Mishįtt er risiš

 Sjįlfstęšisflokkurinn var stofnašur įriš 1929 m.a. til aš knżja į um fullt sjįlfstęši Ķslands viš fyrsta tękifęri, ž.e. meš uppsögn Sambandslagasamningsins frį 1918 aš 25 įrum lišnum frį gildistöku hans.  Af žessu dró flokkurinn nafn sitt, og sį barįttuandi į enn fullt erindi ķ ķslenzk stjórnmįl og mun aldrei śreldast, žótt hann taki breytingum "aš breyttu breytanda".  

Varaformašur Sjįlfstęšisflokksins notaši pistilplįss sitt ķ sunnudagsblaši Moggans 2. desember 2018 ķ greininni:

"Til hamingju Ķsland"

hins vegar ekki til aš minna į, aš fullveldiš 1918 var ašeins mikilsveršur įfangi į leiš žjóšarinnar til fulls sjįlfstęšis, heldur virtist varaformanninum ķ mun aš sżna fram į, aš hęgt vęri aš vera ķ rķkjasambandi og samt aš vera fullvalda !  Žetta rķkjasamband var samt ašallega konungssamband og gagnkvęmur jafn žegnréttur, en engin kvöš var žį um aš taka upp hluta af löggjöf "herrarķkisins".

Žaš var alls ekki eins hįtt risiš į žessari grein og bśast hefši mįtt viš af varaformanni Sjįlfstęšisflokksins į einnar aldar afmęli fullveldis Ķslands.  Žar var engu lķkara en varaformašurinn gerši mįlstaš žeirra aš sķnum, sem ekkert sjį žvķ til fyrirstöšu aš taka upp hverja risageršina į fętur annarri frį Evrópusambandinu (ESB) ķ ķslenzka löggjöf og framselja žar meš įkvaršanatöku um rķkismįlefni og um mįlefni lögašila og einstaklinga til stofnana ESB, žar sem landsmenn eiga ekki fullgilda fulltrśa. 

Varaformašur Sjįlfstęšisflokksins viršist žannig enn berjast meš kjafti og klóm fyrir innleišingu Žrišja orkumarkašslagabįlksins ķ EES-samninginn og vinna žannig flokki sķnum pólitķskt stórtjón. Žessi mįlstašur Žórdķsar Kolbrśnar Reykfjörš Gylfadóttur er oršinn pólitķskur baggi į flokki hennar, enda stingur hann ķ stśf viš sögu Sjįlfstęšisflokksins og į ekki upp į pallboršiš hjį grasrót hans eša almenningi žessa lands.  

  Varaformanninn viršist skorta skilning į žvķ, aš Sambandslagasamningurinn 1918 var aldrei hérlendis hugsašur sem endastöš, heldur mikilvęgur įfangi į leiš til fulls sjįlfstęšis, sbr žetta:

"Žaš er įhugavert aš velta žvķ fyrir sér, aš viš öšlušumst fullveldiš meš lögum um nįiš samband viš annaš rķki."

Sett ķ samband viš stöšu Ķslands 2018 viršist varaformašurinn gefa ķ skyn, aš af žessu megi įlykta, aš hęgt sé aš vera fullvalda og ķ nįnu sambandi viš annaš rķki eša rķkjasamband.  Žetta hefur aldrei veriš skošun meginžorra Ķslendinga og sķzt af öllu stofnenda nśverandi Sjįlfstęšisflokks.  

Villandi mįlflutningur varaformannsins ķ tilefni aldarafmęlis fullveldis landsins hélt įfram ķ téšri "fullveldisgrein":

"Enginn efast um, aš viš uršum fullvalda meš žessum lögum.  En annaš land fór meš utanrķkismįl okkar, annaš land fór meš ęšsta dómsvald, og borgarar annars lands höfšu hér öll sömu réttindi og viš, žar į mešal til aš nżta aušlindir okkar til lands og sjįvar.  Žaš mį segja, aš viš höfum veriš "fullvalda į föstu", en samt fullvalda, vegna žess aš viš gengum frjįls til žessara samninga og gįtum sagt žeim upp."

Ķ samningnum stóš, aš fela ętti starfsmanni utanrķkisrįšuneytis Dana aš sjį um ķslenzk utanrķkismįl samkvęmt ósk ķslenzkra stjórnvalda og ķ samrįši viš žau.  Žaš er žess vegna villandi hjį varaformanni Sjįlfstęšisflokksins aš halda žvķ fram, aš Danir hafi fariš meš utanrķkismįl okkar.  Žaš var einvöršungu aš forminu til.  

Žį er lķka villandi af varaformanninum aš halda žvķ fram, aš Danir hafi fariš įfram meš ęšsta dómsvaldiš, žvķ aš Hęstiréttur Ķslands var settur į laggirnar ķ Reykjavķk 1920.  Spyrja mį, hvaš er eiginlega fullveldi ķ huga varaformanns Sjįlfstęšisflokksins ?

  Er hśn aš reyna aš leggja sig, į misheppnašan hįtt, ķ framkróka viš aš sżna fram į, aš śr žvķ aš Ķsland var fullvalda 1918, sé landiš ekki sķšur fullvalda 2018, žótt žvķ sé gert aš taka viš heilu lagabįlkunum frį evrópsku rķkjasambandi og yfiržjóšlegar stofnanir sama rķkjasambands hafi öšlazt valdheimildir į Ķslandi, sem ašeins ķslenzka rķkiš hafši įšur ? 

Til žess eru refirnir skornir hjį varaformanninum, aš af žessum sökum felist engin fullveldisskeršing ķ žvķ aš stofna hér embętti Landsreglara, sem framkvęmir fyrirmęli ESA/ACER/ESB og ķslenzk yfirvöld geta engin įhrif haft į.  Er žetta hęgt, Matthķas, į aldarafmęli fullveldis Ķslands ?

Śt yfir žjófabįlk tók, žegar varaformašurinn tók aš vitna meš velžóknun ķ Bjarna Mį Magnśsson, ašjunkt viš Lagadeild HR, en hann hefur undanfarin misseri bošaš öfugsnśnar kenningar um afsal rķkisvalds til alžjóšlegra stofnana sem beitingu fullveldis, žótt ljóst sé, aš framhald slķkrar beitingar muni eiga sér dapurlegan endi:

"Žaš mį taka undir žaš sjónarmiš Bjarna Mįs, aš žröng skilgreining į fullveldishugtakinu er sérlega varhugaverš fyrir rķki, sem byggja žjóšaröryggi sitt og hagsmunagęzlu aš miklu leyti į millirķkjasamningum og alžjóšlegri samvinnu.  Ekki veršur heldur séš, aš slķk skilgreining samręmist višhorfum žeirra, sem leiddu fullveldisbarįttuna."

Hér vešur varaformašur Sjįlfstęšisflokksins reyk.  Leištogar sjįlfstęšisbarįttunnar į tveimur fyrstu įratugum 20. aldarinnar höfšu aš vissu leyti fyrirmynd ķ sjįlfstęšistöku Noršmanna 7. jśnķ 1905 og sįu alltaf fyrir sér Ķsland sem frjįlst og fullvalda rķki meš óskoraš löggjafar-, framkvęmda- og dómsvald.  Innan žeirrar hugmyndafręši rśmast t.d. Žrišji orkumarkašslagabįlkurinn alls ekki, en varaformašur Sjįlfstęšisflokksins rembist, eins og rjśpan viš staurinn, viš aš sannfęra landsmenn um, aš hann sé landsmönnum naušsynlegur, žótt viš flestum blasi, aš hann er stórhęttulegur fullveldi okkar og hagsmunum.

Ķ ofangreindri tilvitnun viršist varaformašur Sjįlfstęšisflokksins ekki skilja muninn į leyfilegum žjóšréttarlegum samningum rķkisins annars vegar og hins vegar samningum, sem fela ķ sér óleyfilegt fullveldisframsal.  Dęmi um žjóšréttarlega samninga eru ašildin aš Sameinušu žjóšunum, NATO, EFTA og Hafréttarsįttmįlanum.  EES-samningurinn var įriš 1992 talinn af żmsum lögfręšingum (ekki öllum) rśmast innan marka Stjórnarskrįr, en nś er višurkennt, aš viš hann hefur bętzt svo mikiš, aš mikil įhöld eru um, aš svo sé lengur.  Žaš žżšir, aš spyrna veršur viš fótum.

Viš žęr ašstęšur, sem nś eru uppi ķ stjórnmįlum, er įreišanlega ekki viturlegt, aš Sjįlfstęšisflokkurinn taki sér stöšu meš žeim, sem helzt vilja "deila fullveldi landsins meš öšrum".  Nś er žvert į móti lag fyrir Sjįlfstęšisflokkinn aš skera upp herör gegn innleišingu Žrišja orkumarkašslagabįlks ESB ķ EES-samninginn.  Žaš er afstaša, sem langflestir kjósendur Sjįlfstęšisflokksins mundu kunna aš meta viš hann, og hann gęti jafnframt vęnzt stušnings viš slķka stefnu vķšar aš ķ staš nśverandi lįgmarksfylgis flokksins.

Ķ višhengi meš žessum pistli er inngangserindi höfundar aš įvarpi Noršmannsins Eiriks Farets Sakariassen į fundi Heimssżnar aš kvöldi 1. desember 2018. 

 

 

 


Skrįr tengdar žessari bloggfęrslu:

Bloggfęrslur 6. desember 2018

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband