Opinberar sttvarnaragerir hafa valdi tjni, en hafa r gert gagn ?

Hr birtist ing grein snska lknisins Sebastians Rushworth vefsetri hans undir fyrirsgninni:

"Covid opinberlega afstain Svj"

Vi eigum eftir a standa andspnis rum og alvarlegri sjkdmsfarldrum en C-19. ess vegna er nausynlegt a gera hlutlga athugun vibrgum hins opinbera og einkaaila vi essum tiltlulega vga faraldri, t.d. samanburi vi eblu, svo a mta megi hagkvm og skilvirk og fumlaus vibrg vi nstu farldrum. Hefst n grein Sebastians:

"Snska rkisstjrnin hefur kvei a binda enda allar hmlur tengdar covid 9. febrar 2022. ar a auki verur samkomuhldurum og atburastjrnendum heimilt a krefja gesti um blusetningarvottor. Ennfremur mlir landlknir me, a covid veri ekki lengur flokka sem "gn vi lheilsu". Svj er 3. r Norurlandanna til a afnema covid-hmlur og fylgir ar hla Danmerkur og Noregs.

kvrunin felur sr viurkenningu eirri stareynd, a covid hefur breytzt r v a vera heimsfaraldur hefbundna umgangspest. Landlknir tlar, a 500000 Svar hafi smitazt viku 04/2022 [18500 slenzkan mlikvara-innsk. BJo] (sem er tvfaldur fjldi greindra tilvika ). sama tma d aeins 181 af/me covid [7 slenzkan mlikvara] (mgulega fleiri "me" en "af"). a setur nverandi dnarhlutfall af covid smu stu og kvef. Eins og margir hafa sp, hefur C-19 n ori 5. "kvef"- krnuveirusjkdmurinn.

N egar faraldurinn er opinberlega afstainn, finnst mr hugavert a lta til baka og athuga, hversu slmur hann raunverulega var. ur en vi gerum a skulum vi minnast ess, a Svj beitti vgum rrum gegn faraldrinum allan tmann. a ir, a Svj er gagnleg "vimiun" til a skilja, hva mundi hafa gerzt, ef yfirvld ( mrgum lndum) hefu ekki beitt aflokunum (lockdowns), loka sklum og vinga alla til a setja upp grmu.

Ef vi viljum skilja, hversu mikil lfsgn faraldurinn var, er bezti mlikvarinn fjldi heildardausfalla. a er eini mlikvarinn, sem ekki er auveldlega hgt a fndra me annarlegu augnamii. "Coviddaudagar" er ekki gur mlikvari, af v a hann er tlkunaratrii. lkir lknar, lk sjkrahs og lk lnd, skilgreina coviddaudaga me lkum htti. Oft sst opinberri tlfri, a "daudagar me covid" (.e. dnarorsk nnur, en s ltni var me covid ea a.m.k. hafi slkt prf reynzt jkvtt) eru skilgreindir sem "coviddaudagar", sem gerir erfitt um vik a kvara hina raunverulegu dnartni af vldum covid. [etta nnast rugglega vi um sland einnig-innsk. BJo.]

Tlfristofnun snsku rkisstjrnarinnar (SCB) [Hagstofan] vinnur fyrirtaks tlfriggn, mgulega reianlegustu opinberu tlfriggn heiminum. "Harold on Twitter" hefur tbi afar hjlpleg grf grundvelli essarar tlfri.

"harold-graph-1" vihengi koma fram heildardausfll Svj 1991-2021. Vi sjum hgt fallandi dnartni essu 30 ra skeii, fr u..b. 1100 dausfllum 100000 byrjun 10 ratugarins niur a mealtali u..b. 900 dausfll 100000 ba sastliin 5 r. essi lkkun er lklega aallega t af v, a vnt vilengd Svj hefur lengst tluvert essu 30 ra skeii ea r 78 rum 1991 83 r nna.

Nst sjum vi venju lga dnartni 2019. ess vegna var vibi, a ri 2020 yri verra en mealr af eirri einfldu stu, a rum me dnartni undir mealtali fylgja vanalega r me yfir mealtals dnartni (af v a r me undir mealtals dnartni ir, a eru margir heilsuveilir vi dauans dyr upphafi nsta rs). Vi getum s etta grafinu - egar dnartni lkkar umtalsvert einu ri, fylgir v venjulega hkkun dnartni ri eftir. annig verur ri 2020 lklegt til a vera me hrri dnartni en mealtals dnartni ur en C-19 var vart.

komum vi a rinu 2020, og ar sjum vi hrif faraldursins (samt vibinni dnartni aeins yfir mealtalinu), me heildardausfallafjlda u..b. 945 100000 ba samanburi vi mealtal sustu 5 ra, sem er 900 100000 ba. annig voru ri 2020 45 vibtar dausfll 100000 ba samanburi vi mealtal undanfarinna 5 ra, sem jafngildir u..b. 4600 manns. a ir, a faraldurinn samt eirri stareynd, a 2020 sigldi kjlfar rs me venju lga dnartni, olli um 4600 vibtar dausfllum, sem er 0,04 % af bafjlda Svjar.

Hva getum vi lykta ?

J, a var smfjlgun dausfalla 2020 t af covid, en hn var skp ltil. g segi ekki, a covid s ekki httulegur sjkdmur fyrir suma hluta jflagsins, en allar fullyringar um, a etta vri afar lfshttulegur faraldur vi spnsku veikina eru greinilega grarlega orum auknar. a kemur einkar vel ljs, egar vi hldum fram og ltum ri 2021. Eins og fram kemur af grafinu, var dnarhlutfall a r ekkert umfram mealtali. Raunar var 2021 me nstminnstu dnartni sgu Svjar !

etta er svo rtt fyrir stareynd, a opinberar tlur sna 6000 dausfll me/af covid Svj 2021 [etta eru 220 slenzkan mlikvara]. Greinilega voru flest essara 6000 dausfalla fremur "me" en "af" covid, ea flki, sem d af covid var flest komi svo a ftum fram, a a hefi ltizt ri 2021 hvort e var, jafnvel n covid.

egar vi skoum ggnin mnu fyrir mnu (aftur leyfi fr Harold og SCB, sj vihengi essa pistils), sjum vi dlti hugavert [harold-graphs-2-1].

Vi sjum dausfll yfir mealtali Svj fr aprl til jn 2020 og san aftur fr nvember 2020 til janar 2021. llum rum mnuum essa tveggja ra tmabils voru dausfllin frri en bast mtti vi. annig voru umframdausfll af vldum essarar veiru reynd aallega tveimur stuttum tmabilum, og var anna vori 2020 og hitt veturinn 2020/2021. Utan essara tveggja tmabila voru hrif veirunnar ltil. Snska rkisstjrnin hefur opinberlega lst yfir lokum faraldursins n, en s liti tlfri mnaarlegra heildardausfalla, ltur t fyrir, a honum hafi loki fyrir einu ri [lklega me hjarnmi Svj - innsk. BJo].

Jja, etta var um a, hvernig covid lk Sva, jina, sem aldrei var beitt aflokunum starfsemi og sem margir geru lti r sem "tlagaj" fyrri hluta faraldursskeisins. egar vi hins vegar skoum tlfri heildarandlta og sjum fjldann, sem raunverulega d af vldum covid, er alveg ljst, a Svj var e.t.v. landi, sem brst viturlegast vi faraldrinum me agerum, sem voru a mestu samrmi vi gnina, sem vi blasti. Arar jir hinn bginn gengu fram me slaghmrum gegn flugum.

Eitt er a, sem hugavert er a hugsa um ljsi essa, og a er heildardausfallafjldi 100 k ba rum lndum. Fyrst Svj, sem skellti ekki ls, var aeins me rlti fleiri dausfll 2020 en a mealtali 5 rin undan og engin umframdausfll 2021, er ljst, a covid-19 hefur sjlfu sr ekki valdi umtalsveru tjni. a ir, a tni dausfalla umfram smri Svj lndum, sem skelltu ls (lockdown), getur ekki veri vegna veirunnar. Orsakanna hltur a vera a leita anna. Fyrst hi hina, sem skildi a Svj og essi nnur lnd um etta 2 ra skei, var hfnun [Svj] og notkun [arir] aflokana, er nstum rugglega hgt a skra umframdausfll me aflokunum.

Tkum Bandarkin (BNA) sem dmi. lkt Svj var va BNA gripi til strtkra aflokana. Komu essar aflokanir veg fyrir einhver covid-dausfll ? Ja, ef vi ltum bara hrar tlurnar, sjum vi enga slka fkkun dausfalla m.v. Svj. Samkvmt opinberum tlum hafa 0,27 % bandarsku jarinnar ltizt af/me covid [sland 0,01 %] samanburi vi 0,16 % Sva - rtt fyrir aflokanir hafa Bandarkjamenn mtt ola marktakt fleiri covid-dausfll en Svar m.v. 100 k ba !

etta er samrmi fjlda gagna, sem sna fram , a opinberar aflokanir og hmlur samkomum og rekstri voru skilvirkt rri gagnvart SARS-CoV-2. N fyrst vi vitum, a hftin eru skilvirkt rri til a stva veiruna, mundum vi bast vi, a BNA vru hrif faraldursins heildarandltsfjldann svipu og Svj - .e. smvegis aukningu fjlda heildarandlta m bast vi. Ef hinn bginn aukningin er miklu meiri BNA en Svj, er hn lklega skum haftanna. Hva sjum vi grafinu "image-1", sem reist er ggnum CDC (Sttvarnastofnun BNA) vihengi ?

Vi sjum aukningu heildarfjlda andlta BNA 2020 og 2021, sem er markvert meiri en Svj. Svj er hlutfallsleg aukning heildarfjlda andlta 1 % samanburi vi mealtal ranna 5 undan (fr 900 dausfllum 100 k rin 2015-2019 til 912 dausfll 100 k rin 2020-2021).

BNA er hlutfallsleg aukning heildardausfalla 18 % ! (fr 860 dausfll 100 k rin 2015-2019 til 1016 dausfll 100 k rin 2020-2021). a er 18-fld meiri aukning dausfalla essum 2 rum farsttarinnar BNA en Svj !

Samantekt: BNA er me innan vi tvfalt fleiri [1,7 sinnum fleiri] covid-dausfll en Svj (0,27 % af bandarsku jinni m.v. 0,16 % af snsku jinni), en 18 sinnum fleiri umframdausfll [fr mealtali] ! Greinilega er ekki hgt a tskra ann grarlega mun me veirunni. a verur a tskra hann ruvsi. Eina haldbra skringin fr mnu sjnarhorni eru hrikalegar afleiingar haftanna frelsi flks og fyrirtkja fyrir heilsufar almennings. a verur hugavert a fylgjast me v, hvort bandarska jin ltur stjrnmlaforystu sna nstu rum gjalda fyrir grarlegan skaa, sem hn hefur valdi jinni me dmgreindarleysi snu." Undirstrikun anda.

Sttvarnaryfirvld hrlendis sitja vi sinn keip og fullyra n ess a hafa rannsaka a neitt nnar, a alls konar drkeyptar hugdettur eirra, sem framkvmdar hafa veri umhugsunarlti me tgfu reglugera heilbrigisrherra, hafi gert eitthvert gagn. er v oftast kasta fram, a hftin hafi dregi r lagi heilbrigiskerfi. Hr skal kasta fram eirri tilgtu, a mlinu s fugt fari. Hftin hafi auki lag heilbrigiskerfi, og er vsa til essarar athugunar Sebastians Rushworth hr a ofan. fgar sttvarnaryfirvalda hafa veri yfirgengilegar me v t.d. a skikka einkennalausa og brn sttkv og hvetja foreldrana til a lta blusetja brn sn mijum mkrn faraldri, sem bluefnin eru fr upphafi gagnslaus gegn, og varnarmttur eirra hvarf hlfu ri gagnvart fyrri afbrigum.

a er rk sta fyrir Alingi til a verja almenning gegn fgum lkna og annarra, sem blygunarlaust hra almenning til fylgilags vi fgafullar skoanir snar um frelsissviptandi forsjrhyggjusna. a verur a beizla sttvarnarlkni hverjum tma me vsnu sttvarnari, skipuu flki r llum lgum samflagsins, eins og nverandi heilbrigisrherra hefur n hyggju. N sttvarnarlg ttu a taka vldin af rherra til frelsissviptinga almennings me regluger. Aeins Alingi a geta veitt rherra slkar heimildir, sem hann san tfrir samri vi sttvarnarr, en hvorki landlkni n sttvarnalkni eina.


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Rnar Mr Bragason

Mia vi gn alingis sl. 2 r um covid er ekki vst a nefnd hefi skila annarri niurstu. Hins vegar verur hin plitska sn mun skrari me v. Samantektin er g og rf v egar tekinn er saman rangur agera er ftt sem snir eitthva a viti, sr lagi egar um lokanir er a ra.

Rnar Mr Bragason, 10.2.2022 kl. 12:12

2 Smmynd: Bjarni Jnsson

Sttvarnarnefnd til rgjafar rherra tti ekki a vera skipu ingmnnum, heldur fulltrum vinnuveitenda, launega, skla o.fl., sem vera fyrir barinu opinberum sttvrnum, auk sttvarnarlknis og landlknis.

Aferarfri Rushworths, lknis, er rttmt. Hn snir, a C-19 var ekki drepstt, eins og var haldi fram me murskislegum kafa. Svj fltti SARS-CoV-2 aeins ltillega fyrir andltum, en ar sem murskisleg forsjrhyggja trllrei hsum uru afleiingar talsver aukning dausfalla, af v a heilsufarinu hrakai vegna atvinnumissis kjlfar alls konar hafta og vegna minni jnustu heilbrigiskerfisins og lengingar bilista. voru dausfll ranglega skr C-19, ef s ltni var smitaur, tt dnarrsk vri nnur. Rannsknir Anthony Hopkins hsklans hafa einnig snt fram strfelld mistk forrishyggjunnar viureigninni vi C-19.

Bjarni Jnsson, 10.2.2022 kl. 16:00

3 Smmynd: Sigurur Kristjn Hjaltested

Snilldar pistill Bjarni.

Vonandi ad einhverjir sem sofa a althingi lesi thetta

tho eg stor efist um thad.

Sigurur Kristjn Hjaltested, 10.2.2022 kl. 18:18

4 Smmynd: Bjarni Jnsson

Takk fyrir, Sigurur Kristjn. N falla ll vtn til Drafjarar.

Bjarni Jnsson, 10.2.2022 kl. 21:45

5 Smmynd: Jnas Gunnlaugsson

Gott, skiftir mli hvort mtti nota rtta blndu af HCQ og evermectin.

Margar jir gfu eim ga einkun.

Egilsstair, 11.02.2022 Jnas Gunnlaugsson

Jnas Gunnlaugsson, 11.2.2022 kl. 01:14

6 Smmynd: Bjarni Jnsson

Sll, Jnas; Vernd gegn C-19 er einfld, og arfi a leita nir hins skuggalega lyfjainaar eim efnum. Bluefnin, sem ttu a vera gegn SARS-CoV-2, reyndust svikamylla. Vrn eirra entist 1/2 r, og au ggnuust nnast ekkert gegn mkron.

Rannsknir hafa snt fram marktka fylgni milli hs styrks D-vtamns lkamanum (blinu) og mtstukrafts gegn veikindum af vldum SARS-CoV-2. Smu rannsknir sndu marktka fylgni milli daudaga af vldum veirunnar og ltils styrks D-vtamns lkamanum. a er gagnslaust a hefja inntku D-vtamni eftir skingu. Lkaminn arf 2 vikur til a vinna inn teki D-vtamn ntanlegt form fyrir nmiskerfi. etta hefur t.d. komi fram hlavarpi snska lknisins, sem er hfundur essarar greinar, ar sem hann tk vital vi enskan lkni, sem rannsaka hefur etta ml tarlega.

Bjarni Jnsson, 11.2.2022 kl. 10:12

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband