Öflugir bakhjarlar laxeldis hérlendis

Laxeldi ķ sjó hefur vaxiš fiskur um hrygg hérlendis, og er oršin kjölfestustarfsemi į Vestfjöršum, sem er undirstaša fólksfjölgunar og vaxandi velmegunar į svęšinu.  Į Austfjöršum er starfsemi žess mikilvęg lķka, en žar er meiri fjölbreytni ķ atvinnuhįttum į svišum orkukręfs išnašar, landbśnašar og sjįvarśtvegs. Bölsżnisraddir hérlendar um žessa atvinnugrein hafa oršiš sér til skammar.  Žęr lįta sem hvert strok śr kvķum jafngildi erfšablöndun viš villta ķslenzka laxastofna, sem skaši erfšamengi frumbyggjanna.  Žetta er dómadagsvitleysa og vitnar um fljótfęrni og vanžekkingu į erfšafręši og öllu žvķ, sem žarf aš gerast įšur en nokkur varanleg erfšablöndun getur įtt sér staš.  

Laxeldiš ķslenzka nżtur mjög góšs af tęknisamstarfi viš systur- og móšurfélög ķ Noregi og marghįttaš višskiptasamstarf į sér lķka staš viš žessi norsku félög, t.d. į sviši hrįefniskaupa og markašssetningar afuršanna. Ķslenzk sjįvarśtvegsfélög hafa nżlega aukiš hlutdeild sķna ķ žessari starfsemi, og er žaš ešlileg og įnęgjuleg žróun. 

Žann 2. febrśar 2023 birtist merkileg frétt Helga Bjarnasonar ķ Morgunblašinu, sem varpar ljósi į žessa 2 öflugu bakhjarla ķslenzks laxeldis, sem hlupu undir bagga meš grķšarlega öflugu framtaki, žegar hęst žurfti aš hóa.  Sżnir žetta, aš ķslenzkt laxeldi ķ sjó er ekki į flęšiskeri statt og mun eiga sér bjarta framtķš hér viš land, hvaš sem śrtöluröddum į móti hvers konar framförum og tekjumöguleikum alžżšu lķšur. Žessir góšu bakhjarlar tryggja ašgengi ķslenzkra laxeldisfyrirtękja ķ sjó aš beztu fįanlegu tękni til aš fįst viš hvers konar vanda, sem upp kann aš koma.  Žaš er ómetanlegt aš žurfa ekki aš finna upp hjóliš sjįlfur.  

 Fyrirsögn féttarinnar var: 

"Laxinum slįtraš beint śr kvķunum".

Hśn hófst žannig:

"Risastórt laxaslįturskip er ķ feršum [į] milli Dżrafjaršar og Ķsafjaršarhafnar, og žašan fara flutningabķlar į 50 mķn fresti til Sušurnesja og austur į land, žar sem laxinum er pakkaš til śtflutnings.  Ašstaša til aš starfrękja žetta óvenjulega slįturhśs, sem er dreift um landiš, var sett upp į mettķma til aš leysa tķmabundinn vanda ķ slįtrun hjį Arctic Fish."

Žarna er leyst śr vaxtarverkjum ķslenzks laxeldis meš hįtęknislįturskipi frį Noregi og samstarfi viš vinnslustöšvar ķ landi ķ öšrum landshlutum um hįvetur.  Žetta sżnir, hversu öflugra bakhjarla laxeldiš viš Ķsland nżtur, sem gefur góš fyrirheit um žróun žessarar greinar og framtķš ķ landinu, žótt ekki skorti nś hęlbķtana.

"Arnarlax hefur slįtraš laxi fyrir Arctic Fish ķ slįturhśsinu į Bķldudal.  "Žaš er takmörkuš afkastageta ķ slįtruninni.  Framleišslan er oršin žaš mikil, aš žeir 80 starfsmenn, sem eru ķ slįturhśsinu į Bķldudal, hafa ekki undan.  Viš žurfum aš ljśka slįtrun śr Dżrafirši.  Fiskurinn er kominn ķ slįturstęrš, og viš žurfum aš hvķla eldissvęšin og žurftum žvķ aš bregšast viš", segir Danķel Jakobsson, framkvęmdastjóri višskiptažróunar hjį Arctic Fish.

Fengiš var slįturskipiš Norwegian Gannett frį Noregi til aš taka kśfinn af, og er reiknaš meš, aš žaš verši hér ķ rśman mįnuš, śt febrśar [2023].  Laxinum er slįtraš beint upp śr kvķunum ķ Dżrafirši og sķšan landaš og hann flokkašur ķ ker ķ Ķsafjaršarhöfn.  Žar hefur veriš komiš upp tjaldi til aš skżla kerunum.  Sķšan fara bķlar į 50 mķn fresti meš laxinn til Grindavķkur og Djśpavogs og raunar einnig ķ minni vinnslur, žar sem honum er pakkaš ķ fraušplastkassa til śtflutnings. 

Norwegian Gannett er afar öflugt slįturskip.  80 manns er ķ įhöfn žess.  Danķel nefnir, aš notašar séu 14 slęgingarvélar, en ķ slįturhśsi, sem Arctic Fish [reisir] ķ Bolungarvķk, verša 2 slęgingarvélar."

 

"Danķel er įnęgšur meš fiskinn, segir, aš 95 % - 97 % hans fari ķ hęsta gęšaflokk.  Ekki veitir af, žvķ [aš] nokkur aukakostnašur er viš slįtrun meš žessu lagi, en Danķel bendir į, aš heimsmarkašsverš į laxi sé hįtt um žessar mundir."

Žaš er ótrślega góšur įrangur, ef um 96 % framleišslunnar lendir ķ hęsta gęšaflokki į žessum kröfuharša markaši, sem laxamarkašurinn er.  Žaš er enn fremur athyglisvert, aš laxveršiš er tiltölulega hįtt nśna į tķmum žverrandi kaupmįttar almennings vegna veršbólgu.  Orkuveršiš hefur lękkaš ķ Evrópu vegna milds vetrar, žótt Evrópumenn séu nįnast hęttir aš kaupa orku beint af Rśssum.  Orkuvopniš geigaši hjį žeim og er aš breytast ķ bjśgverpil, žvķ aš žeir hafa oršiš af tugum milljarša EUR višskiptum viš Evrópu og eru nś aš draga śr framleišslu.  Nś tekur viš pįskaspurn eftir fiski į meginlandi Evrópu (fastan), svo aš hįa veršiš į laxi mun haldast enn um hrķš.

Nżlega kom śt skżrsla į vegum Rķkisendurskošunar um stjórn- og eftirlitskerfi meš laxeldi ķ sjó viš Ķsland.  Žar fęr embęttismannakerfi matvęlarįšuneytis, Hafrannsóknarstofnunar, Umhverfisstofnunar og Matvęlastofnunar lįga einkunn, enda hefur veriš kvartaš undan seinagangi žessara stofnana, og žęr hafa stašiš žróun greinarinnar fyrir žrifum. Nśverandi Rķkisendurskošandi er vanhęfur til aš ritstżra skżrslu um žetta efni vegna hagsmunatengsla sinna viš veiširéttarhafa.  Žeir hafa rekiš hatramman įróšur og lagt til, aš laxeldi ķ sjó verši hętt.  Er žaš ótrślegt ofstęki, og skżrsla Rķkisendurskošunar ber meš sér, aš žar eimir af slķkum višhorfum og skżrslan er engan veginn ķ hlutlęgu jafnvęgi.  

Žaš er vķša pottur brotinn ķ starfsemi ķslenzkra eftirlitsstofnana, og efst į blaši trónir žar Samkeppniseftirlitiš, sem žvęlist fyrir meš seinagangi og andstöšu viš framfaramįl, og viršist ekki gera nokkurt gagn.  Eftirlitsišnašurinn leikur lausum hala og viršist skorta naušsynlegt ašhald.  Athygli vekur gjörólķk afgreišsla norska og ķslenzka SKE į svipušum mįlum matvęlavinnslu, sem bendir til ófaglegra vinnubragša og smįkóngavišhorfa embęttismanna hérlendis ķ staš žjónustulundar og vilja til aš létta undir meš atvinnulķfinu ķ staš afętuhegšunar.  

   


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband