Plága ofríkis og ofverndar

Hérlendis hafa dauđsföll af völdum kórónuveirunnar illrćmdu, SARS-CoV-2, veriđ afar fátíđ í samanburđi viđ flest önnur lönd eđa um 1 % af heildarfjölda dauđsfalla á ári.  Til samanburđar deyja um 13-falt fleiri (međaltal undanfarinna ára er 263) af völdum reykinga hérlendis. Samt eru reykingar hér fátíđar í samanburđi viđ önnur lönd.  Sú stađreynd ásamt tiltölulega hreinu lofti, litlu ţéttbýli og lágum međalaldri ţjóđarinnar á ásamt dugnađi og ţrautseigju heilbrigđisstarfsfólks í ófullnćgjandi ađstöđu ţátt í, ađ dauđsföll af völdum veikinda af C-19 sjúkdóminum (SARS-CoV-2) eru einna fćst í heiminum á Íslandi í hlutfalli viđ mannfjölda. T.d. er fjöldi látinna í Bandaríkjunum af völdum C-19 tćplega 22 sinnum hćrri í Bandaríkjunum í hlutfalli viđ mannfjölda. 

Um áramótin 2021/2022 höfđu rúmlega 27 k manns greinzt sjúkir af C-19, og voru ţá 6,4 k sjúkir, á sjúkrahúsi voru 21 og í gjörgćzlu 6.  Summa nýgengis innanlands og á landamćrum var 1847 og hafđi aldrei veriđ svo há hérlendis.  Af ţessu má áćtla, ađ allt ađ 120 k manns hafi smitazt og ađ náttúrulegt ónćmi náist síđla í febrúar 2022, ef sóttvarnaryfirvöld leyfa pestinni, ómíkron afbrigđinu, sem lýsir sér í megindráttum sem hálsbólga, en er í mörgum tilvikum einkennalaus, ađ geisa í ţjóđfélaginu nokkurn veginn óáreittri. 

Viđ ţessar ađstćđur eiga hvorki smitrakning né einkennalaus sóttkví viđ.  Ekki hefst undan í smitrakningunni og sóttkvíin veldur mjög miklum truflunum í atvinnulífinu og á stofnunum, ekki sízt á Landsspítalanum, ţar sem mannekla var fyrir.  Ţess má geta, ađ náttúrulegt ónćmi Svía, sem ţeir voru búnir ađ ávinna sér á undan stökkbreytingunni yfir í ómíkron, virđist ađ mestu halda gagnvart ţessu gjörbreytta afbrigđi.  Smitum hefur fjölgađ í Svíţjóđ međ ómíkron, en ţar er samt engin bylgja.  

Nú stendur fyrir dyrum hjá sóttvarnaryfirvöldum ađ bjóđa upp á almenna bólusetningu barna, 5-11 ára gamalla, í skólum landsins.  Ţetta er óskiljanleg ráđstöfun í ljósi nánast einskis gagns og mikillar heilsufarsáhćttu og kostnađar.  Börnum verđur yfirleitt lítiđ meint af pestinni, sem í hlut á, svo ađ hér er gengiđ óhóflega langt í ráđsmennskunni međ heilbrigđi barnanna, sérstaklega í ljósi grafalvarlegra ađvarana dr Róberts Mallone, sem mun vera ađalhöfundur mRNA-tćkninnar (ađ eigin sögn). 

Hann segir í myndbandsávarpi, ađ mikilvćg líffćri barnanna á borđ viđ heila, hjarta, ćđakerfi og ćxlunarfćri geti orđiđ fyrir óafturkrćfum skađa af völdum bóluefnanna og ónćmiskerfi líkamans geti beđiđ hnekki. Ţađ er ekki hćgt ađ skella skollaeyrum viđ ţessu og setja bara upp sauđarsvip. 

Ţann 30. desember 2021 birtist alvarleg varúđargrein gegn ţessum bólusetningum í Morgunblađinu eftir sérfrćđing í heimilislćkningum, Guđmund Karl Snćbjörnsson, undir fyrirsögninni:

"Hvernig getum viđ gert ţađ bezta fyrir börnin".

Ţar sagđi m.a.:

"Vernd bóluefnanna hefur veriđ klén, ef nokkur, eins og öllum ćtti ađ vera orđiđ ljóst.  

Rannsóknir á milljónum barna í Evrópu hafa veriđ gerđar, á um 2 milljónum í Svíţjóđ og enn fleirum í Ţýzkalandi.  Í ţeim öllum kemur skýrt fram, ađ mjög fá börn urđu alvarlega veik af Covid og engin dauđsföll [urđu]. Fjöldi rannsókna sýnir ótvírćtt fram á, ađ afar sjaldgćft er, ađ börn veikist alvarlega af Covid og segja má, ađ andlát međal ţeirra séu engin (faraldsfrćđilega séđ).  Sćnsk rannsókn Ludvigssons á 1´951´905 börnum í Svíţjóđ á aldrinum 1-16 ára, sem sóttu skóla ađ mestu án nándartakmarkana eđa notkunar andlitsgríma, sýndi engin dauđsföll hjá börnunum.  Ţrátt fyrir ađ Svíţjóđ hafi haldiđ leikskólum og grunnskólum sínum opnum, kom í ljós mjög lág tíđni alvarlegra Covid-19-einkenna hjá ţessum börnum. 

Nýleg ţýzk rannsókn, SARS CoV-2-KIDS, varđandi börn og unglinga, sem lagzt hafa inn á sjúkrahús í Ţýzkalandi međ annađhvort SARS-CoV-2 eđa PIMS-TS (Pediatric Inflammatory Multisystem Syndrome), sýndi, ađ ekkert barn á aldrinum 5-18 ára lézt."

 Niđurstöđur umfangsmikilla rannsókna sýna sem sagt, ađ veiruafbrigđin delta og fyrirrennarar ollu litlum veikindum barna og urđu engum ađ fjörtjóni í ţessum 2 löndum.  Ţótt fleiri börn kunni ađ veikjast af ómíkron en áđur á jafnlöngu skeiđi, verđa veikindin ekki alvarleg.  Börnin verđa ţannig síđur en svo betur sett eftir bólusetningu en áđur, en hćttan á aukaverkunum er umtalsverđ.  Í ţessu ljósi er heldur ekki verjandi ađ nota börnin sem skjöld fyrir fullorđna, enda segir dr R. Mallone, ađ fullorđnum starfi engin hćtta af smiti frá börnum.  

 "Verndin [frá bóluefnunum] er engin, en óvissa aukaverkana er nokkur.  Hver er ávinningurinn, ef aukaverkanirnar eru bara eftir."

"Hjarđónćmiđ bíđur enn síns tíma, ţótt 90 % ţjóđarinnar séu ađ fullu tví- eđa ţrísprautuđ, en vitađ er núna, ađ bóluefniđ virkar ekki gegn Ómíkron.  Ekki frekar en ţađ gagnast Dönum, frćndum okkar, ţar sem flest Ómíkronsmitin virđast borin uppi af tví- og ţrísprautuđum einstaklingum undir fertugu. Nú er ekki veriđ ađ rćđa skađsemi bólulyfjanna til lengri eđa skemmri tíma, sem eđlilega hefur ekkert veriđ rannsakađ; ţađ bíđur enn ţá niđurstađna rannsókna." 

Lćknirinn hefur á réttu ađ standa.  Vernd bóluefnanna er engin gegn ómíkron-afbrigđinu, sem er orđiđ ćđi ólíkt upphaflegu kórónuveirunni erfđalega séđ, ţ.m.t. hiđ alrćmda broddprótein.  Sóttvarnaryfirvöld rembast eins og rjúpan viđ staurinn međ velţóknun  lyfjaframleiđendanna ađ reyna ađ telja landsmönnum trú um hiđ ţveröfuga. 

"Svo miklar hafa stökkbreytingarnar orđiđ, ađ nýju bóluefnin virka ekki lengur, né virđast ţau vernda ţá, sem hafa fengiđ Covid áđur eđa veriđ međhöndlađir međ einstofna mótefnum (monoclonal antibodies)."  

Ekki er víst, ađ náttúrulegt ónćmi sé jafnhaldlítiđ og bóluefnin, ţví ađ ný bylgja hefur ekki risiđ, ţar sem náttúrulegu ónćmi hafđi veriđ náđ, t.d. í Svíţjóđ.  Ţá getur vel veriđ um falska jákvćđa greiningu á smiti ađ rćđa, ţví ađ greiningartćknin er ekki nákvćm, og sýktir af ómíkron hafi ţannig aldrei áđur veikzt af SARS-CoV-2, ţótt PCR-próf hafi reynzt jákvćtt.  

Síđan kom ákall til foreldra um ađ hugsa sitt ráđ tvisvar áđur en ţau samţykkja bólusetningu barna sinna:

"Ef barniđ mitt hefur litla sem enga áhćttu af Covid; enga áhćttu alvarlegra afleiđinga sjúkdóms eđa dauđa; engan ávinning af bólusetningu, en mögulegan skađa til skamms tíma, til lengri tíma hugsanlegan skađa vegna óţekktra skađlegra afleiđinga af bólusetningunni:  Hvers vegna ćtti ég ţá ađ vera ađ útsetja barniđ mitt fyrir óţarfa áhćttu međ ţessari bólusetningu ? 

Morgunblađiđ er skeleggur málsvari sjálfstćđrar og gagnrýninnar hugsunar, sem reist er á ţekkingu á viđkomandi málefni.  Sóttvarnarmálefni voru eđlilega fyrirferđarmikil í ritstjórnardálkum blađsins á gamla árinu, 2021.  Ţann 27.12.2021 birtist ţar ritstjórnargrein undir fyrirsögninni:

"Réttarríkiđ og plágan".

Ţar sagđi m.a.:

"Hann [Arnar Ţór Jónsson í jómfrúarrćđu á ţingi] velti upp ţeirri spurningu, hvort "hćttan, sem viđ stöndum frammi fyrir [sé] slík, ađ ţađ sé réttlćtanlegt ađ stýra nú landinu međ reglum, sem eru settar án ţinglegrar umrćđu, án lýđrćđislegrar temprunar".  Og hann hélt áfram og spurđi, hvort ţađ gćti veriđ, ađ hér vćri ađ birtast einhvers konar nýtt stjórnarfar og ađ almenningur áttađi sig ekki á ţví og mögulega ţingheimur ekki heldur.  

Ţá rćddi Arnar Ţór stöđu ţingsins og sagđi ţađ alls ekki mega láta sniđganga sig.  Hér vćri ţingbundin stjórn, og framkvćmdavaldiđ ćtti ađ lúta eftirliti og temprun Alţingis og dómstóla.  

Í framhaldi af ţví vék hann ađ sjónarmiđum um neyđarástand, sem ađgerđir vegna kórónuveirunnar hafa gjarnan byggzt á, og sagđi, ađ stjórnarskráin fćli ekki í sér neina almenna heimild til ađ lýsa yfir neyđarástandi.  Hann nefndi, ađ ástandiđ, sem hér hefur ríkt í nćstum 2 ár vćri "til ţess falliđ ađ deyfa mörkin í hugum almennings og mögulega í hugum ţingmanna milli ţess, sem viđ getum kallađ lögmćtt lýđrćđislegt stjórnarfar annars vegar og ţess, sem ég kalla ofríkisstjórnarfar hins vegar". Og hann sagđist óttast, ađ smám saman vćri veriđ ađ grafa undan réttarríkinu. 

Neyđarađgerđir hefđu veriđ skiljanlegar í upphafi faraldursins, en hann efađist um, ađ ţćr vćru skiljanlegar eđa réttlćtanlegar nú."

Ţetta voru orđ í tíma töluđ á Alţingi.  Engum blöđum er um ţađ ađ fletta, ađ í skjóli ímyndađs og sviđsetts neyđarástands hafa sóttvarnaryfirvöld tekiđ völdin í sínar hendur međ minnisblađafarsa frá sóttvarnarlćkni og sniđgengiđ Sóttvarnarráđ og Alţingi. Ţetta er hćttulegt fordćmi, enda ólöglegt ađ beita slíku ofríkisstjórnarfari í skálkaskjóli neyđarástands.  Innihald minnisblađanna er mjög umdeilanlegt, og reglugerđirnar á grundvelli ţeirra hafa valdiđ gríđarlegu tjóni, og árangurinn er lítill sem enginn, enda stóđ aldrei nein vá fyrir dyrum.  Meiri vá stafar af reykingum landsmanna og óheilbrigđum lifnađarháttum af ýmsu tagi.  Veriđ er međ barnalegum og ólögmćtum hćtti ađ ryđja brautina fyrir einhvers konar barnfóstrusamfélagi, sem endar međ ósköpum. Brýn ţörf er á nýrri og vandađri löggjöf um sóttvarnir, sem gćtir jafnvćgis og temprar völd og áhrif embćttismanna. 

Téđri forystugrein lauk ţannig:

"Varnađarorđ Arnars Ţórs Jónssonar eiga ríkt erindi viđ Alţingi, ríkisstjórn og allan almenning, nú ţegar faraldurinn hefur geisađ í tćp 2 ár.  Nauđsynlegt er, ađ borgaraleg réttindi og réttarríkiđ standi pláguna af sér og ađ almenningur fái sem allra fyrst um frjálst höfuđ strokiđ."

  


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Athugasemdir

1 Smámynd: Jónas Gunnlaugsson

Ţakka ţér umfjöllunina. 

Ég nota langa fyrirsögn til ađ ţeir sem ađeins líta yfir fyrirsagnir fái smá innsýn í málefnin. 

Ţakka ţér kennsluna. 

Egilsstađir, 03.01.2022

Jónas Gunnlaugsson, 3.1.2022 kl. 13:02

2 Smámynd: Ari Tryggvason

Gott og ţarft yfirlit. Já, ótrúlegt ađ halda ţessari sprautu-áćtlun til streitu ţrátt fyrir alla ţá vankanta og augljós hćttumerki sem ţeim geta fylgt. Upplýsingaóreiđan sem komiđ hefur frá sóttvarnalćkni í gegnum ţessi tćpu tvö ár er sláandi og sorglegt ađ fréttamenn skuli hafa veriđ svo linir og raunar handónýtir ađ krefja hann svara. Reyndar örlar á breytingum hjá fréttamönnum, en miklu, miklu betur má ef duga skal. Ţar ađ auki hefur Svíţjóđ svo sannarlega ekki notiđ sannmćlis. Sorglegt einnig ađ sćnsk stjórnvöld fóru ekki eftir ráđi sóttvarnarlćknis ţeirra og gripu til harđari ađgerđa en hann mćlti međ. Vísindi faraldsfrćđinnar sem ég held ađ hafi veriđ fylgt hingađ til, ađ Covid, virđast algerlega hafa veriđ hundsuđ í viđbrögđum viđ ţennan meinta faraldur, sem ađ öllum líkindum má kenna viđ PCR. Ekkert hjarđónćmi er betra en ţađ náttúrulega og orđrćđu-rugl sóttvarnarlćknis međ ţađ er vítavert og ótrúlegt ađ hann hafi komist upp međ ţađ. Hingađ til hefur ţótt afarsćlast ađ vera ekki međ neinar hindrunar-ađgerđir gegn árstíđarbundnum flensum, fólk heldur sig sjálfkrafa heima sem er veikt og sést ţađ oft vegna ţess ađ forföll eru mikil á vinnustöđum og skólum. Í besta falli ađ hlífa hinum veikburđu og gömlu. Ungu og hraustu smitast og byggja upp öflugt hjarđónćmi sem svo nýtist öllu samfélaginu. Ţetta voru hin viđurkenndu vísindi faraldsfrćđinnar, ađ held. Einhverra hluta vegna hefur ţessu öllu veriđ kastađ fyrir róđa.

Ađ auki er ţađ mjög sérstakt hvernig flest lönd, í ţađ minnsta á Vesturlöndum hafa nánast fylgt sama "handritinu", eins og leiđtogar sé ađ lesa upp úr sameiginlegu handriti, bara örlítill blćgrigđamunur. Rćđa hins nýja kanslara Ţýskalands og forsćtisráđherra Frakka, nokkru fyrir jól bera ţess merki. Fréttamiđlar í Evrópu og víđar eru líkt og búktalarar hvers annars. 

Viđ skulum vona ađ ţessi sprautu-tilrauna-áćtlun í börnin okkar verđi slegin af, nćg gögn styđja ţađ, eins og hér hefur komiđ fram. 

Ari Tryggvason, 3.1.2022 kl. 20:53

3 Smámynd: Bjarni Jónsson

Gleđilegt nýár, Jónas. 

Ţiđ fenguđ grimmdar byl á Egilsstöđum um helgina.  Annađ var uppi á teninginum hér víđast hvar í landnámi Ingólfs. 

Um skriftirnar sýnist sitt hverjum.  Erindiđ hlýtur ţó jafnan ađ sitja í fyrirrúmi. 

Bjarni Jónsson, 3.1.2022 kl. 21:00

4 Smámynd: Bjarni Jónsson

Sćll, Ari Tryggvason;

Embćtti sóttvarnarlćknis á rétt á sér, en stađa ţess í kerfinu er röng.  Hann á ađ vera starfsmađur Sóttvarnarráđs, sem heilbrigđisráđherra skipar samkvćmt tilnefningum, og ţađ er síđan ráđherra til ráđgjafar um sóttvarnarađgerđir.  Ţađ er varla á fćri nokkurs lćknis ađ virka međ nćgilega víđsýnum hćtti í núverandi embćtti sóttvarnarlćknis.  

Bjarni Jónsson, 4.1.2022 kl. 10:31

5 Smámynd: Rúnar Már Bragason

Miđađ viđ orđ Ţórólfs í fjölmiđlun í dag og í gćr ţá er tillaga ţín í raun nauđsyn. Einn mađur á ekki ađ hafa svona mikiđ um ţetta ađ segja og hvađ ţá ađ setja fram hluti í hroka og af fordómum eins og hann gerđi í fjölmiđlum.

Rúnar Már Bragason, 5.1.2022 kl. 12:46

6 Smámynd: Bjarni Jónsson

Sćll, Rúnar Már;

Einleikur ađ hćtti "sótta" er fráleitur.  Ţađ á ekki ađ setja neinn embćttismann í slíka ađstöđu til "manipúleringa" gagnvart ţjóđ.  Ţađ verđa fleiri sjónarmiđ ađ komast ađ.  Sóttvarnarráđ ćtti ađ móta tillögugerđ til ríkisstjórnar, ekki einn mađur.  Málflutningur "sótta" og "ađstođarsótta" gagnvart bólusetningum barna hefur gengiđ fram af mér.  Bóluefnin virka ekki gagnvart ómíkron.  Ómíkron einkennist af hálsbólgu.  Hvers vegna ađ leggja í mikla áhćttu međ börnin gegn nánast engum ávinningi ?  "Varasótti" vill bólusetja börn, sem veikzt hafa af C-19 3 mánuđum seinna.  Hvers konar fíflagangur er ţetta eiginlega ?  Bezta og varanlegasta ónćmiđ er náttúrulegt ónćmi.  Ónýt genatćkni í ćđ getur ekki bćtt um betur.  Ég er gáttađur.    

Bjarni Jónsson, 5.1.2022 kl. 21:08

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband