Hagsmunir atvinnulķfsins og Žrišji orkupakkinn

Žaš kemur į óvart, hversu afslappaš forystufólk ķ Samtökum išnašarins, SI, og ķ Samtökum atvinnulķfsins, SA, er gagnvart žeirri ógn, sem fyrirtękjum innan žessara samtaka stafar af innleišingu Alžingis į Žrišja orkumarkašslagabįlkinum. Greini forystufólk ķ félögum žessara samtaka ekki žęr ógnanir, sem ķ Žrišja orkupakkanum felast fyrir atvinnurekstur hér ķ landinu, žį er illa komiš, og nęsta vķst, aš samtök žeirra muni fljóta sofandi aš feigšarósi viš undirspil rįšuneytanna tveggja, sem mest koma viš sögu ķ žessu mįli og neita aš koma auga į hętturnar śr sķnum bśrókratķska fķlabeinsturni.  

Žessi įhętta er uppi, hvort sem hingaš veršur lagšur aflsęstrengur frį śtlöndum ešur ei, žótt hśn sé sżnu meiri meš aflsęstreng en įn. Žaš er kominn tķmi til, aš žetta forystufólk įtti sig į žvķ, aš ętlunin er aš innleiša hér markašskerfi raforku aš hętti ESB įn žess, aš nokkur žeirra 5 forsendna, sem ESB sjįlft gefur upp sem skilyrši žess, aš slķk markašsvęšing verši notendum ķ hag, verši nokkru sinni uppfyllt į Ķslandi. 

Afleišingin af žessum blindingsleik ķ boši ESB veršur hęrra mešalverš og sveiflukennt raforkuverš auk verulega aukinnar hęttu į raforkuskorti.  Allt mun žetta draga mjög śr eša breyta ķ andhverfu sķna žvķ  samkeppnisforskoti, sem sjįlfbęrar orkulindir Ķslands hafa veitt ķslenzku atvinnulķfi.

Žaš er ennfremur engum vafa undirorpiš eftir greiningu prófessors Peters Örebech, sérfręšings ķ Evrópurétti, į greinargerš Birgis Tjörva Péturssonar, lögmanns, aš Alžingi mun framselja įkvöršunarvald um sęstrengsumsókn til Landsreglarans og ACER-Orkustofnunar ESB meš žvķ aš samžykkja innleišingu Žrišja orkupakkans ķ EES-samninginn.

  Bann Alžingis į sęstreng ķ kjölfar slķks valdaafsals til ESB vęri asnaspark, algerlega śt ķ loftiš, sem ķ höfušborgum okkar helztu višskiptalanda og ķ Brüssel yrši tślkaš sem hringlandahįttur ķ stjórnsżslu Ķslands, sem eitra mundi samskipti landsins viš ESB.  Žegar hér vęri komiš sögu hefši ESB lögformlegt afl til aš brjóta vilja Alžingis į bak aftur, af žvķ aš slķkt bann brżtur gegn Evrópurétti, og sį er ęšri landslögum samkvęmt EES-samninginum.

  Kęra framkvęmdastjórnar ESB til EES į hendur Ķslandi ķ kjölfariš gengi vafalaust til EFTA-dómstólsins, og žar yrši dęmt aš Evrópurétti ķ žessu mįli. Dómsvaldiš ķ slķkum mįlum hefur veriš flutt śr landi. Žaš heitir ķ skrśšmęlgi bśrókratanna aš deila fullveldinu meš öšrum.  Eftir stęši sęrt žjóšarstolt hérlandsmanna, sem ómögulegt er aš segja fyrir um til hvers myndi leiša.  Žaš er of seint aš byrgja brunninn, žegar barniš er dottiš ofan ķ. 

ESB hefur mestalla žessa öld višhaft frjįlst markašskerfi meš raforku og gas.  Hiš opinbera hefur vissulega truflaš markašinn mikiš meš nišurgreišslum į sólar- og vindorku, en hann hefur samt gagnazt notendum žokkalega žrįtt fyrir miklar sveiflur į orkumarkaši.  Raforkuverš er hįtt vegna dżrs eldsneytis og koltvķildisskatts, sem nś fer hękkandi til aš örva framboš orkuvera, sem ekki brenna jaršefnaeldsneyti, žótt kjarnorkan sé į bannlista, nema ķ Austur-Evrópu, žar sem rśssnesk kjarnorkuver eru ķ byggingu sums stašar.    

ESB hefur gefiš śt 5 skilyrši, sem hvert um sig er naušsynlegt aš uppfylla, til aš frjįls markašur meš raforku virki notendum ķ hag.  ESB-markašurinn uppfyllir žau öll, en ķslenzki markašurinn uppfyllir ekkert žeirra og mun aldrei uppfylla žau öll.  Af žvķ leišir, aš frjįls markašur meš raforku į Ķslandi veršur brokkgengur, og fyrir žaš munu atvinnulķfiš og heimilin lķša.  Fyrirtęki, sem eru algerlega hįš tryggri raforkuafhendingu, munu geta oršiš fyrir alvarlegu tjóni vegna skorts į samręmdri orkulindastżringu. 

Hękkaš mešalverš raforku og aukin óvissa um orkuafhendinguna mun óhjįkvęmilega draga śr fjįrfestingum ķ orkukręfri og viškvęmri starfsemi.  Samkeppnishęfni landsins, sem aš miklu leyti hvķlir į stöšugu og hagkvęmu raforkuverši fyrir notendur, mun žį rżrna aš sama skapi.  Žessa svišsmynd ęttu atvinnurekendur ekki aš leiša hjį sér. 

Frjįls markašur ķ orkukauphöll hérlendis mundi virka til aš hįmarka tekjur orkuseljenda, en notendur hafa ekki annaš val en aš greiša uppsett verš fyrir rafmagniš og e.t.v. aš spara viš sig, en flytja ella žangaš, sem lķfsskilyrši eru hagstęšari.  Vegna fįkeppni skortir hér naušsynlegt ašhald fyrir Innri markaš ESB meš rafmagn.  Žaš veršur eitt af fyrstu verkum Landsreglarans aš reka į eftir Landsneti meš aš stofna til slķks markašar.  

Į margfalt stęrri mörkušum ESB nęr hins vegar frjįls samkeppni aš takmarka tekjur viš kostnaš og ešlilega aršsemi eigin fjįr ķ orkufyrirtękjunum og jafnframt aš tryggja afhendingaröryggi til notenda vegna nęgs frambošs frumorku.  Verši ekkert af stofnun embęttis Landsreglara, ętti Landsnet aš leggja įform sķn um orkukauphöll į hilluna. Sś mun ekki geta oršiš žjóšarhag til eflingar.  Aš öšrum kosti veršur Landsnet rekiš til žess óheillagjörnings.

Žegar sķšan kemur aš tengingu sęstrengs frį śtlöndum viš stofnkerfi Landsnets, žį mun verulega syrta ķ įlinn hjį fyrirtękjum landsins og fjölskyldum.  Almenn efnahagsleg rök fyrir sęstreng vęru, aš umframorka sé nęg ķ landinu til aš standa undir aršsemi sęstrengs meš raforkuflutningi um hann og aš tekjuauki orkuseljendanna standi vel undir kostnaši žeirra viš žessa umframsölu.  Žannig hefur žaš veriš ķ Noregi, en žvķ fer fjarri, aš žvķ verši aš heilsa hérlendis.

  Sęstrengur til śtlanda krefst nżrra virkjana, og rekstur hans mun valda žvķ, aš hér veršur aldrei nein umframorka.  Allt mun žetta valda grķšarlegum raforkuveršshękkunum ķ landinu, sem éta mun upp allt žaš samkeppnisforskot fyrirtękja ķ landinu, sem žau hafa notiš um įrabil ķ krafti hagstęšra orkusölusamninga viš išnfyrirtęki ķ landinu.

Nś hafa žau įnęgjulegu tķšindi oršiš, aš einn śr hópi sjįlfstęšra atvinnurekenda, formašur Sambands garšyrkjumanna, hefur tjįš sig meš eftirminnilegum hętti viš Bęndablašiš, fimmtudaginn 1. nóvember 2018.  Morgunblašiš greindi frį žessu daginn eftir undir fyrirsögninni:

"Ķslenzk garšyrkja gęti lagzt af":

"Formašur Sambands garšyrkjumanna, Gunnar Žorgeirsson, telur įstęšu til aš óttast um ķslenzka matvęlaframleišslu, žegar žrišji orkupakki ESB veršur innleiddur. Segir hann ķ vištali viš Bęndablašiš žaš boršleggjandi, aš ķslenzk garšyrkja leggist af ķ nśverandi mynd.  Afleišingarnar verši ekki sķšur alvarlegar fyrir annan landbśnaš, fiskišnaš og feršažjónustu.

"Ef Ķslendingar ętla ekki aš standa vörš um eigiš sjįlfstęši, žį veit ég ekki į hvaša vegferš menn eru ķ žessum mįlum.  Žetta er skelfileg staša og verst aš hugsa til žess, aš ķslenzkir stjórnmįlamenn viršast ekki skilja um hvaš mįliš snżst, og ég efast um, aš žeir hafi lesiš sér til um žaš.""

Žetta er hįrrétt athugaš hjį Gunnari Žorgeirssyni.  Ķ ljósi žess, aš 30 % rekstrarkostnašar garšyrkjustöšva er rafmagnskostnašur, gefur auga leiš, aš žęr mega ekki viš neinni hękkun į raforkunni.  Žess mį geta, aš žetta er hęrra hlutfall en hjį mįlmframleišendum ķ landinu.  Žaš er tóm vitleysa hjį rįšuneytinu (ANR), aš žaš geti beitt sér fyrir auknum nišurgreišslum į flutningi og dreifingu raforku til garšyrkjubęnda.  Öll slķk rķkisašstoš viš fyrirtęki ķ samkeppnisrekstri er kęranleg til ESA, og eftir innleišingu Innri markašar EES ķ ķslenzka raforkugeirann verša slķkar deilur śtkljįšar aš Evrópurétti.  

 Žaš er full įstęša til aš spyrja, hverra hagsmunum sé veriš aš žjóna meš žvķ aš berjast fyrir innleišingu Innri markašar EES ķ raforkugeirann og žar meš aš fjarlęgja allar landshindranir śr vegi aflsęstrengs til śtlanda.  Jón Baldvin Hannibalsson svarar žvķ skilmerkilega fyrir sitt leyti ķ nżlegu vištali į Śtvarpi Sögu.  Į bak viš įróšurinn standa gróšapungar, sem ętla sér aš gręša ótępilega į višskiptum meš endurnżjanlega orku į Ķslandi og meš orkusölu frį Ķslandi, hugsanlega einnig meš eignarhaldi į sęstreng.  Žessu lżsti įbyrgšarmašur EES-samningsins 1992 sig algerlega mótfallinn og kvaš sameiginlegan orkumarkaš ekkert koma žessum EES-samningi viš.  

Tķminn er nśna fyrir SI og SA aš taka skelegga afstöšu fyrir skjólstęšinga sķna gegn žeirri vį, sem viš atvinnurekstri ķ landinu blasir.  Žaš er lögfręšileg bįbilja, aš Orkustofnun eša Alžingi, ef allt um žrżtur, geti komiš ķ veg fyrir įform strengfjįrfesta, sem Landsreglarinn męlir meš aš samžykkja.  Žar mun fullveldisframsališ, sem fólgiš er samžykkt Žrišja orkupakkans, birtast ķ verki.  

Stjórnun śtflutnings rafmagns um sęstreng eftir samžykkt Žrišja orkupakka mun nįnast ekkert tillit taka til ķslenzkra hagsmuna, heldur lśta forskrift ACER ķ smįatrišum og įkvęšum EES-samningsins um śtflutning, žar sem m.a. magntakmarkanir eru óheimilar. 

Afgangsorkan er sveiflukennd frį įri til įrs og er af žessum sökum ekki markašsvara um žennan streng, śr žvķ aš magntakmarkanir eru óheimilar. Takmörkun į sölu afgangsorku er einmitt žaš, sem einkennir višbrögš Landsvirkjunar nś viš vaxandi hęttu į vatnsskorti mišlunarlóna.  Innlendum yfirvöldum veršur ókleift aš tryggja, aš vatnsskortur ķ mišlunarlónum komi jafnt nišur į śtflutningi um sęstreng og višskiptavinum orkufyrirtękjanna innanlands.  Į Innri markašinum ręšur greišsluvilji orkukaupenda žvķ alfariš, hvernig žessum takmörkušu gęšum veršur skipt.  Žar sem greišsluviljinn er hįšur samkeppnisstöšunni, er hętt viš, aš fyrirtęki į Ķslandi verši undir ķ žessum ljóta leik.  Ętla SI og SA aš lįta hjį lķša aš andęfa žessari hrikalegu, en žó raunhęfu, svišsmynd ķ tęka tķš ?  


Bloggfęrslur 4. nóvember 2018

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband