Mesta breytingin meš Žrišja orkupakkanum

Žann 22. október 2018 hélt norskur sérfręšingur ķ Evrópurétti, prófessor Peter Örebech, fyrirlestur ķ Hįskóla Ķslands, sem hann nefndi,

"EUs energibyrå (ACER), utenlandskabler og beslutningene" eša "Orkustofnun ESB (ACER), utanlandsstrengir og įkvaršanirnar".

Žar sżndi hann, aš nśverandi įkvaršanatökuferli um millilandatengingar į orkusviši fyrir EFTA-löndin er reist į tveggja stoša fyrirkomulagi, ž.e.a.s. samkvęmt Orkupakka 2 fer įkvöršun um sęstreng į milli EFTA-lands og ESB-lands fram ķ Sameiginlegu EES-nefndinni, sem tekur annašhvort sameiginlega įkvöršun meš samžykki allra eša enga įkvöršun.  

Sķšan birti og ręddi Peter Örebech um stefnumiš ESB ķ Sameiginlegu EES-nefndinni, žegar rętt var um upptöku Žrišja orkumarkašslagabįlksins ķ EES-samninginn, Višhengi IV:

"Hér mį sjį, aš viš upptöku Orkupakka III ķ EES-samninginn veršur litiš į orku sem vöru, sem "frelsin fjögur" spanna aš fullu įsamt stjórnmįlalegum markmišum - žar meš allar skyldar stefnur ķ EES.  Žessi krafa kemur fram ķ EES-grein 7: "Löggjöf, sem er fjallaš um eša tekin upp ķ višhengi viš žennan samning eša ķ samžykktum Sameiginlegu EES-nefndarinnar, skulu vera bindandi fyrir ašila samningsins og skulu vera eša verša hluti af innra réttarkerfi žeirra."

Žetta žżšir, aš eftir innleišingu Žrišja orkupakkans veršur ekki lengur undan žvķ vikizt aš koma hérlendis į žvķ markašskerfi fyrir raforku, sem ESB į viš meš skilvirkum og hagstęšum samkeppnismarkaš fyrir orkunotendur, žar sem orkan er tryggš žeim fyrst, sem hęsta veršiš vill borga.  Žannig telja hugmyndafręšingar ESB, aš orkan muni skapa mest veršmęti. 

Skuggahlišin į žeirri mynd er, aš žeir, sem minnst fé hafa į milli handanna, verša undir ķ samkeppninni og leggja upp laupana. Žannig grisjar ESB hafrana frį saušunum. Žetta miskunnarlausa markašslögmįl hefur ekki įtt upp į pallboršiš hérlendis, heldur hafa flestir landsmenn viljaš lķta į raforkuna sem afurš sameiginlegra orkulinda žjóšarinnar, žótt eignarhaldiš reyndar sé meš żmsum hętti.  

Af žessu sķšast talda sjónarmiši leišir, aš stilla į veršlagningu orkunnar, rafmagns og hitaveitu, ķ hóf eftir föngum, og nżta orkuna til uppbyggingar samkeppnishęfra atvinnugreina vķtt og breitt um landiš.  Žįttur ķ aš halda orkukostnaši hóflegum eftir föngum er aš višhafa samręmda orkulindastżringu til aš nżta mišlunarlónin og virkjašan jaršgufuforša įsamt vindorkuverum sem bezt og forša notendum undan orkuskorti ķ lengstu lög, en slķk inngrip ķ markaš meš frjįlsri samkeppni aš hętti ESB er bannaš į žeim bę.

Žaš eru fjölmörg fleiri atriši, sem valda žvķ, aš orkukauphöll aš hętti ESB getur ekki oršiš hagkvęmasta markašsfyrirkomulagiš yrir orkukaupendur į Ķslandi. Žar mį nefna fįkeppni og ójafna samkeppnisstöšu orkubirgjanna, sem eru mjög mismunandi aš stęrš og rįša yfir mismunandi virkjunum aš gerš.  Frumorkan er dyntótt, umframorkan og umframafliš lķtiš, svo aš išulega žarf aš skerša ótryggša orku.  Viš slķk skilyrši hękkar raforkuverš mjög į markaši. Aš efna til orkukauphallar viš rķkjandi ķslenzkt orkukerfi  kann ekki góšri lukku aš stżra fyrir orkunotendur hér į landi.  Žar sem aušlindastżring veršur bönnuš, getur orkukauphöll ekki oršiš orkunotendum til hagsbóta į Ķslandi, heldur žvert į móti.

Sķšan taldi Peter Örebech upp greinar EES-samningsins um "fjórfrelsiš", sem taka munu gildi um višskipti meš rafmagn viš śtlönd viš innleišingu Žrišja orkupakkans:

  • gr.11 og 12 banna takmarkanir į umfangi innflutnings og śtflutnings.  Vegna įkvęšis #11 getur Landsreglarinn hafnaš ósk ķslenzkra yfirvalda um aš draga śr śtflutningi raforku af veršlagsįstęšum.   
  • gr.13 setur takmörkunum į ofangreindu žröngar skoršur.  Ķslendingar munu ekki einhliša geta takmarkaš śtflutning į rafmagni, žótt raforkuveršiš hękki mjög vegna hrašrar lękkunar ķ mišlunarlónum. Landsreglarinn getur sagt sem svo, aš Ķslendingar geti flutt inn rafmagn, ef lónin tęmast, en hvaš gerist ķ žeirri stöšu, ef sęstrengurinn bilar ?  ACER setur markašinn ķ öndvegi, og ķ hans nafni verša Ķslendingar settir į Guš og gaddinn ķ žessum efnum, ž.e. žeir verša aš bjarga sér sjįlfir ķ neyš.  Stašan er ósambęrileg viš lönd meš margar millilandatengingar og alls konar frumorkuašdrętti.
  • gr. 40 bannar takmarkanir į fjįrfestingum erlendra ašila innan EES og öll mismunun er bönnuš.  Aš reisa virkjun į Ķslandi til aš flytja śt rafmagn getur oršiš vęnlegur fjįrfestingarkostur, ef orkuverš hękkar erlendis eša flutningskostnašur um sęstreng lękkar, t.d. vegna styrkveitinga ESB ķ nafni "gręnnar orku" eša viš lok afskrifta sęstrengsins. Žetta įkvęši er lķklegt til aš koma ķ veg fyrir einokun Statnetts į öllum millilandatengingum Noregs, žótt Stóržingiš gerši žaš aš einu af 8 skilyršum sķnum fyrir samžykki Orkupakka #3.  Samžykkt Orkupakka #3 gęti oršiš ķ uppnįmi ķ Noregi af nokkrum įstęšum.  Hinir pólitķsku vindar ķ Noregi eru aš snśast žessa mįnušina gegn orkupakkanum, og skilyršin 8 eru sem tķmasprengja.
  • gr. 4 og gr. 124 banna alla mismunun eftir žjóšernum innan EES.  Raforkunotendur ķ ESB-löndunum munu žess vegna keppa į jafnręšisgrundvelli um rafmagn śr ķslenzkum orkulindum eftir tengingu ķslenzka rafkerfisins viš rafkerfi erlendis.  Žetta eyšileggur mikilvęgt forskot atvinnurekstrar į Ķslandi, sem óhjįkvęmilega mun rżra hér lķfskjörin. Žaš er kominn tķmi til, aš fleiri atvinnurekendur feti ķ fótspor gróšurhśsabęnda og lįti ķ sér heyra um Žrišja orkupakkann.   
  • gr. 125 um, aš EES-samningurinn skuli ekki breyta neinu um gildandi eignarhaldsreglur ašildarlandanna hefur sįralķtiš gildi hérlendis annaš en rķkinu vęri ekki bannaš aš Evrópurétti aš žjóšnżta allan raforkugeirann.  Žetta įkvęši er fjarri žvķ aš ónżta samkeppnisįkvęši Evrópuréttarins, sem eiga aš tryggja frjįlsa samkeppni eftir föngum.  Markašshlutdeild eins fyrirtękis upp į yfir 70 % samręmist ekki Evrópurétti, enda hafa ritgeršir hagfręšinga, t.d. Lars Christensen, fjallaš um uppskiptingu Landsvirkjunar.  Žį standa allir jafnt aš vķgi innan EES til aš kaupa bśtana śr Landsvirkjun.  Erlend fyrirtęki fį óneitanlega aukinn įhuga į ķslenzka orkugeiranum, ef landiš samžykkir Orkupakka #3, žvķ aš žannig mun hilla undir aflsęstreng til landsins.  

Ķ višhengi meš žessari fęrslu er fyrirlestur Peters Örebech, 22.10.2018, ķ HĶ į norsku, en hann hefur ekki veriš žżddur.

 

Skrįr tengdar žessari bloggfęrslu:

Bloggfęrslur 2. desember 2018

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband