Orkustefnan og hagsmunir verkalżšs

Žóršur Gunnarsson, hagfręšingur, reit athygliverša Sjónarhólsgrein ķ Morgunblašiš ķ sumar, 6. jślķ 2022, žar sem hann komst aš žeirri nišurstöšu, aš stefna landverndarsinna mundi óhjįkvęmilega leiša til lķfskjaraskeršingar almennings.  Höfundar žessarar stefnu viršast draga dįm af höfundum bókarinnar um Endimörk vaxtar (Limits to Growth), sem bošušu afturhvarf til fortķšar til aš bjarga jöršunni. Žeir reyndust vera falsspįmenn, žótt margir hafi sķšar oršiš til aš feta ķ fótspor žeirra, t.d. framkvęmdastjóri Landverndar į Ķslandi. 

Žaš er įstęša til aš halda žessari grein hagfręšingsins į lofti nś, žegar kjaramįl eru ķ brennidepli.  Kjaraskeršing almennings į Ķslandi er hjóm eitt m.v. žęr hrikalegu holskeflur, sem orkuskortur hefur leitt yfir önnur Evrópulönd. Sś stašreynd ętti aš leiša öllum landsmönnum fyrir sjónir, hversu farsęl stefna hefur veriš viš lżši ķ landinu viš nżtingu orkulinda landsins, en öfgasjónarmišum um landvernd hefur veriš gert of hįtt undir höfši ķ löggjöfinni, svo aš dżrkeyptar tafir hafa oršiš viš aš reisa flutningsmannvirki raforkunnar meš žeim afleišingum, aš alvarlegur, stašbundinn raforkuskortur rķkir.  Žį rķkir nś illskiljanleg lognmolla yfir virkjanamįlum į tķmum, žegar raforkueftirspurn ķ landinu er meiri en raforkuframboš . Ótrśleg mįlsmešferš Orkustofnunar į umsókn Landsvirkjunar um leyfi til virkjunar Nešri-Žjórsįr (Hvammsvirkjun) hefur rżrt faglegt traust til OS, eftir aš nżr Orkumįlastjóri tók žar viš. 

Hefst nś tilvitnun ķ téša Sjónarhólsgrein: 

"Į Ķslandi hefur umręša um umhverfismįl oft veriš óskipulögš og ólķkum hugtökum blandaš og ruglaš saman.  Ķ sömu umręšu erlendis er skżr munur geršur į umhverfisvernd og landvernd.  Žar til nżlega ęgši žessum hugtökum saman ķ ķslenzkri umręšu um virkjanaframkvęmdir og raforkuframleišslu.

Umhverfisvernd snżr fyrst og fremst aš žvķ aš framleiša orku meš sem minnstum tilkostnaši m.t.t. loftslagsmįla.  Landvernd snżst hins vegar um, aš helzt megi ekki hrófla viš nįttśrunni, sama hvaš žaš kostar.

Žeir, sem tala fyrir landvernd, verša einfaldlega aš vera heišarlegir meš žessa afstöšu sķna og hętta aš fela sig aš baki merkimišum ķ loftslagsmįlum.  Öll orkuframleišsla śtheimtir nįttśrufórnir.  Žeir, sem tala fyrir aukinni orkuframleišslu, eiga svo ekki aš vera feimnir viš aš segja žaš hreint śt."

 Orkumįlin eru ķ kyrrstöšu nśna, m.a. af žvķ aš stušningsmenn meiri nżtingar hefšbundinna ķslenzkra orkulinda, vatnsafls og jaršgufu, hafa sig lķtt ķ frammi.  Framkvęmdastjóri Landverndar hefur hins vegar talaš berum oršum fyrir hönd samtaka sinna um, aš žessi nżting skuli ekki aukin, heldur skuli rķkisvaldiš, sem alfariš į stęrsta orkufyrirtęki landsins, Landsvirkjun, beita sér fyrir žvķ, aš dregiš verši svo mjög śr orkusölu til orkusękins išnašar, stórišju, aš svigrśm skapist til orkuskiptanna og almennrar aukningar raforkunotkunar vegna fólksfjölgunar.  Žessi bošskapur jafngildir žvķ ósköp einfaldlega aš leggja stórišjuna nišur, lķklega meš žvķ aš endurnżja enga orkusölusamninga viš hana, hvaš žį aš gera nżja slķka samninga, žvķ aš riftun gildandi samninga yrši óheyrilega dżr.

Žessi stefna Landverndar er fullkomlega įbyrgšarlaus, žvķ aš hśn mun fyrr en seinna leiša til meiri einsleitni ķ atvinnulķfinu, višvarandi halla į višskiptajöfnuši meš gengislękkun og atvinnuleysi, einkum vestanlands og austan, sem afleišingu. Žetta mundi ekki sķšur koma nišur į félagsfólki verkalżšsfélaganna en öšrum landsmönnum, og žess vegna skżtur skökku viš m.v., aš sumir verkalżšsforingjar, sem tjį sig um allt mögulegt ķ žjóšfélaginu, skuli ekki hafa gagnrżnt haršlega mįlflutning Landverndar, sem hvetur til stjórnvaldsašgerša, sem óhjįkvęmilega mundu gera marga verkamenn, išnašarmenn og ašra ķ góšum störfum stórišjunnar, aš fórnarlömbum vanhugsašrar hugmyndafręši. 

"Mįlflutningur landverndarsinna felur hins vegar ķ sér aš skrśfa nišur ķ lķfsgęšum almennings. Frįleitt er aš tala um breytta forgangsröšun ķ orkumįlum į Ķslandi og żja aš žvķ, aš taka eigi pólitķska įkvöršun um aš draga śr sölu til stórnotenda og beina raforkunni žess ķ staš til ķslenzkra heimila og fyrirtękja."  

Aš félagssamtök skuli įlykta meš žessum hętti og kynna stefnuna sem hvern annan valkost, sem landsmenn geti vališ og eigi aš velja įn žess, aš žaš muni draga nokkurn dilk į eftir sér, er alvarlegt sjśkdómseinkenni.  Fjölmišlar hafa heldur ekki spurt sérlega gagnrżninna spurninga um afleišingarnar.  Žeir gefa sér vęntanlega, aš žį fęru žeir ķ geitarhśs aš leita ullar.

Fyrir utan efnahagsįfall og atvinnuleysi mį nefna, aš traust til Ķslendinga į mešal erlendra fjįrfesta, sem eru aš eša munu ķhuga fjįrfestingar į Ķslandi, yrši aš engu viš ašfarir, sem vęru einsdęmi į Vesturlöndum. Žessi hnekkir einn og sér er į viš annaš efnahagsįfall. Hugarfariš, sem aš baki žessari tillögugerš Landverndar bżr, er žess ešlis, aš óžarfi er aš taka nokkurn bošskap žessa félags alvarlega. Žjóšarhagur er žar lįtinn lönd og leiš, svo aš minnir į skęrulišastarfsemi. 

"Landverndarsinnum hefur tekizt aš snśa sönnunarbyršinni viš ķ žessum efnum į lišnum įrum.  Sį hópur, sem įttar sig į žvķ, aš framleišsla og sala raforku sé ein undirstaša hagkerfisins, hefur žurft aš standa ķ stöšugri barįttu viš aš benda į žį einföldu stašreynd. 

Sem betur fer viršist nśna annaš hljóš ķ strokknum.  Žeir, sem halda žvķ fram, aš uppbyggingu orkuframleišslu į Ķslandi geti veriš lokiš nśna, verša einfaldlega aš lįta žaš fylgja mįli, aš slķkri stefnu fylgir afturför ķ lķfsgęšum, minni kaupmįttur og fįbrotnara lķf. 

M.ö.o. bošar landverndarstefnan aukiš meinlęti.  Minna handa öllum."

 Ofstękisfólk, sem oft ber mest į, leggur allar framkvęmdir ķ nįttśrunni aš jöfnu viš landspjöll.  Žaš višurkennir ekki afleišingar stefnu sinnar, sem Žóršur Gunnarsson telur žarna upp. Žvert į móti setur žaš į langar ręšur um, aš enginn, nema fjįrfestirinn, tapi į aš leggja starfsemi hans nišur.  Veruleikafirringin knżr žetta fólk įfram og tįlmar žvķ sżn.  Žaš lifir ķ eigin heimi, śtópķu, sem enginn veršur feitur af. 

"Ķ ljósi alls žessa sętir furšu, aš verkalżšsforystan į Ķslandi [t.d. ASĶ - innsk. BJo] beiti sér ekki meira ķ žessari umręšu.  Žeir, sem segjast standa ķ stafni lķfsgęšabarįttu verkafólks, ęttu aš vera fremst ķ flokki žeirra, sem knżja į um aukna uppbyggingu orkuframleišslu og išnašar. 

Skżringin į afstöšuleysi flestra verkalżšsleištoga, sem jafnan veljast śr hópi vinstri manna, er sś, aš helzti fararmįti vinstri stefnu į sķšast lišnum žremur įratugum hefur veriš ķ formi umhverfis-eša landverndarstefnu.  Enda var ekkert annaš hęgt en aš markašssetja vinstri stefnu undir nżjum formerkjum ķ kjölfar žess, aš efnahagsstefna sósķalismans beiš skipbrot fyrir um 3 įratugum."

Hérlendis stóš Alžżšuflokkurinn (jafnašarmenn) meš Sjįlfstęšisflokkinum aš kaflaskilum ķ išnvęšingu landsins og virkjun fallvatna til aš knżja žennan išnaš og ašra starfsemi ķ landinu įsamt heimilunum. Sķšan hefur reišfęriš ekki stašiš į vinstra lišinu til atvinnuuppbyggingar af neinu viti.  Öšru vķsi hefur žessu veriš hįttaš į hinum Noršurlöndunum, t.d. ķ Noregi og Svķžjóš, žar sem sósķaldemókratar (jafnašarmenn) studdu jafnan gerš virkjana ķ įnum til aš knżja orkusękinn išnaš ķ hinum dreifšu byggšum. 

Vegna žeirra sinnaskipta vinstri manna, sem Žóršur Gunnarsson lżsir žarna, eru žeir rótlausir, vita vart sitt rjśkandi rįš, en stunda lżšskrumsstjórnmįl til aš fiska óįnęgjufylgi, sem kann aš reka į fjörur žeirra. Sķšan eru aušvitaš gjalda- og skattahękkanir višvarandi klišur hjį žeim og žar meš śtžensla opinbera geirans, en aš hlśa aš veršmętasköpuninni, sem öll veršur til ķ fyrirtękjum landsins, fer fyrir ofan garš og nešan ķ loftslagsjapli og landverndarstagli. 

Samorkumenn-7-11-2012-StraumsvikAflmestu spennar landsins   

 

    


Bloggfęrslur 3. september 2022

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband