Fundur ķ HĶ meš Peter Örebech 22.10.2018

Prófessor ķ lögum viš Hįskólann ķ Tromsö ķ Noregi, UIT, hélt ķtarlegt erindi ķ einum af fyrirlestrarsölum Hįskóla Ķslands, mįnudaginn 22. október 2018.  Žar hafa sennilega veriš mętt tęplega 80 manns til aš hlżša į hinn gagnmerka prófessor, sem einnig kom viš sögu "Icesave-umręšunnar" į Ķslandi og hefur einnig lagt okkur liš ķ hafréttarmįlum og ķ sambandi viš fiskveišistjórnun, žvķ aš hann er jafnframt sérfręšingur ķ lögum, er varša fiskveišar.  Peter veitti nokkrum fjölmišlum vištöl į mešan į stuttri dvöl hans į Ķslandi stóš aš žessu sinni, en hann hefur oft komiš til Ķslands įšur og bregšur fyrir sig "gammelnorsk", sem Noršmenn kalla tunguna, sem fornrit okkar eru rituš į.

Į fundinum tók m.a. til mįls prófessor emeritus Stefįn Mįr Stefįnsson.  Hann lżsti yfir stušningi viš lögfręšilega röksemdafęrslu prófessors Örebechs į fundinum, og ekki var annaš į honum aš heyra en hann vęri kominn aš žeirri nišurstöšu, aš innleišing Žrišja orkumarkašslagabįlks ESB fęli ķ sér Stjórnarskrįrbrot į Ķslandi.   

Į fundinum héldu lķka erindi Vigdķs Hauksdóttir, sem er eindreginn og skeleggur andstęšingur innleišingar Žrišja orkumarkašslagabįlks ESB ķ EES-samninginn, og höfundur žessa pistils og mį sjį erindi hans meš enskum śrdrętti ķ višhengi nešst į sķšunni.

Aš žvķ bezt er vitaš, er allur žingflokkur Mišflokksins sama sinnis og Vigdķs ķ žessu mįli.  Žaš er alveg įreišanlegt, aš langlundargeš sumra nśverandi stušningsmanna stjórnarflokkanna er tekiš aš dvķna yfir žvķ, hversu mjög žingflokkarnir draga lappirnar ķ žessu mįli, og žingmenn eru ófśsir aš gefa upp afstöšu ķ mįlinu.  Žetta mįl getur oršiš slķkur įsteytingarsteinn margra flokksmanna stjórnarflokkanna um allt land viš flokka sķna, ef allt fer į versta veg, aš žeir söšli um ķ nęstu kosningum og bregši sér į bak fįki žeim, er skreytir flokksmerki Vigdķsar Hauksdóttur.

Žaš eru 4 grundvallaratriši ķ erindi prófessors Peters Örebech, sem skipta sköpum ķ umręšum og mati manna į Žrišja orkumarkašslagabįlkinum:

  1. Tveggja stoša kerfinu er varpaš fyrir róša:  Viš mįlsmešferš um val į verkefnum inn į PCI-verkefnaskrį ACER um millilandatengingar og sķšan viš mat į umsóknum um millilandatengingar og viš śrskurš ķ deilumįlum um millilandatengingar, t.d. um žaš, hvort samžykkja eša hafna eigi umsókn, er hreinręktuš einnar stošar mįlsmešferš viš lżši, ž.e. EFTA-stošin kemur hvergi viš sögu.  
  2.  Gildistakan: hśn hefur af talsmönnum "orkupakkans" veriš sögš bundin tengingu millilandasęstrengs viš raforkukerfi Ķslands.  Peter Örebech hefur sżnt fram į, aš žaš er rangt.  Viš stašfestingu Alžingis į innleišingu Žrišja orkumarkašslagabįlksins taka öll įkvęši EES-samningsins um "fjórfrelsiš" gildi fyrir ķslenzka raforkugeirann.  Žar meš veršur stofnaš hér embętti Landsreglara, sem veršur reglusetningararmur ACER fyrir raforkugeirann į Ķslandi.  Hann mun hafa eftirlit meš stofnsetningu og starfrękslu orkukauphallar į Ķslandi samkvęmt forskrift ESB og lķklegt, aš Nord Pool verši fengiš til aš setja hér upp śtibś, en žar eru m.a. hin Noršurlöndin, Eystrasaltslöndin, Bretland og Žżzkaland.  Žaš er ljóst, aš Landsvirkjun er hlutfallslega of stór til aš samręmast samkeppnisreglum ESB į frjįlsum markaši, en žótt Landsvirkjun verši skipt upp og ķslenzka rķkiš lįtiš selja hana aš hluta, žį mun hér alltaf rķkja fįkeppni.  Samręmd orkulindastjórnun veršur óleyfileg, og žaš įsamt ófullnęgjandi hvötum til nżrra virkjana (įn sęstrengs) getur hęglega leitt til ótķmabęrrar tęmingar lóns meš orkuskorti og orkuskömmtun sem afleišingu.  Įšur mun žó raforkuverš ķ landinu rjśka upp śr öllu valdi.  Hérlendis er ekki hęgt aš setja į legg frjįlsan raforkumarkaš til hagsbóta fyrir almenning įn samręmdrar orkulindastjórnunar.  
  3. Eignarhald orkulinda:  Žvķ er haldiš fram af talsmönnum orkupakkans, aš eignarhald į orkulindum Ķslands verši įfram į forręši ķslenzkra yfirvalda.  Um žetta segir prófessor Örebech, aš til aš svo megi verša, verši rķkisstjórn og Alžingi aš žjóšnżta allan vinnsluhluta raforkugeirans.  Žaš er engin fjįrhagsleg skynsemi ķ žvķ aš binda mörg hundruš milljarša af fé rķkissjóšs ķ žessum geira ašeins til aš geta samžykkt orkupakkann.  Ķ Noregi voru fyrir löngu sett lög um, aš vatnsorkuver og vatnsréttindi žeirra ķ eigu einkafyrirtękja féllu til rķkisins aš 80 įrum lišnum įn žess, aš greišsla kęmi fyrir.  Žessi eignarhaldstķmi var sķšar styttur nišur ķ 60 įr.  ESB-dómstóllinn dęmdi žetta löglegt samkvęmt Evrópurétti.  Eins og mįlum er nś hįttaš į Ķslandi, verša žar engar hindranir ķ vegi erlendra orkufyrirtękja į EES-svęšinu aš kaupa sig inn ķ virkjanafyrirtęki hérlendis, sem verša į markašinum, og žannig öšlast nżtingarrétt į orkulindunum.  Žaš mun heldur ekki mega mismuna fyrirtękjum innan EES varšandi śthlutun į rannsóknarleyfum og virkjunarleyfum.  Inngrip stjórnvalda ķ orkumarkašinn mun strķša gegn "fjórfrelsinu" eftir innleišingu Žrišja orkumarkašslagabįlksins.  
  4. Įkvöršunarvald um sęstreng: ESB žróar stöšugt kerfi til aš lįgmarka tķmann, sem žaš tekur yfirvöld aš samžykkja leyfisumsóknir fyrirtękja um millilandatengingar.  Fyrst forvelur ACER verkefni inn į s.k. PCI-skrį.  Žašan fara žau ķ umsóknarferli hjį viškomandi Landsreglara og yfirvaldi, sem gefur śt leyfi eša hafnar umsókn, hér Orkustofnun.  Evrópugerš nr 347/2013 veitir forskrift um mat į umsóknum.  Ef Orkustofnun hafnar, en Landsreglari samžykkir, žį fer įgreiningurinn til śrskuršar ACER.  Inngrip Alžingis ķ žetta ferli gęti framkvęmdastjórn ESB kęrt fyrir EFTA-dómstólinum, og hann veršur aš dęma samkvęmt Evrópurétti, sem landslög vķkja fyrir.  Prófessor Örebech tekur slįandi dęmi: "Viš sjįum sem sagt, aš gripiš veršur til reglnanna ķ "Žrišja orkupakkanum" viš ašstęšur, eins og žęr, aš t.d. finnski rafmagnsrisinn Fortun hafi ķ hyggju, ķ samstarfi viš HS Orku, aš leggja rör eša strengi frį Ķslandi til t.d. Skotlands.  Setjum svo, aš af hįlfu ķslenzka rķkisins verši lagzt gegn žessu.  Ef Landsreglarinn - framlengdur armur ESB į Ķslandi - sem į aš sjį til žess, aš reglum ESB-réttarins verši framfylgt į Ķslandi og sem ķslenzk yfirvöld geta ekki gefiš fyrirmęli - getur ekki leyst śr deilunni, veršur um hana śrskuršaš innan ACER, eša jafnvel ķ framkvęmdastjórn ESB samkvęmt ESB gerš nr 713/2009, sjį grein 4 d), sbr grein 8.1 a) og innganginn, mįlsgrein 10."  Žaš er žannig nś žegar kżrskżrt, aš meš žvķ aš stašfesta "Žrišja orkupakkann", žį afsalar Alžingi ķslenzkum stjórnvöldum öllum heimildum til aš koma ķ veg fyrir lagningu aflsęstrengs til Ķslands, sem fullnęgir skilmįlum ESB/ACER.  Til hvers héldu menn eiginlega, aš refirnir vęru skornir ?  Barnaskapurinn og einfeldningshįtturinn rķša ekki viš einteyming, ef menn halda, aš Žrišji orkumarkašslagabįlkurinn og Orkustofnun ESB, ACER, séu bara upp į punt.  Žaš eru stórfelldir hagsmunir ķ hśfi fyrir orkuhungraš Evrópusamband.  Žvķ mišur fara hagsmunir Ķslands og ESB ekki saman ķ žessu mįli, og žaš er tiltölulega aušśtskżranlegt fyrir bśrókrötum framkvęmdastjórnarinnar og stjórnmįlamönnum leištogarįšs og ESB-žings. 

  


Skrįr tengdar žessari bloggfęrslu:

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Gušmundur Jónsson

Takk fyrir į standa vaktina ķ žessu Bjarni. Ég vęri svo gott sem alveg gręn ķ žessu ef ekki vęri fyrir žķn skrif um žetta.

Gušmundur Jónsson, 25.10.2018 kl. 19:37

2 Smįmynd: Bjarni Jónsson

Ég heyri žaš frį mörgum, aš žau verša nokkurs vķsari um orkupakka ESB og afleišingar innleišingar hans į žessu vefsetri.  Ef ekki vęri fyrir žetta andóf og annarra, žį hefši Landsreglari sennilega nś žegar hafiš störf hér.  

Bjarni Jónsson, 25.10.2018 kl. 20:41

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband