Falskur tónn loftslagspredikara

Eftir Tryggva Felixson birtist grein ķ Morgunblašinu 31. marz 2023, sem af fyrirsögn hennar aš dęma mętti ętla, aš vęru ašvörunarorš til landsmanna vegna hlżnunar andrśmsloftsins, en er ķ raun sį fjarstęšukenndi įróšur, aš hérlendis geti oršiš orkuskipti įn nżrra virkjana.  Ķ greininni er reynt meš lęvķslegum hętti aš koma sektarkennd inn hjį Ķslendingum vegna mikillar losunar koltvķildis į mann, en sannleikurinn er sį, aš fįar eša engar žjóšir hafa gert meira en Ķslendingar til aš draga śr losun į heimsvķsu į mann en Ķslendingar. 

Landverndarforkólfar eru išnir viš aš segja hįlfsannleika ķ blekkingarskyni, og žess vegna er naušsynlegt aš draga upp heildarmyndina.  Loftslagsvįna, ef vį skyldi kalla, er ekki hęgt aš fįst viš meš lausnarmišušum hętti meš žvķ aš flytja losun śr einu landi ķ annaš, eins og viršast vera ęr og kżr forpokašra loftslagspredikara hérlendis. Žeir halda, aš framleišsla t.d. įls į heimsvķsu muni minnka ķ sama męli og dregiš vęri śr framleišslunni hérlendis.  Fįvķslegri veršur mįlflutningur varla. 

Žaš er kunnara en frį žurfi aš segja, aš ķ kjölfar olķukreppa 8. įratugar 20. aldarinnar, sem leiddu til margföldunar olķuveršs, fóru fram orkuskipti hśshitunar į Ķslandi meš s.k. hitaveituvęšingu eša rafvęšingu hśshitunar, sem öflugra flutnings- og dreifikerfi gerši kleifa.  Į sķšasta fjóršungi aldarinnar var gert stórįtak ķ aš śtrżma olķukyndingu hśsnęšis og innleiša ķ stašinn nżtingu innlendra orkulinda, ž.e. jaršvarma og vatnsafls, ašallega hiš fyrrnefnda. Žetta geršu fįar eša engar ašrar žjóšir į žeirri tķš, enda er hśsnęši og notkun žess enn žann dag ķ dag einn stęrsti losunarvaldur koltvķildis į heimsvķsu, žótt svo sé ekki į Ķslandi. Landvernd grķpur gjarna til samanburšar koltvķildislosunar į mann og ętti nś aš gera žaš fyrir hśshitunina. Landverndarforkólfar minnast hins vegar aldrei į žaš, sem vel er gert, heldur hallmęla flestu.  Landvernd setur sig oft ķ eins konar fórnarlambshlutverk og bżr til blóraböggla śr almenningi, sem stundar sķna lķfsbarįttu og reynir aš aušvelda sér hana meš žvķ aš nżta tęknižróunina, eins og hann getur.  Žetta kallar Landvernd ósjįlfbęra neyzluhyggju, sem er innantómt og fullyršingakennt frošusnakk.  

Ekki rekur höfund žessa vefpistils minni til gagnrżnisradda žį ķ žį veru, aš žaš vęri ósjįlfbęr lausn aš ganga į ķslenzkar orkulindir til aš markašssetja meiri jaršvarma og meira rafmagn.  Nęr vęri aš loka stórišjufyrirtękjum žess tķma en aš virkja til aš draga śr innflutningi jaršefnaeldsneyti.  Žennan afturśrkreistingslega įróšur višhefur Landvernd nś.  Žvęttingur af žessu tagi getur ašeins nįš hljómgrunni ķ afar veruleikafirrtu umhverfi. 

Hitt meginframlag Ķslendinga til aš draga śr losun gróšurhśsalofttegunda į heimsvķsu er einmitt nżting nįttśrulegra orkulinda Ķslands til aš framleiša įlmelmi og önnur melmi til śtflutnings.  Žessu  žreyttist öšlingurinn, kennari minn ķ HĶ og sķšar orkumįlastjóri, Jakob Björnsson, rafmagnsverkfręšingur, ekki į aš benda į meš gildum rökum. Žau eru, aš ķ heiminum er įkvešin žörf fyrir hendi į įlmelmum, kķsilmelmum o.fl. slķku.  Samdrįttur ķ žessari framleišslu hérlendis, mundi žżša aukna framleišslu erlendis, og žį meš meiri losun gróšurhśsalofttegunda bęši viš framleišsluna sjįlfa og viš raforkuvinnsluna vegna hennar.  Žar getur veriš um aš ręša tķfalda losun į hvert tonn įls.  Žaš vęri žess vegna skref aftur į bak, en ekki fram į viš, eins og Landvernd fullyršir, aš draga saman seglin į Ķslandi. Forkólfar Landverndar setja gjarna upp žröngsżnisgleraugun og horfa žį fram hjį žeirri stašreynd, aš andrśmsloftiš er sameiginlegt fyrir alla jaršarbśa, žegar upp er stašiš. Lķta mį svo į, aš Ķslendingar, sem rįša yfir meiri endurnżjanlegum orkulindum į mann en ašrar žjóšir, axli įbyrgš į žessu rķkidęmi meš žvķ aš nżta žęr meš žeim hętti, sem andrśmsloftiš munar mest um ķ alžjóšlegu samhengi.

Téš grein Tryggva Felixsonar bar fyrirsögnina:

"Loftslagskrķsan dżpkar - višbrögš ķslenzkra stjórnvalda einkennast af doša":

Žar voru gamalkunnar lummur:

"Žaš eru lķkur į žvķ, aš 1,5°C hękkun į mešalhita jaršar verši raunveruleiki laust eftir 2030.  En sś stašreynd mį ekki letja okkur til ašgerša.  Enn skiptir öllu mįli aš draga śr losun.  Ef viš sitjum meš hendur ķ skauti, mun losunin halda įfram aš aukast, fara yfir 2°C eša jafnvel mun hęrra.  En ef viš göngum vasklega til verka, er von til žess hitastigiš lękki aftur sķšar į öldinni og nįlgist ešlilegt įstand."

 Žokulegri getur bošskapur varla oršiš.  Žarna stendur ķ raun og veru, aš ekki sé śtilokaš, aš IPCC muni meta žaš svo, aš oršiš hafi 1,5°C hękkun hitastigs andrśmsloftsins eftir um įratug hér frį. Sķšan er gefiš ķ skyn, aš eitthvaš muni um losun Ķslendinga, en įhrif hennar eru langt innan skekkjumarka ķ žessum fręšum.  Hvenęr fer hitastigshękkun yfir 2°C ?  Žaš veit enginn, og žróun hitastigsins samkvęmt gervihnattamęlingum dr John Christy viš viš Hįskólann ķ Alabama, BNA, bendir til, aš žaš verši alls ekki į žessari öld.  Hvaš er mun hęrra en 2°C ?  Svona mįlflutningur ķ vöndušu dagblaši į borš viš Morgunblašiš er óbošlegur.  Žaš er himinn og haf į milli hitastigsmęlinga IPCC og vķsindamanna į borš viš John Christy, sem nota nįkvęmustu og įreišanlegustu męliašferšir, sem völ er į.  Hiš sama į viš um hitastigshękkunina og žį um leiš įętlašan tķma upp ķ 2°C hękkun m.v. upphaf išnbyltingar. Hér mį bęta viš žeirri nišurstöšu kunns ķslenzks vešurfręšings, Trausta Jónssonar, aš hitastig hafi ekkert hękkaš sķšan 2004. Landverndarforkólfar halda uppteknum hętti og fiska ķ gruggugu vatni.  Žau žekkja ekki til vķsindalegra vinnubragša.  Tilgangurinn helgar mešališ į žeim bęnum.

"Loftslagsbreytingar eru ekki vandamįl annarra [sic ! nś, hverra žį ?], eins og oft heyrist ķ umręšu hér į landi [hver heldur žessari vitleysu fram ?].  Viš berum öll įbyrgš, en mest er įbyrgš rķkisstjórna og žjóšžinga. [Žaš liggur ķ augum uppi, aš mest įbyrgš hvķlir į heršum rķkisstjórna, sem fara fyrir žjóšum, sem mest losa og sżna litla višleitni til aš draga śr losun gróšurhśsalofttegunda.  Žessi rķki er aš finna ķ Asķu.  Žjóšverjar fara nś aš kröfu gręningja og loka 3 sķšustu kjarnorkuverum sķnum.  Ekki mun slķkt draga śr hlżnun jaršar. ] Žar liggur lykillinn aš ašgeršum, sem verša aflvaki naušsynlegra breytinga; aš gera einstaklingum og fyrirtękjum kleift aš taka žįtt ķ lausn vandans meš skilvirkum hętti.  Valdefling er lykillinn aš lausn.  Fjįrmagn og tęknilegar lausnir eru fyrir hendi, sem ekki hafa veriš nżttar til aš leysa aškallandi vanda.  Aš fjįrmagna breytingar aš mestu meš framlögum śr rķkissjóši, eins og viršist lenzka hér į landi, er ekki haldbęrt.  Žaš veršur aš beita mengunarbótareglunni meš mun vķštękari hętti en nś er gert - reglunni, sem kvešur į um, aš sį borgi, sem mengar."

Žetta er aš mestu leyti rangt.  Einkafjįrmagn er ekki į lausu ķ orkuskiptin, eins og žarf, af žvķ aš aršsemi og tękni skortir į žessu sviši.  Rafeldsneyti er dżrt ķ framleišslu og raforku skortir til aš framleiša žaš. Vélar eru ekki tilbśnar fyrir full umskipti til rafeldsneytis.  Žaš er sem sagt markašsbrestur į žessu sviši, og žess vegna hefur rķkisvaldiš stigiš inn į svišiš, t.d. meš afslętti į opinberum gjöldum rafmagnsbķla. Formašur Landverndar ofeinfaldar mįlin og vęnir einkaframtakiš um įhugaleysi.  Žaš er illa ķgrundaš, enda fer hann yfirleitt yfir į hundavaši. Spyrja mį, hvers vegna allan žennan asa, žegar hinn talnafróši og talnaglöggi vešurfręšingur, Trausti Jónsson, heldur žvķ nś fram, aš ekkert hafi hlżnaš frį 2004 ?  Ķ tilefni žessarar mengunarbótareglu Tryggva Felixsonar mętti spyrja, hvort hann sé sammįla Evrópusambandinu um gjaldiš į flugiš, sem nś stendur fyrir dyrum, en ķslenzka rķkisstjórnin hefur eytt töluveršu pśšri ķ aš andęfa, žvķ aš meš žessu gjaldi stórversnar samkeppnisstaša Ķslands.  Hvaš varšar Landvernd um žjóšarhag ?

"Ķsland sem ein rķkasta žjóšin [sic ! land er ekki žjóš] ber mikla įbyrgš.  [Žetta er hundalógķk.  Aušur skapar ekki įbyrgš į geršum annarra.  Losun Ķslendinga hefur ekki valdiš neinni hlżnun.  Hśn er of lķtil til žess og hefur stašiš of stutt.] Žau orš, sem höfš hafa veriš um loftslagsašgeršir, eru mörg, en innihaldslķtil.  Hvorki stjórnvöld né atvinnulķfiš hafa axlaš įbyrgš ķ verki, enn sem komiš er. [Ķ hverju į sektarkenndin aš vera fólgin - aš nota mest allra af endurnżjanlegri og kolefnislausri orku ?] Ķ beinni og óbeinni losun į mann er Ķsland žvķ sem nęst heimsmeistari. [Hvaša mįli skiptir žetta fyrir andrśmsloftiš, žegar um örfįar hręšur er aš ręša ? Žaš, sem mįli skiptir ķ alžjóšlegum samanburši, er heildartonnafjöldi CO2 hvers lands, og framleišsluafköst į hvert tonn CO2, t.d. tAl/tCO2.  Žar eru Ķslendingar ķ fremstu röš.] Losun hér į landi hefur fariš vaxandi, og stjórnvöld hafa ekki uppfęrt įętlun um ašgeršir ķ samręmi viš losunarmarkmiš. [Markmišasetning stjórnvalda um samdrįtt losunar var frį upphafi skrķpaleikur, hrein sżndarmennska.] Višbrögš ķslenzkra stjórnvalda einkennast af įhugaleysi, sem er ekki ķ neinu samręmi viš vandann, sem viš blasir.  [Žessu mį snśa viš.  Menn į borš viš Tryggva Felixson eru komnir fram śr sér, bśa jafnvel til vandamįl, sem er ekki fyrir hendi, hvaš žį, aš tęknin sé tilbśin aš leysa višfangsefniš.]"

Sķšan kemur rśsķnan ķ pylsuendanum śr smišju afturhaldsins, žar sem lagzt er žversum gegn nżjum virkjunum.  Meš žvķ verša ofurhlżnunarpostular algerlega ótrśveršugir, žvķ aš almenningi hérlendis er fullljóst, aš įn nżrra virkjana verša engin orkuskipti. 

"Helzt ber į hugmyndum um aš sękja enn meira ķ nįttśru landsins til aš auka orkuframleišslu til orkuskipta.  Skortur į raforku er ekki vandinn.  Ķslendingar eru margfaldir heimsmeistarar ķ raforkuframleišslu į mann.  Vandinn liggur ķ žvķ, hvernig viš nżtum orkuna, sem viš höfum til veršmętasköpunar.  Samanburšur, sem OECD hefur gert, sżnir laka stöšu Ķslands ķ žessum efnum.  Sķfelld sókn ķ meiri raforku er ekki lausn, heldur hluti af kjarna vandans; ósjįlfbęr neyzla og framleišsla og eyšilegging nįttśru og vķšerna landsins okkar."  

Žessi mįlflutningur er meš eindęmum.  Žeir, sem svona lįta, fara bara ķ hringi og geta aldrei leitt nein mįl til lykta.  Tryggvi ber saman epli og appelsķnur.  Augljóslega veršur meiri viršisauki per MWh af raforku, sem notuš er į enda viršiskešjunnar nęst višskiptavini, t.d. ķ bķlaišnaši Žżzkalands, en viš aš framleiša réttu įlmelmin į Ķslandi fyrir žennan sama bķlaišnaš.  Ķslendingum stendur hins vegar ekki til boša aš framleiša bķla, og žaš hefur meira aš segja ekki tekizt aš fį framleišendur ķhluta fyrir bķla hingaš.  

Vitund forkólfa Landverndar er svo brengluš, eins og af ofangreindu sést, aš ekki er hęgt aš bśast viš neinu vitręnu žašan.  Žau afneita žeirri stašreynd, aš raforkuskortur sé ķ landinu, sem hamli framvindu orkuskiptanna, į mešan hann varir. Žį er žaš śr lausu lofti gripiš, aš neyzla landsmanna sé ósjįlfbęr og aš hśn hafi eyšilagt nįttśru landsins.  Slķkar gildishlašnar fullyršingar falla um sjįlfar sig ķ ljósi žess, aš virkjanir, mišlunarlón og mannvirki, spanna innan viš 0,5 % af flatarmįli landsins.   

 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Sindri Karl Siguršsson

Takk fyrir pistilinn. Verst aš fjölmišlum skuli vanta gagnrżna hugsun į višfangsefnin. Lķkt og žś kemur įgętlega til skila žį er lķtiš spįš ķ raunveruleikann. Hver er t.a.m. losun Ķslendinga per haus ķ dag į móti losun įriš 1990? Žį skal hugsa til žess aš taka feršamanninn śt fyrir sviga žvķ hann mengar meira hér en heima hjį sér vegna ešli heimsóknarinnar og er ekki į įbyrgš neins nema sjįlfs sķns.

Sindri Karl Siguršsson, 29.4.2023 kl. 07:33

2 Smįmynd: Siguršur Kristjįn Hjaltested

Snilldar pistill Bjarni.

En ég verš aš segja žaš aš mér hefur alla tķš žótt žetta

fólk sem starfar hjį Landvernd ver alltaf meš upphrópanir og öfgva.

Rökin sem notuš eru til aš réttlęta svona endemis žvęlu eru meš ólķkindum,

en žvķ mišur gleypa sumir stjórnmįlamenn žetta eins og einhvern heilagan sannleik.

Siguršur Kristjįn Hjaltested, 29.4.2023 kl. 16:27

3 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Žaš er ešli fjölmišla aš spila į tilfinningarnar.  Ótti og hatur eru žar ofarlega į blaši.  Morgunblašiš er žó góš undantekning ķ žessum efnum.  Blašiš hefur išulega gagnrżnt einstrengingslegan mįlflutning loftslagspostulanna.  

Žaš er ekki heil brś ķ mįlflutningi og ašgeršum Landverndar.  Hiš eina, sem hśn hefur upp skoriš, er bjśgverpill, ž.e. olķubrennsla vegna tafaleikja hennar viš virkjana- og lķnuframkvęmdir og raunveruleg hętta į eyšileggingu stórra flęma meš vindmyllum vegna orkuskorts.  Nįttśruvernd og losun CO2 mundu batna, ef félagiš yrši lagt nišur.  

Bjarni Jónsson, 29.4.2023 kl. 16:48

4 Smįmynd: Helga Kristjįnsdóttir

Žakka fyrir pistilinn Bjarni ekki veitir manni af aš fręšast af reynslu žinni og menntun,žegar kemur til oršaskipta um žessa loftslagskrķsu.Flestir geta mótmęlt vindmillugöršum og eyšileggingu vķšerna Ķslands. 

Helga Kristjįnsdóttir, 30.4.2023 kl. 00:52

5 Smįmynd: Geir Įgśstsson

Takk fyrir góšan pistil og fyrir aš nenna aš rķfa ķ žig žennan įróšur. Sjįlfur vinn ég mjög nįlęgt stórum "gręnum" rafeldsneytisverkefnum ķ evrópsku samhengi og menn eru aš klóra sig mjög mikiš ķ kollinum yfir veršinu į žessu öllu saman. Žaš er sama hvaš eru sendar margar fyrirspurnir - veršin eru hį og verša žaš nęstu įrin, ef ekki lengur. 

Geir Įgśstsson, 30.4.2023 kl. 11:00

6 Smįmynd: Kristķn Inga Žormar

Ég tek undir meš öllum hinum og žakka žér fyrir žennan frįbęra og žarfa pistil.

Kristķn Inga Žormar, 1.5.2023 kl. 14:20

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband