Meira um žróun orkupakkanna OP3 og OP4

Ķ Noregi er nś tekizt į um žaš ķ dómsölum, hvort OP3 frį ESB sé "lķtiš inngrķpandi" eša ekki, ž.e. hvort sś orkulöggjöf ESB hafi lķtil įhrif į lķf almennings ķ Noregi eša ekki.  Žróun orkumįlanna ķ Evrópu frį innleišingu OP3 ķ EFTA-löndum EES-samstarfsins er öll ķ įtt til mikilla įhrifa į lķf fólks og rekstur fyrirtękjanna ķ Noregi.  Žar nęgir aš benda į ofurhįtt innflutt raforkuverš til Noregs um millilandatengingarnar. Į Ķslandi įskildi Alžingi sér rétt til aš samžykkja eša hafna tengingu aflsęstrengs frį śtlöndum viš ķslenzkt raforkukerfi, en žetta skilyrši kann aš brjóta ķ bįga viš EES-samninginn og er žess vegna veik vörn.

Vegna OP3 er žaš ekki į fęri lżšręšislegra yfirvalda ķ Noregi aš hamla gegn margföldun raforkuveršs į įhrifasvęši sęstrengjanna žar meš žvķ aš draga śr eša stöšva śtflutning raforku og safna žar meš vatni ķ mišlunarlón vatnsaflsvirkjana sunnan Dofrafjalla (ķ Sušur- og Austur-Noregi), eins og norska rķkisstjórnin hafši įform um ķ sumar įšur en Eftirlitsstofnun EFTA-ESA barši į fingurgóma hennar meš reglustriku.  

Nś veršur haldiš įfram meš frįsögn Mortens Harper, lögfręšings Nei til EU, NtEU, ķ Klassekampen 5. nóvember 2022, meš ķvafi höfundar žessa vefseturs:

OP3 er nś ašeins ķ gildi ķ EFTA-löndum EES (Noregi, Ķslandi og Liechtenstein).  Ķ ESB hefur OP4 leyst OP3 af hólmi.  Žetta er lagagrunnurinn, sem ACER (Orkustofa ESB) reisir įkvaršanir sķnar į, įkvaršanir, sem hafa mikil įhrif į innri markašinn fyrir orku, sem Noregur er nś samžęttur, en Ķsland ekki ķ raun, žvķ aš raforkukerfi Ķslands er ótengt raforkukerfum annarra landa.

Hvernig ACER beitir įkvöršunarvaldi sķnu sįst nżlega, žegar ACER fjallaši um tilraun Svķa til aš hafa stjórn į raforkuśtflutninginum (įkvöršun 26.10.2022).  Hin endurskošaša rafmagnstilskipun frį ESB ķ OP4 skyldar ašildaržjóširnar (aš innri markaši orku) til aš rįšstafa 70 % af flutningsgetunni til śtlanda til frjįlsra afnota markašarins.  Sęnska Orkumarkašseftirlitiš, ž.e. Orkulandsreglarinn (Orkumįlastjóri hérlendis) hafši samžykkt brįšabirgša undanžįgu meš vķsun til afhendingaröryggis raforku ķ Svķžjóš og heimilaš nokkra takmörkun śtflutnings.  Žessu mótmęltu orkulandsreglarar Danmerkur og Finnlands, svo aš mįliš barst ACER til śrskuršar.  Nišurstašan varš sś, aš sęnsku röksemdirnar lutu ķ lęgra haldi fyrir óheftu orkuflęši į markašinum innan 70 % markanna. 

Statnett (norska Landsnet) er ķ norręnum hópi kerfisstjóra, žar sem 3 af 4 (ķ Svķžjóš, Finnlandi og Danmörku) eru formlega undir gildandi ESB-regluverki (OP4).  Ķ raunveruleikanum sést, aš Statnett fylgir lķka reglum ESB OP4.  Fyrir fįeinum įrum nįšu norręnu kerfisstjórarnir 4 ekki samkomulagi um ašferšarfręši til aš stjórna langtķma flutningsgetu kerfisins, og ACER var fališ aš kveša upp bindandi śrskurš.  Samžykkt ACER 30.10.2019 er formlega beint til kerfisstjóranna ķ Danmörku, Svķžjóš og Finnlandi, en śrskuršurinn veršur aš gilda lķka ķ Noregi fyrir milligöngu ESA og RME (norska orkulandsreglarans). Annaš svipaš dęmi er ACER-įkvöršun frį 05.08.2020 um jöfnunarorku.  Ķ bįšum mįlunum er m.a. vķsaš til nżju ACER-reglugeršarinnar ķ OP4, sem ekki hefur hlotiš samžykki Noregs ķ EES (og žess vegna ekki Ķslands heldur). 

Žetta vekur spurningar um raunverulega vķdd orkuskuldbindinga Noregs og Ķslands samkvęmt EES-samninginum. Geta žęr spannaš reglur, sem ekki hafa lagagildi į Ķslandi ? Regluverkiš, sem fariš er eftir į Innri markaši ESB, einnig ķ löndunum, sem tengjast Noregi meš raforkuflutningsmannvirkjum og nįinni kerfisstjórnunarsamvinnu, er enn meira inngrķpandi en regluverkiš, sem Stóržingiš og Alžingi hafa innleitt ķ EES-samninginn. 

ACER vinnur samkvęmt OP4.  Hvernig į Eftirlitsstofnun EFTA ESA og orkulandsreglarinn aš gera eitthvaš annaš gagnvart Noregi, Ķslandi og Liechtenstein ?  Er nokkuš raunverulegt ķ žessu sambandi ķ formlegri ašgreiningu Noregs og norręnu ESB-landanna ?  Hér mętti bęta Ķslandi viš ķ öšrum mįlum en žeim, sem varša orkuflutninga į milli landa. Sönnunarbyršin ķ žessu mįli hlżtur aš vera hjį žeim, sem enn telja fullveldisframsališ til ESB-ACER vera "lķtiš inngrķpandi". Žetta veršur aš fįst į hreint į Ķslandi lķka.  Er žaš ķ lagi, aš veigamiklum žįttum raforkumįlanna sé stjórnaš į grundvelli reglna ESB, sem ekki hafa lagagildi į Ķslandi ?  Frį leikmannssjónarhorni ķ lögum er slķkt klįrt  stjórnarskrįrbrot. Öll verk orkulandsreglarans frį gildistöku OP4 sumariš 2019 eru lķklega ólögleg ķ Noregi og į Ķslandi.  Žaš žżšir, aš embętti hans og gjöršir frį gildistöku OP3 haustiš 2019 į Ķslandi eru sennilega ólögleg.  Hvernig stendur į žvķ, aš enginn śr fjölmennum hérlendum lögfręšingahópi hefur vakiš athygli į žessari alvarlegu lagaóvissu ?  Sś lagaóvissa er alls ekki į förum, į mešan norski Mišflokkurinn situr viš "kongens bord" ķ Ósló. 

Raforkuveršskreppan veldur žvķ, aš ekki getur lengur rķkt mikill vafi į žvķ, aš ESB OP3 hefur įhrif į atriši meš mikla žżšingu fyrir norska žjóšfélagiš - afhendingu raforku og raforkuveršiš.  Meirihluti Stóržingsins veturinn 2018 vanmat žjóšfélagslegar afleišingar žessa regluverks, sem hefur slķkan umbśnaš, aš norsk yfirvöld hafa ekki möguleika į  naušsynlegum įhrifum į framkvęmd og žróun regluverksins. Hvorki Noregur né Ķsland hafa t.d. atkvęšisrétt ķ ACER. 

Ķ Stóržingsfrumvarpi nr 100 (1991-92), sem lį til grundvallar samžykktar EES-samningsins, stóš, aš meš žvķ aš rįša sķšasta skrefinu, sem taka yrši til aš skapa borgurum landsins nżjar skuldbindingar, fęlist grundvallarmunur m.v. žaš aš sleppa žessum stjórnunarmöguleika. 

Į orkusvišinu verša til įkvaršanir hjį ACER, sem ESA į sķšan aš samžykkja óbreyttar aš efni til, og orkulandsreglarinn (RME ķ Noregi og Orkumįlastjóri į Ķslandi) į sķšan aš koma į framfęri gagnvart ašilum į orkumarkaši ķ Noregi og į Ķslandi og fylgja žvķ eftir, aš žęr séu framkvęmdar.  Žessi įkvaršanatökukešja veldur žvķ, aš Noregur og Ķsland hafa enga stjórnun į žessum žįttum.  Ķ įlitsgerš sinni um ACER-mįliš (OP3) skrifaši lagaprófessor Hans Graver, aš žaš "... hafi veriš bśin til valdastaša ķ innanlandsrétti fyrir alžjóšlega stofnun til aš taka įkvaršanir..." (september 2018).  Sķšasta skrefiš er ķ raun ACER.

  Mun lögmannsrétturinn stķga naušsynleg skref til baka ?  Hvenęr skyldi reyna į lagalegan grundvöll OP3 į Ķslandi og į lagalegan grundvöll orkulandsreglarans (Orkumįlastjóra), sem starfar ekki eftir OP3, heldur eftir OP4, sem hefur ekkert lagalegt gildi į Ķslandi. 

 

 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Gušjón E. Hreinberg

Svona Sovétrķki vilja Ķslendingar.

Gušjón E. Hreinberg, 15.11.2022 kl. 11:58

2 Smįmynd: Gunnar Heišarsson

Heill og sęll Bjarni

Žessar hugleišingar eru svolķtiš hrollvekjandi. Aš ķ raun sé stašan sś aš op4 rįši raforkumarkašnum žó EFTA rķkin hafi ekki enn samžykkt hann. Eša eru žau kannski bśin aš samžykkja op4? Er kannski bara formleg afgreišsla Alžingis eftir, meš einni žingsįlyktun?

Viš samžykkt EES samningsins į Alžingi var ljóst aš gengiš var eins langt į stjórnarskrį og mögulegt var. Sumir töldu reyndar aš gengiš hafi veriš lengra en hśn heimilaši. Sķšan žį er lišinn nęrri žrišjungur aldar og į žeim tķma hefur margt breyst varšandi žann samning. Žar er kannski stęrsta breytingin upptaka orkumįla ķ žann samning. Ķ grein 2.1.5 ķ greinargerš Frišriks Įrna Frišrikssonar Hirst og Stefįns Mįs Stefįnssonar segir:

"Žį ber sérstaklega aš hafa ķ huga aš viš undirritun
EES-samningsins hafši žįgildandi Rómarsamingur engin sérstök įkvęši aš geyma um raforku.
Beiti stofnanir ESB žeim nżju valdheimildum ķ orkumįlum sem raktar voru hér aš framan getur

veriš įlitamįl hvort unnt sé aš taka žęr upp ķ EES-samninginn įn samsvarandi breytinga į

honum sjįlfum. Og jafnvel žótt žaš teldist unnt yrši aš prófa sérstaklega hvort innleišing gerša
sem byggšist į auknum valdheimildum stofnana ESB stęšist kröfur ķslenskrar stjórnarskrįr."

Žarna tępa lögfręšingarnir į žeirri stašreynd aš EES samningurinn hafi veriš geršur viš EB, eša Evrópu bandalagiš, Rómarsįttmįlinn. Viš breytingu žess yfir ķ ESB, eša Evrópu sambandiš, Maastrichtsįttmįlinn,  hafi oršiš slķk grundvallarbreyting aš óvķst sé hvort EES samningurinn haldi gildi, įn žess aš gera grundvallarbreytingu į sjįlfum EES samningum. Žaš mį segja aš viš gildistöku Lissabonsįttmįlans Ķ desember 2009 hafi sambandiš stigiš enn lengra skref frį gamla Rómarsįttmįlanum, en EES samningurinn er geršur mešan hann var grunnsįttmįli Evrópu bandalagsins.

Hvaš sem žessum hugleišingum lķšur, er ljóst aš sķšan EES samningurinn var samžykktur į Alžingi, meš minnsta mögulega meirihluta, hefur veriš gengiš nęrri stjórnarskrįnni ķ fjölmörg skipti. Žį er einnig ljóst aš meš ešlisbreytingu ESB, frį Rómarsįttmįla yfir ķ Maastrichtsįttmįla og aš lokum til Lissabonsįttmįlans, hefur ešli framkvęmdar sambandsins į EES samningnum breyst, okkur ķ óhag.

Vissulega er EES samningurinn okkur hlišstęšur aš sumu leyti en sķfellt fleira er okkur ķ óhag ķ žeim samningi. Žaš sem upphaflega var samningur um višskipti er nś oršinn samningur um fjölda stjórnskipulegra athafna. Žvķ er ljóst aš EES samningurinn er fyrir löngu komin yfir žau mörk er stjórnarskrį okkar leyfir. Fęrsla į stjórnun okkar yfir orkunni er žar kannski alvarlegast brot stjórnarskrįr.

Hvenęr er nóg, nóg.

Kvešja

 

Gunnar Heišarsson, 15.11.2022 kl. 17:45

3 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Gušjón, sumir, žvķ mišur. 

Bjarni Jónsson, 15.11.2022 kl. 18:40

4 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Heill og sęll, Gunnar.  Sammįla žér.  4 gjöršir, sem mynda brś į milli OP3 og OP4, hafa veriš innleiddar ķ EES, og mun ég fjalla um žęr sķšar.  Hvorki EFTA né Sameiginlega EES-nefndin hafa afgreitt OP4, og er žaš einvöršungu Noršmönnum aš žakka eša nįnar tiltekiš norska Mišflokkinum, sem situr ķ rķkisstjórn og er algerlega mótfallinn orkupakkamošverkinu öllu saman.  Hann hefur gert um žaš flokkssamžykkt, en mér vitanlega hefur enginn ķslenzkur stjórnmįlaflokkur haft ręnu į aš įlykta um mįliš.  

Bjarni Jónsson, 15.11.2022 kl. 18:46

5 Smįmynd: Tryggvi L. Skjaldarson

Tryggja Landsvirkjun ķ eigu almennings.  Gera naušsynlegar breytingar į stjórnarskrį m.a. meš žvķ aš hafa įkvęši um žjóšaratkvęšagreisšslu ef t.d.20% fara fram į aš žjóšin sé spurš.  Mįliš dautt.

Tryggvi L. Skjaldarson, 16.11.2022 kl. 09:10

6 Smįmynd: Hallgrķmur Hrafn Gķslason

Sęll Bjarni.

Er ekki įkvęši ķ EES samningnum aš öržjóšir geti frestaš og eša neitaš aš taka upp boš og bönn frį EES

Hallgrķmur Hrafn Gķslason, 17.11.2022 kl. 07:13

7 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Sęll, Hallgrķmur;

Žaš eru fordęmi fyrir žvķ, aš norska rķkisstjórnin hafi einfaldlega lįtiš slķk boš śt ganga til EFTA og ESB, aš reglur ESB, sem framkvęmdastjórnin hafi merkt sem EES-mįl, geti Noršmenn ekki fallizt į aš innleiša.  Žar meš var viškomandi mįl ekki lagt fyrir Sameiginlegu EES-nefndina.  Ég lķt svo į, aš ķslenzka rķkisstjórnin eigi ekki aš hika viš aš nota sömu ašferš, ef hśn telur tiltekna innleišingu vera skašlega ķslenzkum hagsmunum.  Eitt svona mįl er ķ gangi nśna, žar sem Noršmenn hafa ķ raun beitt neitunarvaldi, og žaš er Orkupakki 4. 

Bjarni Jónsson, 17.11.2022 kl. 14:06

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband