Gaukseggiš og óvissan

Hugmyndin ķ lögfręšilegri įlitsgerš Frišriks Įrna Frišrikssonar Hirst (FĮFH) og Stefįns Mįs Stefįnssonar (SMS) (tęplega 8 lķnur ķ 43 blašsķšna ritgerš), sem utanrķkisrįšherra reisir sķšan žingsįlyktunartillögu um Žrišja orkupakkann (OP#3) į, er af öllum sólarmerkjum aš dęma ašskotadżr ķ annars įgętri skżrslu, afrakstur fjölda funda meš lögfręšingaher utanrķkisrįšherra og hinum prżšilegu skżrsluhöfundum.  Gauksegg žetta kemur eins og skrattinn śr saušarleggnum inn ķ téša skżrslu, er sannkallašur gallagripur og skapar stórskašlega réttaróvissu hérlendis, sem getur reynzt rķkissjóši og landsmönnum öllum dżr įšur en yfir lżkur.  Žingmenn, sem leiša munu žessi ósköp yfir žjóšina, eru engir bógar til aš rķsa undir įbyrgšinni og ęttu aš hugsa sig um tvisvar įšur en žeir lįta til leišast.  Žeir gera sig meš žvķ seka um óafsakanlega vanrękslu ķ hinni eilķfu hagsmunagęzlu fyrir žjóšina śt į viš.

Réttaróvissan skapast af tvennu, eins og fram kemur ķ skżrslunni:  

Ķ fyrsta lagi er žaš Stjórnarskrįrbrot aš samžykkja lagasmķš, sem stenzt ekki Stjórnarskrį, žótt svo standi į viš lögfestinguna, aš hin brotlegu lög eigi ekki viš, ž.e. aš enginn sęstrengur sé fyrir hendi.  Höfundar skżrslunnar segja, aš miša verši viš žį stöšu, aš sęstrengur muni koma, og žess vegna verši aš śtkljį Stjórnarskrįrvišfangsefniš fyrst.  Į žessum grundvelli munu hagsmunaašilar geta lįtiš reyna į réttmęti afléttingar hins stjórnskipulega fyrirvara og lögfestingu į OP#3 meš fyrirvaranum. Žį lendum viš jafnvel ķ umfangsmeiri mįlaferlum śt af OP#3 en Noršmenn nśna.

Ķ öšru lagi mį ekki innleiša samžykkt Sameiginlegu EES-nefndarinnar ķ landslög meš breytingu, eins og fyrirvari utanrķkisrįšherra felur ķ sér.  Žaš er brot į EES-samninginum, kafla 7.  Umręšur į norska Stóržinginu um haldleysi heimalagašrar ķslenzkrar undanžįgu żta undir ESA (Eftirlitsstofnun EFTA) aš fetta fingur śt ķ žessa undanžįgu, og hagsmunaašilar geta lķka kęrt hana fyrir ķslenzkum dómstóli.  Žetta leišir af kröfunni um einsleita framkvęmd ESB-gerša ķ EES.

Undanžįgan hangir į lögfręšilegum blįžręši.  Fari allt į versta veg, hefur Alžingi oršiš sér til minnkunar fyrir aš trśa vitleysunni śr utanrķkisrįšherra, og landsmenn sitja uppi meš ESB-lög ķ lagasafni sķnu, sem vel kunna aš verša fundin brotleg viš Stjórnarskrį fyrir ķslenzkum dómstólum.  Žį er komin upp stjórnlagakreppa ķ landinu, žvķ aš ESB-lög eru ęšri bęši ķslenzkum lögum og Stjórnarskrį , žar sem žau greinir į, og innleišing ESB-gerša er óafturkręf.  Viš žessar ašstęšur eru ašeins 2 leišir fęrar: aš breyta Stjórnarskrį eša aš segja upp EES-samninginum.  Žaš, sem helzt hann varast vann, varš žó aš koma yfir hann.

Lagasérfręšingarnir orša fyrra atrišiš žannig ķ skżrslu sinni:

"Meš vķsan til framanritašs er žaš įlit höfunda, aš ekki séu aš óbreyttu forsendur til žess, aš Ķsland aflétti stjórnskipulegum fyrirvara viš umrędda įkvöršun sameiginlegu EES-nefndarinnar um aš taka žrišja orkupakkann upp ķ EES-samninginn, sbr 1. mgr. 103. gr. EES-samningsins, nema tryggt sé, aš reglugerš nr 713/2009 verši innleidd ķ ķslenzkan rétt į žann hįtt, aš samręmist stjórnarskrįnni, sjį nįnar kafla 4.1 og 4.3.3."

Sś ašferš, sem utanrķkisrįšherra hefur vališ ķ žingsįlyktunartillögu sinni um innleišingu OP#3, samręmist ekki Stjórnarskrįnni, ef marka mį įlitsgerš FĮFH og SMS, žvķ aš žeir skrifa ķ 4.1, aš įkvöršun Alžingis um afléttingu hins stjórnskipulega fyrirvara verši aš miša viš, "aš grunnvirkjum yfir landamęri verši komiš į fót hér į landi".  Žar meš er innleišing aš žeirra mati Stjórnarskrįrbrot, žrįtt fyrir fyrirvara um samžykkt Alžingis į, aš leggja megi sęstreng til Ķslands.  Lögfręšingarnir hnykkja į žessari nišurstöšu sinni ķ lok gr. 4.1:

"Veršur žvķ aš hafna žvķ sjónarmiši [lögfręšingahers utanrķkisrįšuneytisins-innsk. BJo], aš įlitaefni tengd valdframsali til ESA skipti ekki mįli į žessu stigi, žar sem grunnvirki yfir landamęri eigi enn eftir aš lķta dagsins ljós hér į landi, og žvķ sé Alžingi fęrt aš aš samžykkja žrišja orkupakkann, hvaš svo sem lķši stjórnskipulegum įlitaefnum varšandi valdframsal til ESA."

Žetta oršalag bendir til, aš höfundar skżrslunnar hafi lent ķ rökręšum og jafnvel oršaskaki viš lögfręšingaher utanrķkisrįšuneytisins, og er žaš mjög įmęlisverš verkstjórn aš hįlfu utanrķkisrįšherra, ef satt er.  Hafi žį oršiš śr aš skilyrša gildistöku hinnar umdeildu geršar nr 713/2009 viš framtķšar lagaheimild Alžingis um lagningu sęstrengs og śrlausn Stjórnarskrįrvandans.  Žar er žį komin skżringin į gauksegginu ķ hreišri höfunda skżrslunnar.  Žeir hnżta žó žar viš, aš gaukseggiš sé eigi gallalaust, og er žaš eins vęgt aš orši komizt og hugsazt getur.  Er "understatement" įrsins.  Hver er žį gallinn ?

Hann er sį, aš umgetinn varnagli hangir į blįžręši gešžótta Evrópusambandsins.  Žegar ESB hentar, getur Framkvęmdastjórnin kvartaš viš ESA (Eftirlitsstofnun EFTA) eša bent t.d. sęstrengsfjįrfesti į aš kvarta viš ESA śt af innleišingu OP#3 ķ landsrétt, sem brżtur ķ bįga viš EES-samninginn, kafla 7, sem kvešur į um undanbragšalausa innleišingu gerša ESB, eins og Sameiginlega EES-nefndin hefur samžykkt žęr.  Žar meš fellur varnagli rķkisstjórnar og Alžingis eins og spilaborg.  Žaš var aldrei um annaš aš ręša en trśšslega tilburši utanrķkisrįšherrans meš Pótemkķntjöld hér innanlands.  Margir hafa lįtiš blekkjast af Pótemkķntjöldum bęši fyrr og sķšar, en falli žingflokkur Sjįlfstęšisflokksins ķ žessa gildru, mun Sjįlfstęšisflokkurinn ganga meš böggum hildar til nęstu kosninga og vęntanlega ekki bera sitt barr fyrr en hann hefur bętt rįš sitt meš einhverjum hętti.  

Hvaš skrifa hinir mętu skżrsluhöfundar um žennan "galla".  Žaš gefur aš lķta ķ grein 6.4:

"Aš mati höfunda er žó til žess aš lķta, aš samžykki Alžingi umrędda įkvöršun sameiginlegu EES-nefndarinnar óbreytta (og aflétti žar meš stjórnskipulegum fyrirvara viš hana) [eins og žingsįlyktunartillagan fjallar um-innsk. BJo], žį bakar Ķsland sér žjóšréttarlega skuldbindingu til aš innleiša reglugerš nr 713/2009 ķ landsrétt meš žeim breytingum/ašlögunum, sem leiša af umręddri įkvöršun sameiginlegu EES-nefndarinnar, sbr 7. gr. EES-samningsins. Myndi Ķslandi žvķ bera skylda til aš innleiša reglugeršina ķ landsrétt meš ašlögunum, sem leiša af įkvöršun sameiginlegu EES-nefndarinnar.  Žetta žżšir jafnframt, aš taka veršur afstöšu til žess nś žegar, hvort 8. gr. reglugeršar nr 713/2009 (og ašrir hlutar žrišja orkupakkans, ef žvķ er aš skipta) standist stjórnarskrįna, og žaš įšur en Alžingi įkvešur, hvort samžykkja skuli umrędda įkvöršun sameiginlegu EES-nefndarinnar."   [Undirstr. BJo.]

Žessi mikilvęga nišurstaša skżrsluhöfundanna hefur ekki veriš véfengd.  Lagalegur varnagli Alžingis heldur ekki, žvķ aš žar sem lög landsins og ESB-rétturinn stangast į, žar skal ESB réttur rįša.  EES-samningurinn kvešur į um žetta, og žaš eiga Alžingismenn aš vita.  Alžingi mun baka landsmönnum žjóšréttarlega skyldu til aš innleiša OP#3 undanbragšalaust, ef žaš afléttir hinum stjórnskipulega fyrirvara af honum.

  Žingsįlyktunartillaga utanrķkisrįšherra er žess vegna ķ raun og veru um žaš aš innleiša OP#3, eins og hann kom til Ķslands frį Sameiginlegu EES-nefndinni, og žaš er Stjórnarskrįrbrot samkvęmt skżlausri nišurstöšu FĮFH og SMS.  Skżrsluhöfundarnir sjį fyrir sér, aš Alžingi verši knśiš til aš fella fyrirvarann śr gildi, og žess vegna taka žeir fram, aš leysa verši Stjórnarskrįrvandann įšur en innleišingin į sér staš. Aš öšrum kosti mun skapast hér réttaróvissa, žar til dómstóll hefur dęmt um žaš, hvort OP#3 standist Stjórnarskrį ešur ei.

Framferši utanrķkisrįšherra er eins slęm stjórnsżsla og hugsazt getur.  Framferšiš bitnar į samstarfi okkar viš bęši EFTA-žjóširnar og ESB.  Verst er žó, aš meš žessu rįšslagi veršur gert skylt aš ašlaga stefnumörkun um rįšstöfun ķslenzkra orkulinda aš innri orkumarkaši Evrópusambandsins.  ESB mun geta beitt Ķslandi til aš hjįlpa Sambandinu til viš aš nį markmišum sķnum ķ orkumįlum.  Žar sem hagsmunir Ķslands og Evrópusambandsins fara alls ekki saman į žessu sviši fremur en į sviši fiskveišistjórnunar og nżtingar sjįvaraušlindanna, er hér veriš aš stofna til stórfelldra hagsmunaįrekstra og ófrišar. 

Žar sem fullveldi landsins į sviši raforkumįla veršur fórnaš meš samžykki OP#3, ręnir Alžingi landsmenn sķnu beittasta vopni ķ višureigninni viš ESB um orkuaušlindirnar.  Aflétting hins stjórnskipulega fyrirvara veršur óafturkręf, svo aš eina rįšiš til aš öšlast yfirrįš orkumįlanna aš nżju veršur uppsögn EES-samningsins.  Aš neyšast til žess ķ įgreiningi viš Evrópusambandiš er hiš versta mįl.  Slķk uppsögn, ef til hennar kemur, žarf aš gerast ķ vinsamlegu andrśmslofti ķ kjölfar geršar vķštęks frķverzlunarsamnings, helzt į milli EFTA og ESB.  Umrędd žingsįlyktunartillaga utanrķkisrįšherra er argasta glapręši, og samžykkt hennar mun draga langan ógęfuslóša į eftir sér.  

 

 

 

 

 

 

 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Valdimar Samśelsson

Góš Grein Bjarni og ekki eina. Žaš eru öll rök sżnd en engin hlustar. Viš veršum aš senda beišni į alžingi um frestun į mešan viš įkvešu barįttuašferšir. Sumir segja Žjóšaratkvęšagreišsla sé ekki ķ myndinni. Hvaš žį höfum viš engin vopn ķ höndum. Skynsemi og rök duga ekki į alžingi. ??? Žetta sżnir aš viš erum aš etja viš ķslensk ęttaša alžjóša fjįrglęfra hringi. 

Valdimar Samśelsson, 25.4.2019 kl. 10:04

2 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Varnarmįlarįšherra BNA (ķ tķš hans hvarf bandarķski herinn héšan) sagši eitt sinn, er hann var spuršur śt ķ miklar loftįrįsir flughersins: "we are softening the target".  Manni dettur žaš stundum ķ hug nśna.  Hvort žaš dugar, į eftir aš koma ķ ljós.  

Bjarni Jónsson, 26.4.2019 kl. 20:19

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband