Utan gįtta

Loftslags-, orku- og umhverfisrįšherra viršist vera haldinn žeirri meinloku, aš Ķslendingar séu aš missa af lestinni, af žvķ aš žeir hafa ekki enn sett lög um vindmyllužyrpingar og ekki heimilaš uppsetningu žeirra, žó aš (erlendir) fjįrfestar bķši ķ röšum eftir samžykki viškomandi yfirvalda fyrir uppsetningu og rekstri slķkra orkuvera. Hvers vegna sżna žeir žennan įhuga nśna ? 

Žeir kunna aš sverma fyrir hęrri nżtingu mannvirkjanna en algengt er annars stašar į landi vegna žess, hversu vindasamt hér er, en žį žurfa žeir aš taka meš ķ reikninginn višhaldsžörf ķ sviptivindasömu landi og óvenju hįtt rakastig, sem vafalaust mun valda meira ķsingarįlagi į spaša, legur og buršarsślu en margir rekstarašilar žessara mannvirkja eiga aš venjast. Žaš er heldur ekki hlaupiš aš žvķ aš komast aš til višhalds og višgerša stóran hluta įrsins į mörgum žeirra staša, sem téšir fjįrfestar hafa nś augastaš į.

Er einhver markašur fyrir vindmyllurafmagn į Ķslandi ?  Lķklega treysta žessir fjįrfestar į, aš į Ķslandi verši višvarandi raforkuskortur, og žess vegna muni t.d. eigendur raforkuvera, sem hįš eru vatni śr mišlunarlónum, grķpa hvert tękifęri fegins hendi til aš kaupa af žeim rafmagn og spara vatn. Ef hins vegar śrtöluraddir į sviši hefšbundinna ķslenzkra virkjana verša ekki lįtnar komast upp meš aš virka eins og 5. herdeild spįkaupmanna į sviši vindorku og hér veršur ķ nįinni framtķš stašiš myndarlega aš virkjun jaršgufu og vatnsafls, žį mun markašurinn engan įhuga hafa fyrir vindorkurafmagni, sem er bęši ótryggt og dżrt og flękir fyrir beztun į rekstri ķslenzka raforkukerfisins m.t.t. hįmörkunar į nżtni viš nżtingu orkulindanna. 

Noregur er vatnsorkuland, eins og hérlendis er kunnugt, en samt hafa veriš settar žar upp vindmyllur ķ talsveršum męli.  Žetta hefur valdiš spjöllum į viškvęmri nįttśru ķ einu fegursta landi Evrópu. Žess vegna fer andstaša almennings žar ķ landi mjög vaxandi gegn žessari raforkuvinnslu, enda er hśn aš miklu leyti fyrir utanlandsmarkaš.  Sömu sögu er aš segja hvašanęva aš śr Evrópu, en žar eru landskortur og afleišingar žrengsla vķša drifkraftur mótmęlanna.  Viš hérlendis eigum aš draga lęrdóm af žessu, enda er žetta önnur meginorsök įhuga fjįrfestanna fyrir Ķslandi nśna. 

Hér hafa żmsar kenningar veriš į lofti um, aš sęstrengstenging viš raforkukerfi Evrópu muni fylgja vindmyllužyrpingum į Ķslandi og žį vķsaš til orkulöggjafar Evrópusambandsins ķ žvķ sambandi.  Glöggur mašur hefur leitt aš žvķ lögfręšileg rök, aš innleišing Orkupakka 3 į Ķslandi haustiš 2019 standist ekki lagalega, af žvķ aš sś löggjöf var žį śr gildi fallin hjį ESB og önnur, Orkupakki 4, tekin viš.  Žį er mikilvęgt aš hafa ķ huga, aš orkulöggjöf ESB gildir ekki lengur į Bretlandi, en žangaš var jafnan mestur įhugi į aš leggja aflsęstreng frį Ķslandi. Sęstrengur til ESB-landanna er miklu dżrari framkvęmd, og raforkuflutningur žangaš mun žżša mun meiri orkutöp og žar af leišandi óhagkvęmari rekstur.  Aš lokum er vert aš benda į žann varnagla Alžingis viš innleišingu OP3, aš löggjafinn įskildi sér rétt til aš samžykkja eša hafna slķkri tengingu raforkukerfa. ESA hefur enn ekki gert athugasemd viš žann varnagla.  Aflsęstrengur til Ķslands er žess vegna mjög langsóttur (ólķklegur), en lķfseigur efnivišur samsęriskenningasmiša.  

Žann 30. desember 2022 birtist ķ Morgunblašinu frétt af vištali viš rįšherra, sem viršist ekki įtta sig į afleišingum žess fyrir ķslenzkt žjóšfélag og nįttśru landsins, ef stjórnvöld nś ętla aš reiša sig į vindorku til raforkuöflunar fyrir hagkerfi ķ vexti, og sem žar aš auki stendur nś frammi fyrir orkuskiptum, sem reist verša į raforku śr sjįlfbęrum orkulindum.  Fréttin bar lęvķsan titil, ęttašan frį sama rįšherra:

"Nęrumhverfiš njóti įvinnings".

Hśn hófst žannig:

"Vinna starfshóps, sem ętlaš er aš undirbśa nżjar reglur (svo !) um nżtingu vindorku, gengur vel aš sögn Gušlaugs Žórs Žóršarsonar, umhverfis-, orku- og loftslagsrįšherra.  Jafnframt er unniš aš žvķ ķ 2 öšrum hópum aš bera saman reglur ķ nokkrum öšrum löndum og kanna, hvar hęgt er aš reisa vindorkuver į hafi.  Ętlazt er til, aš starfshópurinn skili tillögum ķ formi draga aš lagafrumvarpi fyrir 1. febrśar [2023]."

Meš öšrum oršum vinnur rįšherra nś aš undirbśningi žess aš ryšja vindorkužyrpingum leiš inn ķ ķslenzkt samfélag og ferst verkiš óhönduglega.  Ķ staš žess aš kynna sér rękilega kosti og galla, ž.e. reynsluna af vindorkuverum ķ nokkrum löndum, žį er fariš yfir regluverkiš, žótt žaš hafi gefizt misjafnlega og vķša leitt til haršrar gagnrżni.  Aš taka raunstöšuna fyrst ķ mismunandi löndum er naušsynlegur undanfari žess aš semja regluverk um vindmyllur fyrir Ķslendinga.  Svona vinnubrögš hafa mjög lķtiš forvarnargildi og eru ógęfuleg. 

Žaš er meš ólķkindum aš setja ķ gang vinnu į vegum rķkisins til aš opna fyrir umsóknir um leyfi til uppsetningar og rekstrar vindmyllužyrpinga į hafi śti.  Žetta eru mengandi fyrirbęri, sem śtheimta mikiš višhald og munu verša annarri umferš til trafala, ašallega fiskiskipum.  Frį Noregi sżna rannsóknir, aš sjįvardżr safnast aš žessum mannvirkjum, og įhrif hįvašans frį vindmylluspöšunum į sjįvardżrin hafa ekki veriš fullrannsökuš.  Vegna grķšarlegs kostnašar viš žessa gerš raforkuvinnslu veršur aldrei neinn markašur hérlendis fyrir rafmagn frį vindmyllum į hafi śti.  Ef ętlunin er aš flytja rafmagniš utan, bętist viš hįr flutningskostnašur, sem śtilokar samkeppnihęfni slķks verkefnis.  Rįšuneytiš er algerlega śti į tśni meš žessa undirbśningsvinnu sķna.  Hvaš er žetta rįšuneyti aš gera til aš aušvelda samžykktarleiš hefšbundinna ķslenzkra virkjana, t.d. vatnsaflsvirkjana į Vestfjöršum, sem eru Vestfiršingum og öllu raforkukerfinu naušsynlegar ?  Er ekki vitlaust gefiš ķ fķlabeinsturninum ?

"Nś er veriš aš undirbśa fjölda vindorkuvera, allt aš 40 į mismunandi stigum, eins og fram kom ķ Morgunblašinu ķ gęr.  Stöšugt bętast viš įform, en framkvęmdir stranda į žvķ, aš stjórnvöld hafa ekki sett sér stefnu.  Gušlaugur Žór bendir į, aš enginn hafi heimild til aš fara ķ framkvęmdir, nema aš undangengnu mati ķ rammaįętlun. Žess mį geta, aš 2 vindorkugaršar Landsvirkjunar eru ķ nżtingarflokki rammaįętlunar, Bśrfellslundur og Blöndulundur, en engir ašrir.  Landsvirkjun undirbżr byggingu beggja vindorkugaršanna og hefur sótt um virkjanaleyfi fyrir Bśrfellslund." 

Žaš er eftir öšru ķ rķkisbśskapinum, aš stęrsta fyrirtękiš į raforkumarkašinum hérlendis, rķkisfyrirtękiš Landsvirkjun, ętli nś aš rķša į vašiš og innleiša ķ ķslenzka nįttśru og samfélag mannvirki til raforkuöflunar, sem eru mengandi og standast engan samanburš viš hefšbundnar ķslenzkar virkjanir, hvaš landžörf į uppsetta afleiningu og hagkvęmni snertir. Ef žessi įform verša aš veruleika, žżšir žaš, aš orkuöflunin veršur miklu įgengari viš nįttśru og mannlķf en nokkur žörf er į, og uppįtękiš mun valda hękkun į raforkuverši ķ landinu og flękja rekstur raforkukerfisins t.d. m.t.t. til hįmarks nżtni bśnašar. 

"Gušlaugur Žór segir, aš ašrar žjóšir hafi nżtt vindorku lengi.  Gott sé aš geta lęrt af reynslu annarra um žaš, hvaš hafi gengiš vel og hvaš mišur.

Eins žurfi aš kortleggja möguleika į aš byggja upp vindorkugarša į hafinu viš landiš.  Aš žessu sé unniš samhliša vinnu 3 manna starfshóps, sem gera muni tillögur um umhverfi vindorkunnar ķ samręmi viš stjórnarsįttmįla rķkisstjórnarinnar." 

 Ef rįšherra vill ekki hętta į aš fara ķ geitarhśs aš leita ullar, ętti hann aš byrja į aš spyrja "ašrar žjóšir", hvort žęr hafi haft yfir aš rįša gnótt annars konar endurnżjanlegra orkulinda til aš virkja ķ žįgu orkuskipta og vaxtar žjóšar og atvinnulķfs nęstu 3 įratugina, žegar žęr hófu aš virkja vindinn.  Lķklegast veršur svariš neitandi, og žar meš mį strax įlykta, aš ašstęšur į Ķslandi séu ósambęrilegar žessum öšrum löndum.  Žessi undirbśningsvinna į vegum rķkisins er unnin fyrir gżg.  

Aš undirbśa vindmyllužyrpingar śti fyrir strönd Ķslands er sömuleišis gagnslaust verkefni, žvķ aš žęr munu jafnan valda umferš į sjó trafala, t.d. fiskiskipa, og įhrifin į lķfrķkiš eru lķtt rannsökuš.  Raforka frį žessum orkuverum er svo dżr, aš ķ fyrirsjįanlegri framtķš veršur enginn innanlandsmarkašur fyrir hana, og flutningurinn til śtlanda į žessari orku ylli heildarkostnaši fyrir žessa raforku žangaš komna, sem mundi gera hana ósamkeppnisfęra žar.

"Gušlaugur telur, aš horfa žurfi til fleiri žįtta viš reglusetningu fyrir nżtingu vindorkunnar en gert er ķ ferli rammaįętlunar.  "Žaš liggur fyrir, aš hvaša leiš, sem viš förum, verša leyfi fyrir vindorkuorkugarši aldrei veitt įn umręšu og vonandi veršur bśiš žannig um hnśtana, aš rödd žeirra, sem nęst bśa, heyrist.  Ég tel mikilvęgt, aš nęrumhverfiš fįi aš njóta žess efnahagslega, žegar vindorkugaršar rķsa", segir Gušlaugur Žór."  

Ķbśar ķ žeim sveitarfélögum, žar sem įform um vindmyllužyrpingar hafa veriš kynnt, hafa vissulega margir hverjir tjįš skošun sķna, og stór hluti ķbśanna hefur lagzt gegn žessum įformum.  Aš veifa pokaskjatta meš silfurpeningum ķ breytir varla miklu, žvķ aš ķ mörgum tilvikum hafa ķbśarnir einmitt įhyggjur af neikvęšum fjįrhagslegum afleišingum fyrir žį atvinnustarfsemi, sem fyrir er, og af veršfalli eigna sinna į įhrifasvęši vindmyllužyrpinganna.  Žaš er žess vegna ekki sérstaklega skynsamlegt af rįšherranum aš fara inn į žessa braut.  

 

 

 

 

 

 

 

         

  


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband