Hraši snigilsins viš lķnulagnir er óvišunandi

Landsnet hefur žaš eftir verkfręšistofunni Eflu, aš hęgt hefši veriš aš komast hjį öllum raforkuskeršingum 2021-2022, ef nż 220 kV lķna hefši žį veriš tilbśin frį Fljótsdalsvirkjun til Hvalfjaršar. Ķ ljósi žess, aš veturinn 2022-2023 hefur ekki veriš beinn vatnsskortur ķ mišlunarlónum virkjana, eins og veturinn įšur, en samt hefur žurft aš skerša afl til notenda meš skeršingarheimildir ķ rafmagnssamningum sķnum, er žetta ekki sérlega trśveršug fullyršing. Įstęšan er, aš virkjanir önnušu ekki hįmarksįlagi į lošnuvertķšinni, og var samt orkusalan śr landi til Vestmannaeyja mun minni en elilegt er vegna bilunar ķ nżjum sęstreng žangaš.  Žaš er til skammar fyrir Landsnet, aš rafmagnstenging Vestmannaeyja viš land skuli ekki fullnęgja (n-1) reglunni.

Žann 24. marz 2023 gerši Helgi Bjarnason grein fyrir skżrslu, sem Efla gerši nżlega fyrir Landsnet um ofangreindar orkuskeršingar, og žar eru żmis óvęnt tķšindi, sem ekki er vķst, aš öll standist rżni.  Frétt Helga ķ Morgunblašinu bar fyrirsögnina:

 "Skeršingar kostušu 5,3 milljarša".

Hśn hófst žannig:

"Hęgt hefši veriš aš koma ķ veg fyrir allar skeršingar į afhendingu raforku til stórišju, rafkyntra hitaveitna, fiskimjölsverksmišja og annarrar starfsemi į sķšasta įri [2022], ef bśiš hefši veriš aš uppfęra Byggšalķnuhringinn, eins og įformaš er aš gera.  Samfélagiš varš fyrir mrdISK 5,3 kostnaši vegna skeršinganna į žessu eina įri, auk žess sem losun koltvķsżrings vegna olķubrennslu varš umtalsverš."

Aš fylgjast meš framvindu framkvęmda viš 220 kV Byggšalķnuna hefur veriš svipaš og aš horfa į skķt sķga fyrir barš.  Framvindan er allt of hęg m.v. žróun rafmagnsįlagsins ķ landinu.  Afleišingin er grķšarlegt samfélagslegt tjón, sem skrifa veršur į óskilvirkt regluverk, sem veitt hefur žvermóšskufullum afturhaldsöflum kost į aš valda endalausum töfum.  Stęrsta tapiš viš žetta er fólgiš ķ glötušum tękifęrum óseldrar orku, sem nota hefši mįtt til aš framleiša veršmęti.  Mismunur orkutapa ķ 132 kV Byggšalķnu og 220 kV Byggšalķnu nemur meiri orku į hverju įri en Eflu reiknašist til, aš orkuskeršingar 2022 af völdum of lķtillar flutningsgetu hefšu numiš, og žjóšhagslegt tap af žessum völdum mį įętla 10 mrdISK/įr.  Andstašan viš sjįlfsagša uppbyggingu orkuinnviša ķ landinu er allt of dżr til aš leyfa megi frįleitri hugmyndafręši aš rįša feršinni aš miklu leyti, enda er hér um minnihlutahóp aš ręša. 

"Nišurstaša greininga Eflu sżnir, aš óuppfyllt orkužörf fiskimjölsverksmišja landsins og rafkyntra hitaveitna og stórišjuvera į Suš-Vesturlandi nam samtals 270 GWh.  Hęgt hefši veriš aš koma ķ veg fyrir žessar skeršingar aš öllu leyti, ef bśiš hafši veriš aš uppfęra Byggšalķnuna, eins og gert er rįš fyrir ķ įętlunum um uppbyggingu flutningskerfisins." 

Hér er ekki allt į tandurhreinu.  Ķ fyrsta lagi virkar žessi vöntunarorka, 270 GWh, fremur lķtil, og vķst er um žaš, aš žetta er bara brot af glötušum sölutękifęrum vegna allt of lķtils frambošs raforku į Ķslandi.  220 kV lķna hefši vissulega annaš žessum flutningum, en draga mį ķ efa, aš Fljótsdalsvirkjun hefši getaš stašiš undir žeirri framleišslu, bęši afllega og orkulega, eins og allt var ķ pottinn bśiš 2022. Žį eru flöskuhįlsar vķšar ķ flutningskerfinu aš žéttbżlisstöšum į Austfjöršum, sem takmarka įlagiš į žessum stöšum, žegar tarnir eru, eins og lošnuvertķš.

"Aš sögn Gnżs [Gušmundssonar, rafmagnsverkfręšings og forstöšumanns kerfisžróunar Landsnets] var lagt mat į žann žjóšhagslega kostnaš, sem af skeršingunum hlauzt.  Olķukaup fjarvarmaveitna og fiskišjuvera nįmu samtals mrdISK 1,16, og skuggavirši losunar vegna brennslu olķunnar [m.v. kostnaš koltvķildiskvóta - innsk. BJo] reiknast mrdISK 0,12 til višbótar.

Lošnuvertķšin var mikilvęg vegna žess, hversu mikill kvóti var gefinn śt eftir nokkur mögur įr.  Kostnašur vegna tapašrar framleišslu įlvera į Suš-Vesturlandi nam mrdISK 2,8, en įlverš var mjög hįtt į žessum tķma.  Jįrnblendiverksmišjan į Grundartanga žurfti aš skerša sķna framleišslu, og er įętlaš, aš veršmęti tapašrar framleišslu žess nemi mrdISK 1,25 [miklar skeršingarheimildir - innsk. BJo]. Samtals nam žvķ beinn kostnašur samfélagsins mrd ISK 5,3 į žessu eina įri, auk žess sem losun koltvķsżrings vegna olķubrennslu var umtalsverš."

Žegar beinn kostnašur fornfįlegs flutningskerfis og tapašra tękifęra er lagšur saman, er ljóst, aš raforkuskorturinn af völdum of fįrra virkjana og ófullnęgjandi flutningskerfis er farinn aš hamla hagvexti.  Žaš er einmitt eftir nótum afturhaldsins, en eins og framkvęmdastjóri Landverndar hefur margoft fullyrt (śt ķ loftiš), er hagvöxturinn į Ķslandi ķ senn ósjįlfbęr og allt of mikill. Landvernd berst fyrir aukinni fįtękt į Ķslandi og meiri fjįrskorti į öllum svišum samfélagsins en Ķslendingar hafa kynnzt ķ hįlfa öld, enda vill hśn loka 54 įra gömlu įlveri ķ Straumsvķk, sem hefur sjaldan veriš sprękara en nś, enda er žar gefinn gaumur aš stöšugum fjįrfestingum og višhaldi.  Allt, sem Landvernd hefur afrekaš, er aš valda aukinni koltvķildislosun, og hiš sama yrši einmitt uppi į teninginum į heimsvķsu, ef einhverju mįlmframleišslufyrirtękinu hérlendis yrši lokaš. 

"Gnżr vekur athygli į žeirri nišurstöšu skżrslunnar, aš kostnašur viš byggingu nżrra flutningslķna į milli Fljótsdals og Akureyrar hafi nśmiš samtals um mrdISK 17. 

Til aš ljśka viš aš tengja landshlutana saman, žurfi aš [reisa] 3 lķnur frį Akureyri til Hvalfjaršar af svipušu umfangi.  Sś framkvęmd eigi eftir aš auka skilvirkni og nżtingu orkukerfisins nęstu 50-70 įrin til hagsbóta fyrir žjóšina alla." 

Žetta er rétt hjį Gnż.  Ef tekinn er saman beinn fjįrhagslegur įvinningur af minni orkutöpum og meiri flutningsgetu 220 kV Byggšalķnu en 132 kV, er hann vęgt įętlašur 20 mrdISK/įr.  Kostnašur viš 220 kV lķnu į milli Klafa og ašveitustöšvar Kįrahnjśkavirkjunar ķ Fljótsdal, gęti numiš mrdISK 40.  Af žessu mį rįša, hversu aršsöm žessi framkvęmd er.  Žess vegna er žyngra en tįrum taki, aš śtśrborulegum afturhaldsöflum, sem ķ raun er sértrśarsöfnušur um afturhvarf til fortķšar, skuli enn takast aš žvęlast fyrir žessum sjįlfsögšu framkvęmdum.  Landsnet veršur žó aš gęta aš sér aš troša ekki bęndum landsins um tęr meš žvķ aš vaša meš žessa stóru lķnu yfir tśn žeirra, eins og mörg dęmi voru um 132 kV lķnuna.  Nś eru breyttir tķmar, en gamli tķminn į ekkert erindi aftur. 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband