Gjaldeyrisvarasjóšurinn yrši hafšur aš skotspęni spįkaupmanna

Morgunblašiš birti afhjśpandi śtdrįtt śr Dagmįlavištali viš Žorgerši Katrķnu Gunnarsdóttur (ŽKG), formann Višreisnar, 16. september 2021. Žar kom ķ ljós, aš keisaraynja ESB-hiršarinnar į Ķslandi er ekki ķ neinu.  Mįlflutningur hennar stendst ekki rżni.  Hann er reistur į fįfręši um ešli ESB, misskilningi um žetta yfiržjóšlega rķkjasamband eša rangtślkun į stašreyndum. Engin alvarleg greining hefur fariš fram į žeim bęnum um kosti og galla ašildar. Žaš skķn ķ gegnum vištališ.

Hér er į feršinni af hįlfu Višreisnar fullkomlega léttśšug og óįbyrg umfjöllun um fjöregg žjóšarinnar, fullveldiš, svo aš žaš er ekki hęgt aš lįta žaš įtölulaust, aš fjallaš sé um ašild aš Evrópusambandinu (ESB) eša myntsamstarfi žess įn žess, aš stašreyndir fįi aš njóta sķn į nokkurn hįtt.  Hér er ekki hęgt aš samžykkja, aš žżzka mįltękiš: "der Erfolg berechtigt das Mittel" (tilgangurinn helgar mešališ), eigi viš. 

 "Ef viš tölum ekki um žaš [ESB], žį gerir žaš enginn. Viš erum ekki aš žvķ bara til žess aš fara inn ķ  Evrópusambandiš samningsins vegna.  Viš teljum, aš lķfskjörin muni batna og styrkjast, efnahagslegur stöšugleiki aukast o.s.frv.  En ef og žegar viš nįum samningum, og žeir eru ekki góšir, žį veršur Višreisn fyrsti flokkurinn til žess aš leggjast gegn žeim."

Hér beitir ŽKG samningshugtakinu į kolrangan hįtt.  Stöšunni er ekki hęgt aš lķkja viš 2 ašila, sem hvor um sig gengur meš sķn samningsmarkmiš til samninga.  Nęr er aš lķkja žessu viš hįskólastśdent, sem sękir um inngöngu ķ eitthvert nįm ķ hįskóla, og hįskólinn skošar nįkvęmlega, hvaš stśdentinn hefur lęrt og įrangur hans ķ hverri grein til aš kanna, hvort stśdentinn fullnęgi inntökuskilyršum skólans. 

Žetta kom greinilega ķ ljós ķ ašlögunarferli Ķslands aš ESB 2009-2013.  Žar var hverri "bókinni" į fętur annarri lokaš, eftir aš ašlögun hafši veriš sannreynd, žangaš til kom aš sjįvarśtvegs- og landbśnašarmįlum.  Žį fór allt ķ hund og kött, af žvķ aš Alžingi hafši sett skilyrši, sem ekki samrżmdust CFP og CAP-sameiginlegu sjįvarśtvegs- og landbśnašarstefnu ESB.  Žaš er ómerkilegt af ŽKG aš vera meš žetta "samningskjaftęši". 

Hvernig ķ ósköpunum getur ŽKG boriš žaš į borš fyrir kjósendur, aš lķfskjör žeirra muni batna viš inngöngu ķ ESB, žegar žau eru miklu betri į Ķslandi en ķ ESB-löndunum aš Lśxemborg undanskilinni (skattaparadķs) ?

Žaš er rangt, aš efnahagsstöšugleiki muni aukast viš fastgengi meš evru.  Žį munu ašrar sveiflur en gengissveiflur žvert į móti aukast, žegar hagkerfiš veršur fyrir innri eša ytri truflun, t.d. į formi kjarasamninga, sem śtflutningsatvinnuvegirnir geta ekki stašiš undir, veršhękkunum eša veršlękkunum į erlendum mörkušum, eša hruni greinar, t.d. feršageirans. Gengiš er nś dempari į efnahagssveiflur. 

" Ég geri mér grein fyrir, aš viš žurfum meiri umręšu, meiri upplżsingu.  Viš erum aš heyra alls konar rangfęrslur um, aš śtlendingar fįi fiskimišin okkar og orkan verši tekin - tómt pķp, aušvitaš - en viš žurfum meiri upplżsingu. Žess vegna höfum viš lagt til, aš žverpólitķsk nefnd taki viš mįlinu og undirbśi žį atkvęšagreišslu, žar sem viš spyrjum fólkiš, hvaš eigi aš gera."  

Žetta er léttśšug og óįbyrg afgreišsla į örlögum fiskimišanna eftir inngöngu.  Stjórnun fiskimišanna er ekki umsemjanleg af hįlfu ESB viš ašlögunarrķki, af žvķ aš kvešiš er į um žaš ķ sįttmįla ESB, aš rķki ESB skuli lśta sameiginlegri landbśnašar- og fiskveišistefnu ESB, CFP (Common Fisheries Policy). Žaš var lengi mikiš óįnęgjuefni ķ strandbęjum Bretlands, aš flotar hinna ESB-landanna ryksugušu fiskimiš Breta upp aš 12 sjómķlum.  Eftir śtgönguna losna Bretar af klafa žessarar ofveiši ķ įföngum į 5 įrum. 

Ķ byrjun žessarar aldar (21.) gaf framkvęmdastjórn ESB śt "gręnbók" um framtķšarfyrirkomulag śthlutunar fiskveišiheimilda ķ lögsögu ESB-rķkjanna.  Žar var stefnt aš markašsvęšingu, žannig aš kvótarnir gętu gengiš kaupum og sölum į Innri markaši ESB.  Stefna Višreisnar um žjóšnżtingu aflaheimilda ķ įföngum og sķšan uppboš į žeim er ekkert annaš en ašlögun aš framtķšarstefnu ESB.  Višreisn hagar sér sem leppur Evrópusambandsins į Ķslandi.  Ef žessi uppbošsstefna į fiskveišiheimildum veršur ofan į, munu žessi uppboš verša talin mįlefni Innri markašarins, og žverska gegn žvķ veršur kęrš til ESA.  Žetta er verra tilręši viš efnahagslegt sjįlfstęši Ķslands en Icesave-svikasamningar vinstri stjórnarinnar 2009-2013. Hvaša heilvita manni dettur ķ hug, aš žaš verši samžykkt hér ķ žjóšaratkvęšagreišslu aš ašlagast ESB aš fullu ? 

"Hefši žaš veriš įkjósanlegt ķ kórónukreppunni undanfarna 18 mįnuši, žar sem feršažjónustan žurrkašist śt, aš gjaldmišillinn hefši ekki haggazt ?"

"Žaš er oft sagt um krónuna, aš žaš megi lįta hana falla til žess aš koma ķ veg fyrir atvinnuleysi.  Samt jókst atvinnuleysi meira hér en vķša ķ sambęrilegum löndum.  Ég hefši viljaš gjaldmišil, sem hefši veitt okkur meiri fyrirsjįanleika."

Hvaša "sambęrilegu" lönd er ŽKG aš tuša um žarna śti ķ sķnu horni evru-trśarbragšanna ?  Žaš var ekkert land ķ Evrópu, og žótt vķšar vęri leitaš, meš fjölda  erlendra feršamanna į įri ķ nįmunda viš 5-faldan eiginn ķbśafjölda, žegar Kófiš dundi į. Žess vegna varš efnahagsįfalliš jafngrķšarlegt hér og raun bar vitni um (6,5 % minnkun VLF 2020), og mikiš atvinnleysi hlaut aš fylgja.  Eitt er mjög lķklegt: hefši žessi evru-tilbeišandi veriš bśin aš festa ISK viš EUR, žegar Kófiš skall į, hefši gjaldeyrisvarasjóšurinn žurrkast upp. Spįkaupmenn hefšu tekiš sér stöšu og fellt ISK léttilega og hirt gjaldeyrisvarasjóšinn į spottprķs ķ leišinni.  Žaš er žessi "rśssneska rślletta", sem Žorgeršur Katrķn Gunnarsdóttir bżšur Ķslendingum upp į af flįręši sķnu eša skilningsleysi.  Hvort tveggja er afleitt fyrir stjórnmįlamann. Blašamenn Morgunblašsins höfšu žetta lķka ķ huga:

"Ķ dag eru 29 įr sķšan George Soros gerši atlögu aš Englandsbanka og Bretar hrökklušust śr evrópska myntsamstarfinu.  Žegar sś stóra žjóš įtti ekki séns (sic !), eigum viš meiri séns (sic !) ?"

"Žaš hafa menn į undan mér ķ pólitķk bent į, aš fara ętti einhverja svipaša leiš.  Į žeim tķma hefši žaš ekki endilega veriš skynsamlegt, en žar sem staša gjaldeyrisvaraforšans er jafnsterk og raun ber vitni, žį er žaš raunhęft."

 Žetta svar ŽKG er algerlega śt ķ hött.  Dómgreindarleysiš er yfiržyrmandi.  Heldur hśn virkilega, aš jafnvirši um mrdEUR 5 standi eitthvaš ķ spįkaupmönnum aš snara śt til aš gręša į gjaldeyrisbraski ?  

Žaš vill svo til, aš Morgunblašiš gerši žessi mįl aš umręšuefni ķ forystugrein 16. september 2021 undir fyrirsögninni:

"Aš bjóša hęttunni heim".

Bretar höfšu žį um 2 įra skeiš haldiš uppi einhliša fastgengi viš žżzka markiš innan evrópska myntsamstarfsins (ERM), en įhlaup spįkaupmanna hafši stašiš um hrķš.  Englandsbanki hękkaši stżrivexti sķna upp ķ 10 % og seldi ógrynni af gjaldeyri til žess aš verja pundiš, en allt kom fyrir ekki. [ŽKG heldur, aš gengistenging ISK viš EUR muni lękka vexti hér nišur aš vöxtum evrubankans.  Hśn hundsar stašreyndir, ef žęr gagnast ekki ESB-trśboši hennar-innsk. BJo.] Hinn 16. september var gjaldeyrisforšinn uppurinn, Bretar gįfust upp og žurftu aš draga sig śt śr ERM viš mikla nišurlęgingu.  Englandsbanki tapaši a.m.k. mrdISK 600 ķ einu vetfangi, rķkisstjórn Ķhaldsflokksins nįši sér aldrei į strik aftur og galt afhroš ķ nęstu kosningum."

Žaš er mjög žungur įfellisdómur yfir Višreisn, aš forysta flokksins skuli vera svo óvarkįr ķ fjįrmįlum aš leggja til leiš ķ gjaldeyrismįlum, sem sagan sżnir einfaldlega, aš er stórhęttuleg.  Ef ŽKG heldur, aš mrdISK 800 gjaldeyrisvaraforši muni veita fastgengisstefnu hennar einhverja vörn, žį hefur hśn ekkert lęrt į sķnum pólitķska ferli, sem mįli skiptir, og er einfaldari ķ kollinum en formanni stjórnmįlaflokks ętti aš leyfast.

Ķ vištalinu var haldiš įfram aš afhjśpa formann Višreisnar:

"Į hvaša gengi veršur ISK fest viš EUR ?"

"Į markašsgengi."

"Į markašsgengi dagsins, žegar bindingin į sér staš ? Žį veršum viš nś fljótt vogunarsjóšunum aš brįš.  Dauš į fyrsta degi."

"Ef žś getur sagt mér žaš, [hvert] gengiš er eftir įr, žį skal ég svara žér."

"Žaš eruš žiš, sem eruš aš leggja til gengisbindingu."

"Ég er aš segja žér žetta: ef žś getur svaraš mér žvķ."

"Er žaš žį stefna ykkar aš taka gengisbindingu upp į genginu, sem veršur, žegar skrifaš veršur undir ?"

"Viš skulum bara sjį til meš žaš."

"Žaš skiptir öllu.  Sigmar Gušmundsson, frambjóšandi Višreisnar, lofaši okkur žvķ hér ķ žęttinum, aš žetta yrši gert heyrinkunnugt fyrir kosningar, af žvķ aš žaš skiptir fólk mįli.  Žiš hljótiš aš hafa einhverja hugmynd um į hvaša gengi žaš skuli gert."

"Žaš er ekkert ólķklegt, aš žaš verši einhvers stašar nįlęgt markašsgenginu.  En žaš fer aušvitaš allt eftir samningunum."

Žessi yfirboršslegu og raunar forheimskulegu svör Žorgeršar Katrķnar Gunnarsdóttur sżna, svo aš ekki veršur um villzt, aš keisaraynjan er ekki ķ neinu ķ gengisfrumskóginum.  Višreisn hefur augljóslega enga įhęttugreiningu gert į žeirri stefnumörkun sinni aš tengja ISK viš EUR. Žorgeršur Katrķn minnir į skessu, sem leikur sér hlęjandi aš fjöreggi žjóšarinnar, eins og um getur ķ žjóšsögunum.  Stefna Višreisnar er vķtaverš, af žvķ aš hśn endar óhjįkvęmilega meš ósköpum. 

Įfram meš hina fróšlegu forystugrein Morgunblašsins:

"Bretar voru ekki einir um aš falla ķ žį freistni [aš tengja gengiš annarri mynt - innsk. BJo].  Žaš geršu Svķar og Finnar einnig, en uršu lķka fyrir įrįs spįkaupmanna og neyddust til aš slķta gengistengingunni og fella gengiš haustiš 1992.  Hafši žó ekki lķtiš gengiš į, og Svķar ķ örvęntingu hękkaš millibankavexti ķ 500 % !  Sömu sorgarsögu er aš segja af įmóta tilraunum annars stašar, frį Tequila-kreppunni ķ Sušur-Amerķku 1994 til Asķukreppunnar 1998."

 Višreisn lifir ķ sérkennilegum, rósraušum draumaheimi lepps Evrópusambandsins.  Kerling kostar öllu til, til aš smygla sįl karlsins inn um Gullna hlišiš.  Vankunnįtta og óraunsęi einkenna vinnubrögšin, enda helgar tilgangurinn mešališ.  Vęri ekki rįš, aš flokksforystan kynnti sér gjaldmišlažįtt hagsögunnar ?  Žaš er reyndar borin von, aš heilažvegnir lįti af trśnni.

Kjarninn ķ tilvitnašri forystugrein Morgunblašsins var žessi:

 "Einhliša fastgengi į tķmum frjįlsra fjįrmagnsflutninga er einfaldlega skotheld uppskrift aš spįkaupmennsku, gjaldeyriskreppu, bankakreppu og loks efnahagskreppu.  Žau vķti žekkja Ķslendingar og verša aš varast žau."

Nokkru sķšar var Višreisn rassskellt žannig:

"Einhliša fastgengi er peningastefna fortķšar, sem felur ķ sér, aš allur gjaldeyrisforši žjóšarinnar er lagšur aš veši og getur hęglega tapazt til spįkaupmanna į einni nóttu. Sem er alls ekki ólķklegt, vegna žess aš slķkur fjįrsjóšur dregur aš sér athygli žeirra og įgirnd. 

Fastgengisstefna myndi - žvert į žaš, sem bošberar hennar segja - aš öllum lķkindum hękka vexti, žar sem allt myndi mišast viš aš verja gengiš, en ekki hagsmuni heimila og fyrirtękja ķ landinu.  Žį myndu Ķslendingar ekki lengur hafa sveigjanleika til žess aš bregšast viš įföllum ķ śtflutningi, lķkt og įtti sér staš ķ nżlišinni kórónukreppu, en rétt er aš hafa ķ huga, aš allar helztu śtflutningsgreinar Ķslands - sjįvarśtvegur, orkunżting og feršažjónusta - eru hįšar ytri žįttum, sem viš fįum engu um rįšiš.  Viš blasir, aš atvinnuleysi hefši oršiš miklu meira og śtgjöld rķkisins mun hęrri, hefši ekki veriš unnt aš beita peningastefnunni til sveiflujöfnunar, lķkt og gert var meš afgerandi og farsęlum hętti."

Žessi greining Morgunblašsins er aš öllum lķkindum hįrrétt.  Gengisbindingarstefnan er vanhugsuš og žjóšhęttuleg.  Meš henni vęri kastaš fyrir róša mikilvęgu sveiflujöfnunartęki, sem er hagkerfi į borš viš okkar brįšnaušsynlegt, sem nįnast aldrei sveiflast ķ fasa viš meginhagkerfin, sem marka peningastefnu evrubankans ķ Frankfurt.  Nśna er reyndar mikill og vaxandi klofningur į milli germanskra og rómanskra rķkja evrunnar um peningastefnu evrubankans, sem hefur valdiš mestu veršbólgu į evrusvęšinu frį stofnun hennar og mestu veršbólgu ķ Žżzkalandi frį endursameiningu landsins 1990. 

Evran krosssprungin 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

 

 

 

  


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Talsmenn upptöku evru hafa aldrei śtskżrt hvaša ķslensku veršmęti žeir hyggist afhenda sem greišslu fyrir evrurnar sem žyrfti aš kaupa ķ staš žeirra króna sem yršu teknar śr umferš.

Ekki geta žeir greitt meš krónunum sem į aš taka śr umferš, enda yršu žęr viš žaš veršlausar. Meš hverju öšru ętla žeir aš kaupa allar žessar evrur ķ stašinn fyrir krónurnar?

Gušmundur Įsgeirsson, 22.9.2021 kl. 21:53

2 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Tal frambjóšenda Višreisnar um tengingu ISK og EUR er fjarstęša frį upphafi til enda.  Vķsun til Dana og Króata ķ žvķ sambandi kórónar delluna.  Ašstęšur Ķslendinga og žessara žjóša eru einfaldlega ósambęrilegar.  Žaš er bókstaflega ekki heil brś ķ "stefnumörkun" Višreisnar um evru og ESB.  Gösslarahįtturinn og ósvķfnin, sem fólginn er ķ žvķ aš bjóša žjóšinni upp į žvķlķkan spuna, sżnir, aš žar fara stjórnmįlamenn, sem ekki veršskulda snefil af trausti.  Mįlflutningur žeirra um žessi efni er eintómt fals og spuni og einhver mundi kalla allan mošreyk Višreisnar eina samfellda lygažvęlu ętlaša auštrśa fólki.  Reglulega sorglegt, hversu lįgt er lagzt.  

Bjarni Jónsson, 23.9.2021 kl. 13:47

3 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Žetta tal žeirra byggist allt į žeirri mżtu aš viš inngöngu ķ ESB og myntbandalagiš muni Ķsland sjįlfkrafa breytast ķ Žżskaland. Sem er alls ekki raunin. Spyrjiš bara Eystrasaltslöndin.

Gušmundur Įsgeirsson, 23.9.2021 kl. 14:10

4 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Žau (Višreisn) skilja ekki, aš skilyršiš fyrir žvķ aš žrķfast ķ myntbandalagi meš Žżzkalandi eša öšrum er, aš ķslenzka hagkerfiš gangi nįkvęmlega ķ takti viš žaš žżzka.  Sś er ekki raunin nś, fjarri lagi, og veršur ekki ķ fyrirsjįanlegri framtķš.  Žaš skašlega viš žetta skilningsleysi er, aš žau vita heldur ekki, hvaš žaš er grķšarlega skašlegt aš bindast evrunni viš žessar ašstęšur.  Žau viršast gefa sér, aš ķslenzka hagkerfiš hrökkvi ķ fasa viš žaš žżzka og sveiflur žess verši eins, viš žessa bindingu.  Enginn hagfręšingur getur stutt žį kenningu.  Višreisnarforkólfarnir eru barnalegri en žeir hafa leyfi til aš vera.

Bjarni Jónsson, 23.9.2021 kl. 17:41

5 Smįmynd: Ragnhildur Kolka

Žessi greining žķn Bjarni ętti aš vera kennslugagna ķ ųllum menntaskólum landsins. 

Ragnhildur Kolka, 23.9.2021 kl. 22:03

6 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Žakka žér kęrlega fyrir žetta mikilsverša hrós, Ragnhildur.  Mikiš varš ég lķka įnęgšur ķ morgun aš sjį örgreiningu Sešlabankastjóra į žessu gengisbindingarmįli, hnķfskarpa, eins og žess Hólamanns er von og vķsa.  Ķ stuttu mįli er žessi meginbošskapur Višreisnar fyrir žingkosningarnar į morgun óframkvęmanlegur įn svo mikillar įhęttu fyrir gjaldeyrisvarasjóšinn, vexti ķ landinu og allt hagkerfiš, aš algert glapręši vęri aš taka hana.  Mķn įlyktun er sķšan sś, aš flokkur, sem slķkt bošar, sé fullkomlega óįbyrgur og veršskuldi ekki nokkurt traust kjósenda.  

Bjarni Jónsson, 24.9.2021 kl. 13:15

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband