Sorpey­ing Ý ˇlestri - verkefnastjˇrn Ý soranum

Ătla mŠtti a­ ˇreyndu, a­ umhverfisrß­herra landsins liti ß ■a­ sem eitt sinna h÷fu­vi­fangsefna a­ fßst vi­ me­h÷ndlun ˙rgangs me­ n˙tÝmalegum hŠtti.á ŮvÝ vir­ist ekki vera a­ heilsa, ■vÝ a­ hann svarar ekki brÚfum, sem til rß­uneytis hans berast um samstarf vi­ innlei­ingu ß gj÷rbreyttu verklagi Ý ■essum efnum.á Ůess Ý sta­ lŠtur hann undirsßta sÝna hringja ˙t ß land og spyrja, hvort ■ar ■ekki menn ekki svŠ­i, sem hann gŠti fri­lřst.

Ůess ß milli er hann a­allega upptekinn af losun grˇ­urh˙salofttegunda, ■ˇtt h˙n sÚ svo lÝtil frß ═slandi, a­ ßhrif hennar ß hlřnun jar­ar eru ˇmŠlanleg. Samt reynir hann, ßsamt forsŠtisrß­herranum, a­ setja "═sland Ý fremstu r÷­" me­ nřjum, ˇtÝmabŠrum og rßndřrum markmi­um um minnkun losunar grˇ­urh˙salofttegunda. Ůannig hafa "erroribus" nokku­ a­ i­ja.á

═ BŠndabla­inu 10. j˙nÝ 2021 birtist ßtakanleg frßs÷gn Har­ar Kristjßnssonar af molb˙ahŠtti Ýslenzkrar stjˇrnsřslu.á Fyrirs÷gn frÚttaskřringarinnar var svohljˇ­andi:

"Bau­st til a­ hanna, fjßrmagna, byggja og reka hßtŠknisorporkust÷­ ß ═slandi."

H˙n hˇfst ■annig:á

"Opnu­ var r˙mlega mrdISK 6 gas- og jar­ger­arst÷­in GAJA Ý ┴lfsnesi ß ßrinu 2020. N˙ hefur komi­ Ý ljˇs, a­ moltan, sem er anna­ meginhrßefni­, sem st÷­in framlei­ir, er me­ ÷llu ˇnothŠf. Hugmyndir um a­ leysa mßli­ me­ ■vÝ a­ reisa sorporkust÷­ af fullkomnustu ger­ hafa enn ekki fengi­ hljˇmgrunn, jafnvel ■ˇtt norskir rekstrara­ilar slÝkra st÷­va hafi bo­izt til a­ fjßrmagna, byggja og reka slÝka st÷­.

BŠndabla­i­ hefur undir h÷ndum brÚf, sem John Ragnar Tveit, vi­skipta■rˇunarstjˇri Daimyo AS Ý Ëslˇ Ý Noregi, sendi Jˇni Viggˇ Gunnarssyni, framkvŠmdastjˇra Sorpu, ■ann 22. jan˙ar 2021.á Ůar er ˇska­ eftir samstarfi vi­ Sorpu um byggingu ß 80-100 kt/ßr hßtŠknisorporkust÷­ (Waste-to-energy - WTE).á SamkvŠmt heimildum bla­sins hefur bo­inu enn ekki veri­ svara­." [Undirstr. BJo.]

Vinstri grŠningjarnir, umhverfisrß­herrann og stjˇrnarforma­ur Sorpu, hafa af hugmyndafrŠ­ilegum ßstŠ­um ekki ßhuga ß a­ virkja einkaframtaki­ til a­ fßst vi­ ■etta tŠknilega vi­fangsefni, heldur Štla ■au a­ b˙a svo um hn˙tana, a­ hi­ opinbera va­i hÚr ß fora­i­, reynslulaust ß ■essu svi­i, og stjˇrnmßlamenn haldi um alla spotta verkefnisins og rekstrarins, ■ˇtt ■eir hafi jafnvel enga ■ekkingu ß verkefnastjˇrnun nÚ innvi­um n˙tÝmalegrar sorporkust÷­var.á HŠtt er vi­, a­ ■essi gatslitna hugmyndafrŠ­i vinstri grŠnna muni reynast landsm÷nnum mj÷g illa Ý ■essu mßli.á

Ůa­ er grafalvarlegt, ef hßrri fjßrfestingarupphŠ­ ˙r v÷sum Ýb˙a sveitarfÚlaganna, sem a­ bygg­asamlaginu Sorpu standa, hefur veri­ rß­stafa­ ■annig, a­ um kßk eitt, f˙sk og bru­l me­ skattpeninga hefur veri­ a­ rŠ­a.á Fyrst fˇr verkefni­ GAJA langt fram ˙r fjßrhagsߊtlun, og sÝ­an kemur Ý ljˇs, a­ meginhluti afur­anna, moltan, er ˇnothŠf, ef satt er hjß Bb, og marka­ skortir fyrir hitt, ■.e. metangasi­.áá

Ůetta stafar varla af ■vÝ, a­ tŠknimenn, sem a­ undirb˙ninginum voru fengnir, hafi ekki reynzt vera starfi sÝnu vaxnir, heldur af ■vÝ, a­ stjˇrnmßlamenn ßkvß­u a­ sinna sjßlfir verkefnastjˇrn og sÝ­aná rekstri framlei­slufyrirtŠkis.á HugmyndafrŠ­i vinstri manna, hÚr undir stjˇrn Samfylkingar Ý borginni, gengur ekki upp. Miklu vŠnlegra er a­ fela marka­inum verkefni af ■essu tagi. Ůß hef­i ■essi sorpey­ingar- og jar­ger­arst÷­ einfaldlega veri­ sett Ý ˙tbo­ ß Evrˇpska efnahagssvŠ­inu, og hagstŠ­asta tilbo­inu um h÷nnun, byggingu og rekstur, ˙t frß hagsmunum Ýb˙anna, veri­ teki­. Ef ■a­ hef­i veri­ gert, sŠtu Ýb˙arnir ekki n˙na uppi me­ algerlega misheppna­a fjßrfestingu.á Sennilega hef­i heldur ekki ßtt a­ stefna ß moltu- og gasger­, heldur "hßtŠknisorporkust÷­" fyrir allt landi­, eins og frßs÷gn Halldˇrs Kristjßnssonar fjallar a­allega um. Fjßrfesting Sorpu Ý ■essari nřju st÷­ sinni vir­ist bygg­asamlagi­ n˙ ■urfa a­ afskrifa, ef a­alafur­in er me­ ÷llu ˇnothŠf.á

Ůß er kominn tÝmi fyrir rÝki­ a­ hafa forg÷ngu ßn fjßrhagsskuldbindinga til framtÝ­ar a­ stofnun undirb˙ningsfÚlags um "state of the art" orkuver, sem safnar sorpi hva­anŠva a­ af landinu sjˇlei­ina og selur orku, sem veri­ vinnur ˙r sorpinu.á Sennilega ver­ur ■etta hagkvŠmasta og umhverfisvŠnsta lei­in Ý krafti stŠr­arinnar til a­ losna vi­ sorpi­.á Skip ■yrfti a­ safna sorpinu saman eftir endilangri strandlengjunni, ■vÝ a­ ■essir flutningar, 100-200 kt/ßr, eru ekki leggjandi ß ■jˇ­vegakerfi­, og sjˇlei­in er sennilega umhverfisvŠnst og ÷ruggust.

"Samhljˇ­a brÚf var sent til umhverfisrß­herra.á Hann hefur heldur ekki sÚ­ ßstŠ­u til ■ess a­ svara ■vÝ samkvŠmt upplřsingum bla­sins.

Ljˇst mß vera, a­ ■etta verkefni var­ar ÷ll sveitarfÚl÷g Ý landinu.á Ef ■a­ ß ekki einv÷r­ungu a­ leysa ■arfir sveitarfÚlaganna ß su­vesturhorninu, ■ß kallar ■etta ß sjˇflutninga ß sorpi til st÷­varinnar af landsbygg­inni.á ŮvÝ ■arf umhverisrß­herra vŠntanlega a­ sřna eitthvert frumkvŠ­i, ef Štlunin vŠri a­ koma ■essu ß koppinn .á E.t.v. ■arf rÝkisvaldi­ lÝka a­ koma a­ rekstri e­a ni­urgrei­slum ß flutningi sorps sjˇlei­ina til slÝkrar st÷­var, ef af yr­i. Annars er hŠtta ß, a­ sveitarfÚl÷g ˙ti ß landi, fjarri su­vesturhorninu, ver­i ßfram Ý miklum erfi­leikum me­ a­ losa sig vi­ ˇendurvinnanlegan ˙rgang ßn ur­unar."

áAu­vita­ ■arf umhverfisrß­herrann a­ koma a­ ■essu verkefni, ■vÝ a­ lÝklega er ■jˇ­hagslega hagkvŠmast a­ veita ÷llum sveitarfÚl÷gum landsins a­gang a­ flutningum a­ st÷­ fyrir allt landi­ me­ j÷fnun flutningskostna­ar, vonandi sjˇlei­ina, ß milli ■eirra.á SlÝkt ß ■ˇ ekki a­ vera skylda, enda vir­ast fleiri slÝk orkuver kn˙in ˙rgangi vera Ý deiglunni, t.d. Ý Vestmannaeyjum. Undirb˙ningsfÚlag landsst÷­var ■arf a­ skilgreina orkust÷­ina og bjˇ­a hana ˙t ß EES-marka­inum, bŠ­i stofnsetningu og rekstur, og sß sem bř­st til a­ annast verki­ fyrir lŠgst gjald fyrir sorp inn Ý st÷­ina, Štti a­ fß verki­. Hann selur sÝ­an orkuna frß verinu ß marka­sver­i. Hugsanlega ■arf rÝkissjˇ­ur a­ taka ■ßtt me­ sveitarfÚl÷gunum Ý grei­slum fyrir sorp inn Ý orkuveri­. Ůa­ mun koma Ý ljˇs, ■egar tilbo­in ver­a opnu­. Orkuveri­ selur orkuna ß marka­sver­i, og mß hugsanlega tengja sorpgjaldi­ vi­ orkuver­i­.á

Halldˇr Kristjßnsson vitna­i Ý innihald brÚfsins frß tÚ­u norsku fyrirtŠki.á Ůar stˇ­ m.a.:

"Vi­ h÷fum tr˙ ß, a­ Daimyo me­ sÝna gˇ­u vi­skiptas÷gu og samkeppnishŠft vi­skiptanet geti bo­i­ fjßrm÷gnun og byggingu ß fullkomnustu ger­ af sorporkust÷­, sem v÷l er ß Ý Evrˇpu."

Ůa­ er sjßlfsagt a­ rŠ­a vi­ ■etta fyrirtŠki, eins og ÷nnur ß ■essum marka­i, og leyfa ■vÝ a­ taka ■ßtt Ý ■essu ˙tbo­i, en ekki kemur til mßla a­ veita ■vÝ einhvern forgang a­ marka­inum hÚr vegna ■ess, hvernig Ý pottinn er b˙i­ me­ hann.

┴fram vitna­i HKr Ý ■etta brÚf, sem ekki hefur noti­ ■eirrar lßgmarkskurteisi a­ vera svara­ innan e­lilegra tÝmamarka af Ýslenzkum yfirv÷ldum. ١tt ■au hafi ekki vit ß mßlinu, er sjßlfsagt a­ hefja samtali­ og vi­a a­ sÚr upplřsingum fyrir umhverfismati­ og ˙tbo­i­:

"HÚr me­ er lřst yfir ßhuga Daimyo ß a­ stofna fyrirtŠki ß ═slandi, anna­hvort sem einkahlutafÚlag e­a fyrirtŠki Ý samvinnu vi­ Sorporku, sem hafi ■a­ a­ markmi­i a­ reisa og reka sorporkust÷­ ß ═slandi. Vi­ h÷fum tr˙ ß, a­ slÝk samvinna, sem byggi ß ÷flugum bakgrunni og reynslu Daimyo Ý WTE geiranum og me­ a­komu og ■ekkingu Sorporku, geti leitt til byggingar og rekstrar stˇrrar hßtŠknilegrar sorporkust÷­var ß ═slandi Ý beggja ■ßgu. Ůar sem SORPA er stŠrsta fÚlagi­ Ý me­h÷ndlun ß sorpi ß ═slandi, viljum vi­ gjarna bjˇ­a fÚlaginu ■ßttt÷ku Ý ■essu verkefni, svo og ÷­rum sorphir­ufyrirtŠkjum."

Ůa­ er e­lilegt, a­ umhverfisrß­uneyti­ hafi forystu um ■etta ■jˇ­■rifamßl ß landsvÝsu, en rß­herrann vir­ist ekki hafa bur­i til ■ess, enda vanari ■vÝ a­ ■vŠlast fyrir verkefnum en a­ lei­a ■au til farsŠlla lykta. Mßlssˇknir hans Ý nafni Landverndar og řmsir tafaleikir, t.d. ß orkusvi­inu, hafa valdi­ ■jˇ­inni b˙sifjum.áá

"Ůß segist Daimyo tilb˙i­ til a­ sjß um ߊtlanir, h÷nnun, fjßrm÷gnun, byggingu og rekstur sorporkust÷­var Ý nßinni samvinnu vi­ SORPU, Ýslenzk yfirv÷ld og fyrirtŠki gegn ■vÝ, a­ tryggt sÚ, a­ st÷­in fßi nŠgt hrßefni til starfseminnar Ý 25 ßr.á M.v. umhverfisrannsˇknir og annan undirb˙ning geti ■a­ teki­ 5 ßr frß undirritun samkomulags, sem byggi ß ■essu tilbo­i. Ůar muni Daimyo sjß um a­ meta allan kostna­ ß framkvŠmdatÝma, framkvŠmdatÝmann sjßlfan, bjˇ­a fjßrm÷gnun og alla nau­synlega tŠknilega a­sto­ Ý ÷llu ferlinu, sem og a­ finna samstarfsa­ila vi­ řmsa ■Štti Ý byggingu sorporkuversins. Ătla mß, a­ slÝk st÷­ muni kosta mrdISK 25-30 samkvŠmt upplřsingum frß Daimyo.á Ůß segist Daimyo hafa Ý hyggju a­ leita til Ýslenzkra fyrirtŠkja, eins og kostur er vi­ alla framkvŠmdina, einkum byggingarverktaka.á Me­ ■vÝ myndi skapast reynsla og ■ekking hjß Ýslenzkum fyrirtŠkjum til a­ sinna verkefnum ß ■essu svi­i.á Eigi a­ sÝ­ur myndi tŠknib˙na­ur, er lřtur a­ umhverfisvernd og orkuframlei­slu, a­ mestu vera Ý h÷ndum Daimyo og samstarfsfyrirtŠkja ■ess.á M.÷.o. Daimyo myndi sjß um verki­ frß A til Í, peningahli­ina og allt anna­."áá

Ůa­ eru řmsar fallgryfjur ß lei­inni a­ lyktum ■essa mßls. Verkefnisstjˇrn GAJA Ý ┴lfsnesi er vÝti til varna­ar.á Undirb˙ningsfÚlag ■essa verkefnis, sem er 5 sinnum stŠrra, ■arf a­ vera me­ ■ßttt÷ku rÝkisins og e.t.v. Sambands Ýslenzkra sveitarfÚlaga.á Undirb˙ningsfÚlagi­ ■arf a­ finna ˙t, hvert er lÝklegasta sorpmagni­ Ý byrjun og ßfram, og bjˇ­endur bjˇ­a ver­ ß vi­teknu sorpi samkvŠmt ■vÝ, en gefi jafnframt upp reiknireglu fyrir einingarver­i­ upp og ni­ur samkvŠmt innvigtu­um massa og orkuver­i yfir ßri­.á

═ Morgunbla­inu sˇlst÷­udaginn 22. j˙nÝ 2021 var baksvi­sfrÚtt ß bls. 11 me­ fyrirs÷gninni:

"Undirb˙a sameiginlega sorpbrennslu".á

H˙n hˇfst ■annig:

"Sorpsaml÷gin ß Su­vesturlandi og umhverfisrß­uneyti­ hafa hafi­ undirb˙ning a­ ■vÝ a­ koma upp sorpbrennslu fyrir allt svŠ­i­.á ┴ brennslan a­ lßgmarka ■÷rf fyrir ur­un ˙rgangs.á Forverkefni samlaganna gengur ˙t ß a­ undirbyggja ßkvar­anir um tŠknilausnir, sta­arval og kostna­, og ß s˙ vinna a­ taka 4 mßnu­i.á A­ vinnunni standa Sorpa, Kalka ß Su­urnesjum, Sorpur­un Vesturlands og Sorpst÷­ Su­urlands auk umhverfisrß­uneytisins.á ┴ starfssvŠ­i ■essara 4 bygg­asamlega fellur til um 83-85 % alls ˙rgangs ß landinu."áá

Ůa­ vir­ist af ■essu a­ dŠma ekki hafa veri­ huga­ a­ ■vÝ a­ reisa eina st÷­ fyrir landi­ allt, ■vÝ a­ ÷ll sorpsaml÷g landsins eru ekki ■ßtttakendur ß undirb˙ningsstigi.á HÚr er um svo mikla fjßrfestingu a­ rŠ­a a­ kappkosta ver­ur a­ nß ■eirri stŠr­arhagkvŠmni, sem unnt er.á ١ er skiljanlegt, a­ Vestmannaeyingar vilji reisa sÝna sorporkust÷­. Getur ekki sorporkust÷­ fyrir landi­ allt veri­ Ý Vestmannaeyjum og veitt Vestmannaeyingum bŠ­i birtu og yl, ef ■eir vilja hřsa hana ?á

""Ůessir a­ilar eru a­ taka h÷ndum saman um a­ innlei­a hringrßsarhagkerfi­.á Vi­ erum n˙na a­ nß t÷kum ß lÝfrŠnum ˙rgangi me­ gas- og jar­ger­arst÷­inni GAJA, sem er stˇrt verkfŠri Ý ■essu verkefni og mikilvŠgt Ý loftslagsmßlum.á NŠsta stˇra verkefni­ er a­ afsetja brennanlegan ˙rgang", segir LÝf Magneudˇttir, borgarfulltr˙i VG og forma­ur stjˇrnar Sorpu."

Ůa­ er alls ekki affarasŠlt a­ lßta stjˇrnmßlamann ß bor­ vi­ tÚ­a LÝf, sem vŠntanlega ber h÷fu­ßbyrg­ ß ˇf÷rum GAJA-verkefnisins, kostna­arlega og tŠknilega, vÚla um hi­ nřja stˇrverkefni ß umhverfissvi­i. HugmyndafrŠ­i hennar er ■ˇ s˙, a­ einmitt stjˇrnmßlamenn eigi a­ tro­a sÚr a­ Ý verkefnastjˇrnum og sÝ­an rekstrarstjˇrnum opinberra framkvŠmda og fyrirtŠkja.á E­lilegast er, a­ umhverfisrß­uneyti­ stofni undirb˙ningsfÚlag um ■etta verkefni ß faglegum forsendum, sem au­vita­ hefur samrß­ vi­ sorpsaml÷g landsins, ■ar sem kj÷rnir fulltr˙ar sjßlfsagt sitja, en undirb˙ningsfÚlagi­ hafi ■a­ meginhlutverk a­ sta­setja st÷­ina og semja ˙tbo­slřsingu fyrir byggingu og rekstur. Ůar me­ er tryggt, eins og kostur er, a­ landsmenn njˇti beztu fßanlegrar ■jˇnustu ß ■essu svi­i me­ lßgmarks kostna­i m.v. gŠ­i frß einkafyrirtŠki, sem kann til verka.á A­ ÷­rum kosti er stˇrhŠtta ß tŠknilegu kl˙­ri og allt of dřru verkefni.á

á

á

á

á

áá

á á

á

á


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband