš ķ téšri grein:

"Eins og ég benti į ķ grein ķ Morgunblašinu ķ marz sl., mun borgarlķnan ķ bezta falli leiša til žess, aš bķlaumferš į höfušborgarsvęšinu verši um 4 % minni en ella įriš 2040.  Erlendar reynslutölur benda til žess, aš lķklega verši įrangurinn ašeins 2-3 % minni bķlaumferš en ella [gęti žį oršiš um 10 % meiri en 2018-innsk. BJo]. Til aš nį žessum takmarkaša įrangri žarf nįnast öll uppbygging į höfušborgarsvęšinu aš vera ķ formi žéttingar byggšar mešfram samgönguįsum borgarlķnunnar.  Auk žess žarf aš setja žröngar takmarkanir į fjölgun bķlastęša og taka vegtolla į höfušborgarsvęšinu."

Hlišarskilyrši Borgarlķnu, sem Žórarinn žarna nefnir, ęttu ein og sér aš fella Borgarlķnuna alveg śt af kortinu sem tęka lausn.  Ķ staš žessarar skipulagslegu ófęru og fjįrhagslega kviksyndis žarf aš velja lausnir, sem virka og kosta ķ mesta lagi žrišjung į viš Borgarlķnu fram til 2040.  Žęr eru aš brjóta nżtt land undir byggš og atvinnustarfsemi ķ austurhluta borgarinnar, samhęfa ljósastżringu og beina gangandi umferš undir eša yfir umferšaręšar, fękka ljósastżršum gatnamótum meš umferšarbrśm og fjölga akreinum, sumpart fyrir almenningsvagna, leigubķla og tęki meš 3 eša fleiri innanboršs.   

 

 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Emil Žór Emilsson

Jį žessi umręša um fjįrmįl borgarinnar er skrķtin, žaš viršist vera sem nśverandi borgarmeirihluti geri allt til aš lįta žetta lķta śt eins og žaš hafi veriš 5 milljarša "hagnašur" af rekstrinum. Tvķskinnungur Pķrata ķ mįlinu er sérstaklega įberandi.

Žetta er ein af betri greinunum žar sem mįliš er tekiš fyrir meš tölum og žį veršur žetta skżrara. Žaš versta viš žetta alltsaman er aš žaš stefnir ķ aš meirihlutinn haldi

Žaš er įstęša fyrir žvķ aš ég bż ekki ķ Reykjavķk :)

Emil Žór Emilsson, 20.5.2018 kl. 12:24

2 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Skuldasöfnun borgarinnar ķ blśssandi góšęri segir allt, sem segja žarf, um fjįrmįlalega óstjórn og įbyrgšarleysi.  Nś gęti harkaleg lending veriš ķ vęndum vegna samdrįttar og gjaldžrota ķ stęrstu atvinnugreininni, og žį liggur höfušborgin gjörsamlega berskjölduš gagnvart efnahagsįföllum.  Ķ staš žess aš stokka reksturinn upp var ķ ašdraganda kosninga brugšiš į leikaraskap meš einskiptis eignauppfęrslu, sem gaf "bókhaldslegar tekjur".  Ef stjórnendur af žvķ tagi, sem um ręšir ķ Reykjavķkurborg og engir hluthafar fyrirtękis mundu vilja hafa ķ sinni žjónustu, fį ķ kosningunum "syndakvittun", verša žaš tķšindi til nęsta bęjar.

Bjarni Jónsson, 20.5.2018 kl. 14:33

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband