Afleišingar sęstrengsumsóknar

Arnar Žór Jónsson, hérašsdómari, ritaši eina af sķnum gagnmerku hugleišingum ķ Morgunblašiš 21. september 2019, og hét hśn:

"Ótti leišir ķ snöru".

Arnar Žór hefur įhyggjur af žvķ, hvernig ķslenzk stjórnmįl hafa žróazt og raunar allar žrjįr greinar rķkisvaldsins, einkum žó löggjafarvaldiš.  Vitaš er, aš fjįrfestar hafa hug į aš leggja og reka aflsęstreng į milli Ķslands og Bretlands og tengja žannig "orkurķkt" Ķsland viš Innri raforkumarkaš ESB, sem sįrvantar raforku śr sjįlfbęrum orkulindum og mun lķklega greiša hęrra verš fyrir hana į nęsta įratugi, žegar orkufyrirtękjunum veršur gert aš kaupa sér koltvķildiskvóta viš sķhękkandi verši.  Hvernig munu Ķslendingar bregšast viš slķkri sęstrengsumsókn ?

Ķ žessu sambandi er įhugavert aš fylgjast meš žróun sęstrengsmįla ķ Noregi.  Tveir stórir (1400 MW) sęstrengir verša teknir ķ brśk žar 2020-2021, annar til Žżzkalands og hinn til Englands.  Afleišingin veršur haršari samkeppni um raforkuna ķ Noregi, minni varaforši ķ mišlunarlónum og žar af leišandi hęrra raforkuverš į orkumörkušum ķ Noregi (orkukauphöllum). 

Žį er bešiš meš talsveršri eftirvęntingu eftir afgreišslu umsóknar NorthConnect-félagsins um 1400 MW sęstreng į milli Noregs og Skotlands.  Ef af honum veršur, mun veršmunur raforku į Bretlandi og ķ Noregi sennilega žurrkast śt meš žeim alvarlegu afleišingum, sem žaš hefur į samkeppnishęfni Noregs innanlands og utan.  

Hvaša afleišingar telur Arnar Žór, aš innleišing OP#3 hafi į sjįlfsįkvöršunarrétt Ķslands ķ sęstrengsmįlum?:

"Žvķ mišur sżnist stašan vera sś, aš ķslenzk stjórnmįl séu föst į milli tveggja elda; til annarrar hlišar ofurseld reglusetningarvaldi ESB ķ flestu, sem mįli skiptir, en stjórnist aš hinu leytinu af hręšslu viš fjölmišla og "almannatengla" ķ mįlum, sem aš nafninu til eiga žó aš lśta forręši Alžingis.  Hér skal ekki lķtiš śr žvķ gert, aš Evrópuréttur hefur į żmsan hįtt bętt ķslenzkan rétt.  Žaš réttlętir žó ekki, aš Alžingi vķki sér, į ögurstundu, undan žvķ aš axla įbyrgš į löggjafarvaldinu og kjósi, žegar upp koma sérlega umdeild mįl, eins og O3, aš leggja į flótta meš žvķ aš setja svo misvķsandi reglur, aš helzt mį lķkja žeim viš óśtfylltar įvķsanir til dómara."

Dęmiš, sem dómarinn tilfęrir, sżnir, svo aš ekki veršur um villzt, ķ hvķlķkar ógöngur löggjafinn ratar, žegar hann stendur frammi fyrir "skķtamixi" rįšuneytanna til aš snišganga Stjórnarskrįna, svo aš į yfirboršinu sé hęgt aš innleiša geršir Evrópusambandsins ķ ķslenzka lögbók. 

Žetta fyrirkomulag; aš taka viš yfirgripsmiklum lagabįlkum ESB og fęra žannig lagalega bindandi įkvöršunarvald til stofnunar Evrópusambandsins, hér ACER, hefur nś gengiš sér til hśšar, žvķ aš žar meš erum viš ķ stöšu hjįlendu Evrópusambandsins. 

Hver er munurinn į žessu fyrirkomulagi og stjórnarhįttum einveldistķmans į Ķslandi, žegar hiršstjóri Danakonungs mętti meš tilskipanir og reglugeršir frį Kaupmannahöfn og lagši žęr fyrir žingheim į Žingvöllum til samžykktar og innleišingar ķ löggjöf landsins ?

"Meš innleišingu O3 ķ ķslenzkan rétt og samhliša sérķslenzkum lagalegum fyrirvörum, sem beinast gegn markmišum O3, hefur sjįlft Alžingi brotiš gegn žvķ meginmarkmiši réttarrķkisins, aš lög séu skżr og skiljanleg.  Meš žvķ aš tala tungum tveim ķ mįlinu hefur žingiš leitt misvķsandi reglur ķ lög og žar meš skapaš innri lagalegar mótsagnir.  

Žį hafa žingmenn meš žessu vinnulagi ķ raun sett afturvirk lög, sem einnig er brot gegn žvķ, sem réttarrķkiš stendur fyrir.  Lagalegri óvissu, sem af žessu leišir, veršur ekki eytt fyrr en dómstóll, aš öllum lķkindum EFTA-dómstóllinn, hefur kvešiš upp śr um žaš, hvort ķslenzka rķkinu sé nokkurt hald ķ margumręddum lagalegum fyrirvörum Alžingis viš O3."

Ef fjįrfestar sjį gulliš višskiptatękifęri fólgiš ķ žvķ aš tengja saman ķslenzka raforkukerfiš og Innri markaš ESB vegna mikils veršmunar į žessum mörkušum įn tillits til mikils flutningskostnašar, žį munu žeir bśa til verkefni um žį višskiptahugmynd, og hśn veršur lögš fyrir landsreglara ACER ķ sitt hvorum enda tilvonandi sęstrengs. 

Höfundi pistilsins žykir lķklegt, aš verkefniš verši ķ tveimur įföngum, ž.e. 2x500 kV DC, 600 MW, sęstrengir (sjór og hafsbotn ekki notašir sem straumleišari af öryggisįstęšum) ķ hvorum įfanga meš viškomu ķ Fęreyjum, meš möguleika į tengingu viš fęreyska landskerfiš, ef Fęreyingar kęra sig um. 

Kerfi af žessu tagi myndi śtheimta fjįrfestingu um mrdUSD (2x2,5) meš 30 % óvissu.  Įrlegur kostnašur fjįrfestanna ķ USD/MWh fer eftir žvķ, hversu mikill hluti af endabśnaši sęstrengjanna lendir į flutningsfyrirtękjunum ķ sitt hvorum enda, og hversu mikill orkuflutningur mun eiga sér staš, og hver borgar flutningstöpin, sem eru umtalsverš meš töpum ķ afrišla- og įrišlabśnaši.  

M.v. raforkuveršiš 50 EUR/MWh, sem er algengt heildsöluverš į Nord Pool kauphöllinni um žessar mundir, er žetta engan veginn aršsöm orkusala frį Ķslandi.  M.v. hękkun upp ķ 80 EUR/MWh (60 % hękkun) vegna koltvķildiskvóta į orkuvinnslufyrirtękin ķ Žżzkalandi (og kannski vķšar) įriš 2025 aš upphęš 35 EUR/t CO2, žį veršur žessi flutningur ašeins aršsamur, ef fjįrfestarnir žurfa ekki aš borga endabśnašinn, og meš žvķ aš fullnżta flutningsgetu strengjanna.  Žetta verkefni er miklum vafa undirorpiš įn styrkja og/eša nišurgreišslna, sem Evrópusambandiš žó vissulega beitir sem liš ķ orkustefnu sinni, og stefna žess er vissulega aš tengja jašarsvęši Evrópu viš Innri markaš sinn.  

Hins vegar er ljóst, aš žaš er mesta glapręši fyrir orkufyrirtęki į Ķslandi, sem eru meš langtķmasamninga um raforkusölu viš išjufyrirtęki, aš setja žį samninga ķ uppnįm meš žaš ķ huga aš gręša meira į višskiptum į Innri markašinum.  Žau eru algerlega undir hęlinn lögš og alls engin trygging fyrir hįu orkuverši til framtķšar, žótt nęsti įratugur geti litiš žannig śt. Enginn ķ Evrópu mun tryggja ķslenzkum orkubirgjum hįtt framtķšarverš fyrir raforku frį Ķslandi. Įstęšan er sś, aš alger óvissa rķkir um framtķšarveršiš.  Į nęsta įratugi er žó lķklegt, aš dragi til tķšinda viš žróun raforkugjafa, sem jafnvel gręningjar geta samžykkt.

Arnar Žór Jónsson benti ķ grein sinni į lķklega svišsmynd, sem gęti oršiš uppi į teninginum žegar į žessu kjörtķmabili.  Žar er lķklega komin snaran ķ heiti greinarinnar:

"Ef alvarleiki framangreindra atriša nęgir ekki til aš višhalda umręšum um žaš, sem hér hefur gerzt, mį vęnta žess, aš sś umręša lifni af fullum krafti, žegar og ef ķ ljós kemur, aš O3 var ekkert "smįmįl", eins og meirihluti žingmanna lét žó ķ vešri vaka.  Eins og ég hef įšur bent į, gęti žaš t.a.m. gerzt meš žvķ, aš höfšaš verši samningsbrotamįl gegn Ķslandi fyrir EFTA-dómstólnum.  Rįšherrar, žingmenn og rįšgjafar žeirra, mega žį bśast viš, aš opinbert verši, aš žeir hafi fariš meš stašlausa stafi um mögulega naušvörn į grunni hafréttarsįttmįlans [og] um ómöguleika žess aš nżta undanžįguheimildir EES-samningsins eša um óskert fullveldi Ķslands yfir raforkulindum.  Žaš vęri ekki léttvęgur įfellisdómur, sem menn hefšu kvešiš upp yfir sjįlfum sér, ef ķ ljós kęmi, aš fręšimennskan reyndist innistęšulaus, sjįlfsöryggiš ašeins grķma, yfirlętiš tilraun til aš breiša yfir óvissu og fela undirliggjandi ótta."   

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Helga Kristjįnsdóttir

Góšur pistill Bjarni, ętli yfirlęti žeirra kalli ekki į skömm sem žeir einhvernvegin munu breiša yfir,en nś er žjóšin bśin aš fį nóg og held aš engan langi aš breiša yfir bresti žeirra eša žašan af verra. Ķsland er okkar um aldur og ęvi....

Helga Kristjįnsdóttir, 25.10.2019 kl. 19:24

2 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Žaš veršur aš spyrna viš fótum nś, Helga, ž.e. ekki sķšar en ķ nęstu kosningum, og af Reykjavķkurbréfinu ķ dag er ljóst, aš mönnum blöskrar, hversu djśpt Alžingi er sokkiš. Žaš žarf aš hętta aš taka gagnrżnislķtiš viš löggjöf frį ESB, sem samin er fyrir allt annaš umhverfi en hér er.

Bjarni Jónsson, 26.10.2019 kl. 18:32

3 Smįmynd: Óskar Kristinsson

Takk fyrir enn einn snilldarpistilinn Bjarni.En žaš er enginn neyšarhemill žetta fólk fer bara sķnu fram sama hvaš vitlaust žaš er.

žetta er bara algert stjórnleisi.eša réttarasagt öll stjórnun er frį esb.

ÖMURLEGT

KV af Sušurlandi

Óskar Kristinsson, 26.10.2019 kl. 21:56

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband