Orkuašsetur į Bakka viš Skjįlfanda

Žann 26. aprķl 2022 barst loks frétt af raunhęfri višskiptahugmynd um framleišslu į rafeldsneyti til innanlandsnota og til śtflutnings.  Ķ išngöršum į Bakka viš Hśsavķk er ętlunin aš nżta raforku frį stękkun Žeistareykjavirkjunar og stękkun Kröfluvirkjunar eftir atvikum til aš framleiša vetni og ammónķak. Meš verš į olķtunnunni ķ USD 120 og stķgandi, er žetta sennilega oršin raunhęf višskiptahugmynd nś žegar, žótt forstjóri Landsvirkjunar hafi ķ śtvarpsvištali aš morgni 1. jśnķ 2022 tališ, aš svo yrši ekki fyrr en aš 5 įrum lišnum. Téš frétt Morgunblašsins um žetta efni var undir fyrirsögninni:

"Framleiša rafeldsneyti į Bakka".

Hśn hófst žannig:

"Ķ ljósi markmiša rķkisstjórnarinnar um kolefnishlutlaust Ķsland [og] óhįš jaršefnaeldsneyti įriš 2040 veršur aš hraša undirbśningi aš framleišslu rafeldsneytis, eins og vetnis og ammonķaks, aš mati Siguršar Ólasonar, framkvęmdastjóra Green Fuel. Slķkt eldsneyti sé lykilatriši ķ orkuskiptunum.  Fyrirtękiš stefnir aš byggingu fyrstu stórskala rafeldsneytisverksmišju landsins į Bakka viš Hśsavķk."

Žaš er rétt, aš orkuskiptin į Ķslandi verša aldrei barn ķ brók įn öflugrar rafeldsneytisverksmišju ķ landinu, og žess vegna er frétt um žetta frumkvęši einkaframtaksins fagnašarefni. Aš hefjast handa er ekki einvöršungu naušsyn vegna loftslagsmarkmišanna, heldur ekki sķšur til aš spara gjaldeyri, žegar lķklegt er, aš verš į hrįolķu verši yfir 100 USD/tunna į nęstu įrum m.a. vegna višskiptabanns Vesturlanda į śtlagarķkiš Rśssland, sem unniš hefur til žess aš verša einangraš vegna grimmdarlegs og blóšugs yfirgangs viš lżšręšislegan og fullvalda nįgranna sinn. 

Notendur afuršanna  verša m.a. fiskiskip, flutningaskip, flutningabķlar vöru og fólks og flugvélar.  Stór markašur bķšur žessarar verksmišju, en hann mun opnast smįtt og smįtt vegna vélanna, sem ķ mörgum tilvikum žarfnast breytinga, enda ekki hannašar fyrir žessar afuršir sem kjöreldsneyti fyrir hįmarksnżtni og endingu. 

"Siguršur segist ķ samtali viš Morgunblašiš finna fyrir miklum įhuga og mešbyr.  "Green Fuel mun framleiša vetni og ammonķak, sem bęši eru algerlega kolefnislaus ķ framleišslu og notkun.  Žessar 2 tegundir rafeldsneytis eru žvķ lausn į loftslagsvanda heimsins og munu stušla aš žvķ, aš Ķsland uppfylli įkvęši Parķsarsamkomulagsins varšandi minnkun kolefnisśtblįsturs.  T.d. vęri žaš mikill kostur, ef kaupskipa- og fiskiskipaflotinn nęši aš skipta śt dķsilolķu [og flotaolķu - innsk. BJo] yfir ķ rafeldsneyti", segir Siguršur.

Ammónķakiš, sem Green Fuel hyggst framleiša, myndi duga til aš knżja žrišjung ķslenzka fiskiskipaflotans aš sögn Siguršar.  Auk žess mun Green Fuel framleiša vetni ķ fljótandi formi, sem er įlitlegur orkugjafi [orkuberi - innsk. BJo] fyrir žungaflutninga og innanlandsflug į Ķslandi."

Žaš er ekki bara kostur, heldur naušsyn, aš flotinn losi sig śr višjum eldsneytisinnflutnings og verši um leiš kolefnishlutlaus.  Vetniš er grunnvaran fyrir allt rafeldsneyti.  Til aš fęra žaš į vökvaform er vetniš sett undir hįan žrżsting og jafnvel kęlt lķka. Žetta er orkukręft ferli, og minni hagsmunum veršur einfaldlega aš fórna fyrir meiri til aš śtvega "gręna" raforku ķ verkiš. Žokulśšrar į žingi į borš viš Žórunni Sveinbjarnardóttur, žingkonu Samfylkingar, sem ķ pistli į leišarasķšu Morgunblašsins, sem gera žarf nįnari skil į žessu vefsetri, bar brigšur į žaš, aš virkja žyrfti meira til aš vinna bug į raforkuskorti ķ landinu, reyna sitt til aš leggja steina ķ götu ešlilegrar išnžróunar ķ landinu. Forstjóri Landsvirkjunar jįtar, aš raforkueftirspurn ķ landinu sé nś meiri en raforkuframbošiš, ķ greinarstśfi ķ Fréttablašinu 1. jśnķ 2022, en samt situr Orkustofnun į leyfisumsókn fyrirtękis hans um Hvammsvirkjun sķšan fyrir um įri, og hann kvartar ekki mikiš undan silakeppshęttinum opinberlega. Žaš hvķlir ótrślegur doši yfir stjórnsżslunni ķ landinu į ögurstund.   

"Stefnt er aš žvķ aš hefja framleišsluna į Bakka įriš 2025, ef samningar ganga eftir.  Um er aš ręša um 30 MW raforkužörf [aflžörf - innsk. BJo] ķ fyrsta įfanga , en 70 MW til višbótar ķ seinni įfanga."

Žetta eru alls 100 MW, sem ętti aš vera unnt aš śtvega śr jaršgufugeymum Žingeyinga, en er Landsvirkjun tilbśin ķ stękkun Žeistareykja og Kröflu ? Lok fréttarinnar hljóšušu žannig: 

"Spuršur um helztu magntölur segir Siguršur, aš žegar bįšir įfangar verši komnir ķ gagniš [orkunotkun um 800 GWh/įr - innsk. BJo], verši framleišslan um 105 kt/įr eša 300 t/d af ammónķaki.

Störfin segir Siguršur, aš muni skipta tugum, žó [aš] of snemmt sé aš fullyrša um endanlega tölu.  "Verksmišjan kemur meš atvinnu inn į svęšiš, bęši ķ verksmišjunni sjįlfri og hjį žjónustufyrirtęjum ķ nęrumhverfinu", segir Siguršur aš lokum." 

Hér er örugglega um žjóšhagslega aršsamt fyrirtęki aš ręša og mjög lķklega um rekstrarlega aršsamt fyrirtęki aš ręša, žegar hrįolķutunnan er komin vel yfir USD 100, eins og nś.  Žess vegna žarf aš fara aš hefjast handa, en orkuskortur hamlar.  Žaš er nęg orka ķ gufuforšageymum Žeistareykja og Kröflu, og skżtur skökku viš, aš Landsvirkjun skuli ekki hafa brugšizt betur viš og bošaš stękkun žessara virkjana. Ekki er rįš, nema ķ tķma sé tekiš, žegar mįlsmešferšartķmi opinberra leyfisveitenda er annars vegar.  Žaš liggja vķša dragbķtar framfara į fleti fyrir.  

 

 

 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Geir Įgśstsson

Fljótandi vetni į vörubķla? Ég hélt aš vetni sem eldsneyti vęri bara gas undir svimandi hįum žrżstingi?

Hiš danska Maersk er bśiš aš taka fyrstu skref ķ įtt aš metanól-vęšingu flota sķns. Metanól er į fljótandi formi viš stofuhita og öllu mešfęrilegra, en aušvitaš tapast eitthvaš žegar vetni og koltvķsżringur eru bundin saman. 

En jį, žaš eru miklir möguleikar hérna, sérstaklega žegar raforkan streymir jafnt og žétt og žegar litiš er til žess aš kostnašur veršur kannski hįr en stöšugur og olķuinnflutningur fęr minna vęgi. 

Geir Įgśstsson, 3.6.2022 kl. 09:00

2 Smįmynd: Höršur Žormar

Hęgt er aš framleiša hįgęša olķu, "e-dķsil" śr vetni og CO2, en ekkert žori ég aš fullyrša um hagkvęmni slķkrar framleišslu. 

Höršur Žormar, 3.6.2022 kl. 12:17

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband