Risi ķ hagkerfinu

Žaš getur veriš óheppilegt, aš mikill stęršarmunur sé į śtflutningsgreinum.  Žaš er śt af žvķ, aš risinn getur žį hęglega gert öšrum erfitt fyrir og jafnvel rutt žeim śr vegi.  Žetta eru svo kölluš rušningsįhrif, og žeirra hefur vissulega gętt hérlendis frį feršažjónustunni, en gjaldeyristekjur hennar eru nś meiri en frį sjįvarśtvegi og išnaši til samans. Umfang feršažjónustunnar hefur reyndar Sķšan 2016 leitt til minni framlegšar ķ öllum śtflutningsgreinum, einnig hjį feršažjónustunni sjįlfri, og sterk staša ISK ķ skjóli rķflegs višskiptaafgangs hefur reyndar dempaš vöxt feršažjónustunnar, sem brżna naušsyn bar til.

Vöxtur feršažjónustunnar ķ kjölfar Eyjafjallajökulsgossins hefur veriš meiri en innvišir landsins hafa rįšiš viš, og nįttśra landsins hefur sums stašar bešiš hnekki sökum įgangs feršamanna.  Žį er alręmd saurmengun į vķšavangi sökum skorts į salernisašstöšu heilsuverndarlegt hneyksli, sem of hrašur vöxtur hefur leitt af sér.

Žversögnin ķ umręšunni um umhverfisleg įhrif ólķkra atvinnugreina er sś, aš "eitthvaš annaš", sem s.k. "umhverfisverndarsinnar" jöplušu löngum į, žegar žeir voru spuršir um valkost viš virkjanir endurnżjanlegra orkulinda og mįlmišnaš, reyndist vera feršažjónusta, en žaš er žekkt um allan heim, aš sś atvinnugrein er stękasti umhverfisskašvaldur okkar tķma.

Į gististöšum fellur til grķšarlegt magn śrgangs, lķfręns og ólķfręns, sem er byrši fyrir stašarumhverfiš, og ofbošsleg eldsneytisnotkun žessarar orkufreku greinar er stórfelld ógn viš lķfrķki jaršar ķ sinni nśverandi mynd vegna gróšurhśsaįhrifa eldsneytisbrunans.  Žau eru žreföld į hvert tonn eldsneytis, sem brennt er ķ žotuhreyflum ķ hįloftunum m.v. bruna į jöršu nišri, hvort sem bókhald ESB um losun gróšurhśsalofttegunda sżnir žaš eša ekki.

Flugfélögin ķ EES-löndunum eru hįš śthlutunum į koltvķildiskvóta frį framkvęmdastjórn ESB.  Žessi losunarkvóti mun fara sķminnkandi og mismuni raunlosunar og leyfislosunar verša flugfélögin aš standa skil į meš kvótakaupum.  Fyrir ķslenzku millilandaflugfélögin er langešlilegast og vafalķtiš hagkvęmast til langs tķma aš semja viš ķslenzka bęndur, skógarbęndur og ašra, sem stundaš geta skilvirka landgręšslu, aš ógleymdri minnkun losunar CO2 meš endurbleytingu lands meš skuršfyllingum. 

Rķkiš getur hjįlpaš til viš aš koma žessu af staš, t.d. meš žvķ aš leggja rķkisjaršir, sem nś eru vannżttar, undir žessa starfsemi.

Hjörtur H. Jónsson skrifaši um

"Rušningsįhrif feršažjónustu" 

ķ Morgunblašiš 14. september 2017:

"Nišurstašan af žessu er, aš žótt almennt séu jįkvęš tengsl į milli vaxtar feršažjónustu og hagvaxtar ķ žróušum rķkjum, žį eru tengslin oft į tķšum veik og hverfa, žegar spenna į vinnumarkaši er oršin žaš mikil, aš jafnveršmętar greinar geta ekki lengur keppt viš feršažjónustuna um vinnuafl og fjįrmagn.

Fyrst eftir hruniš 2008 bar ķslenzkt efnahagslķf mörg einkenni žróunarrķkja.  Atvinnuleysi var mikiš, framleišni lķtil og efnahagslķfiš tiltölulega einhęft, en raungengiš var lķka lįgt, og vinnuafl gat leitaš til śtlanda, sem hvort tveggja hjįlpaši til.  Ašstęšur voru žvķ hagstęšar fyrir hrašan vöxt feršažjónustunnar, sem fyrst um sinn var nokkurn veginn hrein višbót viš hagkerfiš.  En žrįtt fyrir aš til Ķslands sé nś komiš umtalsvert erlent vinnuafl til starfa ķ lįglaunageirum, žį eru ķ dag żmis merki um, aš viš séum komin į žann staš, aš frekari vöxtur feršažjónustunnar kosti okkur įlķka mikiš ķ öšrum atvinnugreinum og aš žar meš muni hęgja hratt į hagvexti, sem rekja mį til feršažjónustunnar.  Žaš eru vķsbendingar um, aš rušningsįhrif feršažjónustunnar vegi ķ dag mikiš til upp į móti įvinninginum af frekari vexti hennar.  

Viš slķkar ašstęšur er rétt aš stķga varlega til jaršar, žvķ aš ekki er vķst, aš atvinnugreinar, sem ekki lifa af samkeppnina, geti risiš upp į nż, ef bakslag veršur ķ feršažjónustu, og žį stöndum viš eftir meš einhęfara hagkerfi, sem ręšur ekki eins vel viš breyttar ašstęšur."

Žaš er hęgt aš taka undir žetta og um leiš draga žį įlyktun, aš fjölgun gistinįtta erlendra feršamanna umfram 5 %/įr į nęstu misserum sér efnahagslega beinlķnis óęskileg.  Hśn er lķka óęskileg af umhverfisverndarlegum įstęšum.  Žaš er hęgt aš hafa mikil įhrif į vöxtinn meš veršlagningu žjónustunnar. Greinin mun enn um sinn verša ķ lęgra viršisaukaskattsžrepinu, sem er e.t.v. ešlilegt, žar sem ķ raun er um śtflutningsgrein aš ręša. 

Feršažjónustan ętti nś aš treysta stöšu sķna fremur en aš vaxa hratt, t.d. meš žvķ aš dreifa feršamönnum miklu betur um landiš, ašallega til Austurlands og Vestfjarša.  Sušurland er mettaš af erlendum feršamönnum.  Innanlandsflugiš gęti hér leikiš stórt hlutverk, en einnig beint flug til Akureyrar og Egilsstaša aš utan og framhaldsflug til Ķsafjaršar og annarra innanlandsflugvalla utan Reykjavķkur frį Keflavķkurflugvelli.

Millilandaflugflugfélögin leika ašalhlutverkiš ķ žróun feršažjónustu į Ķslandi.  Žau eru eins og ryksugur meš mörg śttök, sem sjśga til sķn feršamenn og dreifa žeim žangaš, sem žeim hentar og spurn er eftir.  Žaš er spurn eftir noršrinu nśna, af žvķ aš žaš er frišsamt og žar koma gróšurhśsaįhrifin greinilega fram og vekja forvitni fólks.  Ef žessum u.ž.b. 30 millilandaflugfélögum, sem hingaš hafa vaniš komur sķnar, žóknast aš vekja athygli feršamanna į dżrš Austurlands og Vestfjarša, žį er björninn unninn.

Nś stendur fyrir dyrum endurnżjun į flugflota Icelandair, en félagiš hefur enn stęrsta markašshlutdeild hér.  Ķ įrsbyrjun 2013 var geršur samningur į milli Icelandair Group og Boeing-verksmišjanna um framleišslu į 16 flugvélum af geršinni Boeing 737 - MAX fyrir Icelandair og kauprétt į 8 slķkum til višbótar, alls 24 flugvélum. Žessar 16 umsömdu vélar į aš afhenda 2017-2021.  Hér eru risavišskipti į ferš, sem fyrir 16 flugvélar af žessari gerš gętu numiš miaISK 150.  

Žessar flugvélar bętast ķ 30 flugvéla hóp, 25 stk Boeing 757-200, 1 stk Boeing 757-300 og 4 stk Boeing 767-300, og er ętlaš aš leysa af hólmi 26 stk af gerš 757 ķ fyllingu tķmans.  Nżju flugvélarnar eru af gerš 737-MAX 8 og 9 og taka žęr 160 og 178 faržega, en žęr gömlu taka 183 faržega.  

Žannig rżrnar flutningsgetan viš aš setja gerš 737 ķ rekstur alfariš ķ staš geršar 757.  Lķklegt er žess vegna, aš breišžotum verši bętt ķ hópinn, žvķ aš nżting flugflota Flugleiša er mjög góš.

Nżju flugvélarnar eru sagšar verša 20 % sparneytnari į eldsneyti en samkeppnisvélar.  Įriš 2016 er tališ, aš millilandaflugiš hafi losaš 7,1 Mt af koltvķildisjafngildi, sem žį var langstęrsti losunarvaldurinn į eftir framręstu landi, sem gęti hafa losaš 8,2 Mt eša 40 % heildar.  7,1 Mt nam žį 59 % losunar Ķslendinga įn framręsts lands og 35 % aš žvķ mešreiknušu. 

Losun millilandaflugsins hefši oršiš 1,4 Mt minni įriš 2016, ef flugvélarnar hefšu veriš 20 % sparneytnari.  Ķslenzk yfirvöld eru įbyrg fyrir ašeins 2,7 Mt/įr gagnvart Parķsarsamkomulaginu til aš setja losun millilandaflugsins ķ samhengi.  Flugfélögin og stórišjufyrirtękin eru įbyrg fyrir öšru, ž.e. 9,7 Mt/įr gagnvart framkvęmdastjórn ESB.  

Žrįtt fyrir minni losun millilandaflugvéla į hvern faržegakm, mun heildarlosun žeirra vegna flugs til og frį Ķslandi lķklega aukast į nęstu įrum vegna meiri flutninga.  Ef gert er rįš fyrir 40 % aukningu, žurfa flugfélögin aš kaupa um 8 Mt/įr koltvķildiskvóta.  Hvaš žyrfti aš endurvęta mikiš land og rękta skóg į stórum fleti til aš jafna žetta śt, sem dęmi ? 

Óręktaš, žurrkaš land er nś um 3570 km2.  Ef helmingur žess, 1800 km2, veršur til rįšstöfunar ķ endurheimt votlendis, mį žar śtjafna 3,5 Mt/įr eša 44 % af žörf millilandaflugsins.  Ef plantaš er ķ žetta endurheimta votlendi, myndast žar reyndar ekki mżri, en 1,1 Mt/įr CO2 bindast ķ tré og jaršveg.  Žį žarf aš planta hrķslum ķ 5500 km2 lands til višbótar.  

Žetta jafngildir grķšarlegu skógręktarįtaki, aukinni plöntuframleišslu og auknum mannafla viš ręktunarstörf og višhald skóga.  Land fyrir žetta er sennilega fįanlegt, og rķkiš getur lagt fram eyšijaršir ķ sinni eigu ķ žetta verkefni.  Ekki er rįš, nema ķ tķma sé tekiš, svo aš žegar ķ staš žarf aš hefjast handa.  Samkvęmt öllum sólarmerkjum aš dęma, veršur um višskiptalega hagkvęmt verkefni aš ręša.  

 Bombardier C

 

 

 

 

 

 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband