Landsnet gerir ķ nytina sķna

Žaš er ekki hlutverk stjórnenda eša stjórnar Landsnets aš tjį opinberlega skošanir ķ nafni fyrirtękisins į ólķkum virkjanakostum.  Af frétt Helga Bjarnasonar ķ Morgunblašinu 25. marz 2023 veršur žó rįšiš, aš sś hafi oršiš raunin, og sé Landsnet aš hvetja til uppsetningar vindknśinna rafala til aš bjarga orkuskiptunum. Žetta er mjög óešlileg hegšun af žessu rķkisfyrirtęki, sem ętlazt er til aš gęti hlutleysis og hlutlęgni gagnvart fyrirtękjum og orkukostum, sem žau hafa hug į aš tengja inn į stofnkerfiš.  

Žetta į sérstaklega viš ķ tilviki vindorkunnar vegna žess, hversu umdeild hśn er ķ landinu vegna ešlis sķns og landverndarsjónarmiša margra landsmanna. Til aš koma ķ veg fyrir, aš vindhvirflar hafi innbyršis neikvęš įhrif į rekstur vindknśinna rafala, mį biliš į milli buršarsślnanna vart verša minna en d=8xh (h=hęš vuršarsślu).  Žį fęst fyrir 6,0 MW aflgetu per sślu 2,3 MW/km2.  Til aš fį sömu aflgetu frį vindrafalažyrpingu og frį Hvammsvirkjun, 95 MW, žarf žį aš umturna 41 km2 lands, og žar meš er ekki öll sagan sögš.  Vegna slitrótts rekstrar vindknśinna rafala, žarf 2,5 sinnum fleiri vindrafala til aš framleiša sömu orku og Hvammsvirkjun, 720 GWh/įr.  Žaš žżšir um 100 km2 lands.  Landžörf Hvammsvirkjunar meš vegagerš og stķflu (inntakslón veršur ķ įrfarveginum) er į aš gizka 5 % af žessu. 

 

Hér hefur ekki veriš reiknaš meš sérlega löngum bilunartķma žessa vindknśna bśnašar, en fréttir frį Fęreyjum greina frį mikilli bilanatķšni og löngum višgeršartķma.  Ķ Fęreyjum er miklu meiri reynsla af rekstri vindrafala en hér, žar sem stöšugt er vķsaš til tveggja ķ eigu Landsvirkjunar ofan Bśrfellsvirkjunar og tveggja ķ einkaeigu ķ Žykkvabęnum.  Ekki kęmi į óvart, aš bilanatķšni og višgeršatķmi yrši sķzt lęgri hér en ķ Fęreyjum, og žaš dregur enn śr įreišanleika afar óįreišanlegrar raforkuvinnslu. 

Frétt Morgunblašsins af Landsneti og vindrafölum bar fyrirsögnina:

"Vindorka notuš ķ rafeldsneyti".

Hśn hófst žannig:

"Forstjóri Landsnets segir, aš m.v. stöšuna ķ dag rįši kerfi fyrirtękisins tęknilega viš aš tengja vindorkugarša meš 2500 MW uppsettu afli, sem er jafnmikil orka [sic! žetta er afl, en ekki orka - innsk. BJo] og nś er flutt um kerfiš.  [Žaš getur ekki stašizt, aš hęgt sé aš taka į móti 2500 MW ķ ašveitustöšvum Landsnets įn žess aš fjįrfesta verulega.  Aš 132 kV lķnurnar geti tekiš viš žessu višbótar afli, er ótrśveršugt, žvķ aš žęr eru nś žegar fulllestašar.  Hvaš gengur forstjóranum til aš bśa til ęvintżri um "vindorkugarša", sem falli svo ljómandi vel aš kerfi Landsnets ? - innsk. BJo.] 

Vindorka er ekki stöšug, og vatnsaflsvirkjanir geta ekki brśaš nema lķtinn hluta bilsins.  Stęrsta įskorunin sé žvķ aš finna kaupendur, sem geti notaš breytilega orku.  Horfir hann til žess, aš žaš sé hęgt meš framleišslu į rafeldsneyti, sem verši stór hluti af orkuskiptum ķ framtķšinni. 

Kom žetta fram ķ įvarpi Gušmundar Inga Įsmundssonar, forstjóra Landsnets, į vorfundi fyrirtękisins, sem fram fór ķ gęrmorgun [24.03.2023] undir yfirskriftinni "Fjśka orkuskiptin į haf śt ?".  Svariš viš žeirri spurningu virtist vera neitandi m.v. erindi Landsnetsfólks į fundinum."

Raforka frį vindknśnum rafölum er lķtils virši vegna óstöšugleika sķns, og žess vegna er ekki bošiš upp į hana erlendis eina og sér, heldur meš stöšugleikatryggingu frį annars konar raforkuverum, oftast gasknśnum.  Slķk verša aldrei reist hérlendis.  Vatnsaflsver hafa reglunargetuna ķ žetta fylgdarhlutverk, en jaršgufuver ekki.  Nśverandi vatnsaflsver standa undir grunnįlagi meš jaršgufuvirkjunum og taka toppana, og žį er ekkert afgangs.  

Vetniš er grunnefniš ķ rafeldsneyti, og bśnašurinn til aš rafgreina vatn og mynda vetni og sśrefni er dżr.  Žegar žannig er ķ pottinn bśiš, skiptir full nżting bśnašarins allan sólarhringinn höfušmįli fyrir samkeppnishęfni og aršsemi framleišslunnar.  Ef Gušmundur Ingi finnur einhvern fjįrfesti, sem vill framleiša vetni meš rafmagni frį vindrafölum į Ķslandi, sem kostar um 50 USD/MWh aš višbęttum flutningskostnaši Landsnets, sem er hęrri en t.d. ķ Noregi, žį skal höfundur žessa vefpistils éta hattinn sinn.  Gušmundur Ingi hefur sennilega kastaš žessu fram aš óathugušu mįli til aš bśa til "lķklega" višskiptavini vindrafalažyrpinganna.  Er Gušmundur ekki kominn langt śt fyrir verksviš Landsnets meš slķkum vangaveltum (fabśleringum) ? 

"Hann [GIĮ] rifjaši upp mismunandi svišsmyndir śr gręnbók umhverfisrįšuneytisins um žaš, hvaš žurfi til aš koma, til aš orkuskiptin geti nįš fram aš ganga.  Samkvęmt sumum žeirra žarf aš tvöfalda raforkuframleišsluna frį žvķ, sem nś er. Gušmundur tók fram, aš enn vantaši nįnari upplżsingar, en sjįlfur myndi hann įętla, aš miša žurfi viš žęr svišsmyndir, sem lengst ganga; aš tvöfalda žurfi framleišsluna.  Nśverandi virkjanakostir ķ vatnsafli og jaršvarma dugi engan veginn dugi engan veginn til, og žess vegna žurfi aš horfa til nżrra kosta, eins og vindorkunnar."

Ef orkužörf millilandaflugsins er sleppt aš sinni, veršur hęgt aš śtvega nęga raforku fyrir orkuskipti og aukningu almenns įlags fram til 2050 meš samžykktum virkjunum ķ Rammaįętlun 3, og žar eru ašeins 20-30 vindrafalar ķ Blöndulundi. Žessi orkužörf nemur um 7,0 TWh/įr og 1500 MW.  Aflžörfina mį hęglega lękka um 100 MW meš innleišingu snjallmęla og lęgri taxta į lįgįlagstķma. Žannig er óešlilegt hjį forstjóra Landsnets aš tilfęra naušsyn orkuskipta sem rök fyrir vindrafalažyrpingum į Ķslandi. Hvaš gengur honum til meš žvķ ?

Žaš er hęgt aš fara ķ reikningsęfingar um virkjanažörf til aš anna orkužörf millilandaflugsins, en slķkt er ótķmabęrt.  Hśn veršur t.d. engin, ef ofan į veršur aš setja žórķumver ķ hverja flugvél įsamt rafhreyflum eša ef hagkvęmara mun žykja aš setja upp žórķum-orkuver į verksmišjusvęši rafeldsneytis.  Žį mį ekki gleyma, aš meš rammaaįętlunum, sem koma į eftir #3, munu birtast nż tękifęri ķ jaršgufu- og vatnsaflsvirkjunum. 

"Žį vöru [vindorkuna] žurfi aš vera hęgt aš selja, žrįtt fyrir aš vindurinn skapi ójafna orku.  Nefndi hann, aš meš nśverandi virkjunum sé hęgt aš jafna į móti [meš] vatnsafli um 250 MW.  Žaš dugi ekki, og žvķ žurfi aš leita nżrra lausna til aš finna śt śr žvķ, hvernig megi nżta žennan orkukost."

  Raforkukerfi landsins er nś žegar yfirlestaš į hįįlagstķmum, svo aš grķpa žarf til aš draga śr įlagi vissra notenda. Žess vegna kemur spįnskt fyrir sjónir, aš forstjóri Landsnets segist geta fundiš 250 MW aflgetu ķ virkjunum, sem verši į lausu til aš grķpa til į įlagstķma, žegar raforkuvinnsla vindknśinna rafala skyndilega minnkar.  Hvaš gerist žį viš skyndilega įlagsaukningu um 30 MW eša bilun ķ um 45 MW spenni eša rafala og minnkun framleišslugetu kerfisins aš sama skapi ?  Žessi mįlflutningur af hįlfu Landsnets er marklaus.

"Greining sérfręšinga Landsnets hafa sżnt, aš tęknilega sé flutningskerfiš žaš sterkt, aš tengja megi megi vindorkugarša meš 2500 MW uppsett afl, sem er žaš afl, sem kerfi Landsnets nś flytur.  Tók Gušmundur Ingi fram, aš ekki vęri hęgt aš flytja alla orkuna, en hęgt yrši aš tengja vindorkugaršana viš kerfiš." 

Er ekki Landsnet aš skjóta sig ķ fótinn meš svona gorgeir ? Ein af röksemdum Landsnets fyrir nżrri Byggšalķnu į 220 kV er, aš gamla 132 kV lķnan sé fullnżtt, og sś stašreynd hamli tengingum nżrra višskiptavina viš kerfiš. Nś į allt ķ einu aš vera hęgt aš tvöfalda afliš inn į lķnuna.  Hvaš meš stöšugleikann ?  Er Münchausen kominn ķ vinnu hjį Landsneti ? 

"Til aš nżta orkuna žurfi aš lķta til margra möguleika; ekki ašeins vatnsaflsvirkjana til jöfnunar.  Aš hans mati er mögulegt aš finna kaupendur, sem geta notaš breytilega orku og spilaš žannig į móti.  Telur hann Ķsland heppiš vegna žess, aš ķ orkuskiptunum sé gert rįš fyrir, aš žörf verši į rafeldsneyti og aš sś framleišsla geti tekiš į sig įkvešinn breytileika.  Žess vegna žurfi aš leggja įherzlu į žann žįtt.  Til žess aš sį breytileiki nżtist, žurfi aš tengja allt landiš saman og nota višskiptalķkan Landsnets og hafa vindorkugaršana ekki alla ķ sama landshluta."  

Hér skirrist forstjóri Landsnets ekki viš aš fara śt fyrir hlutverk Landsnets ķ draumkenndri žrį sinni eftir rafmagni frį vindknśnum rafölum į Ķslandi. Til er įlag, t.d. viš vetnisframleišslu, sem gęti tęknilega lagaš sig aš framleišslugetu raforkukerfisins, en eru nokkrar lķkur į, aš samningar takist um nógu lįgt rafmagnsverš, til aš fjįrfestar fallist į svo óheppilega skilmįla ?  Aš semja um slķkt er ekki ķ verkahring Landsnets, og žaš er ótrślegt aš sjį forstjóra Landsnets tjį sig meš svo vilhöllum hętti ķ garš vindrafala.   

   

  


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Jónatan Karlsson

Vindmyllur auglżstar beint og óbeint ķ besta EXIT stķl:

Ég hlustaši nżvaknašur eldsnemma ķ morgun į endurfluttan įróšursžįtt į RŚV um nįttśruvernd frį żmsum sjónarhornum, mest frį žekktum postula gręnnar orku, auk skošana stślku frį einhverjum nįttśruverndarsamtökum og loks aš mér heyršist einhvers ašila frį raforkuhlišinni.

Žarna heyršist mér lofsamašar lagningar hjólreišastķga til helstu nįttśruperlna Ķslands og lżst hvaš t.a.m. fimm daga fjölskyldu hjólaferš vęri skynsamleg og skemmtileg fyrir feršamenn ķ staš žess aš žeytast Gullna hringinn ķ rykmekki į einum degi ķ bķlaleigubķl, eins og skynlausar skepnur, aš hętti flestra tśrista.

Sķšan var minnst į aš ekki vęri žaš nś gott fyrir blessaša villta Atlantshafs laxinn, ef fleirri virkjanir yršu reistar ķ Žjórsį, en reyndar ekki tekiš fram aš nś teldust vatnsaflsvirkjanir ekki lengur gręnar aš įliti bestu fręšinga Evrópusambandsins, né heldur minnst į laxa-umhyggjurök skoska auškżfingsins fyrir kaupum hans į sķvaxandi fjölda jarša og hlunninda į Ķslandi, įn nokkura einustu takmarkanna - aš žvķ viršist.

Jónatan Karlsson, 23.4.2023 kl. 17:36

2 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Takk fyrir skemmtilegt innlegg, Jónatan.  Ķ téšum įróšursžętti RŚV fyrir žjóšfélagslegri stöšnun meš orkuskorti og enga raunverulega möguleika į orkuskiptum, nema meš margra įra afturför ķ lķfskjörum, hefur fólk beizlaš gandinn og vašiš į sśšum.  Meš virkjunum jafnast rennsli Žjórsįr, og slķkt bętir öll lķfsskilyrši ķ įnni.  Aušvitaš verša laxastigar ķ virkjunum Nešri-Žjórsįr.  Hjólreišar feršamanna į Ķslandi verša ašeins į fęri fįrra.  

Bjarni Jónsson, 23.4.2023 kl. 18:10

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband