Menntunarkröfur

Žaš hafa sézt stórkarlalegar yfirlżsingar um hina svo köllušu "Fjóršu išnbyltingu", sem gjörbreyta muni vinnumarkašinum.  Ein slķk er, aš eftir 20 įr verši 65 % nśverandi starfa ekki til.  

Žetta er lošin yfirlżsing. Er meiningin sś, aš 65 % fęrra fólk starfi aš nśverandi störfum, eša er virkilega įtt viš, aš 65 % nśverandi verkefna verši annašhvort horfin eša unnin af žjörkum ?

Fyrri merkingin er aš mati blekbónda harla ólķkleg, en sś seinni nįnast śtilokuš.  Žaš er, aš mati blekbónda", ekki mögulegt aš framleiša róbóta meš gervigreind, sem verši samkeppnishęf viš "homo sapiens" viš aš leysa 65 % starfategundir af hólmi.

Hins vegar gefur žessi framtķšarsżn réttilega vķsbendingu um grķšarlegar žjóšfélagsbreytingar į nęstu įratugum, sem tęknižróunin mun leysa śr lęšingi.  Ašalbreytingin veršur ekki fólgin ķ žvķ, aš margar tegundir starfa hverfi, eins og żjaš er aš, heldur ķ žvķ, aš verkefni, nż af nįlinni, verša til.  

Žessu žarf menntakerfiš aš bregšast viš į hverjum tķma, žvķ aš žaš į ekki einvöršungu aš bśa fólk undir aš takast į viš višfangsefni lķšandi dags, heldur višfangsefni morgundagsins.  Žetta er hęgara sagt en gert, en žaš er hęgt aš nįlgast višfangsefniš meš žvķ aš leggja breišan grunn, žašan sem vegir liggja til allra įtta, og žaš veršur aš leggja meiri įherzlu į verknįm og möguleikann į tękninįmi ķ framhaldi žašan. Žį er höfušnaušsyn į góšri verklegri kennslu ķ tękninįminu, išnfręši-, tęknifręši- og verkfręšinįmi, og žar meš aš żta undir eigin sköpunarkraft og sjįlfstęši nemandans, žegar śt ķ atvinnulķfiš kemur.  Žótt žetta sé dżrt, mun žaš borga sig, enda fengist višunandi nżting į bśnašinn meš samnżtingu išnskóla (fjölbrauta), tękniskóla (HR) og verkfręšideilda.

Žaš er įreišanlegt, aš orkuskiptin munu hafa ķ för meš sér róttękar breytingar į samfélaginu.  Sprengihreyfillinn mun aš mestu heyra sögunni til um mišja 21. öldina.  Žetta hefur aušvitaš įhrif į nįmsefni skólakerfisins og įkvešin störf, t.d. bifvélavirkja, en bķllinn, eša landfartękiš ķ vķšum skilningi, veršur įfram viš lżši og višfangsefni bifvélavirkjans sem rafknśiš farartęki. Nįmsefni bifvélavirkjans fęrist meira yfir ķ rafmagnsfręši, skynjaratękni, örtölvur og hugbśnaš. 

Rafmagniš veršur ašalorkuberinn į öllum svišum žjóšlķfsins, žegar orkuskiptin komast į skriš eftir įratug eša svo.  Žaš er tķmabęrt aš taka žessu sem stašreynd og haga nįmskrįm, nįmsefni, ekki sķzt hjį kennurum, samkvęmt žvķ nś žegar.  Sama gildir um forritun.  Žaš er naušsynlegt aš hefja kynningu į žessum tveimur fręšigreinum, rafmagnsfręši og forritunarfręši, ķ grundvallaratrišum, viš 10 įra aldur.  

Jafnframt er naušsynlegt aš auka tungumįlalega vķšsżni barna meš žvķ aš kynna žeim fleiri tungumįl en móšurmįliš og ensku viš 11 įra aldur.  Ekki ętti aš binda sig viš dönsku, heldur gefa kost į norsku, sęnsku, fęreysku, žżzku, frönsku, spęnsku og jafnvel rśssnesku, eftir getu hvers skóla til aš veita tungumįlatilsögn.  

Žaš er skylda grunnskólans aš veita nemendum trausta grunnžekkingu į uppbyggingu móšurmįlsins, sem óhjįkvęmilega žżšir mįlfręšistagl, žvķ aš mįlfręši hvers tungumįls er beinagrind žess, og hvaš getur lķkami įn beinagrindar ?  Hann getur skrišiš, en alls ekki gengiš, hvaš žį meš reisn.  Góšur kennari getur gert mįlfręši ašgengilega og vel žolanlega fyrir mešalnemanda.  Til aš aš rįša viš stafsetningu ķslenzkunnar er grundvallaratriši aš leita uppruna oršanna.  Žetta innrętir góšur kennari nemendum, og žannig getur stafsetning jafnvel oršiš spennandi fag.  Žaš er t.d. alger misskilningur, aš reglur um z ķ mįlinu séu snśnar.  Žęr eru einfaldar, žegar leitaš er upprunans, og žaš voru mikil mistök aš leggja žennan bókstaf nišur į sķnum tķma.  Afleišingin er sś, aš rithįttur sumra orša veršur afkįralegur ķ sumum myndum.  

Nišurstöšur PISA-kannananna gefa til kynna, aš gęši ķslenzka grunnskólakerfisins séu aš versna ķ samanburši viš gęši grunnskólakerfa annarra landa, žar sem 15 įra nemendur į Ķslandi nį sķfellt lakari įrangri, t.d. ķ raungreinum.  Žessu veršur aš snśa viš hiš snarasta, žvķ aš annars fellur ķslenzka grunnskólakerfiš į žvķ prófi, aš bśa ungu kynslóšina undir hina tķtt nefndu "Fjóršu išnbyltingu", sem reyndar er žegar hafin.  Žessi ófullnęgjandi frammistaša 15 įra nemenda er meš ólķkindum, og hér er ekki um aš kenna of litlu fjįrmagni til mįlaflokksins, žvķ aš fjįrhęš per nemanda ķ grunnskóla hérlendis er į mešal žeirra hęstu, sem žekkjast.  Žaš er vitlaust gefiš. Žetta er kerfislęgur vandi, sem m.a. liggur ķ of mikilli einhęfni, skólinn er um of nišur njörvašur og einstaklingurinn ķ hópi kennara og nemenda fęr of lķtiš aš njóta sķn.  Žaš er sjįlfsagt aš żta undir einkaskóla, og žaš er sjįlfsagt aš leyfa duglegum nemendum aš njóta sķn og lęra meira.  Skólinn žarf aš greina styrkleika hvers nemanda ekki sķšur en veikleika og virkja styrkleikana.  Allir eiga rétt į aš fį tękifęri til aš veita kröftum sķnum višnįm innan veggja skólans, ekki bara ķ leikfimisalnum, žótt naušsynlegur sé.  

Skólakerfiš er allt of bóknįmsmišaš.  Žaš žarf aš margfalda nśverandi fjölda, sem fer ķ išnnįm, og vekja sérstakan įhuga nemenda į framtķšargreinum tengdum rafmagni og sjįlfvirkni.

Sigurbjörg Jónsdóttir, kennari, hefur skrifaš lokaritgerš ķ meistaranįmi ķ verkefnastjórnun viš Hįskólann ķ Reykjavķk.  Žann 7. nóvember 2017 sagši Höskuldur Daši Magnśsson stuttlega frį henni ķ Morgunblašinu undir fyrirsögninni:

"Męlivilla ķ nišurstöšum PISA":

""Žegar PISA er kynnt fyrir nemendum, er žeim sagt, aš žeir séu aš fara aš taka próf, sem žeir fįi ekki einkunn fyrir og skili žeim ķ raun engu.  Žetta eru 15-16 įra krakkar, og mašur spyr sig, hversu mikiš žeir leggja sig fram.  Ég veit, aš sums stašar hefur žeim veriš lofaš pķtsu aš launum.  Ég hugsa, aš anzi margir setji bara X einhvers stašar", segir Sigurbjörg Jónsdóttir, kennari, um lokaritgerš sķna ķ meistaranįmi ķ verkefnastjórnun viš Hįskólann ķ Reykjavķk."

Eigi er kyn, žótt keraldiš leki, žegar nemendum er gert aš gangast undir próf įn nįnast nokkurs hvata til aš standa sig vel.  Ętli žetta sé ekki öšru vķsi ķ flestum samanburšarlöndunum ?  Žaš viršist ekki ósanngjarnt, aš viškomandi skóli mundi bjóša nemendum žaš aš taka nišurstöšuna meš ķ lokamatiš į žeim, ef hśn er til hękkunar į žvķ, en sleppa žvķ ella.  

"Žegar ég fór svo aš kafa betur ofan ķ PISA-verkefniš, kemur ķ ljós, aš žaš er mikil męlivilla ķ nišurstöšunum hér į landi.  Viš erum einfaldlega svo fį hér.  Ķ öšrum löndum OECD eru tekin śrtök nemenda, 4-6 žśsund, en hér į landi taka allir prófiš.  Žar aš auki svara krakkarnir hér ašeins 60 spurningum af 120, og ķ fįmennum skólum eru ekki allar spurningar lagšar fyrir.  Svo hefur žżšingunni veriš įbótavant, eins og fram hefur komiš."

Žetta er réttmęt gagnrżni į framkvęmd PISA-prófanna hérlendis, og andsvör Arnórs Gušmundssonar, forstjóra Menntamįlastofnunar baksvišs ķ Morgunblašinu, 9. nóvember 2017 ķ vištali viš Höskuld Daša Magnśsson undir fyrirsögninni,:

"Meintar męlivillur byggšar į misskilningi", eru ósannfęrandi.  

Aš ašrir hafi um śrtak aš velja, skekkir samanburšinn lķklega ķslenzkum nemendum ķ óhag, en žaš er lķtiš viš žvķ aš gera, žvķ aš žaš er ekki til bóta, aš hér taki fęrri žetta samanburšarpróf en annars stašar.  

 Žaš hefur engin višunandi skżring fengizt į žvķ, hvers vegna allar spurningar prófsins eru ekki lagšar fyrir alla ķslenzku nemendurna, og žetta getur skekkt nišurstöšuna mikiš.  Hvers vegna eru lagšar fęrri spurningar fyrir nemendur ķ minni skólum en stęrri ?  Žaš er afar skrżtiš, svo aš ekki sé sterkar aš orši kvešiš.  

Ef žżšing prófs į móšurmįl viškomandi nemanda er gölluš, veikir žaš augljóslega stöšu nemenda ķ viškomandi landi.  Žaš er slęm röksemd  Menntamįlastofnunar, aš endurtekinn galli įr eftir įr eigi ekki aš hafa įhrif į samanburš prófa ķ tķma.  Žżšingin į einfaldalega aš vera gallalaus og oršalagiš fullkomlega skżrt fyrir nemanda meš góša mįlvitund.  Žżšingargallar įr eftir įr bera vitni um óvišunandi sleifarlag Menntamįlastofnunar og virka til aš draga Ķsland stöšugt nišur ķ samanburši į milli landa.  Nóg er nś samt.  Noregsferš aprķl 2011 006

 

 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Jónas Gunnlaugsson

Sett į blogg: Bjarni Jónsson Menntunarkröfur

http://bjarnijonsson.blog.is/blog/bjarnijonsson/entry/2206896/

 

Skaparinn, ķ žér, er aš leita lausna.

Helst dettur mér ķ hug aš viš foreldrarnir, ęttum aš fį gįtlista, um hvaš skiptir mįli fyrir nemandann.

Auglżsa fyrir foreldrana og nemandan, fjórum sinnum į įri, eša reyndar stanslaust, meš tilbrigšum.

Aš nį nęgum svefni aš jafnaši, fyrir nemandann.

Aš nemandinn, hafa einhverja lįgmarks hreyfingu, til aš lķkaminn virki rétt.

Aš nemandinn er aš lęra fyrir sjįlfan sig, til hagsbóta fyrir framtķšina.

Aš taka žaš aldrei sem afsökun aš kennarinn sé ekki góšur, nemandi notar žaš strax sem afsökun, fyrir slökum įrangri.

Aš lęra aš lęra, er naušsinlegt, og žar žörfnumst viš einstaklingarnir mismunandi ašferša.

Aš finna hvaš lokar fyrir, hjį einstökum nemendum, žaš getur veriš lķkamlegt, eša andlegt, til dęmis, meiri uppörvun, og aš finna sķna ašferš, til aš lęra.

Aš žeim sem gengur best aš lęra į bókina, er naušsinlegt aš halda góšri heilsu, og aš kunna skil į handbrögpum, og verkferlum, viš aš skapa žjóšfélagiš.

Aš finna, hvaš lokar fyrir, hlżtur aš hafa veriš skošaš af mörgum ašilum, og žarf aš finna śt hvaš af žvķ hentar hverjum nemanda best.

Gangi žér allt ķ haginn.

Egilsstašir, 28.11.2017 Jónas Gunnlaugsson

Jónas Gunnlaugsson, 28.11.2017 kl. 15:37

2 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Žakka žér fyrir žetta innlegg, Jónas.  "Aš lęra aš lęra" er mikilvęgast, žegar breytingarnar eru örastar.  Žaš er ekki hlaupiš aš žvķ aš tileinka sér žetta, og žaš tekur góšan nemanda allmörg įr aš tileinka sér žetta.  Til žess žarf hann aš vera ķ góšu jafnvęgi og śthvķldur, eins og žś bendir į.  

Hlutverk skólans er aš skapa jaršveg fyrir nįmslöngun, forvitni og žrį eftir aš nį tökum į višfangsefni.  Takist žetta, er björninn unninn, og greindum nemanda eru allir vegir fęrir.  

Ekki eru allir jafnvel af Guši geršir, og skólanum ber "aš koma öllum til manns", eftir föngum.  Žaš žarf aš greina hindranir, t.d. lesblindu, sem hefur aftraš mörgum gegnum tķšina, og kenna slķkum nemendum aš komast framhjį hindrununum.  Fyrir alla muni samt; ekki dópa nemendur upp eša nišur.  Žegar fariš er aš gefa 2 įra börnum svefnlyf, eins og frétzt hefur af, er vošinn vķs.

Bjarni Jónsson, 28.11.2017 kl. 18:05

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband